REKLAMA

Kim byli? Co robili? Artyści w Powstaniu Warszawskim [rozmowa o książce]

Kultura Osobista
Data emisji:
2022-08-01 11:40
Audycja:
Czas trwania:
15:50 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry przed mikrofonem Marta Perchuć Burzyńska Agnieszka Gubała pasjonatka historii powstania Warszawskiego autorka wielu książek dotyczących sierpniowego zrywu kobiety 44 warszawskie dzieci 44 igrzyska życia śmierci sportowcy w powstaniu warszawskim m.in. jest gościnią kultury osobistej witam serdecznie dziękuję jest ogromnie miło, że mogę się państwa pojawić ze swoją nową książką, bo dziś siedemdziesiątą ósmą rocznicę wybuchu powstania Warszawskiego Rozwiń » porozmawiamy o artystach 44 powstanie warszawskie tak się pomyślałam rzadko jest chyba opisywane przez pryzmat artystów znamy poszczególne powstańcze artystyczne losy, ale to rzeczywiście kilka nazwisk, które przebiły się w tym kontekście do naszej świadomości zbiorowej pani książka jest dowodem na to jak wielu artystów po pierwsze, walczyło w powstaniu warszawskim, a po drugie, występowało też podczas powstania Warszawskiego, żeby nieść otuchę i pociechy, a to właśnie taki temat, który był chyba troszeczkę pomijane zapomniany, a ja przez cały czas koło na taką książkę, ponieważ zarówno powstanie warszawskie, jaki temat artystów właśnie piosenka kabarety stare kino to był taki mój konik tak właśnie tylko antykami na taką książkę jakoś nie mogłem doczekać w końcu stwierdziłam, że to może ja powinnam coś takiego spróbować stworzyć na rzeczywiście udało się bardzo bardzo cieszy, bo faktycznie ludzie są ogromnie zainteresowani takim tematem nawet właśnie już kilka razy z spotkają się z taką opinią, że jej jak fajnie, że taka książka w ogóle się ukazała, ponieważ tutaj są takie nazwiska, które rzeczywiście absolutnie nie kojarzymy z powstaniem warszawskim myślę, że np. panią Kwiatkowską panią Alinę Janowską panią szefa, skąd to tutaj jakoś tak troszeczkę kojarzy miałem już niewiele osób kojarzy chociażby pana Zdzisława Maklakiewicza albo pana wieńczy sława Glińskiego albo pana Andrzeja Łapickiego rodowodu zaznacza Aneta właśnie tak naprawdę gdzieś tam wszystkie informacje kiedyś pojawiały, ale chyba trzeba było właśnie zebrać i tak przedstawić jako jako taki pakiet tutaj te role były takie bardzo bardzo różna, bo były osoby, które rzeczywiście uczestniczyłem bezpośrednio w walce na pierwszej linii frontu na barykadach, ale ta walka często też miała taki różny charakter prawda, bo to właśnie m.in. radio rozdaje tutaj kilka osób związanych z radiem jak chociażby Jeremi Przybora, którego wcale nie zawsze kojarzymy właśnie z powstaniem warszawskim oczywiście i sanitariuszki łączniczki pożytki, o których chętnie wspominam to taki temat troszkę zapomniana jakoś tak bardzo bliskim mojemu sercu porządki, czyli kobiety, która należy należały do organizacji pomoc żołnierzowi tworzył gospody dla powstańców dlatego spada właśnie przypominających takiego jak dzisiejsze puby i też wydaje się, że niewiele osób uwaga o tym wie ale z drugiej strony ogromna rola artystów jako osób występujących na tych scenach właśnie z 1 strony podtrzymujących powstańców ludność cywilną z drugiej strony do trzeciej strony już nawet ludność cywilna, której tak ciągle zapominamy, że ona też w tym powstaniu była nie to samo mam wrażenie, że ludzie kogo uważają, że uczestnik powstania też tylko żołnierz się wtedy zawsze pytam, a co z ludnością cywilną ona była w szklanej bańce prawda no oczywiście jeszcze dzieci boja myślę, że to warto o tym mówić, bo też czasami spotykam się z takimi stwierdzeniami, które ogromnie niepokoją, że przecież dzieci było za mało, żeby uczestniczyć w powstaniu, że one były i wzrostu jestem w ogóle no zaskoczona także są w ogóle takie takie opinie w raz przecież dzieci i były i były ranne i widziały śmierć swoich rodziców przeżywał niesamowite traumę nawet czasami o tym co się bardzo rzadko mówi, bo gwałty na tych dzieciach tak czasem na 3 letnich dziewczynkach co są też odpisy strasznym dramatem, aczkolwiek patrząc na to co się, chociaż podział na Ukrainie prawda no wie może niestety takie sytuacje też pojawiają, ale tutaj jeśli chodzi o dzieci na to mamy niesamowite postaci to jest pan Krzysztof Kowalewski to jest pan Jan Kobuszewski to jest pan Krzysztof Zanussi to jest pani Krystyna Zachwatowicz Wajda, która miała 14 lat, więc temat ogromnie szeroki ten temat szerokiej co ciekawe trudne do wyobrażenia jednocześnie dla mnie było to jak prężnie działała podczas powstania scena artystyczna tych spotkań występów koncertów było jak na te warunki w bardzo duża sama nie była pani tym faktem zaskoczona od widzę, że wolą zaskoczona, że tam działać tak bardzo dużą, chociaż sama wypowiedź pana Mieczysława Fogga, który opowiedział o tym, że uczestniczył w 104 takich oficjalnych koncertach zresztą sam w tym zaskoczony, kiedy spotkał na emigracji panią, która akurat odnotowywała mu powiedziała, ale on sam też mówi o tym, że to była tylko oficjalne takich nieoficjalnych było bardzo bardzo dużo nawet mówiło, że czasami takie nieoficjalne odbywały przy barykadzie, bo jak np. wracał nie pamięta hasła to właśnie mówił o tym że, żeby mówił, że właśnie, że jestem Fogga i wartownicy się tam śmieli, ale nie ma nie ma takiego hasła, ale jeśli jesteście właśnie fok no to zaśpiewaj i kolejny koncert prawda, ale z drugiej strony pani wiele osób nie uświadamia sobie to np. wielka ikona teatru polskiego pan Leon Schiller wyreżyserował przygotował specjalny spektakl, który się odbył 15sierpnia prawda to była kantata na otwarcie teatru Narodowego to był w ogóle taki kulminacyjny dzień narodową w ogóle taki niesamowity dzień zresztą kiedyś tę samą książkę prawo tego 1715sierpnia, ponieważ tam siedział tak niesamowicie dużo właśnie z 1 strony koncerty akademie i odznaczenia im się prawda toteż, jakby kilka świąt bo jakby dzień żołd żołnierza i też tutaj święto religijne i tam jeszcze takie święta związane z ruchem Ludowym i też zrzut się tam działo, więc tam po prostu było mnóstwo rzeczy, ale dziś niewiele osób wie o tym, że np. próbowano wystawić Warszawiankę, żeby próby do Warszawy Anki na Mokotowie tam z kolei takie chociażby nazwiska jak Józef Węgrzyn po prostu niesamowita postać albo pani Maria Przybyłko Potocka również z drugiej strony na Żoliborzu pani Maria Kownacka, która też tak zapomina dla mnie po prostu postać niesamowita ona w związku z tym, że właśnie z 1 strony pisała, ale też była bardzo związana z teatrem nawet mówi się, że przede wszystkim kojarzymy ją z literaturą dziecięcą, ale z drugiej strony teatr był jej największą miłością Ney ona tam np. przygotowywała razem z dziećmi takie małe mini przez przedstawienia dla powstańców, tak więc po prostu tego wszystkiego było mnóstwo niesamowite postaci Mira Zimińska Sygietyński Jan Ekiert w ogóle ogromna rola muzyki pana tutaj etiuda rewolucyjna, więc na to można było opowiadać opowiadać, ale pewnie aż tyle czasu nie ma z Janem, jakiemu dał się pani porozmawiać wcale o powstaniu i tych wspomnieniach, a to zrobiła niesamowite niesamowite spotkanie niesamowita osoba ją faktycznie bardzo ciekawy sposób o tym opowiada bo tak naprawdę on powiedział rząd wtedy zdał sprawę z tego, że muzyka jest taką 1 kontakt z kulturą jest taką jedną z podstawowych takich z podstawowych potrzeb człowieka, a także, jakby poza jedzeniem poza dostępem do wody poza tak taką potrzebą zabezpieczenia sobie bezpieczeństwa to zaraz to on właśnie opowiada, że kiedyś jeszcze zanim zaczął występować tutaj była taka sytuacja, że koczowało wręczy w piwnicy ze swoją żoną córeczką teściową Danutą Szaflarską akta kolejna wielka postać oczywiście i właśnie mówił, że odczuwa taką ogromną potrzebę żeby, żeby pograć sobie no właśnie jakoś tam za to obserwować ostrze okazało się, że Niemcy też ludzie muszą mieć przerwę na obiad przeważnie w podobnych porach mieli, więc wtedy sobie poszedł pograć troszeczkę powiedział, że grało około 45 minut skończył 15 minut przed tym planowanym jego zdaniem atakiem i nagle rozległy niesamowite brawa, bo byłem zszokowany odchodzi rok natomiast mnóstwo osób tak właśnie powiedział, że pewnie po to, mieszkańcy, którzy też zdawali sobie sprawę natomiast niebezpiecznie, że ten ostrzał jest, że wiele osób tam jednak ginie, a jednak to potrzeba kontaktu z kulturą z panem, zwłaszcza wiadomo, a była tak duża, że byli gotowi zaryzykować rzece w książce często wraca pytanie, które wraca szczególnie ostatnio w debacie publicznej również, jaki sens i w ogóle miało powstanie warszawskie tutaj przywołuje pani m.in. postać Stefana Kisielewskiego, a tak wiadomo, że pan Stefan Kisielewski z 1 strony oczywiście uczestnik powstania co gdzieś tam chyba nie jest tak mocno osadzone w świadomości, a ludzi przy okazji oczywiście pianista wielki natomiast on ogromną krytykę, ale to też ciekawe w jaki sposób on krytykował, bo też był opozycjonistą tak jakby też chyba warto o tym wspomnieć, że wtedy trzeba było mieć ogromną odwagę, żeby móc krytykować właśnie powstanie warszawskie, a natomiast on tutaj takie miał sąd bardzo ostro mi się bardzo podobał jego artykuł zatytułowany porachunki narodowe i faktycznie chyba ja to przeczytałam tak 20 lat temu po raz pierwszy i to było w taki pierwszy taki, który też zmienił sposób patrzenia na powstanie warszawskie tam jest też bardzo wiele ciekawych wątków chociażby propos charakteru Narodowego Polaków jak my zachowujemy w takich trudnych sytuacjach to tutaj też bardzo bardzo polecam, jakby pan artykuł natomiast ja jak tak troszeczkę ucieka chyba od od tej dyskusji na temat sensu powstania Warszawskiego boję się z tym rozprawiają w pierwszej książce ku wolności wydanej w 2003 roku, więc bardzo bardzo dawno temu ja wtedy spotkałam się z taką opinią prof. Gieysztora, którą sobie jak przyjęłam za własną tak, bo prof. Gieysztor bardzo pięknie o tym powiedział, że z powstaniem warszawskim było dokładnie tak jak z tragedią grecką mamy bohatera, przed którym a stoi bardzo trudna decyzja nie ma 1 takiej dobrej drogi prawda bo jakby każdy wybór łączy się z tym, że jest bardzo duża szansa na poniesienie klęski natomiast jest to klęska innego rodzaju, tak więc jakby tutaj nie było 1 dobrej drogi to też chyba warto podkreślić, bo to też pada pani książce, że wielu artystów czasy powstania wspominał niechętnie nie chcieli wracać do tych wspomnień tak jak chociażby wspomniane już na początku Irena Kwiatkowska łączniczka obsadę Niemiec Katarzyna tak zdecydowanie tak tutaj właśnie pani Irena Kwiatkowska jak w rozmawiałam z jej rodziną to było takie czekamy żona podobno była taką osobą, która bardzo mocno osadzona w tu i teraz ewentualnie czasami trochę myślała o krzyż o przyszłości nie lubię wracać do przeszłości zamykała za sobą ten rozdział natomiast ona powiedziała coś takiego, że nie chce opowiadać o powstaniu, ponieważ jej zdaniem zrozumieć tę jej historii opowieść o doświadczenia przeżycia jest w stanie tylko ten, kto sam przeszedł przez podobne piekło dlatego ona bardzo często coś tak troszeczkę rzucała jakąś taką malutką informację, ale potem się zawsze koni kończył takim staniem, ale tak w ogóle na to nie ma o czym mówić tak po prostu ten temat jest taki jest taki pozamykane natomiast z drugiej strony czasami też właśnie mówi o czymś takim, że ona pamięta tak ona nie mówi ale, że to wszystko zostało w niej zresztą taką osobą, która bardzo lubiła o tym opowiadać o tych doświadczeniach była pani Szaflarska, która właśnie mówiła żona każdą taką rozmowę od chorował je wręcz, ale w z kolei w innej i wypowiedzi pojawia się coś takiego, że ona pamięta, że one przez cały czas to to wszystko widzi prawda więc, więc na to były takie doświadczenia taka trauma, która myślę, że większością uczestników powstania Warszawskiego została do końca życia w dzisiaj rozmawiałyśmy o artystach w powstaniu w książce artyści 44, ale już niebawem kolejna pani książka bez powstaniem związana, że ukazuje Wielkopolanie 44 jak mieszkańcy Wielkopolski walczyli w powstaniu warszawskim kolejna ciekawa nie przebadano do tej pory powstańcza perspektywa zdecydowanie tak myślę sobie, że ludzie bardzo często Wielkopolan absolutnie nie kojarzą z powstaniem warszawskim 2 jest dla mnie ciekawe jak np. teraz jestem u dziennikarzy czasami mam z nimi kontakt właśnie mówię, że na tę rocznicę okazały się moje 2 książki nawet nie zdąży skończyć to są Wielkopolanie 44 tylko od razu słyszę nie ma to nie jest to powstaniem prawda, że Wielkopolanie to tylko powstanie, więc nie tylko polskie prawda więc, więc tutaj to nie jest nie jest tak znane znany temat natomiast Wielkopolan było bardzo bardzo bardzo dużo tutaj mamy właśnie i dowódców wiele ciekawych kogo tutaj jeśli chodzi o dowódcy chociażby dowódca parasola prawda tutaj pan Adam Borys są pseudonim pułk w ogóle cichociemny niesamowita postać również pan Zakrzewski, który był szefem kontrwywiadu ZWZ AK przy okazji też artyści moja właśnie tak chcę tych artystów pokazać tutaj tutaj od jeśli chodzi o artystów to jest chociażby pan Franciszek zbrodnie Which no w ogóle wielka gwiazda polskiego kina tutaj tak niesamowicie ciekawą postacią jest pan Roman Padlewski, a które były i kompozytorem skrzypkiem i muzykiem, ale też tutaj tak bardzo ciekawa historia miłości z panią Moniką Adamską dzięki wspomnieniom pani Żeromski tutaj właśnie zachowały wspomni z pomp wspomnienia oczywiście tam się polewę również sportowcy się okazało, że właśnie, że sportowcy warszawce, ale i sportowcy Wielkopolsce właśnie tutaj uczestniczyli w powstaniu warszawskim, więc mamy te takie takie różne wątki zresztą ja wiem o tym, że jest takie hasło Poznań Warszawa wspólna sprawa z drugiej strony wiadomo, że warszawiacy uznający takie takie trudne relacje to sami mają między stawał też okazuje, że właśnie ten temat powstania Warszawskiego były w stanie połączyć zresztą ta książka chyba też fajnie na pokazuje, że jakby można książka została napisana właśnie przez osoby mieszkające tutaj wzajem w okolicach Warszawy tak jak cały materiał większość materiałów bram w Warszawie wydana jest w Poznaniu rodziny, z którymi rozmawiała, jakby mieszkają w Warszawie w Poznaniu, więc można w czekamy w takim razie na kolejną książkę Agnieszki czuwały Wielkopolanie 44, a dziś rozmawiałyśmy przede wszystkim o książce artyści 44 książkę wydała wielka litera mieszkańców była gościnią kultury osobistej bardzo dziękuję również bardzo dziękuję dla państwa mamy kilka egzemplarzy książki artyści 44 czekam na państwa maila na adres dla was małpa TOK kropkę FM Marta Perchuć Burzyńska dziękuję bardzo, do usłyszenia dziękuje Katarzynie Murawskiej za pomoc w przygotowaniu programu Szymonowi balu za realizację informacja Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: KULTURA OSOBISTA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA