REKLAMA

500 dni w więzieniu Andrzeja Poczobuta

Gościnnie: Wyborcza, 8:10
Data emisji:
2022-08-10 10:10
Prowadzący:
Czas trwania:
23:09 min.
Udostępnij:

W marcu 2021 r. białoruskie KGB aresztowało korespondenta "Gazety Wyborczej" Andrzeja Poczobuta. Stawiane są mu absurdalne zarzuty nawoływania do waśni narodowościowych i propagowania totalitaryzmu, za co grozi 12 lat łagru. W jakiej sytuacji znajduje się obecnie Andrzej i jaki los go czeka? Co dokładnie dzieje się na Białorusi, również w kontekście wojny w Ukrainie? Dlaczego Łukaszenka nie zdecydował się na wysłanie białoruskiego wojska, które wsparłoby Rosjan, i jak silny jest opór białoruskiego społeczeństwa wobec wojny w Ukrainie? Bartosz Wieliński, wicenaczelny "Gazety Wyborczej", rozmawia z Wiktorią Bieliaszyn, dziennikarką "Wyborczej", ekspertką od spraw wschodnich. Rozwiń »
Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na listy@wyborcza.pl. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
rozmawiamy o Andrzeju potrzebujecie naszym redakcyjnym koledze, który pan 500 dni siedzi w białoruskim więzieniu ósma 10 podcast gazety wyborczej w dzień dobry bardzo świński gazety wyborczej witam państwa serdecznie w naszym podcaście się znowu na smutno ja niestety i właściwie przerażająca będziemy rozmawiać o Andrzeju poczucie naszym redakcyjnym koledze, który jest więźniem w reżim Łukaszenki od 1,5 roku w niedzielę minęło 500 dni od jego aresztowania nie mamy z Rozwiń » Andrzejem żadnego kontaktu to co wiemy co się w jego sprawie dzieje jeszcze pochodzi z drugiej czasami z trzeciej ręki je nie odpuszczamy myślimy o Andrzeju ciągle ciąg odliczamy dni ciągle zbieramy presję też na nasze mamy prawne władze, żeby podnosiły kwestię Andrzeja tam, gdzie tylko jest to możliwe ciąg mam nadzieję, że ten koszmar się skończy, ale chciałem dostać na okazję porozmawiać naszym gościem Wiktorią Biel naszym dziennikarkom gazety wyborczej ekspercką do spraw wschodnich o tym co się Białorusi dzieje co faktycznie czeka naszego drogiego kolegę w jego trudnej walce z reżimem witam się Wiktoria dzień dobry dzień nade zaczniemy tego co się dzieje wiemy, że siedzi w Mińsku w tej chwili czytam są lepsze warunki w więzieniu Żodzino, w którym siedział wcześniej jest traktowany cokolwiek możemy powiedzieć przede wszystkim Andrzej powinien zostać zwolnione z aresztu 25lipca i dlatego że wtedy kończył się ten oficjalny okres, kiedy on mógł być przetrzymywanie w areszcie śledczym nie postawiono jednak zarzutów siłą rzeczy proces ruszył i Andrzej jest teraz bezprawnie przetrzymywany w areszcie nie wiemy co dalej go dokładnie czeka nie wiemy, jakie zarzuty w tym momencie są ustawiane nie wiemy, kiedy w życie jego rodzina nie ma z nim większy kontakt to znaczy Andrzej np. został pozbawiony możliwości korespondencji z synem, z którym pisał zawsze po polsku i te listy nie przychodzą sensory skargi Andrzeja nie wychodzą też poza areszt one z wypowiedzi jego żony Oksany wiem, że te skargi właściwie do nikogo do kogo powinny trafić nie trafiają i Andrzej jest teraz wy gorszej kondycji z tego co zrozumiałam co znaczy Ano co prawda nie narzeka, ale podkreśla, że jest przygotowany na najgorszy możliwy scenariusz woły Darka słynie z tego, że jest znana z rygoru z bardzo trudnych warunków też sanitarnych więźniowie są przetrzymywani często wieloosobowych celach na jej oczywiście więźniowie polityczni na Białorusi są traktowani znacznie gorzej od zwykłych więźniów gorzej traktują ich i funkcje administracji i strażnicy właśnie polega na tym, że są pozbawieni kontaktu z rodziną w nich nie są przekazywane często paczki nie są przekazywane im listy, a inni więźniowie są często nastawianie przeciwko nim to znaczy są zmuszani do tego, żeby np. w ogóle się do nich odzywać, a co oznacza najgorszy scenariusz naszego przygotowanych Andrzej tak brzmi, a na koszmarnie najgorszy scenariusz ta możliwość usłyszenia wyroku wielu wielu lat więzienia teraz Andrzejowi szczelnie grozi do 12 lat pozbawienia wolności, ale wiemy już z doświadczenia ostatnich miesięcy, że reżim Aleksandra Łukaszenki zupełnie nie stosuje się do prawdy przepisów oficjalnie obowiązujących i np. po pierwsze, więźniowi mogą zostać postawione jeszcze inne zarzuty, które się zostanie poinformowany w ostatnim momencie albo już po zapadnięciu wyroku może zostać wytoczone przeciwko wjeżdża kolejna sprawa sfabrykowane dodajmy przy tym, gdzie siłą rzeczy zostanie pozbawiony jeszcze dodatkowo wolności na wiele lat taki przypadek obserwowaliśmy w lipcu, kiedy dziennikarka Biełsatu Kaciaryna Andrejewa zatrzymana za relacjonowanie ulicznych protestów, a które już teraz odbywała wyrok 2 lat pozbawienia wolności została skazana na dodatkowe 8 lat nie wiemy, jaki zarzut na to wpłynął nie wiemy, o co została oskarżona o tym niemniej władze Białorusi nie przeszkodziło to wy przedłużeniu tej odsiadki w podobny los może spotkać Andrzeja, tym bardziej że my nie wiemy, o co dokładnie jest jeszcze oskarżane jego żona podejrzewała, że prawdopodobnie postawiono mu jeszcze inne zarzucenie tylko tak, o których wiemy jak na razie, czyli podżeganie do nienawiści na tle narodowościowym oraz rehabilitację nazizmu adwokat nie jest w stanie przekazać ani rodzinie ani tym bardziej mediom dokładnie, o co tam chodzi i co dokładnie Andrzejowi się zarzuca, dlatego że jest zobowiązany takie zresztą wszyscy inni białoruscy adwokaci broniący więźniów politycznych do podpisania klauzuli poufności to ciekawe podejście do pracy adwokata zarzuty oczywiście sam absurdalne tak z tego co wiem to zarzut propagowania totalitaryzmu dotyczy m.in. pisanie o skutkach paktu Ribbentrop-Mołotow tako pisanie defiladzie Niemców i Sowietów w Brześciu jest dziesiątym rokiem się wojska spotkały po pokonaniu Polski brzmi absurdalnie naszej perspektywy siłą rzeczy Białoruś nigdy nie słynęła z bycia państwem prawa o wydarzeniach sierpnia 2020 roku i kolejnych miesięcy, które sprawiły, że Białoruś ogarną masowy protest trawy zupełnie nie działa znaczy na Białorusi jak mówią właśnie udało się niektórzy musieli się albo, którzy komunikują się głównie z zastrzeżeniem anonimowości ze względu na ryzyko podkreślają że, że przepisy istniał obowiązujący znaczy mogą być wykorzystane przeciwko nim, ale oni sami nie są w stanie się trwonić jakikolwiek prawny sposób są bezradni z kraju, który eliminuje wszystkich ewentualnych przeciwników Aleksandra Łukaszenki czysty Orwell nakryć no, który został zresztą zakazane szóstki w Białoruś to państwo w tej chwili je państwo więzienie zdecydowanie gorzej niż Rosja podobny scenariusz realizuje w Rosji, ale tak rzeczywiście Białorusi bardziej jak to mówią moi rozmówcy z Białorusi zabetonowana na jej też biega oczywiście teraz serią różnych gorzki wspomnienie Białorusinów, którzy dokładnie 2 lata temu rozpoczęli swoją walkę widoczną i masową widoczna dla całego świata no niestety teraz widzimy że, że to walka przyniosła głównie gorycz i rozczarowania dla wielu Białorusinów jest całe medyczne data traumatyczne rocznica, która teraz przypada, dlatego że na nie spełniły się i nadzieję przynajmniej na razie wielu z nich musiała opuścić kraj, a represja, mimo że mijają właśnie 2 lata nie ustają właściwy, jeżeli się prześledzić wiadomości z Białorusi to mamy do czynienia z dzienną kroniką represji one nie ustają wręcz przeciwnie nawet nasilają stają się coraz bardziej absurdalna to znaczy do więzień tak jak Andrzej uwięziony sfabrykowane sprawy przetrzymywany już ponad 500 dni w tym w taki los spotkał już ponad 1200 osób, czyli jak na Białorusi oficjalnie jest ponad 1200 więźniów politycznych oczywiście jest więcej okresu w organizacji zajmującej się ochroną praw człowieka mają bardzo specyficzne wymagania jeśli chodzi o to kto może zostać uznane za więźnia politycznego, ale teraz do więzień trafiają nawet bliscy tych, którzy wyjechali rodzice dziennikarze, którzy opisywali rzetelnie protesty i reżim Aleksandra Łukaszenki nawet oni mogą znaleźć więzieniu, choć sami np. brali udziału w protestach ani zabierali głos wystarczy być spokrewniony z kimś, kto opowiada się przeciwko reżimowi chciał zapytać, dlaczego białoruska rewolucja poniosła klęskę czy w ogóle ten zryw sprzed 2 lat miał szansę powodzenia niestety, ale biorąc pod uwagę fakt, że Białoruś jest traktowana przez Rosję jako tzw. młodsza siostra i Aleksander Łukaszenka otrzymywał wsparcie i nieustanna z Kremla dla trudno wyobrazić sobie, że Białoruś mogłaby, przeprowadzając pokojowy protest, bo właśnie na takim zależało Białorusinom i doprowadzić jakiś większych zmian oczywiście 2 lata temu te nastroje były inne Białorusi nie wierzyli, że rzeczywiście nadszedł czas, kiedy oni mogą w końcu wziąć sprawy swoje ręce i doprowadzić do zmiany władzy do polepszenia standardu życia na Białorusi do jakiś zmian ja pamiętam, że wtedy właśnie na ulicach Mińska i innych białoruskich miast nie stanie można było usłyszeć piosenkę zespołu no Wiktora co ja i Białorusini razem z zespołem nagranym różnego rodzaju nośniki śpiewali, że bardzo chcą zmian w pień Jan to nie wyszła dzisiaj wielu z nich twierdzi, że chciałoby wrócić do czasów przed protestami dlatego teraz jest jeszcze gorzej z kraju, ale nie tak Ronin zmienili zdanie i znów akceptują popierają Aleksandra Łukaszenkę to po prostu bezsilność strach przed każdym kolejnym dniem, który może skończyć zatrzymaniem pobiciami torturami w areszcie albo wyrokiem wielu lat więzienia dla nich czy dla bliskich inni mają nadzieję, że ten zryw wcale nie było bezsensowne, że podkreślają, że rewolucja czysta nie dzieje się z dnia na dzień zmiany potrzebują czasu i podkreślające, że przecież taki stan nie może utrzymywać wiecznie niestety siłą rzeczy oczywiście zrozumiała Białoruś zeszła teraz pierwsze strony realizacji w ogóle asy agendy Europy i w ogóle świata Zachodniego ze względu na wojnę Ukrainie, ale miałyśmy, podkreślając że prawdopodobnie gdyby nie doszło do tych protestów do tego poświęcenia i do tej walki pokojowej walki, ale jednak prawdopodobnie już dzisiaj oni również byliby zaangażowani mimowolnie w wojnę Ukrainie tak się na razie została też właśnie pytanie zadają sobie eksperci im od wojskowości od kwestii wschodnich, dlaczego Łukaszenka nie wysłał wojska jednak odczepcie Putinowi 0102. dnia kampanii, kiedy jeszcze nic nie wskazywało, że ta wojna ukraińska będzie, bo nie będzie bliskiego tak będzie koszmarem także dla Rosjan strategicznie wyglądało to także uderzenie właśnie z Białorusi wzdłuż granicy z polską odcina oby Ukrainy od Zachodu miałoby jakiś operacyjny sensy wojskowy sens tak ma Łukaszenka na to się nie zdecydował i właściwie nie wzrośnie do dzisiaj co jest powodem zdaniem politologów ekspertów wojskowych, z którymi rozmawiałam po pierwsze, armia białoruska nie jest mocną armią i to wsparcie nie byłoby na tyle znacząca Aleksandr Łukaszenka zdaje sobie z tego sprawę, że nie dysponuje jakimiś świetnymi środkami, które mogły Rosji i zaoferować druga sprawa jest taka, że Białorusini NIK w swojej, jakby masie nie, popierając wojnę nie chcę brać udziału i prawdopodobnie Aleksander Łukaszenka jak twierdzą politolodzy inni eksperci bał się, że mogłoby doprowadzić do kolejnej fali protestów, zwłaszcza taka powszechna mobilizacja mogłaby zdusić ten strach, który teraz kieruje Białorusinami pozostającym w kraju i doprowadzić do tego, że oni znowu nie mając wiele do stracenia zeszli na ulica poza tym Aleksandr Łukaszenka widzimy zresztą potem jak proponował np. przeprowadzenie negocjacji w Mińsku negocjacji pokojowych oczywiście czy w ogóle chciał angażować się rolę mediatora prawdopodobnie miał nadzieję, że jakiś sposób ugra na wojnie z Ukrainą wzmocni jego pozycja i w jaki sposób na pewno tak się stało, dlatego że nie jest już teraz traktowane z taką ba mogę powiedzieć, że z pogardą już rozmawiał z niektórymi zachodnimi politykami oraz pierwszy 2020 roku na oczywiście oni też skazany na, a Władimira Putina Rosja na to wszystko co się dzieje, więc na razie Aleksandr Łukaszenka, owszem, odgraża się podkreśla że, a być może zaatakuje Ukrainę, jeżeli to ona pierwsza napadnie na Białoruś przedstawia też podczas spotkań licznych Władimirem Putinem rzekome plany napaści, jakie miała Ukraina przygotowywać, żeby zaatakować Białoruś, ale jednak widzimy, że Białoruś nie biorą udział tej wojny historycznie wąglika tak, ale na Białorusi wszystko mamy też ruch oporu przeciwko wojnie mamy akcje sabotażowe na kolei, które paraliżują transportu logistyki dla Rosjan na akcję propagandową podczas wojny to nie jest tak, że to społeczeństwo no zatopiła się jakimś marazmie poczuciu beznadziei tylko ktoś tam jednak ciągle walczy tak zdecydowanie jest ruch oporu ani nie jest tak masowe powszechne jak 2020 roku, ale rzeczywiście mamy do czynienia właśnie z akcjami głównie anarchistów antyfaszystów, którzy wysadzają tory kolejowe zresztą spotka za to surowa kara, dlatego że reżim tropi śledzi i tych ludzi i później osadza ich więzieniu na wiele wiele lat karane są zresztą też wszelkiego rodzaju wypowiedzi, które sugerują że, że ktoś jest przeciwny tej wojnie jakakolwiek antywojenna retoryka nie jest dozwolone one surowo karana władze Ukrainy są oskarżane o ekstremizm np. oficjalne strony internetowej części ukraińskich polityków zostały wpisane do rejestru materiałów propagujących działalność ekstremistyczną za to również za rozpowszechnianie tych wypowiedzi na Białorusi grozi więzienia, więc z tego co ja wiem od osób, z którymi kontaktuje, które pozostały na Białorusi to społeczeństwo zmieniło się pod tym względem, że dzisiaj naprawdę każdy bardzo waży uważnie każde wypowiadane słowo zarówno o proteście opozycji jak i wojnie w Ukrainie, a więc ludzie tak działają w podziemiu, ale nie jest tak liczna grupa jak wcześniej tak wydawałoby się, że takim partnerem dla Zielińskiego powinna być sytuacji Janowska, czyli przywódczyni białoruskiej opozycji żyjąca na wygnaniu natomiast do tej pory nie doszło do żadnego jeszcze spotkania na kontakt między Janowską ma za pańskim co tam iskrzy tam nie działa między tymi politykami z 1 Ciechanowski podkreślała, że ona chciałaby spotkać się z prezydentem Ukrainy i że cały czas podkreśla, że jest przeciwna tej wojnie, że Białoruś również przecież walczą po stronie Ukrainy z pułku Kasjusza Kalinowskiego, ale też międzynarodowym batalionie przebył polega na tym, że ukraińskie władze od samego początku odnosiły się do protestów na Białorusi dosyć zachowawczo w porównaniu np. z polską zresztą Europy oni nie zerwali całkiem kontaktów z Aleksandrem Łukaszenką z władzami Białorusi i poza tym Swietłana Cichanouska ze względu na to czy podkreślała, że gotowa jest spotkać się z Władimirem Putinem czy prowadzić jakikolwiek dialog z Rosją zwracała się z prośbą o wsparcie Rosji dla opozycji ukraiński władze twierdzą, że jest postawa zbyt prorosyjska i to jest główny problem, mimo że Swietłana Cichanouska de facto nigdy nie opowiedziała się w sposób, który można określić jako prorosyjski ukraiński władze jednak nie tolerują jakichkolwiek chęci utrzymywania jakiegokolwiek kontaktu z Rosją przez białoruską opozycję i znaczy po staremu taka kłótnia w rodzinie osłabiają tam struktury ten batalion Kostuś Kalinowskiego on odgrywa faktycznie rolę w walkach Ukraińców tak on odgrywa rolę nawet robiła jakieś systemu reportaż, żeby nic mi białoruskimi żołnierzami, którzy walczą o Ukrainie albo którzy, jakkolwiek inaczej wspomagają Ukraińców podczas wojny i sporo osób z tego batalionu niestety poległa Białorusini ja, obserwując Kaczy na Instagramie oficjalny profil jako batalionu i kilku innych międzynarodowych tam cały czas pojawiają się właściwie zdjęcia z pogrzebów ci żołnierze, z którymi jestem w kontakcie, którzy nie dzieli m.in. w bucie po wyzwoleniu spod rosyjskiej okupacji, ale też w innych miejscach na froncie panie podkreślają, że oni przede wszystkim walczą z myślą o Białorusi ani podkreślają, że przygotowują się do tego, że w pewnym momencie pójdą jak mówią nam miejska Anna Moskwa znaczy oni w ten sposób chcą nabrać Skawy zdobyć umiejętności, które umożliwią im walkę później wolną Białoruś w szpitalnych dobrze byłoby, gdyby ukraińskie władze też miał szerszą perspektywę tak zdecydowanie nie myślały tylko o sobie czy akurat na faktycznie czas temu nie sprzyjają wróćmy do Andrzeja zapadnie wyrok prędzej czy później w jego sprawie wyrok surowy wieloletni niezgodny z jakimkolwiek normami zwanego państwa prawa, ale Andrzej trafi do kolonii karnej białoruskiej czy może powiedzieć jak wygląda system białoruski Łagów paradoksalnie zarówno Andrzej z tego co wiem, jaki Oksana jego żona czekają na moment, kiedy zapadnie wyrok i na etap tzw. czyli na przewiezienie Andrzeja do kolonii karnej czekają, dlatego że wtedy będzie możliwe spotkania Andrzeja z rodziną ani będą mogli odwiedzić nawet na kilka dni, jeżeli otrzymają pozwolenia z kolonii karnej jak na razie nie widzieli go od momentu zatrzymania wiadomo, że korespondencja, jaką wcześniej mówiłam jest masę wzorowana i rzadka Andrzej en podkreślał też lista, która publikowała fragmentarycznie Oksana, że on czeka na ten proces i że będzie dla niego jako dziennikarza i osobę zainteresowaną bardzo historią bardzo ciekawy i te rzeczywiście taki optymizm, który można Andrzeja podziwiać, bo trudno sobie wyobrazić, że proces bezprawne sfabrykowane, który najprawdopodobniej zakończy się dużym wzrokiem może być traktowany przez osoby bezpośrednio zainteresowaną jako ciekawy i w białoruskich więzieniach więźniowie pracują często wiele wiele godzin zarabiają przy tym grosza więźnia rzeczywiście władza płaci, ale są dosłownie opieki i praca jest różna może być praca świecia to może być praca w kuchni i to może być fryzjerstwo przeróżne są zajęcia w każdym razie więźniowie na pewno nie narzekają na nadmiar czasu, choć mogłoby się wydawać przecież, że nie powinno go brakować w bardzo często nie mają możliwości, żeby nawet odpowiedzieć na listy, które do nich przychodząc do tego, że administracja więzienia robi wszystko, żeby wykorzystać każdą minutę wierzchnia więzi, które pod padnie albo, które właśnie polityczne nosi specjalną żółtą plakietkę na zjeździe innym mundurze, która ma oznaczać chcą jak w obozie koncentracyjnym w niemieckim tak i ci więźniowie niestety muszą liczyć z tzw. specjalnym traktowaniem, czyli właśnie są wykluczani dyskryminowani przemoc psychiczna przede wszystkim jest obecnie stosowana i dzień w kolonii karnej przede wszystkim jak ta podkreśla jedna z więźniarek, która przez swego męża przekazała mi, że przede wszystkim trzeba pamiętać, że więzienie nie większa człowieka więzieniu bardzo trudno jest pamiętać o tym, że poza murami istnieje inny świat prawdziwy świat dlatego te listy z więźniów są tak ważne rzeczy rozumiem nadziei na to Andrzej w najbliższym czasie wyjdzie na wolność zostanie zwolniony przebudowane przez Łukaszenkę za coś się nie ma tak okiem zamknęło w momencie, kiedy odmówił korzenia się przed reżimem już teraz czekają długie długie lata więziennej odsiadki najprawdopodobniej tak, dlatego że nawet widzimy np. Andżeliki Borys prezeski i niezależnego związku Polaków na Białorusi, że to okienko możliwość wyjścia z więzienia się zamknęło tak jak powiedziałeś łącznika Borys np. tres została zatrzymana tuż przed Andrzejem przebywa teraz w areszcie domowym została do niego przetransportowana tylko, dlatego że jej stan zdrowia pogorszył się na, tyle że udało się to wynegocjować, ale Andżelika Borys nadal nie ma kontaktu z nikim znaczona jest przetrzymywana w areszcie domowym, ale nie może kontaktować się z osobami spoza nie może kontaktować się z mediami, czyli Andżelika Borys po prostu zniknęła i jej również przypomina właśnie proponowano wcześniej pierwszych miesiącach uwięzienia wyjazd bezpowrotnie do Polski i ona i Andrzej nie zgodzili się na tę propozycja teraz cierpią bohaterzy 2001. wiek ludzie niezłomni niepokorni wzorce Obywatelskiej postawy wzorca dziennikarstwa, a szczególnie dla nas siedzimy sobie właśnie w wygodzie w cieple naszych domach w Warszawie nie zapominam Andrzej Poczobut upominamy się z niego każdego dnia nie ma gazu Andrzeju nie myślał jeszcze Vitoria, że tak samo jest Stradom będziemy czekać będziemy robić etyka jest możliwe pan przed nową wolność będziemy przypominać w tym podcaście również serdecznie dziękuję państwu za uwagę moim gościem była Victoria bili się z gazety wyborczej to słyszenia dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: WYBORCZA, 8:10

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA