REKLAMA

Jak polowanie na czarownice wpłynęło na rozwój współczesnego sądownictwa?

Interluda
Data emisji:
2022-08-05 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
53:53 min.
Udostępnij:

Rozmowa z autorem książki "Czarownicom żyć nie dopuścisz. Procesy o czary w Polsce w XVII-XVIII wieku"

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Inter luda zaprasza Cezary łasiczka dobry wieczór Cezary łasiczka to jest problem program nawet Inter luda witam państwa bardzo serdecznie zapraszam państwa i moim gościem jest pan prof. Jacek Wilczka wydział nauk historycznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu to dobry wieczór panie profesorze dobry panie redaktorze odsyłam państwa od razu do archiwum audycji Radia TOK FM do poprzednich rozmów moim panem profesorem dotyczący dla m.in. taka rozmowa większość z nas Rozwiń » przyznała się do utrzymywania kontaktów seksualnych z diabłem to było 2 lata temu panie profesorze rozmawialiśmy, ale data czy też moment dzisiejsze rozmowy też jest nieprzypadkowy, bo oto 10sierpnia Szanowni Państwo z tego dnia będziemy obchodzili międzynarodowy dzień walki z szaleństwem ciała rozstrój po angielsku to chyba nazwał urodę gęstwiny traw ten forsuje AKI zejściem, bo jeżeli myślą państwo, jeżeli sądzą państwo, że oskarżanie oczarowują oskarżenia o to, że ktoś z czarownicą i o tortury i palenie na stosie, że jeżeli zdaje się państwu, że to jest to dawno już odeszło do lamusa na to niestety dla państwa bardzo złe wiadomości informację to wciąż na świecie dzieje w 2020 roku co najmniej 36 krajach oskarżono ludzi najczęściej kobiety o zajmowanie się czarami torturowano osoby, a czasem nawet mordowano w niedawno ukazała się najnowsza książka pana profesora zatytułowana czarownicą żyć nie dopuści procesu oczary w Polsce siedemnastym i osiemnastym wieku ta książka ukazała się nakładem wydawnictwa replika panie profesorze mówi, że Polska była państwem krajem bez stosów jednak pan w swojej książce pokazuje, że bardzo chcielibyśmy w to wierzyć, ale fakty są inne tak to prawda rzeczywiście ten Mik polskiego państwa stosu funkcjonuje, choć jest mitem, a w dyby Czytelnicy czy ta świadomość historyczna była większa już po książce udana Baranowskiego w 1952 roku w wiadomo, że te stosy płonęły co prawda Baranowski przesadził z liczbą stosów, podając się około 10 000 ich zapłonęło, ale faktem pozostaje żonę płonęły ten mit tak jak wspomniałem ukształtował się końca lat sześćdziesiątych chyba tak, ale bardziej szerszą skalę o publikacji książki prof. Janusza też zbira zmarłego kilka lat temu, które rzeczywiście publikował prace pt. państwo bez stosów przez lata zbiór pisał tam przede wszystkim ma reformacji i ten jego tytuł ponoć tłumaczył później, że tytuł został wymyślony przez wydawnictwa ani jego teren matek marketingowych, żeby książka lepiej się sprzedawała, ale myślę, że tylko 1 strona medalu ta marketingowa strona bowiem tam świadomość, że jesteśmy wyjątkowym społeczeństwem narodem w Europie ona wówczas już także funkcjonowała nie mamy się przepraszam zbyt wieloma rzeczami pochwalić, ale właśnie ta słynna tolerancja, która miała nastąpić po przyjęciu Konfederacji warszawskiej mieliśmy wskazywać drogę innym społeczeństwom innym narodem jak powinna to wyglądać zapominamy tylko często, że Konfederacja warszawska dotyczyła tylko kilku procent szlachty i dotyczyła ona kwestii wyznaniowej każdy szlachcic mógł sobie wybrać po 1556 roku, jaki będzie chciał być wyznania natomiast nie odnosi się ona od tolerancji, którą dzisiaj rozumiemy prawda swobody myśli przekonań i tolerancja, używając tego słowa na wyrost, bo 16 wieku trzeba mówi raczej czy siedemnastym raczej tolerowaniu ani od tolerancji dzisiejszy tego słowa znaczeniu nie dotyczyła osób, które były oskarżane o to, że są czarownicami czarownika mit jest rzeczy nie można ze sobą łączyć, ale ten mit właśnie, że w Polsce nie wpłynęły 100 osób nie tylko nie palono heretyków, że nie doszło do wojen religijnych został rozciągnięty na to, że w Polsce nie miała też miejsce polowania na czarownice to głównie kobiety jednak były palone i zostało to połączone ze sobą także w Polsce była, czyli stosy one, że panie profesorze stosy płonęły stosy, ale stosy płonęły do płonących stosów za chwilę wrócimy, ale chyba warto pandę poświęca temu wydarzeniu cały rozdział warto też skoro walczymy z mitami skoro obalamy takie informacje, które są przekazywane jako prawdziwe warto też wyznaczyć przejmie w Polsce tę datę, kiedy albo tak taką cezurę, kiedy te stosy już nie płonęły, bo pojawia się w przestrzeni publicznej taka informacja, że oto stosy płonęły jeszcze do dziewiętnastego wieku mówi Barbarze Zdunka jako zje ostatniej czarownicy, która spłonęła w Reszlu w 1800 jedenastym roku pan pokazuje na podstawie dokumentów źródłowych to jest nieprawda tak na stosy płonęły w Polsce do dziś to około 1700 siedemdziesiątego szóstego roku, kiedy to inicjatywy króla Stanisława Augusta jego współpracowników doprowadzono do uchwalenia konstytucji sejmowej zabraniającej stosowania tortur, a ty i prowadzenia procesów oczary skoro nie można było stosować tortury Nata nie można było wymusić na nikim przyznanie się do tego, że zawarł pakt z diabłem lata na Łysą górę utrzymuje kontakty seksualne czyni szkody Barbara Dong rzeczywiście funkcjonuje w świadomości historycznej licznej grupy Polaków jako ta ostatnia spalona w Europie czarownica ten mit podtrzymywany jest choćby przez miasto Reszel na zamku w Reszlu dzisiaj można oglądać prezentację multimedialną, którą miałem okazję obejrzeć kilka tygodnie temu i jako właśnie tam czarownicę, która stała spalona tak jak pan wspomniał materiały źródłowe wyraźnie wskazują na to, że Barbara Zdun została spalona całkiem innego powodu Otóż została ona spalona jako kobieta oskarżana o przestępstwo podpalenia w trakcie pożaru, który wywołała jednak z domu zginął mężczyzna i dziecka od średniowiecza w państwa rzeszy niemieckiej funkcjonował przepis mówiący, że jeśli ktoś podpalił dom przy budynku stacji publicznej zginęła tam jakoś osoba to ponosi taką samą śmiecie ZOZ, czyli zostaje też ukarany śmiercią wok nie taka sytuacja miała miejsce właśnie w sprawie Barbary z domu trzeba pamiętać, że resztę tysiące siedemnastym roku mamy już miejscowość, która należy do państwa pruskiego jest po rozbiorach państwo polskie nie funkcjonuje w 17001005. roku rada zniknęło z mapy Europy na problem przy badaniu też polskich proces czy procesu przeprowadzane te państwa polskiego to wynika też tego, że Jet, jaka była przynależność Państwowa w 17001004. roku wszedł nowy kodeks uzupełniony w państwie pruskim, w którym właśnie ta kara śmierci za z dla osoby, która spowodowała pożar, który zginęła osoba została utrzymana na mocy tego prawa została Barbara Docs palona później stworzony został właśnie mnie też była czarownicą jedna z popularnych prac wydanych 60 latach przez pracującego w Olsztynie literata dziennikarza no właśnie sugerowała i zarzucała właśnie, że Prusacy to byli tacy ludzie, którzy właśnie spalili kobietę na stosie, zarzucając jej czerw panie profesorze porozmawiajmy trochę o mechanizmach, bo wydaje się żony były bardzo podobne oto mamy jako społeczność wieś miasto miasteczko w ich w onym my miejscu zaczyna się coś dziać niedobrego albo następuje pewna kumulacja negatywnych rzeczy jakaś choroba jakaś śmierć jakieś problemy może z plonami choroby bydła czy choroby zwierząt hodowlanych no, więc należy znaleźć powód tego co się dzieje oczywiście dzisiaj mamy inne punkty odniesienia wtedy rozumiem bardzo silny wpływ na wyobrażenie o tym w rzeczywistości miał także kościół, który mówił, że istnieje diabeł i diabeł ma różnego rodzaju strategię właściwie diabeł jest takim bytem, który reguł, które się pojawia wżyciu też wciąga do swojej siatki najczęściej kobiety, choć nie tylko kobiety także rozumiesz, że człowiek 1718 wieczny traktował diabła czy też osoby, które służyły diabłu czy współpracowały z diabłem jako nie jako wytwór fantazji tylko jako coś rzeczywistego, więc skoro co się dzieje to należało teraz znaleźć osobę lub osoby, która lub, które kontakty z diabłem utrzymują to oczywiście świetnie do tego nadawały się kobiety, a pewnie co można jeszcze dodać świetnie dodały nadawały się tego kobiety, które w, jaki sposób nam zawiniły, czyli np. które myśmy winni pieniądze tak albo, które być może traktowały nas jakoś nie sympatycznie albo, o których mówiono, że mają jakąś tajemną wiedzę, że parający się rozstać tak by tak wynikało, że tak wyglądał ten model profesorze tak rzeczywiście uwiera diabła w szesnastym siedemnastym osiemnastym wieku była powszechna zdaje się, że dzisiaj jest znaczna grupa ludzi, którzy w rzeczywistość diabła wieżami przypisuje mu tajemną moc oczywiście trzeba powiedzieć może na wstępie, zanim przyjętego schematu, który pan mówił, który występował w całej w wielu krajach europejskich nie tylko w Polsce, że używam określenia czarownice, ale trzeba obejrzeć czarownice były wymyślone nie było żadnych kobiet, które zawierały akty z diabłem, które utrzymywały z nim kontakty seksualne, które latały na Łysą górę, które otrzymywały od niego jakiś mocy za pomocą, których szkodziły jak pan powiedział ludziom przez zwierzęta przepisaną na pole było przestępstwo wymyślone wymyślili je teolodzy katoliccy na początku czternastego wieku, kiedy skończono walkę z pewnymi grupami chrześcijan, którzy chcieli reformy kościoła, których Watykan mi hierarchia pogardliwie nazywała heretyka ami nic połączone przestępstwo HRW rewizji przestępstwem czerstwe oczywiście ludzie zawsze wierzyli w Magie daje do dzisiaj praktykują różne u niej lub bardziej magiczne rytuały zaklęcia czy nawet drobne gest prawdę jak już w ten przysłowiowy czarny kot, który przebiega drogę daje trzeba było splunąć 3× przez lewe ramię, żeby człowieka nieszczęście nie spotkał i rzeczywiście w szesnastym siedemnastym osiemnastym wieku wiara diabła i jego pomocnicza czarownice czarowników mężczyzn tańsza, a oskarżam oczary, choć w Polsce płyta wyjątkowe sytuacje dla większości społeczeństwa były realne do wierzono, że one SA do masowego prześladowania ranić rolników doszło w Europie dopiero pod koniec szesnastego kłam poglądowi siedemnasty i w niektórych krajach w Polsce czy Węgrzech czy Węgry to wiek 18 wniosków mamy pewne przesunięcie przesunięcie czasowe w Polsce to od lat 1660670 rozpoczyna się apogeum dodać jeszcze trzeba, że epoka wczesno nowożytnych, bo mówimy ten okres szesnastego siedemnastego wieku to okres z 1 strony renesansu auta rozwoju kultury na to patrzymy, ale także okres, który utrzymać się przy życiu naprawdę było większości społeczeństwa bardzo trudno, szczególnie że było to przede wszystkim społeczeństwa rolnicze tak jak pan zauważył procesy oczary to przede wszystkim domena wsi miasteczek o charakterze głównie rolniczym jak to miało w państwie polsko-litewski siedemnasty wiek, toteż apogeum małej epoki lodowcowej mamy do czynienia dzisiaj też za oknem każdego z nas mówi oczywiście przenośni ze zmianami klimatycznymi dzisiaj ogromny upał ciężko było funkcjonować i zmiany są widocznego mogę 17 wieku te zmiany były bardzo silne teoretycznie temperatury zmieniły spadła tylko 12 stopni średnio, ale w rzeczywistości będzie im codzienne wygląda także zimy bardzo długie były mroźne wiosny deszczowy do tego topnienie śniegu liczne powodzie w śnieg z Ada bardzo wcześniej leżał bardzo długo do tego dochodziły deszczowe mokre lata to wszystko spowodowało, że zaczyna brakować żywności dla związku, z czym nie tylko dla ludzi, ale także dla zwierząt, a do tego dochodziły jeszcze takie procesy konfesjonale Iza akcja, czyli w każdym z państw władca starał się, żeby 1 religia dominująca tak samo każdy z tych kościołów, który był silniejszy starał się dominować nad innymi w związku z tym ta rywalizacja pomiędzy katolikami protestantami też do tego się dołączyła wspomniał pan od diabła diabeł rzeczywiście pod koniec średniowiecza zaczął robić karierę jako osoba, która chce zniszczyć chrześcijaństwo i chrześcijan natomiast w połowie szesnastego wieku diabeł miał, jakby swoje jak i 5 minut później też miała to zainteresowanie ja byłem jego mocami chęcią zniszczenia społeczeństwa europejskiego dorosła pojawiły się tzw. FR pisze, dlatego że wzięcie więcej tych prac się okazało pokazujących moc potęga diabła faktem pozostaje w szesnastym wieku diabeł budził większe zainteresowanie niż w bok więcej okazywało się pozycji dotyczących właśnie jego jego działalność w związku z tym te napięcia wyznaniowe gospodarcze klimatyczne do tego dochodzące siedemnastym wieku wojny historycy wojskowości liczyli, że w siedemnastym wieku jedynie przez 4 lata to były takie spokojne lata w Europie nie toczył się żaden konflikt tak oczywiście konfliktu nie toczyły się każdego dnia itd. ale w każdej części Europy w mniejszym większe natężenie jakieś konfliktem występował o wszystko podobało to napięcie społeczne i zagrożenie życia związku ścięta wspomniał na trzeba było znaleźć jakieś wytłumaczenie pamiętajmy, że poziom alfabetyzacji umiejętność czytania pisania był bardzo niski o tym często się zapomina, mimo że mamy szesnastym wieku przyrost w publikacji w końcu szesnastego wieku w Europie mieszka około 100 000 000 mieszkańców na oblicza się, że w tym czasie na rynku funkcjonowało około 100 000 000 książek, czyli średnio 1 na mieszkańca, ale ten poziom alfabetyzacji było około 1015% wniosków czym czytali nieliczni rzeczywiście w takiej wsi, które były wsiami mającymi kilka lub ewentualnie kilkanaście domów to nie trzeba pamiętać o liczbie mieszkańców Europy 1003 z około 1600 tego roku w Europie mieszka niewiele ponad 1 000 000 mieszkańców dzisiaj Polskę, czyli 8 000 000 do około 100 skalę zaludnienia trzeba pamiętać w związku z tym takich mieszkań mieszkańcy wsi jeśli nagle trafiła się epidemia bydła czy padła krowa koń to deklasacja była błyskawiczna nie było środków do utrzymania się starali się znaleźć wytłumaczenie, dlaczego nieszczęścia dnia codziennego i spotykają czarownice były wytłumaczeniem tych nieszczęść dnia codziennego tam chłopcy mieszczanin nie szukał prawdy, dlaczego wybuch wojny itd. oskarżając o to czarownice nie rolnicy były odpowiedzialne za nich część dnia codziennego choroby dziecka nagłą chorobę tak położyliśmy się wieczorem spać rano nie możemy się podnieść przypomniało nam się zdarza 2 tygodnie temu pokłóciliśmy się z sąsiadką, która powiedziała poczekaj pożałujesz jeszcze tego co zrobiłeś naj na dodatek tak jak wspomniał we wsiach miasteczkach były osoby, które zajmowały się leczenie dostęp do opieki zdrowotnej był gorszy jeszcze niż dzisiaj w związku czym tradycyjnie zazwyczaj we wsi czy w okolicy była jakaś osoba, która z pokolenia na pokolenie odbierała jest jak leczyć bolące zęby zapalenia czy pomagać dzieciom odbierać porody skoczymy te osoby były też zagrożone właśnie oskarżeniem czarne skoro miały pomóc to miały zaszkodzić, ale najczęściej to były oskarżenia wynikające z wzajemnych konfliktów sąsiedzkich lub osób, które we wsi jakiś sposób odstawały prawda też mogły stać kozłem kozłem ofiarnym nie wierzyli nie za dużo informacji należytej informacji sam raz panie profesorze klubu mówi pan, że takich poważnych powodach, ale właśnie tak często to była sytuacja, że ktoś sobie nagle przypomina, że spotkał kogoś, kto rzucił w jego kierunku jakieś sympatyczne słowa dom kobieta zwykle taki apotem po po tym, albo podała mu nie wiem chleb, a on potem nie mógł jeść pić przez 3 dni jest właściwie wszystko coś dziwnego ja prawdę to to, czego im, a to dlatego wszystkich rzeczy którymi się przydarzyły akurat ta kobieta, której nie Lubie na pewno jest za tym stoi tak dokładnie oczywiście trzeba też pamiętać, że to były czasy, w których utrzymanie się szczególnie dla samotnych kobiet było o bardzo trudne do, które jakiś powodów nie miały środków do utrzymania się to oczywiście najłatwiejsza była prostytucja tak to funkcjonowało, ale nie każde biuro to drogę, więc niektóre kobiety wymyślały sobie by taki zawód czarownicy prawda wszyscy wówczas wierzyli w magiczne możliwości domagał się posługiwano na tym etapie prawda chronione zwierzęta to związany był także z kościołem oddał wiadomo było trzeba posypać popiołem, że trzeba było okrążyć dom odpowiednie święto, że trzeba można było ziołami mycie wymiana Crew, żeby dawały więcej mleka, że trzeba było jechać bylicy po to, żeby właśnie czarownic czarownicy nie odebrali szczęścia temu domowi częste praktyki magiczne magia obronna prawda przed nieszczęściami ona była stosowana i większości mieszkańców sama ją stosowała natomiast przestępstwo roztworem, który została wymyślona no było usankcjonowane też prawnie da w kodeksie karnym, który wówczas funkcjonował stąd to jest ta nie jak różnica między tą magią taką codzienną, która była akceptowana pozytywna właśnie magia szkodliwą, a my mówimy tutaj o tym przestępstwo Charles trwa trzeba też czarownica życia profesorze nowiutka zresztą w skład no nie wiem czy moja żona usłyszała, więc nie szykuję Czechy czy w panie profesorze pytam się w sta no dobrze i trzymamy oskarżenia i terasy czeka ciekawe dla mnie było to czytając pana książkę, a dodam jeszcze Szanowni Państwo, jeżeli państwo zainteresowani tematem wkrótce powiem jak można kilka egzemplarzy tej książki zdobyć także proszę być czujnym ciekawe było to że, że w momencie oskarżenia kogoś obszarowo ruszała pewna machina to nie jest także Woś pojmano i spalono na stosie bez żadnego sądu ruszał pewien proces pewne procedury pewnie by dzisiaj byśmy bardzo ostrożnie podchodzili do bezstronności tego procesu, ale jednak to się odbywało przy pomocy jakich procedur jak te procedury wyglądały pani profesorze tak to trzeba wyraźnie powiedzieć, że przestępstwo Jarosława było penalizowane w kodeksie karnymi i często też pracę Baranowskiego wynika, że w Polsce było strasznie dużo samosądów ja w kilka miesięcy właśnie tego część zastanawia nad tymi samorządami psa tekstury jeszcze nie ukazał nie mógł znieść wciąż mam nadzieję że, gdy wydawnictwo jedno zdecyduje się wydać ten artykuł natomiast oczywiście we wszystkich krajach europejskich było to zgodne z ówczesnym systemem prawnym, dlatego że w 15003002. roku np. rzeszy niemieckiej tam, gdzie najwięcej procesów ukazał się kodeks karny zwany Karoliną od imienia cesarza Karola piątego, które kilka punktów właśnie odnosiło się do przestępstwa czerstwe i właśnie za czary szkodliwe, kiedy udowodniono, że ktoś poniósł śmierć czy rzeczywiście straty można było wydać wyrok śmierci oczywiście pozostawiana to też w dużej mierze ocenę dowodów sędzia, ale sędziowie tak jak mówię, więc społeczeństwa również, jeżeli czarownice większości był pewien problem przystosowaniu to można było stosować też tortury, aby uzyskać przyznanie się do winy w ówczesnym systemie karnym także jej maksymalnie chyba dzięki tak 3× po pół identycznie 3× po pół godziny, ale to jest tylko teoria w praktyce właśnie, ponieważ sędziowie wierzyli w to, żeby był nie tylko sędziowie, ale tak 3 sędziowie, że diabeł może pomagać czarownicą wytrwać tortury to bardzo okrutne, ponieważ same prawda doprowadza do tego żony nic nie czuje albo sam bierze to cierpienie na siebie w związku z tym torturowana najczęściej aż osoba się przyznała, choć nie było to konieczne, aby to, które były na tyle okrutny Jeża na pieszym jeśli kobieta utrzymywała to na drugim na 363 tortur najczęściej się załamywały przyznawały się tak pan wspomniał 2 lata temu rozmawialiśmy mówiłem że, gdyby nawinięte na tortury też bym się przyczynami ówczesne tortury też byśmy się przyznali do tego, że współpracujemy z diabłem zadaliśmy pali sąsiadowi sprawiliśmy, że jego nowe Porsche prawda zapaliło się w nocy, tym bardziej że rozumiem wniosku, że tak, że wtedy też dodatkowo zadawano takie pytania, które trochę uświadamiał osobie torturowane i do czego się przyznać tak właściwie co co czegoś od niej, bo to najczęściej kobieta oczekuje tak jaka, jakie są właściwe odpowiedzi no rozumiem, że w sytuacji, kiedy mamy tutaj do czynienia z okropnym bólem cierpieniem i pytania dobrze to powiedz nam to czy to czy to no to każdy mówi to oczywiście tak, proszę bardzo, tak kogo ma wskazać dobrze wskaże wszystkie osoby, które znam tak Łysa Góra jest za stodołą latam tam co chwila i mój diabeł ma francuski francuskie ciuszki by w przedziwne są historie panie profesorze takie no one są przedziwne, ale to one są tragiczne prawda opowiedzieć o ukaranie teraz ciążyły pamiętaliśmy, że wówczas nie było telewizora Radia czy internetu w związku z tym wszystko było słowem tak lew ówczesnych ludzi tym wszystkim radiem telewizorem by była kazali nic to co słyszeli w kościele poza tym na długie wieczory też trzeba o tym opowiadać mówię wierzono tak słyszano to z ambony, że diabeł jeże są czarownice było powtarzane w kazaniach, więc ludzie to, jeżeli dla tych ludzi czarownica była realnym realny DTM i rzeczywiście tak jak trzeba mówić, kiedy ktoś doszedł do przekonania, że za pomocą czarów ktoś mu zaszkodził to przychodzi do sądu, bo to był proces skargowy wbrew temu co się mówi urzędu nie wszczynano ów państwo polską i te interesy były one zaczynały się od przejścia konkretnej osoby, która mówiła, że ten patent tata nie kobieta sprawiła, że bydło zdechło ja zachorowałem dzieci tak dalej byli wówczas jak mówię k Night, ponieważ przyznanie się do winy w oczy potrzebne do skazania było przyznanie się do winy no to w poddawano to kobiety tortura zaczynało się od tego oskarżenia o konkretną stratę jakąś materialną darów wyobrażano najczęściej, że osoba dokonała, a później w trakcie tego sędziowie właśnie zaczynali pytać czy sama to zrobiła z pomocą diabła no bo w jak mogła to uczynić prawda będą dziś tam jakiejś odległości tanga i w ten sposób ten sposób zaczynał proces przemienia się w proces o czary w tym sensie aktu aktu w Diabły, ponieważ na potrzebne było przyznanie to torturowana przeprowadzana jest oczywiście próbę wody, czyli tzw. pławi nie, o którym Baranovski pisał, że wrzucano kobiety w tych, bo wjazd tych wełnianych spódnica dowody w związku z tym ani one mogły to kobiety nie tonęły to oznaczało, że jest czarownicą próba poprawienia wrócę do tego jeszcze prób poprawienia wywodzi się z sądów Bożych oddalił się damy państw filmy średniowieczny prawda też się mieć to pokazywane, że trzeba przejść przez spalonym ognia bose stopy, które muszą złagodzić przenieś PUP rozgrzany kawał metalu i też po 23 dniach się zagoi się Prus próba wody trzeba dodać, że ta próba wody musiała w 2000 sposób, że ta woda Night musiała być poświęcona jest ono bowiem powszechnie święcona woda powie prawdę jeśli na poświęconą wodę będzie się rzucić tam osobę to jeśli jest niewinna pójdzie pod woda jest winna to święconą woda woda nie będzie chciała przyjąć, wskazując właśnie na torze to osoba jest winna w no ita próba wody została zakazana teoretycznie przez kościół 1200 piętnastym roku mimo to szesnastym 1718 wieku stosowana była w całej Europie także i w Polsce co oznacza, że księża, mimo że próba była zakazana przez papiestwo kościół konstytucję brali w niej udział, bo ją pojąć święci poza tym te osoby nie pławią ona kobiety nie ujawniono żadnych, bo w tych sukniach tylko rozbierano je do naga i wiązano w ręce nogami na kształt łódki i kładziono na wodę, żeby nie utonęła też ta trzymano ich na linach na tym polega klub programu na kat swoimi pomocnikami wystarczyło, że niedopuszczalne każda osoba uznawana była sytuacja winna to próba wody nie zawsze stosowano najczęściej stosowano torturę czasami to próba wody w sami przeprowadzali mieszkańcy wsi, ale sporadycznie to jedynie tam, ale przypadków nam, że mąż sąd dowiedzieć czy ona czymś jeszcze rolnictwo oraz znajomymi tę próbę wody, ale są społeczne przypadki najczęściej przeprowadzana była ona już w trakcie postępowania sądowego lub przed, aby utwierdzić w sąd czy rzeczywiście warto ten proces prowadzi tutaj też bardzo regionalnie niema jakiegoś takiego schematu, który funkcjonował chciałem też państwo polsko-litewskie w całej Europie, ale w to, że ta woda święcona właśnie i próba poprawienia może powiedzieć prawdę wieża pierwszy też same kobiety oskarżyły pobożnymi katolikami protestantami prawda chodziły po do kościoła były w obozie to bierze, że Bóg ich nie opuści Wda i niektóre z nich nawet prosiły rodziny, żeby zapłaciły za przeprowadzenie tą próbę wody jeśli przychodzą albo trzeba było, skąd finansować podobnie umowa jeszcze też siedemnastym 18 wieku tę próbę bowiem inne plany jak się okazuje jednak by zajęto bywa często zajęty jak się okazuje w te panie profesorze ile sobie wszystko straciło życie niestety to jest tragiczna rzecz, skąd właściwie wszystkim wiemy, gdzie te zeznania, gdzie te relacje się zachowały ile zniesie zawalczy uczy w jesteśmy w stanie oszacować, jaki procent się zachował nie nie jestem w stanie tego oszacować, dlatego że badania nad procesami obszary w Polsce są w powijakach, a one nie są, jakby od lat traktowane w przeciwieństwie do Europy zachodniej, gdzie od lat końca lat sześćdziesiątych to jest traktowane jako element dnia codziennego, choć bywali prezesa czary są elementem dnia codziennego we Francji w Niemczech itd. tak dalej literatura zachodnia na ten temat jest ogromna 1 osoba nie jest w stanie przeczytać tego co ukazuje się wszystko jest to ważny element dnia codziennego, bo to było naprawdę nawet nie chodzi o liczby osób, które wskazane, ale ten stan zagrożenia prawda, że każdy może być oskarżony ten stan napięcia rozładowywanie napięcia we wsi przez spalenie jakiejś osoby prawda na pamięć wszystko wraca do normy później za kilka czy kilkanaście lat w tej samej wsi pojawiają się ponowne oskarżenia znowu się pojawił jak czarownica, więc ten to było naprawdę istotne u nas jakby tego nie docenia ciągle patrzymy na historię Polski przez historię polityczną wojny odda w siedemnastego wieku Sienkiewicz tutaj zrobił sporo zamieszania mentalności nie mentalność świadomości Polaków później mamy powstania później wojny itd. jest dzień codzienny jest na marginesie stąd też trudne, mimo że zachowało się trochę przede wszystkim w księgach miejskich radzieckich czy Ławniczak, dziękując radzie PiS nie ma oczywiście na myśli związku Radzieckiego tylko rada tylko radę tak HD niskie tak często właśnie się pomyłka w ja używam, żeby skrótu myślowego wydaje się, że to jest jasne, ale często nie nie trzeba na to uważać i wpisywane właśnie do ksiąg ławniczych lub do ksiąg rady w zależności, w którym mieście jak kompetencje też wyglądały procesy oczary nieraz były sądzone przez ksiądz przez sąd rady i są ławy jeśli było wyrok jest tutaj były różnic, ale wielokrotnie one nie były wpisywane protokół sporządza protokół pisarz odda i potem powinien wpisać na czysto nie zawsze tak się zdarzało, przeglądając księgi Kowalewa pomorskiego znalazłem pojedyncze karty z fragmentu procesu oczary, jakiej zeznanie czy fragment oskarżenia, których w księdze nie są nie były nie były wpisane w ten bałagan prawny, który u nas funkcjonował szczególnie właśnie już od połowy siedemnastego wieku, kiedy kryzys gospodarczy polityczny mentalnością wydatne naszych przodków było z tym różnie w związku z tym trzeba przejrzeć tak naprawdę wszystkie księgi ławnicze i księgi radzieckie, żeby spróbować ustalić, jaka była skala problem polega na tym, że ta Polska Mania centralizacji praw jakiejś takiej, która się pojawia ona też przed drugą wojną światową się pojawiła i znać ściągnięto do Warszawy większość ksiąg z południa Małopolski Jane w czasie wojny zostały zniszczone w czasie powstania w związku z tym niemożliwe będzie stwierdzenie już ile tych procesów przeprowadzone były przez sądy miejskie z danego miasta lepiej sytuacja wygląda w Wielkopolsce stąd jak pan widział w książce w opieram się w dużej mierze na księgach wielkopolskich dotyczących Jędrzejowa ówczesnego miasteczka koło Gniezna czerpie interna tak cierpię i tak kilkanaście miało miasteczka nie mogli się mieszczanie do końca zdecydować jak nazwać w związku z tym tak to funkcjonuje, ale ucierpieli też się, a prowadził Jagę w związku z tym, dokąd nie przeprowadzimy badań podstawowych także w każdym archiwum ktoś weźmie się w miejskiej będzie przygląda to trudno będzie odpowiedzieć ile tak naprawdę się zachowało tego materiału, a propos ksiąg to wspomniałem o książkach mam dla państwa 3 egzemplarzy książki, które dzisiaj rozmawiamy czarownicą żyć nie dopuści, iż procesy oczary w Polsce siedemnastym osiemnastym wieku książka ukazała się nakładem wydawnictwa replika widzę, że co czujnie jeśli słuchacze znając porządki, które panują w toku już zaczęli pisać maile, ale nie ma tak łatwo Szanowni Państwo to było nie fair, bo dopiero teraz od godziny 2245 czy od tego momentu 3 pierwsze osoby, które napiszą na adres dla was małpa TOK kropkę FM 3 pierwsze osoby dla was małpa TOK kropkę FM tak każdej z tych osób mamy egzemplarz książki dzięki uprzejmości wydawnictwa replika warto chyba jeszcze panie profesorze mówiąc o mitach wspomnieć o panu, który właśnie Marian w Wawrze niecki czy był twórcą falsyfikatów historycznych w nie nie był oczywiście taka Łatka do niego przycisnęła, ale wiemy w jak łatwo komuś przylepić łatkę potem ciężko jest się jej pozbyć Marian Wawrze niecki oczywiście był malarzem, ale także postacią, która interesowała się procesami o czary w malował nie zachowało się wiele jego obrazu, ale wśród tych, które się zachowały mamy też przedstawienia kobiet prześladowanych w jako rzekomy czarownice w dacie niecki i publikował też na temat osób oczary czytał też literaturę zagraniczną, ponieważ ludzie w czasopiśmie omawiał książki niemieckie czeskie dotyczące prześladować, a więc dużo czytał i szukał także w archiwaliach i publikował rzeczywiście opublikował taki proces, który zatruwał proces wniesiona 2 i toteż powoduje pewne nieporozumienia dlatego, że to może do tego odniosę, że często właśnie mamy procedury mniejsza wie w Bydgoszczy czy w Toruniu w rzeczywistości sądziły sądy z tych miast, dlatego że one miały prawo miecza na czym mogły wydawać wyroki śmierci Wda podejmuje takie natomiast większość tych procesów ona toczona była na sesjach wyjazdowych ci sędziowie wyjeżdżali do okolicznych wsi i tam najczęściej te procesy były toczone, ponieważ w większości dotyczyło właśnie mieszkanek wsi w miasteczkach też padały oskarżenia, ale już nie tak liczny jak na wsiach najmniej procesu było dużych miastach, chociaż tych dużych miast w Polsce było niewiele można policzyć na palcach 11 ręki, ale przede wszystkim jak mówię sądzono na sesjach na sesjach wyjazdowych no i ten proces, który opisał w Wawrze niecki, ale nie toczyły się miesza, ale prowadzone były przez sąd ławniczy Nieszawy okolicznych wsiach i rzeczywiście nie ta Łatka do niego przylgnęła, ale też dosyć przypadkowo udało mi się odnaleźć fragment jednego z procesów nie całości niestety, dlatego że wielokrotnie NATO to na co się natykam, które są albo fragment mamy oskarżenia albo mamy zeznania nie ma wyroku tutaj też jest ten problem z opisaniem takiego procesu do końca i zachowały się właśnie te fragmenty tych procesów, które w Wawrze niecki miał rzekomo sfałszować wymyślić w oparciu o jakieś inne informacje także nie w Wawrze niecki to zachęcam zajrzenia do książki, żeby zobaczyć jak właśnie takie niesłuszne oskarżenie potrafi przyciągnąć do człowieka na wiele wiele la tak samo podobnie jak ocena jego prac czytałem nie tak dawno artykuł właśnie 4 sztuki, który też broni imienia przemyskiego jako artysty twierdzą, że tego pracę wcale nie były takie złe jak często też opisywana w nic by profesorze jeszcze chwilę się powrócić jeszcze chwilę do tych procedur, bo wspominaliśmy tort tortura oczywiście każdy z nas takich torturach by się przyznał do dowolnej rzeczy no ale potem jeszcze to było też ciekawe konfrontowane te zeznania, które wydobyto na torturach już bez tortur, czyli na torturach powiedziała pani to i to czy podtrzymuje pani te zeznania, bo w razie czego mamy jeszcze sesję nr 2 set nr 3, gdyby jak, gdyby pani podtrzymywała tak to były tzw. dobrowolne zeznania, które rzeczywiście po torturach osoba, która przyznała się powinna potwierdzić dobrowolnie, ale wyobraźmy sobie taką kobietę, która też jest torturowana rozbierana do naga i która przeżywa katusze, która poza tym no jest osobą wierzącą większości na większości wszystkie kobiety były bieżącej pobożnej pewnie też zastanawia, dlaczego Bóg nie Romania na gest ten stres itd. i świadomość tego, że tortury mogą zostać powtórzone ta kobieta nie wie, że kodeks karny teoretycznie przewidzi przewiduje, że może być 3× torturowana nie miały świadomości prawnej, która z tych biednych kobiet na wsi czy miasteczko miało jakąś świadomość prawną dla szczególnie, że to prawo w Polsce też było takie jakie, jakie było w związku z ciemną przyznawała się do tego organu skoro po tych torturach bólu itd. a to być może same wierzyły rzeczywiście coś w tym jest skoro zostają powołane też inne kobiety, które mówią, że ona rzeczywiście widziały ją na Łysej górze prawda jak tam podawała co do picia, bo sprzątało albo tańczyła z diabłem to trudno powiedzieć tym stanie świadomości rada, bo raczej nikt z nas nie będzie ryzykował podejmowania takiego oświadczenia rada w sprawie jak czuje się osoba tylko okrutnie torturowana i my przetrzymywana, na którą spada odium tej niechęci całej wsi, więc rzeczywiście potwierdzają tych dobrowolnych zeznaniach idąc na 100 jeszcze pytano się czy podtrzymuje swoje zeznanie tej drodze na stos towarzyszył ksiądz, który przygotowywał na tę drogę z tego świata, chociaż w bardzo lub sporadycznie się o tym jak tylko wspomina przed halę uważano, że jest coś normalnego, że o tym praktycznie nie pisano pytano jeszcze właśnie przed wstąpieniem na 100 czy podtrzymuje oskarżenia wobec tych wspólniczka swoich kadr, bo dopytywano kogo na tej wyższej górze widziała League, które kobiety jeszcze we wsi są czarownicami niektóre kobiety potwierdzały, że teatr jest czarownicą, ale spora liczba kobiet odwoływała twierdziła, że wymieniła nazwisko tam sąsiadki czy jakieś kobiety innej wsi po się pomyliła tak teraz odwołuje, bo to jest chwil dobra 6 Jan dobra kobieta jest tutaj reakcje były były różne też warto by właśnie mnóstwo spraw w zrobić taką statystykę prawda przy tych, ale to chciały mieć więcej z różnych regionów kraju jak najwięcej zebranego tego materiału, żeby 1 osoba niestety ciężko to nie da się wszystkiego przejrzeć na razie ta nie ma jest pana, żeby wierzyć w to wszystko zrobię jak pan oceni pani profesorze jakość tego może być systemu sprawiedliwości oczywiście z trochę jest pytanie z tezą, bo to być oczywiście wiemy, że jeżeli kogoś oskarżono oczary oswoić i spalono winny sposób zabito no to no to nie był to system sprawiedliwości gen, na którym można było liczyć tak czy czy taki już, który był i w jaki sposób bezstronny, ale zastanawiam się, bo jednak ktoś te kobiety przesłuchiwał tak ktoś wydawał wyroki często te akta wędrowały od sądu do sądu, więc na pierwszy rzut oka odniosłem wrażenie, że jednak komuś zależało na to, żeby jakoś nie wiem czy rzetelnie dobrym słowem ale, ale użyję go rzetelnie podejść do do sprawy tak w całą trzeba powiedzieć sobie to był legalny proces to niebyły samosądu to niebyły linczu albo często używa się, że to były lin czy nadużycie prawa nie te kobiety były sądzone zgodnie z ówczesnym prawem tylko wszystko zależało od tego czy np. sądził sędzia powiedzmy dużego miasta tak Torunia Augsburga Monachium czy też sądził sędzia z miasteczka Olga Kowalewa pomorskiego np. tak czy w Jędrzejowie gniewne poziom ich wykształcenie ich świadomości mentalności całkiem różne raz, więc bardzo często w ci sędziowie, którzy mieli wątpliwości mówi głównie na terenie rzeszy, ale nie tylko wysyłali papiery jeszcze czy rada miejska wysłała papiery na kat do jakich wydział prawa Uniwersytetu, aby tamtejsi sędziowie prawnicy zapoznali się z tym czy prace prowadzone były rzetelnie itd. więc te wszystkie te tortury to trzeba powiedzieć zgodnie z ówczesnym prawem były, gdzie sędziowie w większości starali się działać zgodnie z prawem, a to, że oni byli przekonani, że są czarownice, że funkcjonuje diabeł już to wszystko jest możliwe, a no to już inna historia musimy patrzeć na na ich mentalność nie możemy na to natrzeć w dziś naszego punktu widzenia oni byli przekonani, że diabeł jest realny darze czarownice realne, że za pomocą zaklęcia o mocy diabelskiej można sprowadzić Grad, który zniszczy pola także można podpalić miasteczka także można przemieszczać się w powietrzu można brać udział w Sabacie daj tam wiesza sobie szczęśliwe życie, więc swoją drogą Łysa Góra nie trać rozumie, że Łysa Góra nie jest Łysą górą jako konkretne miejsce geograficzne tylko Łysa Góra jest rozumie taką o dowolną są górą, czyli jakieś miejsce niedaleko miejsca zamieszkania osoby, która rzekomo uczestniczyła w takich spotkaniach miejscem, jakim są bardziej Łysa Góra jest hasłem wywoławczym dlatego ciągle piszesz z małej litery jen i drugi oczywiście mamy tę Łysą górę, na których spotykały kronice na, ale ich co zrobić na nizinach w górach łatwiej znaleźć jakąś taką górę to było miejsce Sabatu miejsce spotkania się czarownicy z diabłem to mógł być dach karczmy to było miejsce nad rzeką to mogą być rozstajemy drogi bliższej czy dalszej okolicy jak pan wspomniał osoby, która wpadała w NATO Łysą górę dostawało się lecą prawda w powietrzu pod niektóre do niektórych czarownic diabeł przesyła kary OC da czy Sammy przenosił ją na Łysą górę z tych dróg dostania się środków lokomocji miło było sporo to hasło właśnie chodziło o miejsce spotkań w czwartek wieczorem czarownica tak jak dzisiaj o tej porze rada w zbiorach 7 nie czwartej kwarty to był czwartek, a dzielą majątek, ale te tak głównie w czwartki w miejscach trzeba zabrać piątek odbywały się tak to był taki czwartek był takim niem spotkań Czarnowski tak tzw. czwartek w Ankarze tak też można by tak spotkania to był czwartek z diabłem diabeł też oczywiście jest naszym własnym lek. Czernica miał własnego diabła lub kilku na usługach te Diabły miały imiona niektóre trzeba było było karmić rada niektóre dokuczały niektóre obiecywały, że przyniosą pieniądze nie przynosiły, więc był nieraz jemu i kłopot trzeba było dawać im pracę, bo się nudziły to znaczy trzeba było tam dać, żeby tam sąsiadowi w sąsiedniej wsi np. zabił konia krowę, bo Diabły wiadomo musiały popełniać złe uczynki ciekawe czy nie badał pan panie profesorze, jakie było najpopularniejsze diabelskie imię to są imiona, które występują wówczas Bartek Jędrzej to wszystkie się pojawiają kawę Piotr nie było jakiegoś takiego najczęściej mówimy o tym roki cele to jest już takiej Falcao, ale Charków Czarku nie było w wie pan co nie dam sobie ręki uczęszcza chwili nie pamiętam nie spisywała waleni na Czarka nie przypominam sobie w chwili panie profesorze bardzo bardzo bardzo dziękuję panu za dzisiejszą rozmowę myślę, że porad realizuje także rozwożenie pani ja wolałem szóstej rano szczerze mówiąc, że to czy para 23 lata zasobów wpisać, że wcześnie wstaje wcześnie od spraw, więc tutaj to już pana nie męczą się tego spotkania czy już nie okazały się dla budżetu na zegarek czy Gas set już 0 gan bat pan prof. Jacek Jacka wydział nauk historycznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu w państwa moim gościem rozmawialiśmy o książce autorstwa pana profesora czarownicą żyć nie dopuścić książka ukazała się nakładem wydawnictwa replika program przygotował Bartłomiej Pograniczny wspierała go Małgorzata Gorczyńska, a Walczyński, że Nadia nad jakością naszych połączeń czuwał Maciej Kolczyński Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: INTERLUDA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

TOK FM Premium - Radio TOK FM bez reklam: czyli TOK + Muzyka, podcasty z audycji Radia TOK FM oraz podcastowe produkcje oryginalne TOK FM. Tylko teraz w cenie 15 zł za miesiąc. Na zawsze!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA