REKLAMA

Koniec, który okazał się nowym otwarciem – o aresztowaniu towarzysza "Wiesława"

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2022-08-02 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
52:40 min.
Udostępnij:

2 sierpnia 1951 podczas urlopu w Krynicy Gomułka został aresztowany wraz z żoną przez grupę funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa. Co było tego przyczyną? Jak wpłynęło na jego karierę? Rozwiń »

Gościem programu był prof. Andrzej Paczkowski, historyk, Instytut Studiów Politycznych PAN. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia dobry wieczór we wtorek 2sierpnia w życiu każdej postaci są wzloty i upadki są też sytuacje, które w danej chwili wydają się przekreślać karierę, a po jakimś czasie stają się szczęśliwym epizodem, który zmienia nasze życie daje kolejną szansę z pewnością tak było w życiu Władysława Gomułki, gdy 2sierpnia 1951 roku został wraz z żoną aresztowany w trakcie urlopu i osadzony w więzieniu bezpieki po tak naprawdę to była taka najgorsza Rozwiń » Wilna w podwarszawskim Miedzeszynie wydawało się, że na koniec towarzysza Wiesława tymczasem od razu zyskał sympatię dużej części społeczeństwa został ofiarą systemu więźniem znienawidzonego reżimu, a na dodatek wiązano z tym, że sprzeciwił się Moskwie paru sprawach co już niemal odbierano jako akt bohaterstwa całego teoria o specyfice polskiej drogi do socjalizmu czy m.in. wyraża swój ograniczony entuzjazm dla kolektywizacji rolnictwa i nie bardzo podobała się w Moskwie no to z automatu podobało się w Polsce wykonawca woli Stalina, czyli Bolesław Bierut zaczął stopniowo pozbawiać komórkę funkcji znaczenia aż w końcu kazał aresztować szczęśliwie dla niego nie został wywieziony do Moskwy albo dalej co mogłoby rzeczywiście oznaczać koniec i to nie tylko politycznej kariery, gdy Stalin umarł w marcu pięćdziesiątego trzeciego roku ludzie represjonowani także przez polskich Stalinowi SUV mogli liczyć nie tylko na wyjście z więzienia, ale nawet w przypadku komunisty na drastyczną pozytywną zmianę swojego losu i tak Gomułka został zwolniony 13grudnia 1954 roku, a potem zrehabilitowany co się stało w kwietniu 1950 szóstego, gdy wybuch w Polsce październik właśnie z powodu tych represji stał się naturalnym liderem i właściwie jedynym człowiekiem, który na fali zmian mógł stanąć na czele partii państwa chyba żaden późniejszy polityk komunista nie był obdarzony przez Polaków takim kredytem zaufania jak Gomułka wtedy, choć od razu dodam chyba żaden inny nie zaprzepaścił tego tak koncertowy sposób pomyślałem, że nie okrągła, bo w siedemdziesiątą pierwszą rocznicę aresztowania towarzysza Wiesława we wtorkowy wieczór, kiedy mamy czas na historię Polski wrócę do tej postać w tym powrocie oczywiście kluczową rolę odegrał nasz gość pan prof. Andrzej Paczkowski z Instytutu studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk znakomity znawca historii nie tylko zresztą PRL-u każde spotkanie z panem profesorem to wielka gratka, więc już nie przedłużam tylko zapraszam na główną część audycji Maciej Zakrocki przedstawia to jest z nami zapowiadany gość pan prof. Andrzej Paczkowski Instytut studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk dobry wieczór dobry może, zanim przejdziemy do takiego ciągu zdarzeń, które doprowadzają do aresztowania Gomułki może byłoby dobrze trochę przedstawić przynajmniej dla tej historii tak mnie się wydaje 2 te postaci poza Gomułką to jeszcze Bolesław Bierut czy coś między tymi ludźmi było nie wiem i zadawniony jakiś spór jakieś konflikty czy można w tej całej historii doszukać się czegoś osobistego jak to czasami słyszymy w kryminalnych filmach czy sprawa była czysto polityczny no to te rzeczy no się mieszają znaczy stosunki osobisty z poglądami politycznymi i jeżeli stosunki osobiste są bardzo dobry poglądy polityczne łatwiej się w z uzgodnień, a jeżeli poglądy polityczne są rozbieżne to nawet jeśli ludzie się bardzo lubią to mogą się w końcu pokłócić ich skrótowej, bo takich badań zlecać raptem taki psychol politycznych nad tymi obu postaciami my do tej pory nie przeprowadzono w wilkach prawdę mówiąc są to ani Gomułce ani obie wróci nie ma jakiejś takiej porządnej rzeczowej nowoczesnej monografii trochę, dlatego że jest w nim brakuje wielu materiałów tego takiego typu osobistego już nie żyje nikt, kto mógłby coś o nich opowiedzieć kto, który był z nimi blisko okaże się, że ta le gdzieniegdzie można spotkać o nim w czasie jeszcze okupacji mieli tak różne względy różne stosuje już siedzieli w nocnym w klasie wszystko wuja trochę to była różnica osobowości z bielą były takie bardziej układy bardziej można mieć urzędniczy i mniej zapalczywi, a Gomułka był taki bardziej PS se regulatorowi w pewnym może zachowanie także on się politycznie osobiście zetknęli w czterdziestym trzecim roku, a wtedy, kiedy Bierut 3 przyjechał został przywieziony z Mińska, który był pod okupacją niemiecką do Warszawy i w projekt przedstawiony do kierownictwa polskiej partii Robotniczej, w którym Gomułka już odgrywał dosyć istotną rolę między, dlatego że był z tej trójki kierowniczej tych paru osób, które kierowały partią takim najbardziej dynamiczny czytam, że najbardziej samodzielny i sądzę, że wtedy powstała taka sytuacja jakiegoś no rywalizacji po prostu, kto jest ważniejszy czy czy Bierut czy Gomułka pewnie obaj uważali, że każdy z nich jest ważniejszy mądrzejszy i do w każdym razie powstała pomiędzy nimi przejmują konkurencję o to stanowisko, abym przywódczy wszy wszy polskiej partii Robotniczej, czyli podziemnej partii komunistycznej i suszyć po wojnie, bo tutaj wydaje się, że dalej ta ta sytuacja jest taka definicji no Jeślinie konfliktowa to przynajmniej rywalizująca między tymi radę ma politykami bo, choć trochę do takiej dziwnej sytuacji, której przynosi później już nie znamy z PRL-u, że był pierwszy sekretarz to by póki wszystko wszystko właściwe było w jego rękach cała władza, a tu raptem mamy sytuację, w której jest sekret sekretarz partii jest no właśnie jest Bierut, któremu dali jakąś inną robotę i właśnie nie wiadomo kto, który z nich jest ważniejszy no za we wszystkich partiach komunistycznych było tak że, zanim ten pierwszy sekretarz został Bogiem to jednak się trochę pomęczyć, skąd tam z z innymi stowarzyszeniami i to zawsze jednak trochę trwało Stali też nie był Bogiem przez od początku nawet nie i nie zaraz po śmierci Lenina ten początek kultu Stalina i jego nieomylności dali katuje się na 1929 rok, więc też, jakby dojrzewał do tego i partia komunistyczna dojrzewała do tego, żeby mieć takiego lidera, więc podobnie było czy mogłoby być podobnie w Polskiej partii Robotniczej czy polskiej partii komunistycznej i 2 życia sytuacja, że w bardzo wcześnie jeszcze w podziemiu by Polska partia robotnicza zaczęła tworzyć swoją, jakby Antyle państwowym to znaczy no przygotowania do stworzenia własnej administracji Państwowej i doszła krajowa rada narodowa i słusznie przyjęto założenie, że przywódca partii komunistycznej nie powinien stać na czele tej rady narodowej, która miała teoretycznie lub mieć ponadpartyjny charakter i przewodniczącym tej krajowej rady narodowej został Bierut w i w związku z tym wtedy, kiedy powstała tzw. Polska lubelska czy w lipcu czterdziestego czwartego roku, kiedy te wszystkie władze się chciałbym ujawniły i u publiczni siły NATO było także Bierut, jakby na czele tej Państwowej części, a Gomułka partyjnej część no i to utrzymywało o tym ten pełny stan konkurencji natomiast sądzę, że też nie mieli w pełni zaufania różnej Bierut, który był takim Europy potulnym Stalin listą, a ustaliliśmy do nikogo zaufania zbioru też tym ślady i pełnego zaufania do Gomułki MII jeszcze w czasie wojny okupacji podejrzewał, że on jako taki za bardzo ludową frontowy za bardzo otwarty jest na jakieś kontakty z nie komunista mi sensu stricto, ale powtarzam to to nie jest dobrze zbadane dlatego, że to opierało się raczej na jakieś niuansach ani na formalnych wypowiedziach w Hyatt no bo sytuacja rzeczywiście w sensie niezręczna, bo Bierut oficjalnie był bezpartyjny no bo jako przewodniczący czy chcemy nazwano prezydent krajowej rady narodowej powinien być bezpartyjny, ale z posiedzenia biura politycznego bywał żołnierzy w Belwederze, a więc rządu takim inspektorem, a pierwszym sekretarzem, czyli głową parki długo mógł i to jest ten moment, kiedy partia komunistyczna czy Polska partia robotnicza PPR i zaczyna być partią dominującą w rządzie w administracji z tendencją do tego, że stać 3 demony i ten podział ról pomiędzy partią, a administracją zaczyna być no po prostu jak byli nieadekwatny do potrzeb systemu, bo system komunistyczny tak jak on zbudowany w związku sowieckim za jego przewodem był kopiowany w innych krajach mój system monolityczny zwartym, gdzie jest 1 przywódca rządzi wszystkim mąż, a tutaj no była taka taka taka dwoistość ponad 100 i jest także upał ci panowie, jakkolwiek byli komunistami starej daty wielu starszej daty w ogóle przez starszy od od Gomułki kilkanaście lat był wcześniej niż Gomułka został członkiem partii komunistycznej kij nielegalnej w drugiej Rzeczypospolitej i mu od koni nie byli wybitnymi przedtem przed wojną o takie takie się średni szczebel nie i pan na to czy średni szczebel i nielegalnej partii doszło w świat oni w ogóle nie kurację też nie sprzyja jakiemuś no lansowanie New swojej osoby czy i kreowaniu takich postaci politycznych, które by wcześniej nie była znana w przypadku polskiego państwa podziemnego to było tu było mi inaczej był przewodniczącym rady jedności narodowej Lou Kazimierz Pużak znany przed wojną więzień carski jeszcze znany działacz prawda one w Londynie był Stanisław Mikołajczyk jeden z czołowych działaczy największych partii politycznej w okresie międzywojennym GIS oni mieli tak jakby autorytet wynikający z przeszłości ani wielkiego Buka tego nie mieli oni jakby mieli problem żywi się przedstawić społeczeństwu i i to wydaje mi się mogło dodatkowo powodować jakieś tam pomiędzy nimi niechęć ja bym nie powiedział, że to był jakiś konflikt polityczny, bo tutaj to raczej polegało na cechach charakterologicznych, że Bierut bardzo łatwo bardzo chętnie poddawał się temu co Stalin Moskwa sugeruje też rekomendacje nazywał rekomenduje, żeby robić jak Gomułka był bardziej samodzielnym bardziej bardziej autentyczny w była tak właśnie dopytuje to trochę, bo w lubuje się w ludzkich cechach dopatrzeć również tego wszystkiego co się właśnie potem wydarzyło w i to moje kolejne pytanie właśnie będzie w związku z tym takie czy to Pieróg wykorzystuje właśnie tę trochę niezależność tego Gomułki to mniejszą spolegliwość wobec Moskwy tego teoria, w której powtarza o tej specyfice polskiej drogi do socjalizmu po to, żeby właśnie odsunąć faceta, który w, jakim sensie może blokuje jego karierę ważności w powstającym PRL-u czy jednak rzeczywiście dochodzi do sporu na tle nazwijmy to ideologicznym sporu, w którym Bierut staje po stronie tej sowieckiej wizji właśnie takiego państwa komunistycznego, gdzie wykorzystuje to, że dziś tam w Moskwie już opracowuje prawda referat o anty marksistowskich orientacji w kierownictwie PR-u nie jak ja jak pan myśli w jak przekłada się konflikt ideologiczny, jaki jednak ambicjonalny jak będzie także nie jest to konflikt ideologicznych i wszystko rozgrywa w obrębie tej samej ideologii to jest raczej konflikt praktyczny czy operacyjny jedni uważają, że trochę bardziej takiej niże czy raczej troszkę drugą stronę, ale Krzysztof wszystko rozgrywa w obrębie tego samego światopoglądu tej samej wizji przyszłości i komunizmu jako ustroju spełnionego najlepszego szczęśliwego wszystkie narody znajdą swoje miejsce to będzie dobre miejsce i jest należy respektować i odmienności, ale w ramach wspólnego z tobym wspólnego garnka to wszystko jest przez nie wystarczy przy przy przyjrzy się temu co się działo w związku sowieckim jeszcze przed wojną, dlaczego stał się federacją, dlaczego była ukraińska Republika socjalistyczna białoruska rosyjska tak dziecka Różyńska no przecież komunizm był, jakby internacjonalizm wytyczne nie powinny na tym zależy, ale dla VIP-ów z celów taktycznych było potrzebne szanowanie pewnych odmienność, że komunizm, ale w tym samym mniej więcej pierwsze ruchy ślizgu Białoruś białoruska, ale w tym samym mieście mówią same mówiły w i Rosji wprost i to też można być w ramach komunizmu jednak ma właśnie inną drogę do socjalizmu, która wcale się w Moskwie jak i nie ma jak i szacunku respektowania tej odmienności wynikające z tego, że to są Bałkany mają inną tradycję itd. do tej pory w czasie to się wzywa wysokość jest jest także oczywiście Jerzy, jeżeli się dopuszcza się, że w ramach jakiejś 1 ideologii mogą być jak pojemną rok trochę odmienną orientację i trochę i odmiennych odmienna taktyka działania jak coś zrobić czy lewą rękę czy prawą ręką no to tu możecie sami prowadzić do dosyć daleko idących rozbieżności i bardzo dużo zależy od osobowości pan ten zwrócił uwagę na na Josefa bluzki te da on miał bardzo silną osobowość takim samcem Walusia i w nie bardzo odpowiadało, żeby podporządkowywać się we wszystkim komuś innemu, zwłaszcza że niewiele temu komuś innemu w był winien, bo przecież podróżni od polskiej, gdzie armia czerwona i umocował Bieruta Gomułkę wy władza tutaj to jakby do po własnym wysiłkiem zdobył pozycję głównej siły politycznej rozłazi, ale czerwona pomogło oczywiście przy zdobywaniu Belgradu, ale to nie była taka pomoc w konieczna i od miał takie ambicje, żeby być Stalinem Bałkanów, a Stalin miał takie ambicje, żeby być Stalinem całego świata wobec tego no i ty to jakby za daleko poszedł tu szukaniu samodzielności może sobie nie zdawał z tego sprawę może zostawały i specjalnie poszedł na Odrę wiedząc, że związek sowiecki niewiele może zaszkodzić, bo w tym, że trochę jego właśnie na samodzielność wykorzystuje Bierut w atakowaniu Gomułki no bo włączania wykorzystują trochę prawda TEN-T też edukację licznych ten właśnie idzie tą samą stronę jak robią tak w tym konflikcie, który wybuchł pomiędzy Stalinem PIT-u, bo to był autentyczny konflikt woda rybie ideologii komunistycznej marksizmu-leninizmu i tak by kraj, ale konflikt różnych osobowości, które miały różne zaplecze trochę inaczej widziały swoją rolę to był konflikt i w tym konflikt jednak to mówiłem poprzednio cech charakterologicznych Bierut uznał, że dostali to jest but wód i trzeba się go słuchać i z tego uważał, że nie można robić czegokolwiek co mogło być wbrew intencji Stalina Gomułka miał swoje poglądy uważam, że to jest niedobrze, że w takim wielkim ruchu oświatowe zasięgu dochodziło do konfliktów wewnętrznych i uważam, że to trzeba załagodzić, że trzeba pogodzić Stalina z tytułu i ciepłem z Zana stosował się oczywiście ciężko było tajne zaangażował się jako kandydat na mediatora no i Stali nie robił takich jak chciał, żeby była jakaś mediacja to sam sobie wyznaczył mediatora, a nie mówi mediator pchał pod rękę do i i chciałbym tobą to był taki pierwszy poważniejszy szlak, który prowadził do i eliminacji Gomułki do potraktowania jako jako przeciwnika wewnętrznego potem już generalnego i to te rzeczy są ze sobą ściśle powiązane ponadto trzeba pamiętać, że tak jak pan zacytował ten kredyt, kto ten Memoriał tego wydziału zagranicznego KC WKP jeszcze wówczas w sprawie budżetu podobnie było napisane czy Słowacji i węże Stali i pół dzielnicy moskiewscy oni w zasadzie nikomu nie już nawet sobie wzajemnie dlatego się tak mordowali i przeciw już od szukali jakichś błędów nie zawsze jeśli się takiego błędnego pracę znalazło czy mógł obciąć głowy, ale dobrze było wiedzieć ewentualnie poprzez kazać mu znalezienie konkurenta i pychy czy i z uwagi na to Frondy, którą urządził kitu we wszystkich partiach komunistycznych Europy Środkowej i Sowieci zaczynali szukać takich, którzy mogą być ciepłym kandydatami oraz, którego hity, czyli też będą i się stawiali, że będą mieli jakieś własne pomysły kitą burzy wraz z Tallina np. zbyt lewacki zbyt radykalny on już kolektywizację wprowadził tak irytowali wszystko do niego za szybko szło w Stali uważa, że to wszystko należy robić bardziej tak powiem stopniowo etapami i to Gomułka powinien się podobać, bo Gomułka w pewnym sensie nie dość, że nie chce przeprowadzać kolektywizacja przynajmniej nie jest jakimś wielkim fanem, jakbyśmy powiedzieli no to jeszcze właśnie też zwraca uwagę życia tak powoli, że trzeba wziąć pod uwagę również dorobek Pepeesu, który nowo się nawet był czasami trochę właśnie antysowiecki no to no to akurat był tak pasowało ale, ale to co robił to tak nie było w sprawie kolektywizacji nie było złe tylko było w niewłaściwym momencie, że za szybko chciał zrobić ich, więc im auto uderzył jeden z powodów tego konfliktu tabu ich znacznie więcej także urażone ambicje i w i tak jak powiedziałem, kto jest panem Bałkanów kilka oczy czy Stalin jest panem dróg i Kryże po wszystkich partii komunistycznych zaczęto szukać ewentualnych takich od no i odszczepieńców, którzy mają jakieś trochę inne pomysły są za bardzo może samodzielni nie zawsze się słuchają bardziej doświadczonych towarzyszy nawet swoich bliskich towarzyszy temu pierwszą osobą, która była odsunięta ze ścisłego kierownictwa partii komunistycznej to był edukację Piotrowska Rumunii to było już wiosną czterdziestego ósmego roku i tak by przy zaczęto poszukiwania i żeby z, żeby uniknąć jak zarazy i ci to mistyczne jej, żeby odpowiednio wcześnie zacząć dyscyplinować partie komunistyczne ponadto zmieniała się zmieniła się sytuacja geopolityczna czterdziesty siódmy rok i to jest nie tylko przypadek Polski, ale całego bloku komunistycznego i w ogóle całej Europy jest nie całego świata zaczyna się prawdziwa zimna wojna wobec tego należy raczej zwieraczy i jeżeli ktoś ma coś i inaczej myśli na to należy go zniechęcić do tego, aby udar odebrać mu możliwości wypowiadania się czy realizacji tego co co inaczej myśli i im wszelkie i rapem odmienne stanowisko odmienne pomysły odmienne poglądy zaczynają nagle nabierać specjalnej roli, bo mogą stać się przedmiotem oskarżeń po prostu w rasie Żak Pm z tego paragrafu Gomułka stopniowo traci wpływy aż wreszcie dochodzi właśnie do tego, czego rocznice dzisiaj obchodzimy oszczędnie obchodzi, ale w tej audycji, czyli drugi się z sierpnia aresztowanie wraz wraz z żoną to jest ten moment ten powód tak w Krynicy tak jest no właśnie, chociaż właśnie można być stopniowo go tam redukują apelowałem to jest tez i długa droga jak chce zwrócić uwagę na kontekst szerszy szyku łuk nie był jedyny, który był tak potraktowany przecież Laszlo rajka zostało po prostu powieszony NIK-u Costa kosztów została powieszona to byli przywódcy komunistycznych partii odpowiednio Węgier i i bonami, więc i 40 z ruchu zaczyna przybierać charakter generalny i zwiedzanie bloku komunistycznego m.in. polega na tym, że się eliminuje wszystko co burzy być zalążkiem jakiegoś trochę odmiennego punktu widzenia na jakieś bardzo konkretne sprawy ponadto to co znamy w ogóle jest jak pojemność nawet teoretycznych rozważań na temat totalitaryzmu autorytaryzmu czy dyktatur taka taki system dyktatorski także totalitarny potrzebuje wroga potrzebuje wroga wewnętrznego bardzo często to nie wystarcza i potrzebuje także Róża wewnętrznego, żeby mieć kogoś ścigać, żeby mieć kim straszyć, żeby ludzie się słucha Ali bali wypowiadać opinie, które w, których nie zaś wypłynęli z oficjalnych środków masowego przekazu mówiąc dzisiejszym językiem i to jest wasze 40 już rok to zaczyna 3009. roku pierwszym z i z powieszony na morze rozstrzelanym w tym my w wysokiej rangi działaczem komunistycznym w tej części Europy był chodziarz to była Albania oni już wiosną czterdziestego dziewiątego roku został powieszony przez ostrzelany w tej chwili nie pamięta kosztów i rajd jeśli czterdziestego dziewiątego roku w czterdziestym dziewiątym roku zacznie się, jakby konsumpcja tego z znalezisk wroga wewnętrznego i ich Munka stał się jednym z tych progów wewnętrznych nas on najbardziej interesuje z skoro jesteśmy Polakami na bardziej interesuje historia Polski żal Banik, ale są pewne podobieństwa i ten ale jakby właśnie pan wyjaśnił to, że jego tak stopniowo właśnie się ograniczano najpierw rzeźnia na wzięcie tak było wszędzie tak dzięki raju najpierw pozbawiony funkcji sekretarza generalnego partii tak potem jest jest to jest tak dalej jakiś tam funkcję ministrem ziem odzyskanych jest ciągle itd. magister ziem odzyskanych te to utraci już na początku czterdziestego dziewiątego roku wtedy, kiedy nie wszedł do biura politycznego, czyli na zjeździe, na którym powstała Polska zjednoczona parcia robotnicza, mimo że np. Stali uważam, że Gomułka powinien być dużym politycznym, ale i należ się na zjeździe zjednoczeniowym jest to podobno na życzenia nadal jest jest ma też on na początku grudnia i jedzie do Moskwy ta przez nie nie nie to, że idzie to do kasy na dworcu głównym kupuję bilet kosz zaproszony przez Stalina i jedzie to Stali na rozmowy na poważną polityczną rozmowę polityczną osobistą rozumu i gdzie wyjaśnia jak ona zastrzeżenia nie dostali na dostali na nią żadnych wyrzeczeń ożyło układa swe zastrzeżenia wobec swoich towarzysz, żebym nie będziemy się mieszali ty też w tym w ten drobne szczegóły Krym jest Stalin, żeby przedstawić swoje stanowisko czy Stali się tego od niego domaga i uważa, że pasze tak on już przestał być sekretarzem generalnym powstaje nowa partia, ale wciąż pierwszy jakiś ważny ważną pozycję powinien mieć właśnie, bo to to wejście naszych wód odbywa się nie z z fotela przewodniczącego partii czy pierwszego sekretarza, ale po drodze są coraz niższe szczeble takiej, gdy stopniowej degradacji czasami nawet zostaje wiceprezesem Najwyższej Izby Kontroli co w ogóle, więc Chińczycy wiceprezes Najwyższej Izbie Kontroli no teraz miały używanie w, więc no właśnie, ale co się dzieje, że co od przekonał w czasie rozmowy Stalina że, że jest raptem na tym trzecim plenum KC PZPR dziś oskarżony na Bieruta o skrajnych, że wprowadzanie podczas wojny do PPR agentów to, więc raczej to jest kolejny etap, kiedy facet, który początkowo jest no podejrzewany, że coś tam jakiś trochę inny pomysł na to czy sznurowadło powinny być brązowe czy radny potem się z tego robi większy problem i i zaczyna być wrogiem wewnętrznym, ale wróg wewnętrzny jest skuteczny tylko, dlatego że one związane z wrogiem zewnętrznym jest szpiegiem japońskim albo obojętni amerykańskim czy gwatemalski i ich wtedy odchodzi się czy te zarzuty czysto, jakby z taktyki politycznej otoczona daleki plan albo w ogóle znikają natomiast funduje, że całą są listy zarzutów już o zdrady i to sprawia nie tylko ruchu komunistycznego zdradę państwa o współpracę z obcymi mocarstwami tak dalej itd. i i ty, kto dosłownie tak to klasycznym, jakby w wyrazie się wygląda w końcu ich dery je już po śmierci Stalina skazano za to, że był szpiegiem japońskim, a nie Zatorze wymordował kilka milionów ludzi, a więc do, bo to jestem to jest metodę no też nic by właśnie totalitarny wydarzy, że są wrogowie tych wyrobił się ścigać zbroić chęć prawda najgorszy wróg wewnętrzny, który jest na pasku wroga zewnętrznego no i ich już głuchy usiłowano zrobić też kogoś takiego i 1 co jest ważne jak się łapie takiego 1, który ma, kto może być w przyszłości niedalekiej na ogół jakieś warzywa, jakim pionem do dochodu to obcinania go to, gdy on sam to poproszę szkoło można powiedzieć kolokwialnie śmiesznie on musi mieć jakieś poparcie musi mieć jakiś jakoś plik jakiś ci i podwładnych, którzy będą wykonywali jego drugie polecenia i we własnych środowiskach robili krecią robotę takim już głównym, jakby współ oskarżonym jego dług miał być Marian Spychalski k, że on spisek wojsko przygotowało prawda, żeby przejąć władzę itd. tak chwali, że w porozumieniu z imperializmem Anglo amerykański, a więc do tych tak to wszystko wygląda osuwanie kody tutaj tutaj panie profesorze przepraszam za 1 słowo no właśnie zaczyna się pojawiać znowu ta inność troszkę w stosunku do tego co właśnie pan chociażby opowiadał o tym jak postępowano z tymi odmieńca ami w innych państwach, podając przykłady nawet tych, którzy właśnie zostali zabici no 3 czy w takiej czy inny sposób tymczasem Gomułka po tym, aresztowaniu 2sierpnia pięćdziesiątego pierwszego roku no to nawet właśnie nie jest mówi się więzienie bezpieki tak no ale inni muszą się to było w Villa o kryptonimie spacer, gdzie zresztą ten sam lokal również tam ja oglądałem ten obiekt nowości tak, ale co jest tylko dopytam jeszcze już daje panu głos tylko właśnie z tych informacji z tego jego tam no zatrzymania czy więzienia wynika, że on miał 2 posiłki dziennie dostęp do książek była w tym samym budynku małżonka, która została z nim aresztowana wreszcie, kiedy zaczęło dochodzić do przesłuchiwania Gomułki gdzie, gdzie miał no właśnie się przyznać do tych wszystkich niecnych czynów, że jest właśnie tam agentem amerykańskim, że pracował dla gestapo i w ogóle straszne rzeczy to w przeciwieństwie do wielu innych polityków, a przesłuchiwali go specjaliści od swej Gina no nie był w ogóle torturowany nie wymuszono na nim żadnych zeznań, a przecież znali takie metody co zrobić, żeby człowiek przyznał się nawet najbardziej absurdalnych zarzutów, więc a, więc co się takiego dzieje, że w innych krajach można było tak jak właśnie wspomniany las Flora chociażby czy Rudol Zwoliński potem w Czechosłowacji można było wskazać na śmierć atut nowości się z nim obchodzą jeśli można powiedzieć przyzwoicie no to jest można by słodka Polska tajemnica prawdę mówiąc nie wiem są bardzo modne są dosyć różne w jej opinii nie 1 to jest taka, że Pieróg jednak starał się jakoś chronić bułkę i własnym dobrze zrozumianym interesie, ponieważ obawiam się jak się rozkręci maszyny terroru już się w kierownictwie partii to on też może tam zostać wciągnięty, bo to wtedy jest jak bowiem tracić kontrolę nad wydarzeniami, więc to jest 1 interpretacja inne są takie, że Stalin jako, żeby osobiście do obu widz miał wizję nie spieszył się z tym, żeby w Polsce coś realizować ponadto ceny te IT widuję działania my i kierownictwa komunistycznego muszę właśnie, dlatego że biorę, bo taki niezdecydowany nie były tak szybkie i doszło do pewnego tutaj jakby pewne mogło dojść do pewnej konfuzji Bobuch był wtedy, kiedy my pras pierwszy oskarżony to włoska żona nacjonalizm znaczy Kapka sumując prawda Polska droga i tak itd. miał inne poglądy niż towarzysze radzieccy będą kary odchylenie prawicowo nacjonalistycznych tak się formalnie nazywało to co Gomułka robił tymczasem od pięćdziesiątego pierwszego roku i tu znikł pojawiają się będą główne trendy jednym z tych różnych trendów jest syjonizm i imperializm izraelską amerykańską refren nos ski ten kraj itd. czyli że przynosi punkt ciężkości z nacjonalizmu krajowego na no nacjonalizm żydowski w skali globalnej Gomułka temu nie nie podpowiadam, o czym można było je ma żonę Żydówkę z tego sam jest rabinem, ale czym i jak jak i żeby mógł być to 1jeden z problemu, że była pewna kolizja między powodami podanymi publicznie, dla których Gomułkę odsunięto, a tym, że po pięćdziesiątym pierwszym roku te powody, jakby straciły znaczenie, a trzeba tutaj znaczenie również to, że on no w końcu zostaje uwolniony w grudniu 50 narzędzi, jeżeli się też wzdycha na to co wydaje się raczej jest 1 sprawa bardzo historia oficyny w Polsce w zasadzie nigdy nic do końca dobrze tak na nas Wicher nie zrobią ani wojny w ocenie mieliśmy ani religijnej te nasze bunty i wojskowe 2006. roku to po prostu można się śmiać był byle jakim kraju Południowej, gdyby środkowy ja Ameryki by były ostrzejsze wojny domowej w związku z tym tutaj także wiesz takie no w podejmowaniu jakiś taki bardzo radykalnych decyzji tak jakby trochę nie leżało w Polskim polskim temperamencie ponad to po prostu komu okresie nie chciał niczego przyznać i obawiano się on się nie nada na tego głównego oskarżonego, który nie będzie kajał i podawał szczegóły swojej współpracy z strumyk anemia jest HRM, więc i była też przeszkód w samym samym Gomułce wynikała trochę z tego taka postawa Gomułki, że waszego relatywnie łagodnie traktowano, więc to jest taki cały splot rzeczy rzeczywiście ja widziałem ten obiekt spacer on jeszcze 20 lat temu był w rękach MSW oczywiście do tej pory no nie była jakaś taka ekstrawagancka Wilna był raczej pseudo dworek dosyć, jakiego widziałem brudasy zaproszonych myślę, że pięćdziesiątym pierwszy roku też, gdy my zaś jako punkowa była innym, bo budynku utrzymana, a Bóg rzeczywiście było na parterze miał pokój z 2 oknami, a normalni lokatorzy tego tego aresztu siedzieli w piwnicach i i rzeczywiście był inaczej traktowane dostała gazety, ale zdaje się trybuny ludu nie dostawał, żeby za bardzo się nie nie jak nie wymuszał na tematy polityczne zachowało się bardzo dużo materiałów bardzo bardzo interesujący będzie dobrzy świadczących o humorze łuki czasami takim dzisiaj czy jako na 1 ze spacerów oficerowi, który i go wprowadzał po tym, po tym potem idę o ogrodzie mówi on od sprzed wojny ma jeszcze 4 lata do odsiedzenia w wyskakuje w ich jest naturalna kontynuacja Rzeczypospolitej ma jeszcze do siedzenia pana posiedzieć w nie narzekam oraz zdrowia taka jesień dali więc, ale to wszystko było dosyć późno, bo dług był aresztowany w sierpniu takie rzeczy na ogół związkiem dzięki ekstremalnie szybkich spraw jak i kończyć co czy czy czy jajka to jednak trwały miesiącami, a i wiele miesięcy trwały i takie Deep publicznie jak zmieniły aż w końcu umarł Stalin dla chce się całkowicie wszystko zmienił, a część jak umarł Stalin to tylko spółka jeszcze ponad rok siedział więzieniu w, więc to nie jest także był aresztowany na rozkaz Stalina Stalin nie żyje no to już można wypuścić stres wszystko co tak wysyłajcie je Bierut będą do skóry papieru cały czas wziąć Bierut już teraz jest ten 1, bo do 3008. roku to był taki rodzaj długów rat prawda ubiera od od przyjmowania delegacji zagranicznych od otwierania posiedzeń krajowej rady narodowej potem został Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej to jeszcze nie było Real, a więc, jakby co innego miał swój Dwór psy poeci kompozytorzy znani sportowcy prawda tak jak normalny taki Królik i działa jak łąka był pracą siedział za biurkiem pisał referaty robił odprawy wymyślał kogo ona na jakie miejsce postawić, więc to duzi, kiedy robić tragedii tamto była pomiędzy nimi mniej widoczna, ale jednak myślę, że dla dlatego wewnętrznego zewnętrznego kręgu dosyć oczywista jakaś niechęć rywalizacja o i idee na jednego z nich wskazał palec Moskwy, dlatego że Gomułka bardziej podpada pod duży że, że ma zły, że on coś było, bo Bierut nią szans w Łodzi mogą tam robił tylko toczą kazaniem robi są usłyszał, że trzeba robić, ale teraz kara jest ważna rzecz czeka ważne ważne orzeczenie, o której akurat pan wie dużo, pisząc zresztą na ten temat wspaniałą książkę, bo przychodzi ten moment, kiedy ucieka Józef światło na marginesie to chyba on aresztował tak gorączkowo ażeby świata, że musiał wypożyczyć z biura techniki operacyjnej, aby do podsłuchu, ponieważ miał oczywiście własnego PiS zachował się też fit, jaką pobiera, aby jadąc do Krynicy no i ten ten światło ucieka we wrześniu pięćdziesiątego czwartego roku najwyższa rada nie pytam, bo w grudniu 53 w grudniu 53, ale ja potem zaczynają w tezie, że tak audi audycję no właśnie, kiedy on to wszystko ujawnia to już jest natomiast tak czy marynowanie Gomułki i 1 audycje specjalnie zwraca się wprost Bieruta o to było rzeczywiście takie małe trzęsienie ziemi w 3 miesiące później, bo to jednak zawsze ta biurokracja trochę trwa stracili posady minister bezpieczeństwa i 34 wiceministrów 1 dyrektor departamentu poszedł do więzienia okres to, że dziwi się światło od tej od odrobił na dobrą robotę no właśnie tak paradoks najpierw go aresztował, a potem apelował jak uciekł przez radio, żeby go uwolnić no i to się to się dzieje to właściwie powoli trochę, zmierzając do finału to chciałem zadać właśnie takie pytanie czy na dobro sprawy Gomułka nie powinien być wdzięczny czy to Bierut owi czy Stalinowi za to co się stało, bo potem ta cała fala odwilży, która pojawia się wraz ze śmiercią Stalina właśnie ucieczką światły i wszystko co się kończy polskim październikiem po drodze jeszcze dramatyczny czerwiec i Gomułką właściwy chyba no nie tylko staje się symbolem potem i tak symbolem nadziei na taką liberalizację demokratyzację no bo w końcu był ofiarą poprzedniego o umorzenie ustroju, ale przynajmniej poprzedników i innymi słowy czy to jest właśnie taka sytuacja, w której coś co pewnie było dla niego no poważnym przeżyciem, kiedy aresztowano i różnie mogło się skończyć może się skończyć właśnie tak jak w tych innych państwach z przywódcami komunistycznymi no, a w efekcie skończyło się także, że może nie cały naród, ale przynajmniej wiele osób no widziało go jako bohatera oraz symbolicznie wracamy tutaj do tych do tych zdjęć prawda kroniki filmowej spod Pałacu kultury w pięćdziesiątym szóstym kiedy, więc to jest po prostu był bożyszczem tłumów do oczywiście, chociaż to jest to już tylko sfera gdybania mu też zapewne empirycznie sprawdzalne i chciałby się działo po pięćdziesiątym szóstym roku, gdy Gomułka był po prostu odsunięty na jakiś tam boczny tor Guta wiceministrem czy zostałbym wiceprezesem NIK-u już na wiele lat w i panie miały tego tego nie mówię nie stalinowskiego tego, gdzie się przeciwstawił Stalinowi, który mówił polskiej drodze do do socjalizmu no myślę, że po prostu bez tego wszystkiego bez tej bestii winnych miedzy szynie to by nie było komórki pięćdziesiątym szóstym roku jako przywódcy państwa muszę panu więcej powiedzieć zajrzy się specjalnie do Wiki BOT hasło Gomułka tam jest po prostu rozwiąże go punków co napisane w wojnie z panem i niezłomny bohater po sześćdziesiątym ósmy roku jest tam są przy wierszy w grudniu 70 tego roku wydano decyzję o wstrzymaniu nie wiadomo, kto wydał no po prostu jest do byłem proszę być zaszokowany, bo nigdy tego hasła nie widziałem przedtem nie wiem, kto go pisał o tym, że się słodka tajemnica polskich polskich wikipedystów, ale od dosyć konopi brzmiało no nawet urokliwie wobec prawdy historycznej no tak, ale czy właśnie myśli pan, że to jest też kwestia tego doświadczenia Gomułki, który przynajmniej w pierwszym okresie no niestety w krótkim no rzeczywiście stara się zrobić coś co można by nazwać takim socjalizmem ludzkiej twarzy właśnie no, że jednak rzeczywiście on sam odczuł nawet jeśli to jego więzienie nie było straszne no to jednak się w nim znalazł prawda więc, więc jak mogą wpłynąć na jakieś jego spojrzenie co dalej i jedno k po pięćdziesiątym szóstym roku od października 56 Gomułka podobnie jak w tych latach 454347 były dosyć elastycznym mających charyzmę osobowość politykiem i starał się zarządzać tą polityką, a w to czy on wierzy czy nie wierzy, ale w każdym razie ZOMO powołano już jak Gomułka był pierwszym sekretarzem KC, a więc doszło podaje jako taki trochę i racjonalny przykład w roku po tym, jak wrócił do do władzy zlikwidowano po prostu rozpędzono studentów, którzy występowali w obronie tego tygodnika i no po prostu od dobrym politykiem w sensie takiej taktyki politycznej i pięćdziesiątym szóstym roku, gdy trafił na uchwale i z którą się w pewnym sensie posłużył trudno wyjść na ile się solidaryzować z tymi tendencjami do demokratyzacji liberalizacji daleko idącej tak gali otwarcia realizm to było dla niego nową produkcję zupełnie obcy no i dziś zaś lądowisko ta potem to wszystkiego także mnie, więc nie miał konkurenta no tak, ale to już jest na nasze kolejne modele zyskania inna historia innego bułkę w bardzo dziękuję za dzisiejszą audycję pan prezes Andrzej wojsko w trakcie studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk był naszym gościem podziękowania też dla Kariny Korczyńskiej za wydanie audycji Maciej Zakrocki słyszymy się jutro trochę wcześniej najpierw zaraz po trzynastej, a dzisiaj dobrej nocy Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium - Radio TOK FM bez reklam: czyli TOK + Muzyka, podcasty z audycji Radia TOK FM oraz podcastowe produkcje oryginalne TOK FM. Tylko teraz w cenie 15 zł za miesiąc. Na zawsze!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA