REKLAMA

Jako starszy pan chodził do burdelu, czyli mroczne strony Andersena

Interluda
Data emisji:
01-07-2022 22:00 (Powtórka: 12-08-2022)
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
53:17 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Inter luda zaprasza Cezary łasiczka dobry wieczór to jest program Inter luda Cezary łasiczka witam państwa bardzo serdecznie zapraszam na kolejny spotkanie upał zelżał chyba, więc może będzie można porozmawiać w mniej gorącej atmosferze niż w ciągu dnia w tym tygodniu Szanowni Państwo na rozmawiałem z panią Bogusławą są chińską tłumaczką i m.in. o poezji Anders Christiansen, ale też sztuce tłumaczenia i naszej rozmowie w pojawił się także Hans Christian Andersen i Rozwiń » niektórzy z państwa zasugerowali na forum dyskusyjnym, że to jest taki ciekawy baśniowy wątek, który świetnie nadaje się na późniejszą porę na koniec tygodnia pomyślałem kim jestem, żeby polemizować z głosami słuchaczy, a więc Szanowni Państwo przedstawiam po raz kolejny w tym tygodniu paniom Bogusławy Sochań, skąd tłumaczkę m.in. twórczości Hansa Christiana Andersena dobry wieczór witam panią bardzo serdecznie dobry wieczór kiedyś spotkałem się z pewnym człowiekiem, który opowiadał o o tym jak chciał wyjechać w Polsce czy polskim domu już wyjechać tylko jeszcze nie do końca zdecydował się, jaki kraj obierze za swój cel próbował wyemigrować do Australii to było trudne, a ustrojem bardzo specyficzny program imigracyjny i doskonale, gdyby wie kogo poszukuje stany Zjednoczone chyba nie bardzo odpowiadały w każdym razie jedno z państw, które pojawiło się na tej liście to władania i też, że pan próbował zainteresować w Niemczech rząd czy powiedzmy agendy duńskiej odpowiedzialne za migrację za próbował zainteresować te służby swoją osobą, wypełniając dokumenty i dołączając do tych dokumentów list taki, dlaczego dania ten spytał zaczyna się od słów, kiedy byłem dzieckiem matka czytała mi właśnie Hansa Christiana Andersena i wtedy narodziła się we mnie miłość do dań, gdy tak się zaczynał zaczynała opowieść, dlaczego właśnie dania podejrzewam że, że kilka tych listów do innych służb innych państw zaczynał od innych autorów ale, ale to dania ten Andersen utkwił w pamięci jako taki dobry punkt wyjścia, dlaczego dania i myślę sobie, że kiedy o Anders scenie myślimy to on jest taki zaklęty jest taki pewien stereotyp z 1 strony ta duńską, która jest to bliska, ale trochę daleka trochę egzotyczna ale, ale trochę znana to właśnie nowość ale, ale jednakowoż taka też bardzo pozytywna miła taki miły jowialny nieco starszy pan, żeby tutaj być posądzony posądzony o ojczyznę, ale taki pan w we właściwym w Iraku tak znani którzy, który bardzo wrażliwy myślę sobie, że pani pewnie Andersena to zna lepiej niż Andersa znał samego siebie o o bądź oto nie jestem taka pewna, ale całą pewnością spojrzenie z zewnątrz jest spojrzeniem ostrzejszym niż własna własne studiowanie swojej osoby tak tak się przynajmniej wydaje, chociaż nie nie zawsze może udaje się wszystkie aspekty osobowości danej osoby rozpoznać dokładnie patrząc zewnątrz, ale myślę, że trochę też łatwiej jest cudzoziemcowi niższy doniczkowe, dlatego że Duńczyk też wzrasta w jakimś już stereotypie, który gdzieś tam z mlekiem niemalże matki wypity został ja mam domu bibliotekę składającą się kilkudziesięciu tomów duńskich o opracowań książek poświęconych Andersen owi napisanych na przestrzeni ostatnich z tytułu no od 30 lat powiedzmy i widzę, że chodnik wszyscy to widzenia drezyna oczywiście zmieniało się z pokolenia na pokolenie może nie, ale pewne fazy można podzielić wyznaczyć Pek, zwłaszcza taka mocna rewizja tego tradycyjnego oglądania Andersena właściwie trochę takiego jak pan przedstawił, czyli pana zacnego te w cylindrze, który odpowiada te wspaniałe baśnie, kiedy pojawili się marksiści wśród literaturoznawców znawców duńskich no to zaczęto bardzo uważnie oglądać się życiorysem Arsena i zaczęło się zrzucanie wieszcza z może nie wiesz to przesada oczywiście tam tego elementu nie było w ogóle danie nigdy nie było potrzeby, żeby ktokolwiek cokolwiek wieszczył, ale był zrzucany i w każdym razie pomnika zarzucano mu snobizm, ponieważ Andersen i tu od razu się narzuca ten wątek, który nie wiem 3 czy jest w tej chwili najważniejsze, ale Andersen był za życia cieszył się ogromną sławą w całej Europie w bardzo, że podróżował jego utwory i to nawet jeszcze nie baśnie tylko najpierw agent wierzysz oto treść może wrócić bardzo młodego mężczyzny i autora Totem jego powieści improwizator właśnie uczyniły go sławnym już w całym świecie ceny w tym świecie naszego kręgu kulturowego, czyli Europie i Ameryce północnej no a to spowodowało, że kiedy tylko pojawimy baśnie 18003005. roku notabene równocześnie z tą stąd właśnie wspomniany już poezją to od razu czytano je, ponieważ autor już był bardzo znany wcześniej no i te baśnie oczywiście utrwaliły jego słabe rząd rzeczywiście zażycie cieszył się nie słychać z powodzeniem jeździł po dworach Królewskich zapraszany był na dwory królewskie europejskie przez królów Książąt innych utytułowanych arystokracja duńska zakazała go na długie pobyty letnie na swoje do swoich zamków czy siedzib wiejskich zresztą jeszcze jako młodego całkiem autora to był to był okres romantyzmu i trochę się już wtedy notowano na wspieranie sztuki w tym także literaturę, więc skandal sądowy zapraszany inni też artyści wszelkiej maści spędzali te swoje wakacje na tych dworach, ale potem wracają do marksistów to oni zaczęli właśnie pisać a bo Nobel był na dworach Królewskich dworach Królewskich się sza stał tylko o to chodziło przecież pochodził z ludu zdradził lud zdradził swoją klasę społeczną, bo rzeczywiście pochodził z ludu, kto to wiemy wszyscy z tych w tych wczesnych lektur myślę, że ojciec się, że matka niepiśmienna analfabeta KO i to też takie schematy tłoczone to wszystko ten szef set to ukazane w zasadzie no narzucony wizerunek w zasadzie rodzinę Andersena jako taki bardzo prymitywnej rodziny, a tymczasem to bardzo światły człowiek jego ojciec i te szewc, który no cierpiał z powodu niezrealizowanego swojego marzenia zdobycie edukacji i jakieś poważniejszej człowiek, który bardzo, że czytał właśnie to nie nienawidził robienia tych butów uwielbiał czytać czytam też swojemu dziecku dzisiaj tutaj zachwycamy się akcjami różnymi toczy dziecku ten szef czytał swojemu dziecku na początku dziewiętnastego wieku wielkim upodobaniem czytałem właśnie tysiące 1 nocy czytał dramaty Szekspira i proszę wyobrazić, a i tak zaszczepił w tym chłopcu po prostu potrzebę realizacji twórczej, dodając do tego jeszcze zabawę i tu znowu prawda projekt ruszy o to jest zupełnie jak gdyby to było dzisiaj nauka przez zabawę to się z dziećmi odnowił dawniej nikt się dorosłe z dziećmi nie bawił ja przynajmniej mojego dzieciństwa nie przypominam sobie, żeby dorośli jakoś szczególnie zwracali na co najwyżej czytali prawda nikt tak prosta nauka, które są nie chcę, żeby twoje dziecko, bo nie jest znany bogate to basie z nim z nią w dzieciństwie tak jest patrzę czy temu itd. rozwijać w nim jakiś jakieś jakieś pasje jakieś miłości tego rodzaju tam był tak czy w domu zbudowanym przez ojca ojciec prowadził swoją żonę dziecko do teatru do kochał też teatr i Ross i tym właśnie rozbudził tą miłość do teatru również Andersena, które wygasły nigdy on całe życie później już dorosłe, ponieważ nie miał rodziny to jego rodziną oprócz jego twórczości był także teatr i opierają niemalże każdy wieczór jeśli tylko z minusowe, acz o te pobyty letnie w tych zamkach pałacach, a także bożonarodzeniowe również no to w zasadzie spędzał w teatrach i operach notabene w dziennikach swoich zrobią taki wybór to z 10 tomów jego dzienników pisanych przez 50 lat połowa tego materiału to jest to są to są zapiski podróże i na rozmaitych różnych krajach wszędzie, gdzie był pierwszy adres był teatr czy Opera, więc mamy tam relacje ze spektakli w las skali w NATO lub Paryżu Wiedniu Dreźnie Pradze w Sztokholmie no czy gdziekolwiek można wysoko obrazić w Europie w Londynie Madrycie i Lizbonie itd. 500 to to jest też z zupełnie osobny bardzo ciekawy bardzo ciekawy taki trop w życiu Andersena i jego zarazem również twórczości, bo podróżujący by, pisząc te swoje dzienniki to już myślał o tym, żeby potem zapiski wykorzystać i wydać książki o tych podróżach de facto książki reporterskie bardzo ciekawe dzisiaj pokazująca na Europę tamtego czasu w sposób no dla mnie odkrywczy, ale co ciekawe z jakiegoś powodu, kiedy PE pisze się biografii Andersena to motyw w motyw seksualny się tam pojawiają, czyli takiego powiedziałbym jakaś taka z butelkowaną seksualność, która nie potrafiła znaleźć ujścia oczywiście zna znajdował ujście w tych baśnie, które są naszpikowane seksem tylko oczyszcza jest poukrywane na różne sposoby właśnie to lista ta właściwie ostatnia z fas recepcji Andersena i literaturoznawstwo, a może jeszcze bardziej do chciałabym nawet nie tyle literaturoznawstwo bo owszem, ale większym stopniu w piśmiennictwie wszelkim popularnym do takiej bardzo ciekawe wątki są oczywiście wiadomo odczytywane przez osoby piszące est z drugiej ręki lub trzeciej o pisarzach i ich twórczości albo ich życiu może, zwłaszcza no to jest przecież my bardzo ciekawy tak, gdy kolejne, jakby kolejna faza kolejna odsłona Odrą zabijania takiego autora, ale przy okazji również pokazanie tak jak pan mówi wątków nie od dnia odczytu zwanych dotąd jego jego twórczości mieli powiedziałabym, że ona jest naszpikowana tymi wątkami, ale one tam rzeczywiście są może bardziej w powieściach niż w baśniach powieści są u nas ne nos królować znany no to jest tak tak oczywiście, ale no tak, ale ale, ale ja, jeżeli ja myślę o 164 w baśniach no to wymieniłabym kilkanaście, w których tak jednoznacznie można rzeczywiście takie wątki odczytać może troszkę więcej niż kilkanaście, ale w tej skali to jednak nie jest tak bardzo duża, ale oczywiście ma rację to są to są utwory znaczące, a te należące do najbardziej znaczących jego tych krótkich form tak jak królowa śniegu jak i powiedzmy i tutaj od razu zastrzeżenie, bo w ten sposób byłby było też odczytywana mała Syrenka, ale ja odczytuję ma rękę zupełnie inaczej np. w perspektywie filozoficznej religijnej, a nie erotycznej czy równości w aspekcie Roux czy w kontekście równości płci, bo takie też odczytania się pojawiły feministyczne no bo poświęca się ta biedna Syrenka, gdy ten język pozwala sobie odciąć traci ten piękny swój głos prawda i cierpi, bo zamiast ogona, owszem, otrzymuje te upragnione ludzkie nogi, ale każdy krok wiąże się z dramatycznym cierpieniem boją tak jakby ich na igłach stąpała w związku z tym płaci ogromną cenę za to, żeby być razem z ukochanym człowiekiem i ten wątek został, jakby wykorzystany przez te pewien pewną autorkę pewnego też dane do tekstu już nie pamiętam, jakiego kraju, ale to były można by nawet 2 autorki młode, które to właśnie podniosły i w takiej perspektywie miejsca część biedna, poświęcając się kobieta, która wszystko zrobi dlatego strasznego mężczyzny, który nie chce, więc dla mnie to jest trochę śmieszne prawdę mówiąc akurat to odczytanie trochę trochę trochę dziecinne inne jakoś rozumiem, że młode osoby mogą tak czytać, ale tutaj jest znacznie ważniejsza motywacja tej syrenki małe i ona pragnie to jest coś w złym adresem na i też bardzo bardzo ważne również nie odczytane mianowicie perspektywa filozoficzna i ona i ona jest no myślę aż religii na tak, bo to jest chrześcijański i wszystkie pańskie widzenie świata i losu człowieka kondycji człowieka, ale powiedziałabym, że to się tak nazywano, owszem, moduł luteranin MO wyrósł w tej tradycji, ale bardzo szybko się zbuntował przeciwko Kościołowi luterańskie mu i przeciwko den niektórym to mato by nie negował np. istnienie piekła nie był w stanie zaakceptować się tego, że Bóg mógłby na coś takiego skazać człowieka Bóg przecież jest miłością jest dobrem i otwiera zawsze przed człowiekiem otwiera bramy raju i tylko od woli człowieka zależy rządom tej rzeczy nie wejdzie, ale w piekło występuje w zasadzie w 1 tylko baśnie miał taki moment Andersen napisał ta dziewczyna, która do Utah chleb no i owszem, jeszcze te czerwone Trzewiczki tak to są 2 powiedz utwory takie, gdzie można by się tutaj przyczepić, ale ja ja piekła Andersena nie widzę w ogóle natomiast do władz zaczynają się tu na chwilę, bo inny my pani piekła Andersena nie widzi, ale ktoś mógł powiedzieć no zobaczmy przecież tam dzieci umierają na ulicach dziś taki smutek melancholia nostalgia przygnębienie i pewnie z naszego punktu widzenia jeszcze szczególnie takiego bliżej dwudziestego 2001. wieku to może się faktycznie wydawać trochę piekielne natomiast podejrzewam, że to były jakiś dzień jak co dzień w Danii Otóż właśnie to raz, że śmierć była obecna życiu ludzi notowano jeszcze w Polsce jeszcze w życiu ludzi za czasów mojego dzieciństwa, kiedy mój dziadek umarł to ta trumna stała 2 dni do po prostu przychodziły sąsiadki i tam jakieś modlitwy odprawiały pamiętam ten zapach pamiętam ten ten atmosferę to było wtedy normalne raptem te ileś tam 50 lat temu a, a co dopiero 153200 lat temu tak, kiedy umierały dzieci to było nagminne ktoś się do liczył, że im w Anglii to to nie dotyczy Daniel gangi, ale sądzę, że to równie dobrze dotyczyć może mogło całej Europy, że połowa dzieci nie dożywa piątego roku życia, a przecież ja mocno czytałam musiałam się rzeczy zresztą jeszcze nowości z konieczności czytać to dziewiętnasty wiek Dani biografie różnych ludzi związanych z Andersenem to umieranie dzieci w każdym wieku właściwie nastolatków nastolatek to było to SOR to ktoś umierał uznających przyjaciół bliskich sąsiadów co rusz to co rusz to, więc to było śmierć, bo tak bardzo obecna wtedy codzienności my ją ukrywane gdzieś u nas ona jej prawda co najwyżej jest pogrzeb, ale nikt już nie zobaczy tego zmarłego albo, jeżeli to przez sekundę, a najlepiej nie, bo lepiej nie widzieć tak dalej my uciekamy od śmierci tak jak gdyby nie było, a przecież ona jest i zbadał truizm no aż wstyd mówić, ale za chwilę każdego z nas to za dłuższe lub krótszą chwilę każdego z nas PEKA bądź szczęśliwy, że nam dzieci nie umierają w takiej skali jak wtedy, ale wtedy to był problem i naprawdę myślę, że należy uznać, że my pisarz to ważny, który zauważył ten problem i odnotował w swojej twórczości zasługuje na szacunek nie na jakieś zarzuty prawda straty dobrze, a i geniusz czy jednak potrafił kreatywnie przetworzyć to co usłyszał w dzieciństwie, kiedy pani czyta jego baśnie, kiedy pani czyta inne poza baśniowe teksty to co odnajdujemy jakich autorów wie, jakie nurty, jakie co czy to wszystko, gdyby pochodzi z jego głowy od początku do końca czy to były kreatywnie przetworzone inspiracje inni autorzy inne nurty Inner inne wątki niewątpliwie on wyrósł nie wiadomo na ile to ona na poziomy świadomości ile na poziomie gdzieś w podświadomości to osiadło w nim te właśnie tysiące jedno nocy, które czytywał mu ojciec ojciec umarł, kiedy chłopiec miał 11 lat, więc było wczesne dzieciństwo podobnie te lektury Szekspira przecież takie dziecko słuchało praw takich tych nie tych tekstów o tym sami czytał już po śmierci ojca, ale jeszcze, zanim wyjechał z Odense, czyli jeszcze miał 14 lat i zanotował gdzieś tam, że wszystko co już co było przetłumaczone Szekspira duński wszystko przeczytał wszystkie dramaty tragedie, więc to tu są wpływy, których do, których nie wolno lekceważyć niewątpliwie ale kiedy już był świadomym młodym człowiekiem świadomym tego, że chcę pisać, że będzie pisał to zafascynował go tam Hof man tt Hofman autor dziadka orzech już, w który te taki no tak takie opowieści fantastyczne no właśnie powietrzny będę stworzył wtedy nowe dość i to była taka pesto średnia powiedz mi inspirację dla Andersena dla tych jego pierwszych baśni natomiast jeśli chodzi o to co się często też podnosi, że on tam, gdzie notuje w 1 ze swoich czy może wszystkich 3 nawet swoich autobiografia, że babcia opowiadała baśnie ludowe to tak naprawdę tylko 11 spośród tych 164 baśni opowieści, które napisał tylko 11 z nich jest opartych i to nie nie wszystkie na baśniach ludowych zasłyszanych od dzieciństwa, ale także na pewnych inspiracjach jedna z Hiszpanii jednak gdzieś w Grecji jednak gdzieś z Włoch, więc czym to są w 99 pewnie 8% tego co napisał, iż chodzi oto krótkie formy to jest to są jego baśnie literackie przez niego stworzone i to co to co nowego wniósł do do tego powiedzmy gatunku, który zapoczątkował jakoś tam też Hofman, ale nie zrobił z tego jak gdyby nic takiego co by poza dziadkiem do orzechów, które być może głównie dzięki dzięki jednak muzyce został w naszej pamięci, ale to co w Andersena odróżniało od Hofmana i w ogóle co było absolutną nowością by w historii literatury to było pisanie z perspektywy dziecka narracja z perspektywy dziecka czasem narracja z perspektywy rośliny zwierzęcia Staszka jakiś trawki przedmiotu przypomnę igły do szorowania i np. która jest bohaterką właśnie na tym tytule tej, bo jest bardzo się marszałek bardzo się bardzo się wyższa i to jest narracja z perspektywy igły do kierowania, a więc, ale to dziecko to dziecko dziecko był bohaterem romantycznym może u nas romantyzm do 3 innych, bo my mieliśmy problem Narodowy i to on ten temat w zasadzie zdominował poza tym wczesny romantyzm, kiedy mieliśmy właśnie Paśnik prawda te ludowe i te wszystkie Balladyny itd. gdzieś tam w Dziadach mamy też przecież to, ale po poza tym to Narodowy narodowe wątki zdominowały tam tego nie było w Danii w ogóle tam był taki romantyzm w bardzo potworem niemieckiego romantyzmu i torze i to dziecko właśnie ono zostało w okresie romantyzmu odkryty jako jako podmiot, ale to tutaj Andersen jest osobą nr 1 literaturze, które akurat tę perspektywę przyjęła i o tym o tym jakoś nie pamiętam, ale ja zawsze powtarzam, że wszyscy autorzy piszący później dla dzieci są Andersena właściwego jazd liga wszystko co powstało później to jest naznaczone empatią zrozumieniem wejście autora jak wyższy niż u uczucia osoby dziecka i pisanie z o opisywanie świata z perspektywy dziecka karta zapominamy o tym, że tu Andersen my tylko pamiętam jeśli chodzi o Andersena to pamiętam tak z tego co oficer rozmawiam dużo z różnymi osobami w bibliotekach na różnych spotkaniach i żeby tak pamiętamy właśnie to, że tu śmierć, a tu coś ktoś mówi mi o tym tak strasznie płakałam w dzieciństwie czytałem gdzieś skrzynkę z zapałkami i jakie to straszne, której cierpiała i jest myślę no ale przecież jak on nauczył empatii to waśnie chwilę milionów ludzi nauczył empatii i losy tutaj zapalniczki prawda są w latach kilka występków od 5, a więc to tutaj jeszcze jeszcze coś w związku z tą właśnie trochę anegdotycznie, ale i rozumiem już coraz bardziej na początku bardzo krytyczna i bardzo TK w tym przeze mnie ładnie realizowane słyszałam, że gdzieś tanki szkole, bo dzieci dzieci dostawały zadanie na afisz i inne nowe zakończenie dziewczynki zatoka to bardzo irytowało, ale teraz jest to trochę bardziej rozumiem w ogóle przez starsze tym jak różne rzeczy rozumieli, tym bardziej jakiś taki łagodniejszy w sądach, więc rozumiem, że nowo dobrze, bo wobec tego też w ten sposób uczy się dzieci z pracą z tym tematem tak i de facto uczy się 1 stacji i jakoś je wychowuje kształtuje się w nich emocje jakieś dobre i i jaki stosunek do człowieka drugiego właściwy, ale i wracała do punktu wyjścia z tym z tym motywem do przecież, gdyby ta dziewczynka nie umarła w tej baśni to celowo nic nie było nie byłoby tego utworu nie byłoby tematu nie było tych dzieł wielkości Anderson radę, więc jak można zarzucać to, że to dziecko umiera właśnie, dlatego że umiera wszyscy to pamiętam dobrze co z tą zostanie realnością z tym cylindra brak mu 1 wydaje nam się tak przechadzał się przyglądał się notował zapamiętywać podmiotowość tworzy z tego przepiękne chwytające za serce baśnie, ale może w rzeczywistości i z nie poznają jego grzeszki Poznajmy jego mroczną stronę no dobrze to jeśli jeśli chciałby pan, żebyśmy to o mrocznej stronie co, owszem, chętnie, ale znowu będę będę dyskutować z pewnymi głosami, które się w ostatnich powiedzmy 20 latach rozlegają w różnych krajach na temat seksualności scena do one i innych mrocznych stron w zasadzie w ja nie widzę poza może tym, że no cóż o jej tyle wątków jest to dobrze zna jakieś spróbujemy się skoncentrować na tej seksualności Otóż to jawiły się jeszcze czy też już na początku dwudziestego wieku pojawił się pewien głos 1 psychiatry niemieckiego, który wydał maleńką książeczkę, w której odważył się zanalizować się czuć się Anderssona i jego osobę i postawić tezę, żeby homoseksualne tamtych czasach panią seksualne, ale przekształcać i no, więc by za dobę seksualności zwrócę by potem ucichło, bo nie było przekonujące, ale właśnie w latach no nie będziesz dziewięćdziesiątych w 2000, zwłaszcza kiedy się ta ten jubileusz dwusetnej rocznicy urodzin z zmniejszył on się uraz od 1800 piątym umarł w 1800 siedemdziesiątym piątym to 1 zaczęto naraz ni stąd ni zowąd pisać o tym, że rzekomo homoseksualnych nic no to dane z dużego możemy dużego, ale znanego nazwiska duński literaturoznawca z Odessy to pełnił taką książkę całą poświęconą seksualności Andersena i argumenty, które tam przytaczał, chcąc dowieść, że był homoseksualny to są takie przede wszystkim analiza listów Andersena jego korespondencji z przyjaciółmi mężczyznami i odwoływanie się np. do debiutu Kierkegaarda, który był krytycznym tekstem mocno krytyczny wobec powieści pierwszych Andersena, ale to powoływanie się na korespondencję, w której Andersen pisze do oczywiście cytaty dotyczą głównie jego samego ani jego korespondentów UE pisze, że da przykład kocham cie swego przecież ateńskiej z tobą już nie mogą doczekać, kiedy się spotkamy itd. całuje cię Itaka no i popełnia taką książkę literaturoznawca który, zanim zacznie czymś takim zajmować powinien trochę zbadać kontekst kulturowy okresu, w którym żyje autor, który ma się zajmuję ja wzięłam do ręki listy Chopina i dwutomowe takie wydanie jeszcze z lat pięćdziesiątych piszę ten dokładnie tak samo pisze do swoich stać nas tego samego powodu do no to, bo nie dowód z powodu ta, czyli takiego oto powodu, że tak się wtedy pisało po prostu to przyjaciele do siebie pisali Schuman, który jeszcze nie poznał Chopina jest taki właśnie wyborze znalazłem taki list Schumana do Chopina który, zanim go jeszcze poznał pisze do niego kocham pana uwielbiam pana, więc się naprawdę tak się wtedy pisało, jeżeli obejrzymy fotografie mężczyzn przyjaciół w Atelier fotograficznych dziewiętnastowiecznych robione to oni się trzymają za rączkę często mężczyźni my jesteśmy zupełnie innym świecie dzisiaj, ale wtedy tak było i to trzeba wiedzieć, zanim się z trybu i analizować człowieka od drugiej strony poza tym te argumenty inne, które przytaczane są dość powszechnie, ale boi się nigdy nie ożenił no jasne, więc przepraszam bardzo na mnie tak u nas nawiązał rozważne podejście do życia dokładnie tak w dziennikach w pewnym miejscu pisze jedną z 1 wychodziła Zamość jedna z dziewczyn, które w, których się kochał dużo młodsza od niego kiedyś tam się w niej kochał i po latach pisze i to szczęście że, że Sophie nie zgodziła się czy nie wyższy, że nie ożeniłem trzeci niegdyś zamieszkiwali tam szczegółowo, bo przecież by miał unieść część dziwił, bo tak naprawdę literatura była jego żoną była jego dziećmi była jego wnukami albo dzieci wnuki notabene to miał przyjaciół miał tak też ten kolejny jakiś wszy wsadzenie go w taką szufladkę samotności takie samo był biedny, bo jakiś trop jakieś baśnie tu jakiś trop tam Ojcze taki samotny to nieprawda oczywiście samotność ma wiele pokładów samotność ma wiele twarzy powiedziałabym prawda ona może też od można je odczuwać na różne sposoby, ale na różnych piętrach, gdyby i niewątpliwie brakowało mu partnerki życiowej, kiedy był jakieś śluby dzieci przyjaciół lub przyjaciół to on zawsze w dziennikach komentuje Och, jak byłoby cudownie mieć taką mrzonką jak oni ją ach, jak byłoby dobrze mieć takie gniazdko jak ci młodzi, których tam odwiedził poślubi cudze chwalicie swego nie znacie mówi stare chińskie przysłowie tak apotem refleksja nie no ja bym się nie nadawał ja bym po prostu unieść części, a przede wszystkim, toteż o dziwo, wielu piszących właśnie Duńczyków dlatego też perspektywa z zewnątrz jest zawsze taka może 6 wejść do jakoś nikt nie zauważył z tych z tych wielu by wielu spośród wielu piszących Andersa niektórych radnych przestudiowałem, zanim albo w trakcie mojej pracy wieloletnie już nad tym jego-li i życiem twórczością ktoś tak jakoś splata wszystko tak o nim pisano zawsze w tej perspektywie biograficznej Dani to nie jakoś nie nie zauważono tego, że właśnie ten to co on to, o czym pan wspomniał za butelkowanie powiedział pan zauważyła, dlatego że w Andersen był też świetnym rysownikiem i kiedy miały parę 2321 lat narysował jest zachowany ten rysunek taki rysunek postaci ne i odczytujemy jako jego własną postać zamkniętej butelce właśnie próbujący się wydostać z tej butelki przez tę wąską szyjkę co oczywiście niemożliwe, ale tutaj interpretować można naprawdę nie tylko taki sposób można jak ktoś tam wybrał tak zdecydował się to, że chodzi o seksualności dla mnie to jest coś innego, ponieważ ja w dziennikach widzę w jaki sposób on reagował na kobiety, kiedy spotyka fascynującą jakąś kobietę osobowość niezwykłą to widać w tych dziennikach co się z nim dzieje jak on reaguje jak on się masturbuje wielokrotnie intensywniej niż w innych okresach bądź zaznaczył krzyżykami to jest też domy swoich interpretatorów, ale tutaj uważam, że bardzo słuszny te krzyżyki które, które oznaczają one, chyba że te dzienniki ktoś tam kiedyś od znajdzie odczyta, więc pisał tego wprost takie krzyżyki stawia no i słusznie, bo pani odnalazła odczytał PPP no właśnie, a więc inne, więc on niewątpliwie był heteroseksualny niewątpliwie co do tego nie mam cienia wątpliwości jak czytać 3× 10 tomów jego dzienników to naprawdę to wyraźnie widać, ale wracając teraz do przerwanego wątku nie zauważyć problem z seksualnością niewątpliwie miał, ale miał też problem jeszcze drugi problem pochodzenia społeczne, bo dla mnie to zamknięcie w tej butelce to jest poczucie, że on nie wybije się poza to swoje pochodzenie, a on książę on jest on od dziecka czuł, że jest kimś wyjątkowym rzeczywiście to bardzo ciekawa rzecz od dziecka czuł, że jest kimś wyjątkowym i miał przeczucia i jako młody chłopak pisał będę największym duńskim pisarzem, a zarazem świadomość tego w zderzeniu z tymi kręgami, w których się bardzo wcześnie zaczął poruszać, czyli wysokimi karami wysokiej kultury duńskiej jako czternastolatek dobił się do tych ludzi sam oni go wspierali uczyli gotowali za darmo lekcję o tym zdobyli dla niego stypendium, że MUKS królewskie, że mógł gimnazjum skończyć i on kochał się w tych korkach tych tych właśnie ludzi nie śmierdzą groszem jeszcze tak brzydko wyrazie przez wiele jeszcze lat nie miał pieniędzy, a dla niego nie było już w jego perspektywie nie było już dziewcząt z jego klasy społecznej on był człowiekiem intelektualnie już daleko daleko gdzieś oddalonym od swojej warstwy społecznej i jego interesowały dziewczęta kobiety IS z tych kręgów, których nie miał szansy żadnej ZOZ dostać darzone po prostu nie miał szansy, bo on nie miał pieniędzy nie miał w domu nie miał mieszkania nie miał zarobków pisarze tak jak większość pisarzy dzisiaj to po prostu byli dość ubodzy, więc ta niemożność dla mnie ta butelka to jest to no bez przesady z ubóstwem pisarzy są tacy, którzy sobie dają, ale ja powiedział większość, czyli rozumiem, że ekonomicznie nie był dobrą partią, a jeżeli chodzi choćby intelektualnie zbyt dobrą partię no tutaj znowu trzeba by pójść troszeczkę dyskusje, bo tak jeszcze był 1 jest Andersena byłych fetowano ciemne strony dobrze, czyli jakieś cechy negatywne tak w perspektywie jego współczesnych od 3 powtarzano to podkreślam to, że on był taki emocjonalny bardzo no mężczyzna nie powinien być prawda jak wiadomo nie powinien płatać nie one jak pokazała my, ale zaczynała się ja staram się staram się jakimś z jakąż ironią to mówić, bo dziś mamy perspektywę inną na szczęście nasze zmienia, chociaż jeszcze pokutuje coś takiego myślę o pewnych kręgach, ale że on rzeczywiście miał takiego emocjonalne rzeczywiście była taka no gdzieś na granicy takie mini rząd takiego to my z takich 2 nie chcę mówić o obiegu nowości broń Boże, ale euforia z 1 strony wpadanie w euforię zachwyty i z drugiej strony załamania rozpaczy z powodu jakichś walk takich wewnętrznych np. tej niemożności, ale to co wydaje mi się charakteryzuje wielu wielkich twórców, czyli taka skłonność do gdzieś na granicy może jakieś jakiś neurozy nie wiem nie chcę też takich fachowych pojęć używać, żeby nie przesadzić, ale po prostu człowiek, który by potrafił być bardzo bardzo szczęśliwy i bardzo bardzo mocno wyrażać swoją radość swoje szczęście i zarazem bardzo mocno wyrażać swoje nieszczęścia swoje poczucie załamał swoje załamanie jakiś poczucie przegranej widzi te skrajne emocje nie były dobrze widziane było luterański mężczyzna musiał być bardzo opanowany bardzo chłodny i bardzo mocno kontrolujący swoje emocje, więc pisano takie właśnie rzeczy i tak też kilka napisał o Andersen tutaj ma tak jak światek ma sutki żeńskie męskie i natychmiast to właśnie pod wspomniane wcześniej literaturoznawca był o kilka kart taki był przewidujący potrafił od razu mody dwudziestopięcioletni kilka rad potrafił zdiagnozować dwudziesto wówczas zaraz się urodził 131833 letniego Andersena, że jest biseksualny tak, bo tutaj słupki na kwiatku 1 męski jakieś męskie jak i żeńskie tymczasem znów jak się wczytać tą w ten tekst zresztą szaf fatalnie napisane Kierkegaarda jego debiut dana to fatalnie w sensie czysto stylistycznym językowym tak tak spiętrzonych hermetyczne, że nie do rozszyfrowania niemalże bardzo chciał zaimponować dawnemu guru od literatury w Danii wówczas kii taki popełnił tekst, który dzień jak napisał ktoś tam czytały tylko 2 osoby kilka wariantów scen, bo nikt inny nie mógł zrozumieć, jakie hektarowi chodzi ale, ale akurat moim zdaniem bardzo trafnie właśnie zauważył ten to co ja widzę tylko ja to inaczej widzę jak to widzę jako pełnie Andersena czyli cechy męskie i c kobiece, które sprawiają, że on jest pełnym człowiekiem, czyli on rozumie kobiety rozumie mężczyznę i jest ma w sobie te cechy 12 płci i dlatego tak fantastycznie potrafi to pozwala się posuwać tak daleko, żeby twierdzić, że tak fantastycznie potrafił oglądać naszą egzystencję w ogóle na, toteż mało jest zwracanie uwagi właściwie nikt na to zwraca uwagę, że Andersen z wielką empatią pisał o kobietach kobiety w jego utworach bardzo często choćby ta Syrenka np. co też oczywiście interpretowano ktoś zinterpretował, że cenę Syrenka to właśnie Andersen żonie z tą ukrytą kobietom tak i który która nie może nie jest już daje ten teren, chociaż nie to wie pan to widać jak ja zasługuję ja nadal mamy dziś ratę nie, ale ale, kiedy czyta jego to co się z nim dzieje jak on ma okresy fascynacji jakąś kobietą to widać, że to, że to nie mogło być MO człowiek od o tej o orientacji homoseksualnej może był biseksualny tego by wracam do do tego nie wykluczyła tego wykluczyć nie nie można nie wolno nie da się, ale nie ma na to absolutnie żadnego dowodu nie ma na to po prostu żadnego dowodu natomiast nie możemy nigdy wykluczyć, że ktoś w ukryciu jest biseksualny prawda stara się być uczciwa potrafiono dobrze co pisał właśnie, po czym dobre napisał właśnie i kto był pierwszym krytykiem, kto był pierwszą pierzemy słuchaczem, kto był pierwszą publicznością najważniejszym pierwszym czytelnikiem też jego baśni co był Hans Kristian Iversen to był duński to był no też to postać nieprawdopodobna fizyk filozof natury filozof przyrody zasadzie, ale fizyk on odkrył elektromagnetyczną ość tak to się nazywa w przyrodzie, a więc bardzo ważny w historii fizyki, ale zarazem też człowiek w ogóle to między w jego co chce kochał się on sam też człowiek w ogóle bardzo światły i on po lekturze tych pierwszych baśni o SN wydawał przez całe życie praktycznie od tego 18003005.2000800 siedemdziesiątego drugiego wydawał co 23 czasem 56 lat taki mały tomiki to o i zazwyczaj powiedzmy 34 i lub czasem 5 utworów Jana tak się on tak Kapały akcja jakiś czas, ale wtedy pierwsze dostał do czytania właśnie związki z San stać, który był jednym z mentorów młody Andersena wówczas on powiedział mu, a to był, bo tak one się ukazały pierwsze 2 tomiki 1 wiosną drugie 818003005. roku tego w tym samym roku, kiedy ukazała się wspomniana wcześniej powieści improwizator, która zabiła tak wielką błyskawiczną karierę w Europie, bo natychmiast została przetłumaczona niemiecki bardzo szybka przez Niemcy to wszystko rozchodziło potem dalej lata będą nas też, bo u nas ukazał się przykład w 1800 pięćdziesiątym siódmym roku improwizator to wprawdzie 22 lata wcześniej później ale, ale jednak taka fala szła z dużym opóźnieniem do nas na wschód w każdym razie poznano się okazało oczywiście ten ten przykład na to niemieckiego Joński Ars wtedy już wiedział znał oczywiście wiedział głos znał już całą cały kontekst sukcesu tej powieści improwizator i powiedział do Andersena, że tak to świetnie, ale to baśnie przyniosą panu śmiertelność po lekturze pierwszych 4 odpowiedział niestety, a więc to była ta recepcja bardzo bardzo znacząca on to on to Andersen to zanotował oczywiście natomiast recenzenci jak to recenzenci przepraszam wszystkich recenzentów z góry, ale jak to recenzenci oczywiście krytykowali te baśnie i napisali, że Rze, że to choćby różne takie recenzje mieszane powiedzmy to oczywiście Andersen spadał natychmiast rozpacz, jakby jakaś krytyka to o tym chciałem powiedzieć mówiąc o o tym trawie artysty do reagowania emocjonalnego reagowania na krytykę artyści mają jakieś poczucie swojej z ba przecież, angażując swoją całą w całej co jest co stworzy to co robią tak ci prawdziwi wielcy artyści, jeżeli ktoś tam jakiś przepraszam bardzo głupi sposób przyczepia się do jakich no to oni cierpią i to walce rzeźbiarz duński słynny dom młodego Andersena w Rzymie powiedział niech pan nie trzeba przyszedł do niego właśnie zrozpaczony jakoś tam jak poemat wydał notabene nie przetrwał w pamięci tak ten pan na tym, abyśmy tutaj oczywiście go znali przetrwał tak właśnie, ale Ross rozpoczął przyszedł dotarła cena ziemia Andresen autor bardzo mówi proszę pana nie czyta się recenzji po prostu się ich nie czyta proszę przestać czytać robić swoje, bo to dobra dobra moim zdaniem rada jest po jeździe po dziś ale, żeby pani miała w Andersena w 3 słowach zamknąć oczywiście wiadomo, że to jest trudne niemożliwe i że taka bardziej zabawa niż mam 3 słowa o tam największy pisarz świata o aż tak 3 słowa, a wie pan, dlaczego bo, dlaczego dlatego, że tak to pierwsze połączenia na ponad 150 języków to tylko Biblia no czytam teraz o małym księciu też jest drugi po biegli, ale tez się, że to jednak Andersen i więcej tych przekładów miał, ale toczy się dotyczy wyboru baśni tak nie nie wszystkich, bo to w kilkudziesięciu krajach zapewne się ukazały wszystkie ale, ale w wielu krajach tylko wybór tych najbardziej znanych, ale to jest ponad 155 przekładu po drugie, my ogromna popularność we wszystkich kręgach kulturowych UAM mimo tego przesłania de facto chrześcijańskiego, ale on już taki trochę ponad chrześcijańskiej jednak to jednak widzi Boga tak bardzo kona przy powiedziałabym takim wąskim oglądem konkretnej religii ponad rok markami ponad jakimiś wymyślonymi już przez ludzi z zasadami zakazami nakazami tak dalej akurat jeśli chodzi może seksualność to wyjątek musielibyśmy do tego osobno wrócić wątku teraz nie będę go zatrzymać w każdym razie te wszystkie kręgi kulturowe siny Japonia by buddyści to iście wszyscy czytają uwielbiają w Chinach proszę mi wierzyć antyczny chyba najbardziej popularny wszystkich krajów świata liczy Dani w Rosji również w Duńczycy już nie mają Andersena w programach szkolnych obowiązkowych my mamy w Polsce Chińczycy oczywiście już absolutnie Rosjanie też w innych krajach różnie bywa, ale to drugi argument pierwszy tłumaczenia drugi różne kręgi kulturowe religijne trzeci argument to jest dzieło stworzone dla czytelnika w każdym wieku, bo czyta dziecko czyta filozofa czyta Tomasz man jest dziwką zafascynowany Andersenem czytają kompozytorzy komponują utwory my itd. itd. czyta Andy Warholu robi fantastyczne grafiki, więc się recepcja genialna i czyta każdy sprzątaczka czy to prawda i szkole ani nie tylko niekoniecznie, bo sam taką panią, która miota dał swojej swoich zachwycała się baśniami, a więc nie tylko w każdym wieku, ale na każdym okazie dym poziomie wykształcenia, więc to jest autor, który apeluje do no to de facto do wszystkich Czytelników tak o każdym poziomie wykształcenia, bo to są da, gdy tego nie dotknęliśmy najważniejszej może sprawy baśnie Andersena są adresowane do podwójnego czytelnika dorosłego dziecka tam są 2 teksty anegdota opowiastka jest dla dzieci dzieci czytają dzieci rozumieją to co jest dla nich, a dorosły czytający jeśli ma świadomość jeśli nie sieci w takim takimi klapkami na oczach jak biedne i w jakim my czytamy Andersena, bo nam przez dziesięciolecia w naszym dzieciństwie nam wciskano, że to są bajeczki dla dzieci to my czytając naszym dzieciom albo naszym wnukom też gdy, a priori zakładamy, że to są bajeczki dla dzieci i często w ogóle nie otwieramy się na to co tam również jest dla nas jako czytelnika rysunek na ironię na humor bardzo specyficzne Andersen zresztą nie było dawnych przykłada polecam czytanie mamy przykład tam jest humor Andersen natomiast jego ironia i różnych różnych odcieniach i więc to to są argumenty za tym, dlaczego największy pisarz świata Bosiek Pilica elitarny tak dobrze przekonała mnie pani cieszy się Niżnik, a 1 rzecz którą, który pani nie znosi, jeżeli chodzi Andersena o jej to bardzo trudne pytanie panie niestety jestem osiągnięta na punkcie Andersen, więc chyba o to nie można zapytać dziękuję nie znoszę Andersena jest bezkrytyczna prawdę mówiąc ze strzechą bezpieczny, ale zawsze znajduje dobre argumenty dla swojego to ostrzegania go z absolutnie pozytywnym świetle oczy żal mi Boże tak inaczej żal, że nie potrafił wyrwać się z tego z tych okowów, które na niego nałożyła z 1 strony etyka, bo był człowiekiem głęboko głęboko etycznym, a z drugiej strony religia jeszcze trzeciej strony nauka ówczesna bo, choć jego seksualność znowu to zamknięcie w butelce, które też możemy interpretować w ten sposób że, bo on bardzo wszystko wskazuje na to lektura dogłębna jego wszystkich wszystkiego co napisał wskazuje na to, że nie zrealizował się seksualnie nigdy w życiu żony nie poznał tego czym jest związek z kobietą lub mężczyzną wszystko jedno, jeżeli nawet był seksu biseksualny to tylko gdzieś może w duchu, jeżeli byłby tego nie wiemy nie ma żadnych dowodów wręcz przeciwnie są wszystko wskazuje na to, że miał tak wielki lęk w sobie przed kontaktem seksualnym drugą osobą te osoby, których się kochał konie chciały były 2 kobiety, którego bardzo kochały przez wiele lat kolonii nie chciał akurat natomiast te, w których się kochał tego nie chciał nie miał tego szczęścia, a pójść do burdelu naszego nakłaniali przyjaciele prowadzili go w końcu jako starszy pan chodził do tego burdelu, żeby rozmawiać z tymi, nawet jeżeli Senat zdaniem pani ciekawsze wątki na koniec panie ze starych tatuś plonów oznacza, że musi być teraz drugi odcinek możemy, proszę bardzo, możemy w naborze poczytać cytować o dobrze ale gdy teraz już dobrnęliśmy trochę jak ta dziewczynka z zapałkami do końca naszej rozmowy w bardzo pani dziękuję mam nadzieję, że wkrótce odcinek Andersen w burdelu się też od wakacji, a tymczasem, a tymczasem pozostajemy w baśniowych klimatach bardzo pani dziękuję pani Bogusława Sochańska tłumaczka m.in. całe prawie twórczości Andersena była państwa moim gościem dziękuję serdecznie je również dziękuję informacji Radia TOK FM już za kilka minut o godzinie dwudziestej trzeciej Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: INTERLUDA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA