REKLAMA

Jutronauci: Pokochajmy bagna w mieście

Gościnnie: Wyborcza, 8:10
Data emisji:
2022-08-05 10:10
Prowadzący:
Czas trwania:
21:53 min.
Udostępnij:

116. odcinek podcastu w programie "Jutronauci". To lato jest wyjątkowo upalne, zwłaszcza na południu Europy. We Francji i Włoszech rekordowe upały, susza, pożary i racjonowanie wody. Jak możemy zadbać o wodę wokół nas, w miastach, żeby lepiej wykorzystywać jej rekreacyjne i klimatyczne dobrodziejstwa? Po co nam w miastach bagna, torfowiska i mokradła? M.in. o tym Joanna Sosnowska z "Gazety Wyborczej" rozmawia z Edytą Wiśniewską, menedżerką projektów miejskich w firmie Sweco. Rozwiń »
Więcej tekstów i rozmów o przyszłości znajdziesz w najnowszej edycji programu „Jutronauci”: https://wyborcza.pl/jutronauci Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
partnerem programu Jutronauci jest Sebastian Kulczyk międzynarodowy inwestor twórca InCredibles programu mentoringowego dla młodych przedsiębiorców to jest ósma 10 podcast gazety wybory z cyklu Jutronauci zastanawiamy się czy Warszawa pokocha bagna torfowiska ósma 10 podcast gazety wyborczej w witam państwa w podcaście Jutronauci to Joanna Sosnowska gazety wyborczej, a moim gościem jest Edyta Wiśniewska menedżerka projektów miejskich firm z tego w Rotterdamie dzień dobry dzień Rozwiń » dobry w ostatnich latach widzimy bardzo duży zwrot ku rzekom Seul zburzył wielką sześcio pasmową autostradę i w jej miejsce przewrócił strumyk płynący przez centrum miasta my teraz na brzegach tego Strumyka gromadzą się ludzie i trwa życie nocne na rewitalizację rzek postawiły Singapur Warszawa Poznań Madryt takie przywracanie rzek miastom to przyszłość urbanistyki czy wracanie przestrzeni dla wody i przywracanie tego miasto, ale przede wszystkim jej mieszkańcy co to procesy i wynikający z powrotu do częściowo oczywiście tożsamości historycznej miejsca, jeżeli spojrzymy troszeczkę historii widzimy, że woda była jak gdyby motorem czy źródłem rozwoju struktur miejskich i historycznie rola wody w mieście zmieniała się praw nas z punktu widzenia obronnych tak rozwijały się nasze miasto uwagi nad wodą, ponieważ systemy wodne tworzyły system obronnym miał też funkcje ekonomiczne transportowe ściekowe jeśli pomyślimy o okresie rewolucji przemysłowej i widzimy, że zależnie od rozwoju i różnych zmian społeczno-ekonomicznych kwestię funkcji czy funkcjonowania wody w mieście się zmieniały, a te przykłady, które pani wspomniała na wstępie są trendem, który już wcześniej się pojawi w Europie na początku 2001. wieku, a widzimy np. Europie Południowej miasta średniej wielkości duszy miasta mobilizowały się do jak gdyby przywrócenia pierwotnej tożsamości wody w mieście przykładem tego jest np. ruch tzw. woda historycznych centrach miast inicjatywą tego było holenderskie miasto Breda, a które w latach powojennych lat sześćdziesiątych zakopało szczęściem systemu wodnego przy Starym mieście czy uwagi na potrzeby, które wywołały jak gdyby funkcjonowanie samochodu w mieście potrzeba na zorganizowania przestrzeni parkingowych i podjęto decyzje planistyczne, które konsekwencją było zakopanie czy zmienienie funkcji wody w mieście czy zaburzenie, gdyby systemu kwotę i widzimy, że po latach jak gdyby tkanka miejska, ale ruch przede wszystkim społeczność jak doświadczyła konsekwencji tej decyzji, ponieważ ta część starego miasta jak gdyby obumarła ekonomicznie społecznie, a więc przywrócenie rzeki czy wody w mieście ma wiele warstw funkcjonalnych, ale przede wszystkim jak gdyby zaburzenie systemu naturalnego funkcjonowania rzeki odbija się i witalnością ekonomiczną jak i społeczną tych miast pani pyta o przyszłość urbanistyki ważnym jest rozważanie w takich kwestiach ram działania długoterminowego jak i również integrowane podejście do planowania, czyli branie pod uwagę jak gdyby naturalnego charakteru krajobrazu, którego woda rzeka jest ważnym elementem tożsamości miejsca jak gdyby witalności ekonomicznej wzajemnych połączeń, czyli urbanizacja i Ekorozwój rzeki stanowi ważny element prężnie rozwijającego się miasta, więc przyszłość urbanistyki przede wszystkim harmonii z rozwojem i funkcjonowaniem naturalnych aspektów miasta na ścieżkę naturalnych elementów krajobrazu miasta, który stanowi podstawową warstwę naturalną do jego rozwoju każda rzeka oczywiście ma różną dynamikę swojego funkcjonowania pani przywołała parę przykładów, jeżeli spojrzymy np. na amplitudach rzeki Warty w Poznaniu ona jest bardzo rozpięta tak, czyli w okresach letnich brakuje wody poziom wody jest bardzo niski, niemniej w okresie osiąga metr 1,5m okresie wczesnej wiosny czy ktoś na zimę poziom wody w rzeki wzrasta czasami do 8m, więc w, jaki sposób zagospodarujemy ten obszar, w którym z 1 strony pokazuje brak wody, a w innym okresie roku jej zwiększoną objętość jest bardzo ważnym aspektem decyzji planistycznych, a więc stworzenie zrównoważonej wizji takiej witalność rzeki w mieście wymaga ujęcia wszystkich aspektów hydrologicznych i ekonomicznych finansowych społecznych z tworzenia jak najlepszego balansu naturalnej tkanki krajobrazy, jaką jest podać jeszcze pani przywoła przed chwilą przykład holenderskiego miasta, które będzie wydobywało na powierzchnię swoje Zakopane rzeki, ale w Polsce też mamy taki przykład jest to Łódź, która właściwie w wieku dziewiętnastym dwudziestym zabetonowała swoje rzeki teraz 19 z tych strumieni będzie wydobywać na powierzchnie z podziemnych kanałów którymi teraz płyną i jednym z powodów, dla których one są wydobywane są zmiany klimatycznej to, że to centrum Łodzi jest zabetonowane aż do bólu czy zmiany klimatyczne to jest jeden z tych ważniejszych czynników, które sprawią, że powinniśmy się polubić z rzekami przywrócenie w miastach przestrzeni dla wody wpływa też na poprawę zdrowia ludzi zmiany klimatyczne jak gdyby przyspieszają tempo mobilizacji tego ważny jest przy holistyczne podejście do planowania jest działanie proaktywne, a nie reaktywne tak, jeżeli będziemy reagować na zmiany pogodowe meteorologiczne reakcję powodziowe to troszeczkę są działania, które motywowane konsekwencją działań one są, jakby podjęte może zbyt późno dlatego ważne jest planowanie wielopoziomowe jak i również długoterminowe z krótkoterminowymi rozwiązaniami przykład, który wspomniałam holenderskie on jest realizowany, bo na początku dwudziestego wieku w 2003 został rozpoczęty on już jest budowane czy rewitalizowane jeśli chodzi o nasze polskie miasta oczywiście to ważny aspekt my skupiamy się teraz na rzece, niemniej mamy 4 komponenty wodne woda podziemna woda deszczowa woda morska woda rzeczna i jakie również strumyki inne rzeczy związane jest jak gdyby łączy szeroki system, które w kontekście zorganizowanym miejscem tak pani wspomniała zabetonowane czy zurbanizowane obszary powoduje gwałtowne reakcje w przypadku gwałtownych intensywnych opadów deszczowych, więc przywrócenie naturalnych brzegów rzeka z potokami i mikro zagłębienia ami bagnami obszarach miejskich przyczyni się bardzo pozytywnie do zbierania filtrowania infiltrowane i magazynowania wody, która może przyczynić się do wody deszczowej np. jej lepszego wykorzystania pozytywnie przyczynia się do rozwoju w, a czy to wzmocnienia efektu naturalnego ekosystemu, a więc powrotem ponownie do zintegrowanego podejścia jak wielu funkcjonalnego wykorzystania przestrzeni trafne jest obserwacja pani, że wysokie urbanizacji to się przyczynia do tego, że mamy wielkie potrzeby czy mało przy ścianie w mieście, a dużo potrzeb realizacji czy zintegrowania wielu funkcji ważnym czy ciekawym aspektem są np. rozwiązania holistyczne przykładem może być plac wodne w Rotterdamie będę Klein, który jak, gdyby wykorzystuje wiele funkcji w mieście w okresach suszy i spełnia funkcję placu zabaw spotkań mieszkańców niemniej, gdy są intensywne opady deszczowe pozwala na zbieranie wody czy jako zbiornik retencyjny woda deszczowa jest oczyszczana powraca do systemu, a więc tak zmiany klimatyczne zmuszają nas do innego myślenia i do, a szybszego działania, gdy przygotowywałam się do tego podcastu dużo czytałam o wodzie w mieście odkryłam, że ulica bagno w Warszawie stan są centrum miasta nazywa się tak nie bez powodu, bo jeszcze osiemnastym wieku na tym terenie było mokradło, z którego wypływała rzeka był łącząca bagna żadna nie ma nazwa została, a przecież bagna czy torfowiska magazynują wodę tworzą tak jak pani wspomniała systemy regulujące jej przepływy, więc może zamiast takiej walki z bagnami i ich osuszania powinniśmy lepiej jakoś wplatać w te miejską tkankę przykład, który pani przywołuje ilustruje nawiązanie do dna miejsca do tożsamości to, że dane ulica ma taką ani inną nazwę jak gdyby było przez naszych przodków bardzo dobrze zaobserwowane i powiązania istniały ponowne wprowadzenie wody powierzchniowe w kontekście miejskim jest bardzo ważne, ponieważ podnosi komfort termiczny, czyli pozwala na chłodzenie podnosi poprawę wznosi bezpieczeństwo pozwala na widok na wilgotną zielenią rośliny dostęp do różnych terenów rekreacyjnych, a wszystko bardzo pozytywnie wpływa na poprawę naszego zdrowia, ponieważ ten też się często nie myślimy nie zastanawiamy się na tym niemniej to jest bardzo ważne woda w mieście krajobraz miejski wpływa bezpośrednio na naszą kondycję zdrowotną roślinność terenów podmokłych ma duży wpływ na naturalne zabezpieczenie czy regenerację terenów powierzchniowych tutaj specjaliści bardzo polecam jeśli mówimy o literaturze polecam też Urban Insights raporty, które są opracowane przez specjalistów na podstawie projektów realizowanych i badań zbieranych na ten temat to co mówimy 23 terenów europejskich podmokłych terenów europejskich zanika i tereny te, które istniały 100 lat temu znikły co ma konsekwencje dla klimatu w mieście, a więc, gdyby bardzo wpływa na zmianę krajobrazu jak i również tej równowagi wody regionu i innych funkcji środowiskowych, ponieważ my skupiamy bardzo na tkance miejskiej, niemniej specyfiką wody jest jej kompleksowości fakt, że należy podejść do tego na wielopoziomową różnych skalach, ponieważ widzimy np. przykład holenderski, gdzie rzeka przepływa tez Delta rzeki Rhein jest końcówką obszaru rzeki która, gdyby przepływa przez 7 różnych kraj, więc bardzo ważnym jest odpowiednie zarządzanie większej skali oczywiście bardzo ważnym jest zaproszenie się o dobre funkcjonowanie rzeki jej dopływów czy terenów podmokłych, które wpływają na infiltrację na cały zespół funkcjonowania rzeki w mieście, a więc jeszcze raz zintegrowane podejście pozwala na zrównoważony rezultat funkcjonowania miasta tylko tak samo jak walczymy z bagnami tak samo walczymy z mokradłami i torfowiska ami w miastach albo ich okolicach, bo w momencie, kiedy miasto zaczyna się rozrastać no to pierwszą ofiarą często padają właśnie te obszary podmokłe albo zalewowe i ja wyczytałam, że pracownicy centrum ochrony mokradeł zwracają uwagę, że jeżeli stracimy mokradła w Warszawie to temperatura w całym mieście podniesie się kilka stopni, więc to już jest dość znaczna różnica bardzo ważny argument za tym, żeby jednak demokratycznymi na razie stan spokoju to szersze decyzje planistyczne oczywiście światowa organizacja zdrowia alarmuje również o tym, że 23 terenów europejskich zanika podmokłych terenów jeśli skupimy się na wodzie w takim szerszym kontekście 16 000 000 ludzi w Europie nadal nie ma dostępu do wody pitnej codziennie umiera 14 osób w rejonie europejskim z powodu chorób spowodowanych złą jakością wody i to wszystko ze sobą nawzajem powiązane tak jak wspominałam o tych 4 aspektach wodnych ważnym jest, żeby skupiać się na rozwoju miasta gąbki, która wykorzystuje potencjał od środy i glebę chodzi tutaj o to by utrzymywać czy zatrzymywać wodę deszczową ją oczyszczać odpowiednio z wprowadzać do systemu istniejącego systemu wodnego, więc to holistyczne podejście to zintegrowane podejście ten, gdyby to siła wody siła rzekł, że ona zmusza wszystkich specjalistów do współpracy może zmusza jest złym określeniem one jak gdyby mobilizuje tak wszyscy wiemy, że woda jest nam niezbędna do życia funkcjonowania nie tylko do witalność funkcjonowania miasta, ale przede wszystkim na bezpośrednie konsekwencje naszego funkcjonowania tak jak człowiek jako indywidualne jednostki użytkownika miasta, więc dogłębne zrozumienie funkcjonowania wody rzeki mokradeł deszczu i pozwoli nam na kreatywne czy odpowiednie rozwiązania, które będą miały wartość dodaną do wszystkich fasad projektowych miasta, czyli skupianie urbanistów hydrologów ekonom ekologów archeologów specjalistów od gleb przede wszystkim mieszkańców jest bardzo ważnym aspektem planowania po obecnych czasach, a miasto gąbka zapamiętam to stwierdzenie bardzo się podoba, a jakich miastach w takim razie możemy się wzorować, jeżeli chodzi o takie mądre zagospodarowanie terenów wodnych wspomniała pani już o placu wodnym w Rotterdamie, ale na pewno znajdą się jeszcze jako przykłady jest bardzo wiele przykładów Rotterdam jest jednym z liderów jeśli chodzi o zagospodarowanie jedno paszczy nowym wody te ma bardzo silnie opracowane tzw. łotr plan tu, czyli drugi plan wodne, który odpowiada na szerokie aspektem wyzwań związanych z ze zbyt dużą ilością wody zbyt małą ilością wody skupiła się na wielofunkcyjnym zagospodarowany np. wody deszczowej na dachach w celu chłodzenia obniżania temperatury w mieście i w bardzo dobrym przykładem jest również Sztokholm, którym naturalny system wodny w mieście Chabry możemy pokazać też przykłady Belgii rzeka je kar dla zdrowego zrównoważonego miasta i kar Stadt Schwedt cesji jest dużo ciekawych przykładów, które pokazuje zrealizowany już projekty i są też przeprowadzone badania, która udowadniają jak gdyby pozytywne efekty na procentami mówimy również o np. innowacyjnych eksperymentach tzw. pływający pawilon, które jest dosłownym pływającym, a 1 000 000 na rzece w centrum miasta Rotterdam, czyli on reaguje na zmieniający się poziom wody w rzece spływającym z 1 000 000 SK Floating Willian Rotterdam ta, który funkcjonuje jako centrum edukacji dla mieszkańców, czyli uwrażliwia mieszkańców na aktualną tematykę zmian klimatycznych roli wody w mieście zagrożeniach powodziowych związanych z podnoszącym się poziomem wody w morzu powodziami pochodzącymi z rzek nagłymi powodziami deszczowymi i zanieczyszczeniem wody glebowych różnych kwestii poza jej aspektem edukacyjnymi jak również demonstrację, gdyby innowacyjną jeśli chodzi o koncepcję architektoniczną, ponieważ spływającym po miliony i stanowi funkcję konferencyjną, więc bardzo ciekawym obiektem mamy również w Rotterdamie też ciekawy Floating farmy pływającą farmy gdzie, jeżeli spojrzymy na referencje na tej farmie pływającej w tym samym kontekście architektonicznym jest hodowla krów i lokalnie wykorzystywane są różne aspekty z miasta Rotterdamu żeby jak by tworzyć czy produkować lokalnie żywność, czyli mleko sery itp. więc są to też bardzo takie ciekawe rozwiązania, które pomagają czy inspirują otwartość na nowe rozwiązania bardzo ciekawe no dobrze rozumiemy w takim razie o inspiracjach, ale może troszeczkę tych bardziej dystopijny to lato jak na razie jest wyjątkowo upalne, zwłaszcza na południu Europy we Francji we włoszech mamy rekordowe upały susze pożary wręcz w niektórych przypadkach racjonowanie wody i dużo wskazuje na to, że zmiany klimatu mogą sprawić, że tak pielęgnowane przez nas rzeki mokradła jeziorka miejskie wyschną, bo przestaną spełniać swoją rekreacyjno społecznościową funkcje, jakie zmiany powinniśmy wprowadzić w miastach już teraz, żeby przygotować się do walki o wodę w przeszłości ważnym aspektem jest zwiększenie świadomości jak najszerszej masy użytkowników w tej mówimy tutaj o mieszkańcach czy zaczynamy od samego siebie ważnym jest fakt, iż woda nie zna granic nie zna też własności, czyli wiele obszarów, przez które przepływa woda deszczowa czy rzeczna czy mokradła czy też strumyki przepływa przez obszary działek prywatnych, więc jest mobilizacja świadomość wspólnego takiej korelacji czy wspólnego działania i projektowanie przestrzeni publicznej, które są wielofunkcyjne wykorzystywanie terenów, czyli zatrzymywanie wody miejscu u źródła tam, gdzie ono opada, czyli mobilizowanie do zatrzymywania każda kropla jest ważna prawda i oczyszczania, czyli także tutaj są stosowane zielone dachy wykorzystywanie małych dużych zbiorników retencyjnych przez mieszkańców jak i również miejscach publicznych o ponowne wykorzystywanie wody deszczowej przede wszystkim zmniejszenie użycia, a więc są różne działania ma małe kroki, jakie również duże rozwiązania jeśli chodzi o interwencję w miejscach publicznych z ważnym jest spowalnianie odpływu jeśli spojrzymy np. na miasto Gdańsk w Polsce mamy od morską rzekę kanały jak również strumyki przewodnictwem terenu, czyli spowalnianie odpływu wody zatrzymywanie, zwłaszcza tej wody deszczowej zatrzymywanie w miejscu, gdzie ona jest bardzo ważne, żeby łagodzić, acz kwestię efektu dynamicznych czy nieprzewidywalnych efektów meteorologiczne, a przede wszystkim wszystkie elementy, o których wspominaliśmy to są tworzenia też miejsc mają bardzo pozytywny efekt na naszą społeczność, ponieważ tam miejsca jeśli mówimy o interwencjach czy projektach realizowanych przestrzeniach publicznych, które przywracane jest woda zatrzymywana woda czy to jest teściowa czy rzecz na stronę Kowa czy bagienna są miejsca, w których ludzie mogą się spotykać się mogą tworzyć społeczne przedsięwzięcia odbudowywanie tej tożsamości jak np. pani podała w Warszawie i przywrócenie tej przynależności do miejsca oczywiście jak obserwujemy ja pamiętam kiedyś, bo nie do pomyślenia, że możemy pływać w kanałach Amsterdamu np. teraz jest to możliwe jakoś po tej wody wzrosła na, tyle że ludzie mieszkańcy mogą wpływać w okresie letnim będzie to wspaniały efekt czy ktoś w polskich miastach też byłoby wspaniałym państwa moim gościem była Edyta Wiśniewska menedżerka projektów miejskich firmie Stecol Rotterdam ja nazywam się Anna Sosnowska dziękuję i do usłyszenia gazety wyborczej partnerem programu Jutronauci jest Sebastian Kulczyk międzynarodowy inwestor twórca im kredę, bo z programu mentoringowego dla młodych przedsiębiorców Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: WYBORCZA, 8:10

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA