REKLAMA

Ekonomiczna polityka historyczna - o wielkim XX-w. micie o wolnym rynku i inflacji

Wieczorem
Data emisji:
2022-08-10 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
53:30 min.
Udostępnij:

Współczesną wyobraźnię uczestników dyskusji (w USA, a za nimi w Polsce) o kryzysie i inflacji kształtują dwa wielkie ekonomiczne wydarzenia XX w.: Wielka Depresja oraz szoki naftowe lat 70. i wynikająca z nich doktryna antyinflacyjna. Dziś w Wieczorem przyjrzymy się pamięci historycznej, a raczej polityce historycznej na temat tego drugiego. Bo to fundament wielu dyskusji, a tezy, które kształtują nasze przekonania pozostają przeźroczyste, a przecież są kontrowersyjne i budzą dyskusje i spory. Dr Tomasz Makarewicz obala mity, które neoliberalni ekonomiści i politycy rozpropagowali na temat wniosków z tamtych wydarzeń, m.in. thatcherowsko - reaganowską opowieść o wycofaniu się państwa z rynku (ta perspektywa pomija rosnącą rolę i manipulacje Banków Centralnych oraz działania rządu na rzecz przedsiębiorstw). Porozmawiamy też o tym kto przegrywa (interes pracowników), a kto wygrywa w tych paradygmatach. Oraz o tym, czy w USA jest stagflacja. Jak stagflacja jest w ogóle możliwa?!

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Agnieszka Lichnerowicz 3, a dziś wieczorem znów będziemy odmieniać przez przypadki inflację recesje kryzysy i z tak plackiem, zwłaszcza na amerykańskim rynku analiz, jeżeli mogę tak się wyrazić krąży sporo prognoz wskazujących, że wchodzimy w czas dłuższego większego kryzysu, a może nawet stagflacji co oczywiście budzi przerażenie wśród specjalistów od gospodarki i więc porozmawiamy o tym jak to jest w ogóle ta tak relację możliwa na tzw. chłopski rozum brak wzrostu Rozwiń » inflacja powinny być po prostu sprzeczne nie powinny istnieć na tzw. chłopski rozum, ale też porozmawiamy przy tej okazji o to wydaje się bardzo ciekawy prowokacyjny wątek specjalnie dla państwa o tym jak nad bardzo fundamentalistyczne radykalnie powiedziałabym wolnorynkową obrońcy tzw. wolnego rynku sprzeciwiający się jakimś szerszym interwencja mieszka z rządu na rzecz ratowania ludzi przed utratą pracy albo na rzecz jednak bronienia wyższych pensji masowo znów od miesięcy wzywają do manipulowania tym wolnym rynkiem, czyli podnoszenia stóp procentowych każde takie jest moje ujęcia, ale będziemy dzisiaj o wszystko ma być szczególnie właśnie w kontekście amerykańskim, a to, dlatego że państwa moim gościem dziś wieczorem jest dr Tomasz Makarewicz dobry panie prof. Szanowni Państwo pani redaktor dobry wieczór panie profesorze, ponieważ do tematu często nie profesorem na Uniwersytecie w Bielefeld i też jest członkiem grupy eksperckiej w Polsce uczącej się mówi na was młodzi ekonomiści założonej przez młodych ekonomistów grupy eksperckiej dobrobyt na pokolenia i pomyślałam, że moglibyśmy zacząć od historii od polityki ekonomicznej polityki historycznej wydaje się to niezwykle ważne będziemy zachęcać państwa do spojrzenia być może ja ja jestem zainspirowana takimi teraz analizami by nieco inaczej spojrzeć czy interpretować pewne mity czy bardzo takie ważne wydarzenia w historii ekonomicznej dwudziestego wieku tzw. Zachodu taką swoistą reedukacji chciałabym państwu zaproponować, chociaż nie jestem pewna czy jak prof. Makarewicz na to patrzy, ale jestem po prostu pod wrażeniem ostatnio słucham podcastu i to staram się czytać lub w taki amerykańskiego historyka ekonomicznego dramatu za chyba stąd zresztą w mainstreamie, bo zdaje się teraz jest bardzo popularny i on, opowiadając o dzisiejszej polityce, abyśmy zrozumieli interesy, które nie stoją czy perspektywy powiedziałbym ideologiczne z pewnymi działaniami banków centralnych czy rządów czy ekonomistów musimy zrozumieć co się stało na przelot przełomie lat siedemdziesiątych osiemdziesiątych, bo to jestem wielki kryzys i to ta relacja, której wielu dziś się boi czy pan się zgodzi profesorze, że no rzeczywiście to jest taki ważny ważny punkt odniesienia i że być może tak jak Tusk przekonuje forum policji należy porozmawiać o tym co tak naprawdę się wtedy wydarzyło w zaczniemy od wyjaśnienia samego pojęcia deflacja dla na wypadek, gdyby ktoś jeszcze nie nie zna to jest połączenie 2 wyrazów stagnacja i inflacja, czyli to jest taka sytuacja gospodarcza, kiedy mamy do czynienia naraz kryzysem gospodarczym Maćka spadkiem PKB i wysokim wzrostem cen i tutaj rzeczywiście wymyślono w latach siedemdziesiątych i ten w odpowiedzi na w odpowiedzi właśnie nas tak relację, która zapanowała, kto zaś dokładnie kraju, ale mniej więcej w okolicach roku siedemdziesiątego trzeciego jeśli spojrzymy na amerykański np. to jest ten rok en ta relacja była to zatrzyma profesora, ale jednak porozmawiamy rzeczywiście o tym jak jest możliwa tak relacja, bo przypomnijmy no inflacja sytuacja, w której ludzie chcą więcej kupić konsumenci chcą więcej kupić niż jest na rynku dlatego cena rośnie, więc odpowiedź powinna być zwiększenie produkcji zwiększenie produkcji no to jest większa koniunktura rośnie PKB tak i my w ten sposób ekonomiści rozmowa jeszcze do lat 7 ne ekonomiści z tej sumy szkoły, kiedy Ossowski rozumowali w ten sposób od lat siedemdziesiątych i spekulacje, kiedy się pojawiła była olbrzymim szokiem dla środowiska ekonomistów, bo ówczesna teoria opisuje powstanie tego wyjaśnić jak ludzie nie wiedzieli co się dzieje te i z czym się to jest jak mają reagować to analogią do tego byłaby sytuacja w 2008 roku, kiedy banki centralne nie do końca wiedziały jak wyprowadzić z tym, że ściął stopy procentowe do zera inflacyjnych ruszy tak też takie lustrzane odbicie w tamtych wydarzeń IMI te wydarzenia przegrały 2 rzeczy po pierwsze, pani bardzo słusznie wspomniała o zmianach w polityce gospodarczej w tym jak politykę gospodarczą po pierwsze, uprawiano po drugie, jak nazwiemy reklamowano uzasadniano, ale też bardzo zmieniła sposób w jaki ekonomiści tworzą modele makroekonomiczne to znaczy dodać 77 rozmawialiśmy o inflacji rozmawialiśmy tzw. Krzyś lica, która jest takim pierwszym znaleziskiem przez nowozelandzkiego matematyka lipca notabene on spojrzał na dane z Wielkiej Brytanii po dziewiętnastego dziękujemy wyszła taka korelacja jeśli mamy do czynienia z wysoką inflacją obserwujemy też wysokie płace i tutaj oczywiście wysokie płace oznaczają, że mamy niskie bezrobocie wysokie zatrudnienie także duży popyt na pracowników, więc mamy ewidentnie dobry moment w gospodarce ma być wzrost gospodarczy i przez to np. wzrost PKB czy chcemy robić tak i ta zależność okazuje się, że pojawi się zatrzymam, bo to jest ważne ta krzywa Phillipsa, bo też ona mówi o tym że, walcząc z inflacją de facto no proszę zwiększamy bezrobocia albo wprowadzimy do zwiększenia bezrobocia jak i dokładnie to to był kamień węgielny genewskiej polityki takie czekanie się co wydawało się, że mają do czynienia z wyborem albo inflacja wzrost gospodarczy no nie wiadomo, że oni mieć wysoki wzrost gospodarczy prawda i to przez 20 oraz drugiej wojny światowej działał w miarę sprawiasz, że tego kryzysu naftowego w latach 70 i wtedy ekonomiści zauważyli, że ta klasyczna krzywa Phillipsa te nie zawiera 1 bardzo ważnej zmiennej za oczekiwań oczekiwania, czyli co ludzie myślą co się zdarzy na rynku dzisiaj, ale np. pół roku albo 0% VAT, dlaczego to jest ważne dla inflacji na ten wyobraźmy sobie np. mamy bardzo wysoką inflację ceny rosną to oznacza, że konsumenci mogą się także te prace się utrzyma po prostu zwyczajnie jemu czynności w takim wypadku konsumenci chcą wydać pieniądze dzisiaj rowerki te pieniądze mają większą wartość miasteczka jeśli ktoś zastanawia się nad wymianą lodówki albo wymianą do wymiana samochodu remontem domu to woli zrobić dzisiaj póki ceny jeszcze nie są wysokie problem polega na tym rzeczywiście jeśli tak się rzeczywiście stanie, że dzisiaj chcą kupować to ceny zaczną wzrastać dlatego jest duży popyt relatywnie dostała go do stałej podaży, więc oczekiwania inflacyjne są taką samą skupiającą się przepowiednią tak technicznie w my nazywamy też pozytywny czy dodatnie sprzężenie zwrotne to znaczy bardziej ludzie boją się inflacji tym ta inflacja się zrealizuje większa i od lat 70 ekonomiści właśnie uwzględnia oczekiwania w swoich modelach jest tzw no Hej, Nosowska krzywa Phillipsa, który opisuje ten mechanizm IMI wydaje się Szkot obecna inflacja już wkracza w wkroczyła wręcz chce te terytoria, kiedy inflacja rośnie nie z jakich takich fundamentalnych powodów tak przypomnijmy, że ta inflacja zaczęła się rok temu mniej więcej od od problemów z łańcuchami dostaw tak po covidzie mamy mieliśmy no i logistykę czy czyta łańcuchy dostaw złym stanie też zaczął się wzrost gospodarczy już po covidzie w łańcuchu dostaw trochę nie wytrzymały tego zaczął rosnąć ceny i warto podkreślać, że to jest cały czas na wynik takiej konstrukcji globalizacji, jaką mamy tak tak i takim chyba idealnym przykładem tego jak to funkcjonowało tylko te sytuacje, kiedy w kanale sueskim dostatek prowadzenie wysoka może cały światowy handel musi płynąć dookoła Afryki co spowodowało, iż tam szoki skoki cen różnych surowców na giełdach europejskich ME problem na tym że, gdy spojrzeć na obecne dane to widać, że te łańcuchy dostaw już nie są głównym odpowiedzialnym za za inflację do tego doszły wzrosty cen energii i wzrost cen ostatnio ostatnie miesiące żywności z uwagi na wojnę Ukrainie tak z uwagi na rosyjską agresję Ukrainy, ale jeśli wyciągnąć te czynniki inflacji także jeśli spojrzeć na tę samą inflację bazową uwzględnia cen żywności energii to czy te prace też zaczęła rosnąć to jest ewidentny sygnał tego, że właśnie mamy do czynienia z takim klejem oczekiwań to znaczy ludzie boją się inflacji w związku z tym kupują w związku z tym inflacja rośnie i jakby w ostatnim miesiącu widzimy np. cukru tak, dlaczego cukier jest w Polsce wzrasta drogi, chociaż Polska jest nie pamięta już największym producentem w Europie czy ktoś tam na świecie, dlatego że w Polsce się wszyscy rzucili robią zapasy w związku z tym co chroni nas pan wie, czego konsumenci warto podkreślić również spekulanci bym powiedziała aktora z dnia wszyscy się po prostu rzucili kupować cukier związku z tego cyklu dni w związku z tym jego cena rośnie tak i to to jest jakby największe zagrożenie związane z inflacją inflacja może się odkleić od fundamentów i 9 kulę śniegową to jest coś co obserwuję obserwujemy wielu różnych krajach i coś podobnego zdarzyło się w latach siedemdziesiątych dostać mamy fundamenty, które sugerują, że ta inflacja powinna się skończyć, ale pani pana rękach i ta kula śniegowa się toczy żądza jest tutaj taką uwagę, ale dosyć złośliwą banalną, ale to jest jednak opowieść o tym jak bardzo modele o mówiącą idealnym wolnym rynku nie przystają do rzeczywistości no nie uwzględniają choćby tych emocji oczekiwań ludzi tak to znaczy, że właśnie one zaburzają takie proste opowieści o spotkaniu popytu podaży tak dalej tak dokładnie i tutaj chciałbym podkreślić, że kiedy mówi mówią o tych oczekiwaniach i o tym przekonamy się odkryć w latach siedemdziesiątych dziękował też liberałowie to oczywiście interpretowali bardzo liberalny sposób to znaczy, że teraz trzeba by pociągnąć cugle prawda właściwie itd. ale warto podkreślić, że bardzo szybko wyszliśmy z początku lat osiemdziesiątych targowicy ekonomii rewolucja chcę w polityce tak w tym co mówią politycy o inflacji w okolicy gospodarczej czy te 2 funkcje zaczął rozchodzić dostarczy bardzo szybko ekonomiści zauważyli, że nawet jeśli rząd w tym bardzo ogólnym sensie państwo musi jakoś tam pracę walczyć to wbrew temu co liberałowie oznacza to nie tylko, że nie ma aktywnej polityki gospodarczej, ale wręcz państwo musi uprawiać politykę gospodarczą to już lata osiemdziesiąte ekonomiści mówili, bo ją również do nas dotarło publicznie o jakieś dekadę temu najwcześniej tak i ja jestem historykiem murem ekonomi jestem jestem teoretykiem prawa i jak na to patrzy z punktu widzenia teorii, więc dla mnie punkt dla mnie te tory w latach osiemdziesiątych ona oczywisty sposób mówi o aktywnej polityce gospodarczej ten trudny chodzić na inne ludzie w nocie ekonomiści sami wtedy się zorientowali, że tak jest, ale jest jasne, że w latach dziewięćdziesiątych dwutysięcznych dla całego środowiska ekonomicznego to oczywista oczywistość ita aktywną politykę gospodarczą to tam profesor pozwoliły wejść na chwilę, bo wydają się by zacytować tutaj właśnie profesora tuż, za którym mówiłam, które nawet przedstawia wręcz to co się stało w latach siedemdziesiątych na przełomie lat osiemdziesiątych jako właśnie swego rodzaju, a starcie albo kontrrewolucji tych właśnie liberalnych konserwatywnych konto mówi sił rynkowych tak, bo rzeczywiście mamy lata siedemdziesiąte jest duży rozwój wyższe PKB rośnie, ale zaczyna się ten problem z inflacją, które wywołane właśnie szokiem celem Energi teraz wchodzą konserwatyści mówią no właśnie nie wolno dopuścić do tego, żeby te ceny tak rosły, bo to się wymyka potem spod kontroli wchodzą te oczekiwania my sprawa kompletnie właśnie wymyka się spod kontroli dlatego to co musimy zrobić musimy stworzyć taki technokratyczny jako neutralne bank centralny, który będzie bronił inflacji, ale mówiliśmy wcześniej czy broń inflacji no to czasami często bywa to koszty rynku pracy i żeby móc realizować politykę wyłącznie obronny inflacji nieważne, jaka cena na rynku pracy ważne co się dzieje z bezrobociem to temu też to są szersze profesor towarzyszyła oczywiście symboliczne odwołanie do Margaret Pacer spacyfikowania tej strony, która mówiła nie rynek pracy też jest ważny nie tylko inflacja jest ważna rozumiemy, że tu jest pewne ryzyko z tą inflacją co więcej no ci, którzy mają oszczędności na nich tracą, ale nasza perspektywa jest związana z walki z bezrobociem walka o naszą płac i tak jak pusto opisuje to właśnie po tym starciu lat osiemdziesiątych wygrali na wiele dekad ci konserwatyści, którzy powiedzieli nie inflacja jest najważniejsza, a ta druga strona, która mówiła, że walka o zatrudnienie płace też jest ważna rząd musi interweniować, żeby dla równowagi chociażby ich bronić przegrała jak pan patrzy się tak i tutaj właśnie widać doskonale jak bardzo rozjechała się tory ekonomista z firmy praktykom po tej stronie nie ekonomicznym tak zawsze pod po tej po tej stronie po prostu polityków, bo jako ekonomista nie myślę o tym, że musimy walczyć albo z inflacją albo bezrobocie wielu ekonomistom myślał i to tkwi w tej nowoczesnej torów w tej w tej no w tym nowym WK Rakowskim konsensusie, że walczyć należy z inflacją wtedy, kiedy inflacja wymyka spod kontroli, ale z drugiej strony świata mam bardzo niską inflację mamy spadki PKB to przeciwnie bank centralny powinien com gospodarka trochę nakręcić tak to znaczy z punktu widzenia banku centralnego takiego sensu Siudek ekonomistów nie należy walczyć z inflacją koniec Kroka go raczej należy dbać o to, żeby tamten cykl gospodarczy był w miarę regularne tak to znaczy Jakuba jako nie wyższe banku centralnego nie zależy na tym, żebyśmy nie mieli takiego cyklu przychodzimy od 10%owej inflacji do 10%owego spadku PKT trzynastego wolę mieć w miarę łagodny przebieg koniunktury do tego, że do określonych po prostu korzystniejszy dla gospodarki wysoka inflacja zła dla gospodarki i to jest coś co widzimy teraz w Polsce także zaczyna zaburzać procesy gospodarcze np. ludzie nie wiedzą tak jest duża niepewność co do przyszłych cen jeśli firmy nie są w stanie sobie dobrze zaplanować produkcję czy przewidywać że, przewidując przyszłe dochody, dlatego że ceny się zmienia dramatycznie takie w Polsce niedobre dla dla gospodarki, ale z drugiej strony też jakaś taka deflacja w celu zawsze tego co się działo w Japonii w latach dziewięćdziesiątych to też jest niekorzystna dla gospodarki, więc jako bank centralny jak patrzy na inflację patrzeć na PKB stąd się jakoś zrównoważyć te rzeczy tak np. i to było doskonale widać pracy w postępowaniu quadów oraz w zeszłym roku, kiedy pojawił się pierwszy dano inflacji tak związany właśnie z tymi takimi zewnętrznymi szokami set zaczął podwyższać obraz stuprocentowego wysłuchać musimy trochę poczekać zobaczyć czy zaczną właśnie te mechanizmy oczekiwań czy inflacja zacznie się wymykać spod kontroli, bo istnieje szansa, że się nie wymknie spod kontroli za chwilę zniknie, ale zbyt szybkimi podwyżkami stóp procentu procentowych możemy no po prostu topić ten covidowy wzrost, ale my z tym tzw. ekonomiczne szczególnie w Polsce proszę mnie poprawić jednak wydaje mi się, że do jeszcze kilka lat temu, a może nawet do dziś no, jakby płynął na tej fali powiedziałbym o tych właśnie neoliberalnej w tym sensie, że po pierwsze mamy bank centralny, który broni, jakby chroni przed inflacją, ale nie mamy równie silnej instytucji, która walczy, jakby rzeczników je w tej temu drugiemu kryterium na krzywej Phillipsa, czyli kwestią fiskalnym rynku pracy mamy po prostu traumę strach największy przed inflacją, a kwestia bezrobocia nie jest tak istotna jak mamy poczucie życia jak najszybciej w Polsce było słychać zatrzymywać inflacji działać przez bank centralny poprzez stopy procentowe to jest po prostu najgorsza rzecz na świecie nie ma jak tak silnej tej drugiej nogi, bo jak mówi Tusk chociażby niema związków zawodowych nie ma komu rzecznikowi tej drugiej stronie stąd nawet przywołuje badaczy nie wiemy, kto panu różni, którzy mówią, że w tym sensie zostałaby Special spacyfikowany demokratyczne pieniądze w tych latach osiemdziesiątych pojawiła się postać tego technokratycznego banku centralnego który, broniąc nas przed inflacją w pewnym sensie broni bardziej oszczędności niż płatnych najuboższych nic z UE za bardzo wchodzić w polską dyskusję trochę temat nie chcę być niemiły dla dla kolegów po fachu trochę bronią też wydaje się, że ogólnie dyskusja o polityce gospodarczej także poza polską trochę do tych w porównaniu do do tego co się dzieje, gdy za murami uniwersytetów, ale rzeczywiście jest faktem że, że jest faktem że, że w latach siedemdziesiątych mamy straszne przejście na prawo w sensie polityki gospodarczej, że właśnie myślimy o taki sposób wzrośnie kształt oficjalny, ale prawda jest taka, że jak w praktyce nawet najwięksi bramowe gospodarczy wcale nie prowadzili takiej aktywnej polityki gospodarcze jest może użyć podzielmy te rzeczy na nas i na 2 tematy pierwszy też pani zależność banku centralnego czy tych krytycznych parku centralnego sam siebie to nie jest złe po to, zostało pomyślane w ten sposób, że rząd oczywiście mają pewną taką pokusę do tego, żeby nadużywać polityki gospodarczej do bieżącej walki politycznej tak np. wszyscy znamy taką takie rzeczy, że tuż przed wyborami żadna z siebie bardzo aktywnych chcę wszystkim dawać jakiś jakieś pieniądze i z tej perspektywy pan centralnej jeśli może pozostać niezależny może się skupić właśnie na tym na ten długofalowy cykl gospodarczy to jest dobre dla gospodarki, bo wtedy służy jako Kotwica, ale tu też drugi wątek nie przekreśla to aktywnej polityki fiskalnej i wydaje mi się, że wdaje się, że to jest jak największe nieporozumienia jak na tych płaszczyznach po pierwsze, Story ekonomii tej współczesnej nie wynika, że rząd w ogóle nie powinien prowadzić aktywnej polityki fiskalny np. teraz po tym kryzysie 2008 roku, kiedy banki centralne ścięły stopy procentowe praktycznie do zera i jakby nie nastąpił zatem odpowiednio szybki wzrost gospodarczy powinien inflacja ekonomiści się zastanowili co się dzieje generalnie konsensus środowisko jest taki, że te, że to był taki kryzys, który właśnie aktywna polityka fiskalna była bardzo potrzebna i kraje, które prowadziły silniejszą aktywniejsze politykę fiskalną rzeczywistego kryzysu wyszły takie bardzo ciekawe porównanie nam się wydaje, że stany Zjednoczone tak wysoki Putra kapitalistyczny kraj, ale właśnie Amerykanie szybciej zaczęli to w cudzysłowie sypać pieniądze do gospodarki trafiło jeszcze George Bush, czyli no osoba, która chroni nie ponosi kryzys lewicę gospodarczą, a dziś George Bush ratował po prostu olbrzymim subsydiów publicznym ratował banki komercyjne z tą właśnie, ale tak to tofu wtedy to jest przecież system bardziej, kiedy po psie pieniądze płyną do przedsiębiorstw banków niż do ludzi, bo to się w ramach gospodarkę albo rynek finansowy tak właśnie bardzo cieszy się pani dyrektor na to zwrócił uwagę, bo rzeczywiście od lat końca lat siedemdziesiątych mówi o tym, że państwo powinno być mało tak Amerykanie mają takie powiedzenie spółka man, czyli małe państwo i lekarz jakiś kryzys itd. są też w naszej debacie publicznej często słyszymy, że mała, dlatego że właśnie Rząca dużo wydał tak dalej itd. jak przychodzę do liberałowie gospodarczy tak do tego by nie było, ale spojrzeć na dane to nie jest także widzimy jakieś bardzo duże spadki publiczne wydatków w latach osiemdziesiątych dziewięćdziesiątych zaczęło znam przypadek konkretnych krajach czy coś takiego się zdarzyło, ale generalnie rzecz biorąc w relacji do PKB państwo wyda z grubsza tyle samo co 4050 lat temu natomiast co się zmieniło też struktura tych wydatków tej to znaczy jeśli i lekko słyszymy właśnie tę dyskusję o tym, że rządy wydają za dużo proszę zwrócić uwagę, że to zawsze przy okazji takich takich programów, które mają iść na 2 rzeczy to znaczy albo na i pomoc dla kobiety gospodarstw domowych taty jest stawka przy okazji tej dyskusji w stanach ostatnio o o amerykańskiej Piątak czyli, czyli tę wielkim pakiecie fiskalnym Haydena potem, kiedy ten taki jak udało się przegłosować wielu Republikanów, a także niektórzy Demokraci zaczęli mówić o dalsze zadłużony i tras będzie zacząć oszczędzać tak, ale myślę również o tym mówiło rok wcześniej, kiedy znacznie większy pakiet poszedł z został uchwalony przez amerykański Kongres tak to był ten rośnie pamiętam jeszcze się złotym ten plan, ale infrastruktura, ale nie to ten pierwszy to ten pierwszy taki nowy pakiet, a tak fiskalny oni mają nazwy zawsze efektach odnaleźć to plan jak on też jakiś swój kraj, ponieważ skarżyła się tego to to ten pakiet przygotowany przez przez Demokratów z izbie reprezentantów potem przegłosowano także przez przez Republikanów w tym tak prowadzą żyć jeszcze praw rada, czyli jak republikański prezydent, który lubi podkreślać, że wolnorynkowe i ten pakiet to było jakieś 4 biliony dolarów każdy szczegół znaczna część poszła nie do ludzi prywatnych gospodarstw domowych tylko starsza część poszła po prostu przedsiębiorstw tam były bezpośrednie subsydia dla firm tam były takie rzeczy jak pożyczki dla firm itd. itd. itd. ale proszę o dofinansowanie dla dla dostarczycieli usług medycznych ta chodziło o to, żeby mówić prosić hutę i wtedy poniesienie może temu, żeby właśnie inflacja nie go od inflacji zaczęliśmy mówić dopiero wtedy kiedy, kiedy nagle Demokraci chcieli skorygować kursy zamiast zamiast pakietu przeznaczonego tylko dla korporacji też coś po prostu zwykłe gospodarstwo domowe podobnie wszyscy narzekają na luźną politykę FIZ przełożyły się polityką monetarną wypowiadają się do Poznania luźna polityka monetarna, czyli czy niskie stopy procentowe także banki centralne robiły to luzowanie ilościowe itd. ale my to nad dyskutujemy dosłownie od zeszłego roku natomiast nie dyskutujemy o tym, że luźna polityka monetarna te właściwie nigdy nie odeszła po 2008 roku po tym wielkim kryzysie tak to znaczy Fed próbował lekko podwyższyć stopy procentowe w jakość 2019 roku z tego wycofał po prostu podobnie w strefie euro stopy procentowe od dekady sona na zerowym poziomie jak nie chce się nie może może być inflacja co, więc ekonomiści zastanawiali się jest możliwe, że mamy tak niskie stopy procentowe inflacja nie ma czym, ale prawda jest taka, że mieliśmy inflację tylko na rynku, które się mało mówi zaczęły się olbrzymią inflację na Air na rynkach finansowych takich służymy wnuczka niewielki indeksy giełdowe to one rosły mniej więcej 2× szybciej niż niższy niż, że to stara jest chęć trasy oznaczone już trasą w amerykańskie dane amerykańskiej taktyki do osób, więc 2× szybciej amerykańska gospodarka my mamy kilka firm prawda aktu, których cena czy cena akcji tych wzrosła niebotycznie się tym składem Tesla, która w pewnym momencie jak kapitalizację większą proszę tutaj państwu poprosi służby osiedli niż 10 kolejnych producentów samochodów największy producent samochodów razem wziętych tak, czyli w pewnym momencie też było więcej Warta niż volkswagen BMW i Ford tak dalej razem wzięci, chociaż test ma udział w rynku ma on relatywnie małe jak niszczenie przyjmował już mam taką inflację, ale rynkach finansowych, dlaczego mieliśmy się przejmować no, dlatego że jeśli mamy taki znaczący wzrost na takiej rocznej g to ludzie zaczęli się, że to jest dobre to znaczy, że gospodarka ma się dobrze, ale jeśli takich rośnie dużo szybciej niż realna gospodarka to znaczy, że mamy do czynienia jakieś braki równowagi tak to znaczy, że zna już mamy to jakiś problem z tymi oczekiwaniami ludzie myślą, że ceny akcji będą rosnąć dlatego chce sobie kupować nawet jeśli nie ma realnego przełożenia na czy realnego pokrycia w fundamentach tych akcji tak jak zresztą prawdę, która od 3% czytamy willę udziału rynku samochodowym w stanach jest traktowane firma, która zwiększa wszystkich 10 konkurentów będzie tych największych swoich, dlaczego to jest niebezpieczne, bo takie banki historycznie prędzej czy później się przesuwają, zwracając zresztą to to i do tej recesji z lat siedemdziesiątych myślę o tym kiedy myślimy tej recesji mówimy po pierwsze o kryzysie naftowym tak się czy kryzysie związanym z synami materiałów energetycznych oraz problemem długu publicznego, ale zapominamy o tym, że ten kryzys przeżywa też gwałtowna ekspansja długu prywatnego wtedy też bańka pękła mi auto dla gospodarki bardzo bardzo korzystne skutki np. czy dla Polski tak to znaczy wskoczyć kryzys w Polsce w latach osiemdziesiątych, a następnie w latach siedemdziesiątych mamy ten kapitał, który bardzo chcę to inwestować w gierkach tak dokładnie Gierka Gierek próbował ten, kto wykorzystać, żeby trochę zmodernizować gospodarkę niestety muszę nie udało i ocena tego długu podskoczyła w latach osiemdziesiątych Polska nagle okazało się, że potrafi sobie z tym drugim wprowadzić taki przystało na 80 były i starsi słuchacze mogą pamiętać, że rząd biły się od dewizy trwał ten dług spłacić i tego długu tak naprawdę nie spłaciliśmy nigdy do końca część jak długo pozostaną ważne w już w latach dziewięćdziesiątych tak w ramach pomocy dla lekarz komunistycznych, a więc oczywiście to jest bardzo mu, gdy sytuacja trochę analogiczna do tej naszej sytuacja jest bardzo niebezpieczną od pół roku wracam sobie słabo ten i jeśli zaczną spadać jeszcze bardziej to może być sygnałem, że zbliżamy się do poważnej recesji taki do tego, że firmy zaś się zwijać tu bym po biegu 2 wątki tak staram się trochę narracyjny nie ja to ustawiać i bardzo dziękuję, że pan profesor to jak wiedzą ekonomiczną przeciwstawia, ale narracyjne może 2 wątki są dla mnie ważna, ale może tych bankach centralnych bo gdy miała tak to trochę grubiański może ująć to powiedziałbym, że właśnie w tych interpretacjach takich, którzy nazywają się wolno rynków sami taki bardzo neoliberalnych konserwatywnych jak powiedzieliby Ameryce tak naprawdę całą uwagę skierowano na gospodarkę z poczuciem, że wszystko inne będzie tu znaczy dobrobyt obywateli będzie wtórne i dlatego mam tak rozumiem, jeżeli mamy bank centralny, który jak dba o inflacji jest niedemokratyczny w sensie technokratyczny myśli tylko o inflacji, a więc również oszczędnościach tych, którzy mają oszczędności luzuje podnosi stopy procentowe itd. tak dalej to jakoś to nie budzi dyskusji o dużych interwencjach roli banków centralnych, które zniekształcają wolny rynek manipulują nim tylko wy też przezroczyste to nie budzi tak silnego wrażenia, jakby właśnie interweniowania na wolnym rynku jak to kiedy rząd decyduje się na różnego rodzaju działania fiskalne w tym no ja dostrzegam hipokryzja, ale proszę teraz jakoś opowiedzieć po swojemu absolutnie my trochę nie rozumiemy tego, że banki centralne kontrolują 1 bardzo ważną zmienną rynkową, czyli ceny kredytów UE tak, bo wszystkie stopy procentowe na kredytach tak czy nasi słuchacze mogą mieć kredyt hipoteczny czy kredyt dla firmy czy cokolwiek w tym stylu cena kredytu cena takiego kredytu stopa procentowa musi zapłacić ona zależy od od Air stopy procentowe na tzw. rynku międzybankowym dokładnie tę stopę procentową to oprocentowanie, które bank centralny to znaczy banki centralne po prostu ustalają, jakie są nasze kredyty, a więc absolutnie jeśli ktoś mówi, że w latach osiemdziesiątych państwo wycofało się z gospodarki to jest po prostu nieporozumienie nie państwo się nie wycofała z gospodarki tylko to co się zmieniło to, że od tym 1 aspekcie polityki gospodarczej przystani na bieżąco decydować politycy tak w sensie te jeszcze lat osiemdziesiątych pan centralny większości krajów to tytuł jakiś czas czy wizja czy część Ministerstwa Finansów czy gospodarki jak to się także w systemie nazywało i tras oczywiście także ta polityka monetarna jak została wyjęta spod ręki bardzo bezpośredniej kontroli polityków, ale ona wciąż aktywna i prawdę powiedziawszy, gdyby nie było tej aktywnej polityki monetarnej w ogóle rozsypały się nasz system bankowy, dlatego że system bankowy i w ogóle nie mógł działać by nie zaufanie do parków cofanie banków nam się udało przez przez ostatnie kilkaset stworzyć między do tego systemu bank centralny, który jak ustawia Panki i dba o to żeby, żeby banki no np. miały czyste księgi także, żeby miały w miarę bezpieczne aktywa wydaje się, że możemy np. wskazać na na amerykański Fed jako jednego z podstawowych winnych kryzysu 2008 roku, dlatego że Fed po prostu pozwolił na wyrośnie tej takie toksyczne banki związanej z rynkiem nieruchomości tak buty słynne Szafran hipoteki tak czy hipoteki drugiego sortu to czy są ludzie lubią tłumaczyć tak czy ty hipoteki dla ludzi, którzy nie powinni w ogóle by dostać się do tego nie mieli od ze spłaceniem tak to kłopoty ze spłaceniem świetnie interweniował nic, czego z tym nie robił wspaniały instrument został do spekulowania czy przyszłam na czas trwania, a dokładniej potem te potem by chodziło nie tylko sama hipoteki, a także o to, że banki potem hipoteki jego sprzedawały na rynku wtórnym za pomocą różnych narzędzi syntetycznych w takim okresie okazało się, że hipoteki siedzą w siedzą w aktywach aż tego czka prawie kasie instytucji finansowej i kiedy teren się zakład nagle mieliśmy no Ros topienie się reaktorach jądrowych kwot tak odpowiedniego stopnia się reaktora jądrowego na całym finansowym to jest piękny przykład tego, że jak wydaje się, że taki podstawowy błąd kiedy, kiedy myślimy o polityce gospodarczej we współczesnej gospodarce a kiedy mówimy o tym, że nasza gospodarka wolnorynkowa i liberałowie gospodarczy będą przedstawiać jako coś takiego, że państwo się nie mniejsza pozwala zostawia to ja to prywatne decydentom prawda, ale proces znacznie bardziej skomplikowana Otóż bardzo, że tych bardzo wiele sił rynkowych wymaga pewnej infrastruktury nasz system bankowy wymaga tej podstawy bankowości centralnej i choć to nie jest przeciwstawienie się to i tak muszą mieć jeśli mamy więcej 1 to musimy mieć mniej drugich tak chcemy więcej wolności banków to musi określić bank centralny przeciwnie ta cała nasza architektura jest oparta właśnie taką współzależność to znaczy im bardziej rozwinięty system finansowy i Tymon potrzebuje więcej instytucjonalnego wsparcia ze strony parku centralnego nadzoru finansowego itd. na świat bardzo podstawowy błąd, który przez, które wszyscy popełnia się w Polskim dyskursie tym błędem spotyka na okrągło też takie poczucie że, że dług publiczny to jest coś dobrego dla gospodarki wolnorynkowej także takie niezbędne słownego się wypadku w najlepsze przypadkowego wypadku coś, czego się w ogóle powinniśmy pozbyć dlatego Bacha usłyszymy np. o takich pomysłach jak zrównoważony budżet czy likwidacja długu wydaje się w tej chwili już nasi rodzimi liberałowie chyba o tym nie mówią wydaje się, że troszkę Donald Tusk tego się wprowadzać, ale pamiętam czasy kiedy, kiedy właśnie Tusk czasów równoważyć budżet za pomocą nie wie o podatku dochodowego to było ledwo co 17 lat temu problem polega na tym, że bez ruchu publicznego zajął się system bankowy, dlatego że banki muszą trzymać rezerwy tak zaczyna uchwałę, że pan nie zniknie, a nie, dlatego że jeśli przedkładam mam pieniądze na koncie tak, że ten bank nie zniknie nic wspólnego konta nie, dlatego że płatna w tej chwili skarbcu gotówkę na pokrycie tego mojego rachunku to nie jest prawda banki właśnie rezerw trzymają tylko kilka procent w porównaniu do tego zasadne swoim klientom, ale ja mam poczucie, że ten bank nie upadnie, dlatego że gdy miał chciał sam siebie wyciągnąć pieniądze pan będzie mógł to zrobić, dlaczego dlatego, że ma dość tych rezerw na pokucie właśnie takich jednorazowych wypłat to, żeby tę rezerwę mogą służyć jako rezerwy muszą być bezpieczne tak i jest bezpieczniejsze aktywa lud, że z nowoczesnej gospodarce publiczny tu to znaczy banki centralne wymuszane bankach komercyjnych, żeby te banki trzymały obligacje rządowe jako właśnie to aktywo zabezpieczające rezerwowe te na poczet swojej działalności wymaga ten dług publiczny zniknął to banki miały jeszcze zrobić sobie radzę i w tym momencie cały system bankowości po prostu UPO tak jak wie pani, jakie spod mostu wyciągnąć jakąś bardzo ważną podpory tak cała ta konstrukcja się zaczyna walić, więc wydaje się, że bardzo ważny podkreśla to że, że to co się wydarzyło w latach osiemdziesiątych w polityce gospodarczej i myśleniu o polityce gospodarczej w teorii ekonomii ma się nijak do tego jak przedstawia liberał ten był taki wielki wyjście państwa gospodarki tylko to było przeorientowania tego jak na politykę działania ta Polska wciąż jest aktywna na poziomie polityki monetarnej banki centralne, które od 4 dekad de facto rządzą celu kredytu w ten sposób starał się łagodzić cyklu, która tak to znaczy mamy gospodarkę proszę przykrywa to bank centralny sprawia, że kredyt staje się droższy przy punkcie mową wydawać mniej do powinny jakoś studzić prawda nadmiar pytania z drugiej strony, kiedy mamy do czynienia z jakim kryzysem banki centralne starają się trafić na siebie trochę napompować po 2008 roku, o czym też mówi co ciekawe, kiedy nie udało się to zrobić za pomocą samych stóp procentowych banki centralne wymyślił słynny program luzowania ilościowego, które polega na tym, że banki po prostu taki zwiększyły swoją władzę no po prostu zaczęło wykupywać aktywa w sensie sensie papiery wartościowe z tą zaś dokładnie od kraju, ale z grubsza pół na pół dług publiczny tak rzeczywiście możemy mówić, że banki centralne w cudzysłowie wydrukowały pieniądze na pokrycie długu publicznego, ale mało się mówi o tym, że druga połowa tego losowania ilościowego to było kupno papierów wartościowych prywatnych firm to znaczy fakcie prywatne firmy przez ostatnie teraz już prawie 15 lat mają praktycznie darmową tzw. płynność i przyp, bo nadziej, że to słowo żargon naukowym występ zdany tak się płynności możliwość dostania gotówki kwarcie prywatne firmy mają to płynność nie Samowi tą bardzo tak wynika z tego, że po prostu takie centralne zaczęły masowo wykupywać zaczął się od Włoszek nie mówi nacjonalizacja prawdach i nie, bo nacjonalizacja byłoby przejęcie przejęcie raczej na świat dziś akcji czy czegoś takiego na przyjęcie, iż papierów własnościowych na tle tutaj mówimy po prostu wykupu prywatnego długu tak się firmy, które jakiś Niewiem bony kredytowe czy publikacji centralne wykupuję wydaje się, że to m.in. pomogło napompować giełdę prawda, bo to właśnie dokładnie przez to, że nagle mamy bardzo bardzo taniego kredytu na rynkach finansowych inwestorzy mają dużo pieniędzy coś z tym pieniędzy chcą zrobić pieniądze, bo trzeba się trochę na koncie 5 osób się na siebie zarabiać i wydaje się zresztą to znaczy jak skuteczna była to polityka luzowania się tego jeszcze nie wiemy i ja ostatnio przeglądałam podniosły i przegląd literatury w tej sprawie generalnie głos są podzielone do Iraku i próbujemy przejść przez różne dalej i ocenić co się stało wydaje się, że w krótkim okresie wysoka na 10 zapytać, jaką widziałem i ja się związkowcem wydaje się, że się, że to wyzwanie ośrodków okresie dobre dla gospodarki rzeczywiście pomogło prawda termin ten tak myśmy tu 105 tych rynków finansowych to coś w ogóle sensu i gospodarki i odwołać się do innego doświadczenia historycznego moglibyśmy mieć powtórkę bez wielkiej depresji z 2009. roku tak też wydaje się, że taki centralny uratowały w ten sposób gospodarkę, ale z drugiej strony również o luzowaniu ilościowym jest taki, że firmy się do niego szybko przyzwyczaiły wydaje się że, że jak te pieniądze zostały na rynkach finansowych niestety tak znaczy, ponieważ gospodarka nie chciała sobie np. byśmy chcieli czy na plażę można się zarazić wydaje się, że wiele firm po prostu zaczął reinwestować ty to uzyskano płynność na rynkach finansowych są to świat mamy to też wzrost takie, gdzie tak to znaczy, iż pod maską zbiera czy zbierałyśmy pieniądze na tej stronie, dlatego że inwestorzy ufali, że Tesla jest jako support przyszłość firm, ale dlatego, że ceny akcji rosły, więc kupimy akcje spodziewam się dalszych wzrostów czy nam się zwrócić tak samo z tymi wyborami to inna historia taka jak to możliwe, że tyle lat dofinansowywał-li projekt, który nie zarabiali, które co prawda znów właśnie niszczył uproszczeniu bowiem świat pracy pewne regulacje mijał itd. itd. a cały czas nie nie zarabia, bo bardzo krótko chciałem zapytać, bo jeszcze, chociaż byśmy wspomnieli o obecnej sytuacji w stanach Zjednoczonych no ale na ile z pana perspektywy istotne jest pytanie czyim interesie, bo jednak tu, do którego ta tekst odnosi się forum policji zwraca uwagę na to, że po tym, szoku czy kontrrewolucji osiemdziesiątego dziewiątego roku no właśnie świat pracy czy jak to nazwać no nigdy nie odzyskał siły czy kondycji, jaką miał przed 70 tym dziewiątym rokiem, a ta perspektywa, żeby za wszelką cenę przeciwdziałać inflacji i oraz właśnie działalność banku centralnego w tym wymiarze, który pan opisał się rozwijała, czyli właśnie by na wspieranie swego rodzaju rynków finansowych czy pompowanie rynków finansowych czy wspieranie różnego rodzaju firm i tutaj cytuję tous urwała seta słynnego takiego charyzmatycznego inwestora miliardera, który podsumował 2 tysiące szóstym roku tą historię politykę ekonomiczną od lat siedemdziesiątych prowadzoną tak to jest dwu trwa wojna klas, ale to moja klasa klasa bogatych ta, która prowadzi tę wojnę ją wygrywa i nie chodzi o to, żeby tak używać grubo tego języka powiedziałbym Marksa, ale nie to pytanie o to czy nie czy właśnie to przedstawienie torów na działalność banków centralnych na skupienie się na inflacji itd. tak dalej no nie można by powiązać z rosnącymi nierównościami i spadkiem płac PKB to nie jest w interesie tej uboższej większości, gdy zaś, że takie jak do tej właśnie wróciłem z bloku tam widziałem i wybierz takie młode małżeństwo z synem takie kilkuletnim tryb bardzo chciał dostać Love stawia przed przyjęliśmy wtedy z restauracji, gdzie usłyszałem najpierw dochodzi do mamy prosi o to czy otrzymana kupili w mamy mówi wiesz synku idź zapytaj taty no, więc dzieciach, które przez ojca, który był gdzieś tam winnej części restauracji się pyta tato czy mowy loda na co zatem odpowiedział jeszcze gdy skończy zapytaj mamy, więc wydaje się, że ta krótka bardzo dobrze opisuje to co właśnie to co w polityce gospodarczej zdarzyło się z podejściem do tych nierówności to znaczy jest faktem, że rzeczywiście banki centralne, zwłaszcza od lat siedemdziesiątych skupiają się w czasie proces ich pracę wcześnie na powodzenie cyklu koniunkturalnego i pracę powiedział trzymamy za tą samą siebie nie jest czymś złym UE, szczególnie że pamiętajmy, że bank centralny trochę nie mają narzędzi na to, żeby walczyć z nierównościami społecznymi tak np. bank centralny nie ma jak walczyć nie wiem świat w tym, że w Polsce nie data mieliśmy duży problem z ubóstwem wśród dzieci, a centralne nie odpowiada za to tak samo świetnie wiem policjant nie zgasi pożar, bo po prostu nie ma do tego narzędzi problem wziął się raczej z tym, że od lat osiemdziesiątych wzrost gospodarczy także prowadzą aktywnej polityki gospodarczej tak jakby za sytuację od sław jak za sytuację gospodarczą albo też banki centralne tego państwa prawa nałożyć ten szybko, która oczywiście jesteśmy w momencie recesji to to muszą jak stopy procentowej naród jeśli mamy trochę za wysoki wzrost taki zaczynam się właśnie tych problemów z inflacją tak jak teraz tak to powinno trochę nachodzić i dbać o to żeby, żeby wzrost PKB były niezbyt wzrosty spadki PKB nie był zbyt ekstremalne oczywiście instytucjach proszę skupiona na czymś takim nie ma po prostu narzędzi do tego, żeby dbać o 2 o np. problemy z nierównościami to jest coś czym się powinny zajmować ciągu w sensie doły to jest odpowiedzialność polityki fiskalnej odjąć do przykładu z ubóstwa wśród dzieci 1 rzecz, która PiS-owi się dało czy udało się rządowi Beaty Szydło to ten program 500 plus, który dramatycznie ograniczył ubóstwo wśród dzieci co ciekawe zresztą wydaje się, że niechcący, bo PiS nigdy nie myślę o tym programie jako walc jako środkiem do walki z ubóstwem tylko jako środkiem do walki z nową demokracją one to już jest inny temat, ale z wytworzyła się tak bardzo dziwna sytuacja, kiedy liberał gospodarczy z 1 strony udają, że jak aktywna polityka gospodarcza to co najwyżej ten bank centralny oni oni sami nie stosują natomiast ci oczywiście zawsze stosowali stosowali aktywną politykę gospodarczą z nową recesją przykładu amerykańskiego mówiliśmy przed chwilą o tych różnych pakietach pomocowych tak największy pakiet pomocowy w historii Stanów zjednoczonych butelkę SACH pocovidowy to to było olbrzymie pieniądze wrzucane dla prywatnego biznesu w Europie np. myśmy wspierali miejsca pracy to też było olbrzymie pieniądze, które pośród firm, a tylko, ponieważ mamy takie bądź szukałbym myśmy się niedobrze nauczyli tak czy jak nam w ich mamy taki fałszywy obraz rzeczywistości, że rząd nie prowadzą aktywnej polityki gospodarczej co także banki centralne banki centralne misje mogą zrozumienie myślimy o tym że, że akcje maska dofinansowanie Tesli wynikało również z tego jak, z jaką politykę prowadzi bank centralny układ, więc wydaje się że, że jak temu powiedział, że nie jesteśmy teraz musi przemyśleć, bo jak prowadzić banki bankowość centralną tak, aby walczyć z tymi nierównościami tylko raczej powinniśmy się obudzić i zobaczyć prowadzimy aktywną politykę fiskalną raczej zastanowić się jak ta polityka fiskalna prowadzona tak teraz właśnie w stanach Zjednoczonych mieliśmy byliśmy świadkiem różnych dyskusji o tym pakiecie klimatycznym infrastrukturalny, który się chyba wreszcie Amerykanom udało przegłosować tak czy mają chyba kompromis, ale np. w okresie mówił o tym, że w tym samym czasie amerykański Kongres życiu 50 000 000 000USD dla firm produkujących chipy komputerowe i to nie jest zły pomoc niebywały mamy ten problem tych łańcuchów dostaw wszystkich ci tylko, które produkowane są na Tajwanie czy nie wszystkie ale, ale dużo większych jest to kwestia może na rozmowy planowania ekonomicznego, które siadają gotowi skompromitowanego w oczach liberałów przez związek radziecki po grób już nigdy nie będzie planowania, ale wdaje się, żeby jego kompletnie sobie nie poleciałem, ale muszę zauważyć nigdy nie rozmawialiśmy Tety szkół w kontekście tego pakietu o tym czy ona mnie nie nakręci inflację albo czy też jakiś rozdawnictwo itd. nie, więc wydaje się że, że najważniejsze co możemy teraz zrobić jeśli chodzi o dyskusję o nierównościach społecznych to jest w ogóle zostawić w tej dyskusji czy wróci z tej dyskusji problem banków centralnych, bo one, jakby ani nie chcą ani nie mają możliwości, żeby walczyć z nierównościami społecznymi poza może właśnie tym pompowanie rynków finansowych tak zacząłem rozmawiać o luzowaniu ilościowym szerzej jako swoje zdanie pro prawidłowe adresat tych wszystkich produktów rządu, które udają się poddał jeśli chodzi o pytanie gospodarczą musimy sobie świadomi, że nie tylko się nie powstały, ale właśnie tak to prawda, że teraz polityka gospodarcze fiskalna jest bardzo aktywna tylko nie po stronie gospodarstw domowych czy przy rynku pracy tak pracowników tylko po stronie korporacji wydaje się, że to jest najważniejsza rzecz, jaką możemy zrobić i też chciałby tutaj optymistą, bo np. np. proszę zauważyć, że w trakcie covidu Europie chyba najciekawszy program gospodarczy to było to co robili Niemcy po końcu wszyscy od Niemców kopiowaniu tak czy taka umowa między firmami, a rządem, że my tam, żeby nie zamykać na to, że kiedy zrobimy tam tak zamykamy nasze interesy nie będziecie wyrzucać pracowników, ale zapłacimy przynajmniej części pensji, więc wydaje się, że i jesteśmy coraz bardziej świadomy, że można prowadzić taką politykę gospodarczą nie musi być niekorzystna dla gospodarki tak to nie jest coś co populiści wymuszają i musimy starać wszy to eliminować ograniczać się tylko tak to jest do spożycia gospodarki, a tym, że wtedy adresatem powinny być nie nie szefostwo banku centralnego kogoś nasi politycy, którym w tych musimy zmusić do tego, żeby zaczęli myśleć nie tylko o firmach, a także o drugiej stronie trwa to te to na koniec zostaną 4, a 2 pytania jest, chociaż zasygnalizuje właśnie czy jednak banki centralne kompletnie, jaką powinniśmy wydobywać tyle zwolnić trochę, jakby od nie patrzeć w kierunku, bo pytanie co jest czystą Zjednoczonych jest tak relacja no w stan jest technicznie są w recesji dlatego miał 2 kwartały z ujemnym przyrostem PKP tylko się spadki były bardzo niskie, a zwłaszcza teraz w tym kwartale mówimy o nieco punkcie procentowym spadku, a co więcej prognozy sugerują, że powoli wchodzimy na szczyt inflacji, więc jak mocno kciuki, bo mam nadzieję, że jesteśmy w najgorszym momencie, że na horyzoncie powoli widać koniec tego, ale z drugiej strony też muszę podkreślić, że robienie teraz jakichkolwiek prognoz gospodarczych i szalenie trudne, bo mamy wojnę Ukraina wojna w ukrytej ostatek też zamieszanie w pełnej stawiane myśli nam, więc oczywiście mamy czynniki polityczne mogą nakręcić program gospodarczy to drugie pytanie byłoby, bo jednocześnie mówiąc, bo niektórzy jak może być stagflacji, że brzmi strasznie, a są Super wyniki na rynku pracy ponad 500 000 nowych miejsc pracy powstało w stanach Zjednoczonych w lipcu na co Robert Wright, czyli profesor publicysta mówi aha to teraz uważajcie, bo ogłoszą, że jest tak dobrze na rynku pracy nie ma co się bać trzeba podnieść to stopy procentowe by walczyć z inflacją tak 2 minuty jak się pan odnosi do podnoszenia stóp procentowych obecnie wydaje się, że są jednak konieczne dlatego jak mówimy jesteśmy na tym etapie, że te oczekiwania inflacyjne się kraju jest po prostu niebezpieczne, ale z drugiej strony pamiętajmy, że stopy procentowe nawet teraz wciąż są relatywnie niskie, a my w Polsce przeżyliśmy szok prawda, bo nasz NDR i też podkręcił trochę mocniej, bo musiał oczywiście ludzie z kredytami na zostanie bardzo mocne uderzenie to uczą też można pomóc tak, bo tu to nie jest tak czy rząd nie ma środków tylko ono z niestety nasz Polski rząd prowadzi w ogóle polityki gospodarczy kort zrobi przypadkowe rzeczy, ale i w stanach w i w strefie euro stopy procentowe wciąż są na tyle niskie że, żeby banki centralne mają absolutnie przestrzeń dla takich podwyżek, ale też bardzo ważny jest coś, czego możemy się uczyć od Amerykanów i od i od strefy euro to znaczy, że obok samych tych gołych stóp procentowych bardzo ważna jest też komunikacja i nasz Narodowy Bank Polski to jest niesamowitej ja nigdy nie widziałem tak zgodnego środowiska ekonomistów w Polsce jako takiego roku wszyscy powtarzają, że Narodowy Bank Polski nie prowadzi w ogóle polityki komunikacyjnej i prowadzić tylko dolewa benzyny do ognia tak czy prezes Glapiński powinien zresztą zaraz pani mówiła też pani po Chinach dobrze by było, gdybym do studia przyszedł nie tylko prezes Kaczyński PiS ludziom wyjaśnią co dokładnie robi Narodowy Bank Polski także zgasił emocje niestety prezes Kaczyński tego nie robi, więc wydaje się, że w tym momencie, zwłaszcza w naszym kontekście polskim kontekście to jest ważniejsze od samych stóp procentowych to znaczy Narodowy Bank Polski dowie się ogarnąć nieraz brutalnie tyle ciekawego mogłoby być jeszcze więcej, ale czas skończył też myślę, że więcej powinniśmy ech, tak myślę, że przecież jakąś przychodzę edukacja myślę, że wiele też osób na szczęście, ale dziś już koniec prof. Tomasz Makarewicz czy junior prof. Uniwersytetu Bielefeld członek grupy eksperckiej dobrobyt na pokolenia był dziś wieczorem państwa gościem za co bardzo dziękuję dziękuję bardzo Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZOREM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA