REKLAMA

O jej rękę starał się Iwan Groźny. Ze szwedzkiego więzienia wyszła jako przyszła królowa. Katarzyna Jagiellonka

Popołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2022-08-15 17:00
Czas trwania:
43:01 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
zaczynamy drugą godzinę popołudnie Radia TOK FM przy mikrofonie Bartłomiej pograniczne jeśli ktoś z państwa był w Sztokholmie pewnie przyznam rację to piękne monumentalne miasto z wieloma polskimi akcentami na ulicach placach czy muzeach przykładowo Lwy przed Pałacem Królewskim, które kiedyś zdobiły pałac w Ujazdowie albo róg ostatniego zabitego, która w Polsce, ale nie to nie będzie rozmowa o potopie szwedzkim mrzonka o reparacjach w stylu posła Mularczyka ale zanim się Rozwiń » wszystko wyjaśni zajrzyjmy jednak do Zbrojowni królewskiej 1 ze sztokholmskich muzeów istotnie znajdziemy tam grupy wojenna z czasów potopu, ale nikt teraz naszą uwagę przykuje pierwszy obiekt całej kolekcji jest bogato zdobiona Zbroja króla Zygmunta drugiego Augusta i nie jest to Zbroja zdobyć na, ale prezent od królowej Anny Jagiellonki dla Jana trzeciego wazy męża Katarzyny Jagiellonki matki przyszłego króla Zygmunta trzeciego wazy jak to się stało, że Polska Królewna, którą starał się i one groźne została królową Szwecji opowie mój dzisiejszy gość pani dr Anna Kalinowska z Instytutu historii Polskiej Akademii Nauk i muzeum historii Polski dzięki Kinga pre jak dziś odbierana jest w historii Szwecji Katarzyna Jagiellonka w raczej pozytywnie Katarzyna była jedyną Polką na świeckim tronie i nawet mimo trudnej historii, za którą do pewnego stopnia niechcący, ale jednak była odpowiedzialna jest wspominana dość serdecznie również mimo tego, że była katoliczką to był duży problem w czasach, kiedy zasiadała na szwedzkim tronie natomiast w z czasem te potencjalne wątpliwości co do co do jej zachowania co do jej lojalności zniknęły bardzo doceniano i to chyba utrzymało się w pamięci Katarzynie jej postawy i charakter miała opinia osoby niezwykle serdecznej dobrze dogadywała się ze swoimi poddanymi, chociaż podobno nie mówiła zbyt dobrze po Świecku, więc najogólniej ta pamięć jest dość serdeczna i no i jest kojarzona jest na pewno jedną z tych królowych, której siedzi pamiętają może też, dlatego że pewien sposób dodała ach, chwały nowej dynastii musimy pamiętać, że jej mąż tak naprawdę był przedstawicielem drugiego pokolenia rodu, który dopiero dołączył do grona dynastii europejskich, więc dla przedstawiciela dynastii Wazów, którzy panowali w Szwecji od tych dopiero 15002003. roku małżeństwo z córką Zygmunta starego siostrą Zygmunta Augusta z krewniaków Habsburgów to była nobilitacja i o tym też pamięta, zanim doszło do związku z bazami najpierw były trudne początki w 1500 sześćdziesiątym roku historii Katarzyny pojawił się owdowiały one groźna, który wysłał do Zygmunta Augusta posłów, którzy chcieli doprowadzić do zaręczyn z Katarzyną lub Anną dokładnie Katarzyna lub Anną legenda głosi, że posłowie moskiewscy przybyli na Dwór Polski z poleceniem, żeby obejrzeć sobie obie Panny, tym bardziej że pojawiały się wątpliwości, ponieważ obie siostry królewskie jak wg standardów 16 wiecznych no może zabrzmi to zbyt uprzejmie, ale osiągnęły już wiek, który raczej nie predestynował ich do zamążpójścia Katarzyna miała 34 lat, a w tym wieku to już w zasadzie to też było bardzo bardzo bardzo Chart się w szesnastym wieku ja, ale w sytuacjach sytuacja była o tyle skomplikowana, że Katarzyna była najmłodszą siostrą niepisana zasada wskazywała na to, że królewny córki królewskie powinny wychodzić za mąż w kolejności zgodnie z wiekiem w związku z w związku, z czym no wiadomo było, że tak naprawdę, jeżeli pojawia się jakiś poselstwo, które można było podejrzewać o to, że jego celem jest wypadanie czy możliwe czy w grę wchodzi mariaż z którąś z polskich Królewiec wiadomo było pierwszą naturalną kandydatką będzie Anna na opisu posłów moskiewskich wynikało, że Iwan Anną raczej nie byłby zainteresowany w związku z tym rekomendowali związek z Katarzyną, ale Zygmunt August bardzo długo zwlekał odpowiedział i może lepiej dla wszystkich na pewno dla samej Katarzyny cer miał potem 7 żon, ale tego frontu nie zapomniał nie to był zdecydowanie dla niego problem kilka lat później wrócił do pomysłu ponownego małżeństwa z Katarzyną, chociaż właściwie trudno sobie wyobrazić wyobrazić, jakby miało to wyglądać, ponieważ w ich będziemy mówić o tym dopiero za za jakiś czas ale, więc wybiegając nieco w przyszłość w pewnym momencie Katarzyna znalazło się bardzo trudnej sytuacji życiowej, na którą dodatkowo dość nałożyły się komplikacje polityczne na oko komplikacje na arenie międzynarodowej doszło do Sojuszu Świecko moskiewskiego szwagier Katarzyny skłócony z jej mężem Eryk czternasty chciał zawrzeć Sojusz z Ivanem, a one wpadł na pomysł, że jednym z warunków nawiązania porozumienia współpracy militarnej byłoby przekazanie mu żony brata szwagierkę miałaby zostać wysłana do Moskwy i w ten sposób do miałaby przypieczętować Sojusz moskiewską moskiewska świeckiej na szczęście do tego niedoszła ten 1560 rok to też ważny rok w historii Szwecji wtedy zmarł Gustaw pierwsza baza, którą pani wspominała o krok, który doprowadził do zerwania Unii kalmarskiej zdanie i Norwegią i rozpoczęcia budowy silnej odrębnej świecy na tron wstąpił wtedy jego syn EREK i Polska delegacja z powodu trudnych warunków pogodowych dotarła na koronację 19 dni za pół to delegacja dowodził dwudziesto jednoletni senator Jan baptysta Tęczyński jego zadaniem nie było tylko uczestniczenie w koronacji miał dla młodego Eryka czternastego propozycję od Zygmunta Augusta tak tutaj ponownie wracamy do kwestii układa układanki geopolitycznej musimy pamiętać, że w tym okresie przedstawicielki praktycznie wszystkich dynastii europejskich odgrywały bardzo istotną rolę jako potencjalne gwarant ski i różnego rodzaju porozumień politycznych w związku z tym naturalnym sposobem przypieczętowanie Sojuszu było np. małżeństwo dynastyczne w związku z tym, jeżeli zawierano jakieś porozumienie to było wiadomo, że trzeba będzie poszukać potencjalnej pary młodej, która i w jaki sposób zagwarantuje, której ślub w jaki sposób zagwarantuje trwałość trwałość tego porozumienia, choć ślub z tym bywało różnie zdarzały się też sytuacje, kiedy praktycznie wkrótce po ślubie przypatrzeć gier wypowiadał wojnę drugiemu szwagrowi natomiast tak naprawdę tutaj tutaj było wiadomo, że ten pomysł potencjalnym związkiem pomiędzy władzami Jagiellonii mi jest mało realne Eryk czternasty jeszcze w czasach, kiedy był następcą tronu padł na pomysł zawarcia małżeństwa dynastycznego, ale liderami, czyli mówiąc krótko starał się przez kilka lat bezskutecznie o rękę królowej Elżbiety pierwszej późniejszej królowej Elżbiety pierwszej natomiast wyprawa Kaczyńskiego tak naprawdę stała się słynna z innego powodu po pierwsze z powodu jego śmierci, ponieważ w drodze powrotnej jego okręt roztrzaskał się o skały z tego co pamiętam natomiast nic nie wyszło nic nie wyszło z prób o zawarcie małżeństwa dynastycznego natomiast o mało co wedle niektórych źródeł nie doszło do małżeństwa między Kaczyńskim i przedstawicielką dynastii Wazów, czyli celują młodszą siostrą młodszą siostrą króla Eryka taki właśnie ten chińskiemu dość zależało na kontakcie z bratem Eryka i Janem księciem Finlandii był jednocześnie mógł przebywać właśnie z siostrą z jego siostrą Cecylią i nie udało się małżeństwo dynastyczne z królem Szwecji, ale ten brat wspomniane Jan książę Finlandii był już zainteresowana tak w zasadzie pojawił się pomysł to znaczy może inaczej i Jan był zainteresowany, dlatego że no ostatecznie do tego małżeństwa tego małżeństwa doszło natomiast było to nieco bardziej było to nieco bardziej skomplikowane na pewno nie było tak, że skoro nie udało się wydać któryś z sióstr Zygmunta Augusta za króla Szwecji to naturalnym kandydatem był jego młodszy brat, ponieważ relacje między braćmi nie były najlepsze Jan był wielkim księciem Finlandii sprawował w miarę samodzielne rządy w tej prowincji, ale jego relacje z bratem były napięte z różnych względów rzeczy po pierwsze, byli bracia byli bracia przyrodni, ale to akurat chyba tak bardzo nie wpływało na ich na to w jaki sposób traktowali się nawzajem tutaj bardziej chyba chodziło jednak o pewne ambicje polityczne i pewne próby wybijania się na samodzielność przez Jana i wiadomo było, że dla młodszego wazy ślub z przedstawicielką tak potężnej dynastii jak Jagiellonowie no to będzie rzeczywiście mocne mocno podbudowani jego pozycji wewnętrznej również podbudowania jego opozycyjna, ale na arenie międzynarodowej jak doszło do tego ślubu powiemy po skrócie informacji popołudnie Radia TOK FM Bartłomiej Pograniczny wracamy do rozmowy o historii Katarzyny Jagiellonki razem ze mną jest pani dr Anna Kalinowska z Instytutu historii Polskiej Akademii Nauk muzeum historii Polski dzień dobry jeszcze raz witam mówiła pani o tym o aspiracjach Jana księcia Finlandii brata króla szwedzkiego Eryka i po uroczystościach koronacyjnych Eryka i Jan waza Jan Tęczyński udali się w drogę powrotną do Finlandii omówili trudną sytuację na Inflantach, na które zakusy miały one groźne i były pierwsze porozumienia w sprawie ślubu ten chiński wrócił do Zygmunta Augusta z informacją jest zgoda na ślub z którąś z sióstr i pożyczka od Jana wazy 30 000 talarów co wystarczało na roczny żołd dla 3000 kawalerzystów pożyczką były zaskoczone król EREK bo gdy poprosił brata pieniądze usłyszał, że ten wydał cały spadek na remont swojego zamku stolice prowincji Turku nazywanej po szwedzku obok Jan przygotowywał się do ślubu, tyle że historia potoczyła się w ten sposób, że interesy Polski Szwecji stanęły na kursie kolizyjnym chodziło o Inflanty, a dokładnie Szwed ja przymierzała się z Moskwą, która była przed, która była przeciwnikiem Polski w Inflantach natomiast Zygmunt August zawarł porozumienie z Danią, która z kolei była tradycyjnym przeciwnikiem świec w efekcie no sytuacja stała się dość trudna i w zasadzie małżeństwo z polską królewną może swojej Jana z polską królewną byłoby formą jawnego wypowiedzenia posłuszeństwa bratu, ponieważ wiązał się jego przeciwnikiem co więcej tak naprawdę Jan nigdy nie uzyskał oficjalnej zgody brata na ślub, a i nawet chciał w pewnym momencie wciągnąć w cały ten układ matrymonialny jeszcze kolejnego młodego wazy, czyli Magnusa najmu najmu 3 synów Gustawa u pierwszego no tutaj znowu pojawia się Anna Jagiellonka znaczy to, o czym mówiliśmy wcześniej, ponieważ nie wypadało wydać młodszej siostry przed starszą za mąż pojawił się pomysł podwójnego mariażu i Katarzyna Jagiellonka, która była tak o 11 lat starsza od swojego konkurenta KO miała być za Jana, a Anna Jagiellonka 3 lata starsza od Katarzyny miała poślubić, o ile pamiętam praktycznie chyba jeszcze nastolatka Magnusa na nic z tego nie wyszło ostatecznie Anna Jagiellonka ustąpiła siostrze prawa do wyjścia za mąż pierwszej król Zygmunt August wyraził zgodę na ślub i do ślubu doszło co ciekawe w dość nietypowych jak na śluby królewskie śluby monarsze okolicznościach to znaczy rzeczywiście to był ślub, gdzie na kobiercu ślubnym przed ołtarzem rzeczywiście stanęli narzeczeni, ponieważ standardem było jednak zawieranie ślubów przez pośredników, a tutaj państwo młodzi mieli okazję spotkać się poznać jeszcze przed samą uroczystością zaślubin ale zanim doszło do samego ślubu to też nie była łatwa podróż, bo 15czerwca 1500 sześćdziesiątego drugiego roku z Finlandii wypłynął Ursus Finlandii kóz największy okręt Jana wazy z ponad 200 osobową świtą i wspominała pani o magnum się bracia byli umówieni na spotkanie w Gdańsku Jan czekał na Magnusa, ale w zasadzie się nie doczekał być może po prostu do Magnusa dotarły te ostrzeżenia Eryka żadnego ślubu nie będzie ja też dostał list z pogróżkami, ale się tym zupełnie nie przejął, gdy szpital dotarła do Gdańska najpierw musiała się udać na Litwę to znaczy tak król rezydował król i jego siostry rezydowali wtedy wielkim Księstwie kule wielkim Księstwie litewskim w związku, z czym po dotarciu do Gdańska naturalnym wyborem było podążanie po wymuszenie do miasta, w którym rezydował Dwór Polski na głównym celem wizyty były negocjacje małżeńskie, a następnie po szczęśliwym na co zapewne miał nadzieje zakończeniu zawarcie ślubu mówi pani o nietypowych warunkach, że to Jan sam negocjował i sam brał ślub od razu na miejscu, a nie przez pełnomocników, ale też pytanie się pojawia, dlaczego Zygmunt August w ogóle zgodził się na ten ślub Jan był księciem Finlandii dość nieistotnej prowincji, a świat i nie był następcą tronu szwedzkiego, dlaczego Dwór Polski zdecydował się na tego typu ślub, jeżeli chodzi o następstwo tronu to tutaj bym polemizowała, dlatego że Eryk no nadal szuka żony, a wiadomo było, że wiadomo było, że miał, że w różnych związkach nieformalnych, ale żadna nas żadna z jego kochanek nie została królową, a tron dziedziczy się jednak, że w trzeb trzeba być dzieckiem trzeba być dzieckiem prawego łoża, żeby móc zgłaszać roszczenia do Korony, więc potencjalnie Jan był kolejny na liście kandydatów to był kolejny linii sukcesji poza tym no to, o czym już też mówiliśmy no stanowił pewną pewnego rodzaju przeć mógł stanowić pewnego rodzaju przeciwwagę polityczną dla dla Eryka w kontekście tych wydarzeń międzynarodowych, o których wspominaliśmy to jednak było dość atrakcyjne chyba ostatni powód no też może niezbyt to było eleganckie ze strony Zygmunta Augusta, który szczerze mówiąc o swojej młodszej siostry specjalnie nie dbał no ale miał w końcu szansę pozbyć się przynajmniej jednej z nich wie to brzmi dzisiaj śmiesznie natomiast rzeczywiście no nie wyglądało to dobrze jeżeli, jeżeli władca nie zadbał najpierw o swoje córki później o z o swojej siostry tak jak to było w przypadku Zygmunta trzeciego zresztą w kilka lat wcześniej, kiedy pojawiła się kwestia małżeństwa najstarszej z trójki najmłodszych córek Zygmunta pierwszego, czyli Zofii przyjechali przedstawiciele księcia Brunszwiku okazało się, że Zofia jest chora i to na tyle poważnie, że w zasadzie nie mogło nawet dojść do spotkania królewny z ambasadorami i której senatorów napisał na dobrze to w takim razie to niech wezmą Anna no bo by przynajmniej jednej z kół król jegomość pozbędzie, więc ten ten element niestety też odgrywał swoją rolę była też chyba kwestia ekonomii kolejna pożyczka 120 000 talarów no ale też trzeba było się astry wyposażyć dać jej posag, więc tutaj w zasadzie te kwestie ekonomiczne wychodziły raczej na 0 jasna ze strony Zygmunta Augusta była obietnica 7 zamków w stajni, ale jak się okazało były to zamki tuż przy granice terenów okupowanych przez Szwedów, więc szybko wyszło, że Jan nie mógł skorzystać ze swoich nowych włości, gdy doszło już do ślubu, które pani mówiła, bo uroczystości weselne trwały przez tydzień i rozpoczęła się podróż powrotna Zygmunt eskortował nowożeńców przez kilka kilometrów zobaczył wtedy siostry po raz ostatni Katarzyna już nie wróciła do Polski i rozpoczęła się wielomiesięczna niebezpieczna podróż, która już pierwszej nocy doszło do bójki w wyniku, której zginął ulubiony kucharz Katarzynę, gdy małżonkowie dotarli do Rygi siedzi na statki, które miały ich zabrać do Finlandii, tyle że zatoki wody zatoki ryskiej zamarzły i trzeba było wracać na ląd i tu znowu się pojawia i one groźne tak nowożeńcy dotarli do Rewala no, a jesteśmy w trakcie wojny polsko właściwie całego konfliktu w konfliktu nad morzem Bałtyckim w zasadzie tych zagrożeń było zagrożenie było o sporo, więc tak naprawdę to na czym zależało Janowi to, żeby jak najszybciej zawieźć żonę do Turku, bo tam mogła być w miarę bezpieczna i rzeczywiście naczynie nie udało się zrealizować planu ślub odbył się na początku października ślub odbył się bardzo szybko nie czekano np. nie wysłano nawet oficjalnych zaproszeń na ślub dla przedstawicieli innych domów Królewskich, bo wszystkim zależało na tym, żeby para młoda mogła jak najszybciej ze względu na pogodę, żeby zdążyła wszystkim zależało na tym, żeby młodzieńcy wrócili do dodanych dotarli do Finlandii jeszcze przed początkiem zimy no i okazało się, że jak zwykle pogoda zaskoczyła tym razem drogowcy tylko księcia Finlandii i ta podróż rzeczywiście odbywała się z bardzo nieprzyjemnymi niespodziankami i dodatkowo utrudnienia ze strony czy to Iwana czy samego Eryka i pan wysłał 5000 żołnierzy z rozkazami pojmania Katarzynę, a z drugiej stronę Eryk kazał swoim ludziom jak najbardziej utrudnić podróż nowożeńcom skradziono im, a wierzchowce większością wszak musiała iść pieszo i potem nadeszła kolejna zła wiadomość, czyli Arek zdobył 7 zamków, które Jan właśnie otrzymał w ramach kontraktu ślubnego, czyli najogólniej rzecz biorąc szczęście nie sprzyjało młodej parze od samego początku i w zasadzie można by było zaryzykować tezę, że osoba przez sąd uznał, aby już tę pierwszą bójkę pierwszej nocy w po okresie podróży za bardzo bardzo zły znak, ale biorąc pod uwagę dalsze wydarzenia rzeczywiście w zasadzie sytuacja wyglądała dość dość trudno od pierwszych dni małżeństwo po kolejnych perturbacjach w końcu widzieli Katarzyna dotarła do nowego domu w Turku i Herman Villqist w swojej książce przez Bałtyk 1000 lat polską świeckich i miłości, porównując warunki jakich żyła na Wawelu do tych, które w, których żyła w Turku nazywa fiński zamek kamienną stodołą stodoła to może trochę za dużo, jeżeli widzieliście państwo zdjęcie albo mieliście okazję zobaczyć osobiście zamek no jest zdecydowanie większy i powiedziałabym tak porządnie zbudowany natomiast nie zmienia faktu, że w porównaniu choćby z renesansowym zamkiem wawelskim pod względem architektonicznym artystycznym no to jest zupełnie inny świat i ogólnie rzecz biorąc dla Katarzyny k nowa rezydencja mogła być mimo niemiłą niespodzianką mogła być mocno rozczarowana tym co zastała w swojej nowej ojczyźnie, ale szybko postarała się być pewną dobrą zmianą dla Turku i zaskoczeniem dla służby książęcej, kiedy trunku stało się prawdziwie renesansowym zamkiem pełnym przepychu to do zamku przyjechały rodziny szlacheckie Południowej Finlandii podziwiać jak tam wygląda to znaczy może nie przesadzałabym mnie nie nie ryzykowała bym tak daleko idącej tezy, iż stało się, że dziś rezydencja księcia Finlandii wtorku stała się iście red iście renesansową rezydencję natomiast w miarę swoich możliwości rzeczywiście Katarzyna starała się zrobić to tylko można byłoby to rezydencja stała się bardziej reprezentacyjna i rzeczywiście stała się stała się budynkiem godnym córki polskiego króla i jej męża no było to o tyle ułatwione, że rzeczywiście zabrała ze sobą Polski bardzo bogaty posag i mówimy tutaj zarówno o wymogu przedmiotach osobistego użytku strojach, ale również o różnego rodzaju sprzętach, które mogła wykorzystać w, urządzając na nowo komnaty w swojej rezydencji mówimy tutaj o zastawie stołowej sztuczkach dzieła sztuki, więc najogólniej rzecz biorąc tak to była bardzo istotna zmiana, jeżeli chodzi o to jak wyglądał Dwór książęcy przed i po ślubie Jana trzeciego z Katarzyną przepraszam Jana księcia Finlandii Katarzyną ja trzeci to dopiero za kilka lat kontakty z braćmi stawały się coraz gorsza i w końcu doszło do oskarżenia o zdradę stanu, ale jak do tego doszło opowiemy po skrócie informacji popołudnie Radia TOK FM Bartłomiej Pograniczny razem ze mną dr Anna Kalinowska wracamy do historii Katarzyny Jagiellonki wspominałem przed przerwą, że będziemy mówili teraz o zdradzie stanu Eryk chciał pociągnąć do odpowiedzialności brata za ślub z polską księżniczką niezgodnie z jego wolą Erykowi przede wszystkim nie podobały się próby wzmocnienia pozycji brata, który ten podejmował Finlandii poza tym nie najlepiej układały się jego relacje z poddanymi świec i było wiadomo zwykle tak to funkcjonowało, że w przypadku różnych napięć z władcą, jeżeli ten miał młodszych braci to oni stawali się w pewien sposób naturalnymi naturalnym centrum opozycji w ich kierunku zwracali się niezadowoleni rozgoryczeni polityką króla przedstawiciele szlachty arystokracji no tutaj po prostu istniała obawa, że może dojść to o jakiejś formy buntu, a ślub z Katarzyną bez zgody starszego brata rzeczywiście dla Eryka był takim ostatecznym dowodem na to, że Jan ma ambicje, których nie da się powstrzymać i które mogą być groźne dla monarchy w w w ramach polityki wewnętrznej w ramach relacji z poddanymi czy Szwecji Finlandii dlatego elity tak skazał Jana na śmierć i chwilę później dania Lubeka wypowiedziały Szwecji wojna o nadanie wspierała Polska Litwa dokładnie, czyli tak jak widzimy tutaj mamy zabijały się zarówno kwestie polityki wewnętrznej, jaki i polityki międzynarodowej Eryk zdecydował o pojmaniu brata bratowej zamek w Turku zostało otoczone kule przelatywały przez komnat Katarzynę i po kilku tygodniach także w wyniku dezercji z 1200 osób, które broniły zamku zostało 350 żołnierzy Jan się poddał nie miał wyjścia biorąc pod uwagę sytuację nie miał wyjścia, chociaż na pewno muszą mieć świadomość, że jest bardzo ryzykowna decyzja i rzeczywiście było wiadomo, że zostanie przetransportowany do kwestii tak się stało razem z nim przetransportowano żonę no i oboje trafili do więzienia przy czym Katarzyny nie dano wybór w pewnym momencie Eryk czternasty zaproponował jej możliwość powrotu do Polski pod warunkiem, że pod warunkiem, że porzuci męża ona miała odpowiedzieć, że to co Bóg złączył człowiek tego nie nie rozdziela i heroicznie stwierdzić, że zostaje przy jego boku zostaje przy boku Jana, nawet jeżeli oznaczałoby to dla niej pobyt w więzieniu rzeczywiście małżeństwo trafiło do zamków lub w formie przy czym Katarzyna jednak miała nieco większą swobodę no chodzić po ogrodzie, a Jan nie mógł wychodzić z zamku dokładnie, ale nie ma tego złego co by na dobre nie wyszło owo tak się złożyło, że pobyt w zamku pobyt więzieniu spowodował, że para no w zasadzie miała okazję poznać lepiej no bo trudno mówić o jakiejś zażyłości czy dobrej znajomości biorąc pod uwagę, że właściwie tydzień po ślubie wyruszono w podróż z takimi przygodami jak te, o których pan wspominał, ale nie zmienia faktu, że kilka lat więzieniu w trudnych warunkach to było doświadczenie to było doświadczenie na pewno ciężkie dla każdego szczególnie dla królewskiej córki, która jednak wychowywana była nieco bardziej komfortowych warunkach żyli w areszcie domowym, ale jako takie warunki momentami im mieliby w 1500 sześćdziesiątym szóstym roku od pokwitowanie odbiór 350l wina do zamku tak, bo było wiadomo, że Eryk na uwięzi brata, ale nie może traktować go wyjątkowo okrutny sposób, ponieważ to wywoła jeszcze silniejszą reakcję ze strony jego przeciwników no po prostu pewnych rzeczy nie wypadało robić i w związku z tym starano się starano się za i zachować pewne pewien minimalny standard rzeczy musimy pamiętać, że te beczki wina to nie tylko dla Jana i Katarzynę, ale również dla w praktycznie całej Zamkowej służby jak w każdej chwili mógł zostać stracone i znowu na horyzoncie pojawił się Iwan groźny tak jak pani wspominała przyjechała delegacja przyjechała delegacja Szwecji do Rosji, gdzie podpisano pod groźbą wojny porozumienie o tym, że Katarzyna zostanie wydana, ale jednak bojarzy nie do końca przepraszam przerywam, ale nie do końca pod pod groźbą wojny to raczej był warunek Iwana nawiązania współpracy militarnej i to wydarzyło się tak naprawdę dość późno, czyli 1500 sześćdziesiątym siódmym roku, czyli już po kilku latach Zygmunt Zygmunt późniejszy Zygmunt trzeci urodził się w 1500 sześćdziesiątym szóstym, czyli Katarzyna była w momencie, kiedy bojarzy pojawiają się w Sztokholmie była matką dwójki dzieci, których niestety jedno starsze córka Izabela już nie żyło i w no trudno sobie trudno sobie wyobrazić, że kobieta z małym dzieckiem zostanie po prostu przetransportował jeszcze do tego kobieta na przedstawicielkę jednak dynastii panującej zostanie przetransportowana do Moskwy jak towar powoli zaczyna się zmieniać sytuacja polityczna w Szwecji Szwecja była w konflikcie zdania i coraz bardziej obrywała dania zrobiła tereny Szwecji trener Norwegii Skarbiec w Sztokholmie świecił pustkami to źle wpłynęło na stan psychiczny króla Eryka, który zaczął podejmować błędne decyzje, ale chyba czarę goryczy przelała jego chęć ślubu z kochanką Kariny MON do ter dziecko z ludu bez żadnych szlacheckich korzeni to na pewno też był pewien powód niezadowolenia szlachty, ponieważ no i królowa z gminu to była obelga dla dla arystokracji na świat dla świeckiej szlachty natomiast tak naprawdę były też ważniejsze były też ważniejsze powody to znaczy opozycja rzeczywiście opozycji antykrólewskiej stawała się coraz bardziej aktywna, a na to nakładały się problemy Eryka coraz bardziej ewidentny problem Ameryka równowagę psychiczną i tak naprawdę tak takim momentem kluczowym było zlecenie przez króla właściwie no i zabójstwo 3 przedstawicieli rodu, który to był taki moment, w którym w, którym poddani zdali sobie sprawę, że rzeczywiście sprawy idą bardzo złym kierunku trzeba po prostu króla powstrzymać tak naprawdę to doprowadziło nie w krótkim czasie do wybuchu rebelii na czele, której stanęli oczywiście Jan i młodszy i jego młodszy brat Karol książę oderwani jak i Katarzyna wyszli na wolność zmieniła się sytuacja i to już nie rozumiem, dlaczego pan groźne po raz kolejny starał się o wydanie Katarzyna myślę, że tego nikt nie rozumie, a nadążanie za pomysłami pana wymyka się wszelkim możliwościom historyków dla trudno mi szczerze mówiąc wytłumaczyć obsesje Iwana groźnego na punkcie Katarzyny Jagiellonki jak jej aż tak bardzo nie przeceniał to jest myślę że, że to jest jakiś wątek który, który rzeczywiście się pojawia natomiast definiowanie definiowanie Katarzyny przez pryzmat pościgu za nią ze strony rosyjskiego cara na na pewno na pewno no to był to był ważny epizod w jej to był ważny epizod w jej życiu, bo potencjalnie bardzo groźny natomiast w 1500 sześćdziesiątym ósmy roku kiedy, kiedy wybucha rebelia w zasadzie wiadomo, że nasze niedługo skończy albo bardzo tragiczny sposób dla Jana Katarzyny albo wręcz przeciwnie zakończy się tym czym się zakończyła to znaczy tym, że oboje zasiądą na szwedzkim tronie koronacja króla królowej odbyła się w katedrze w Uppsali w lipcu 1500 sześćdziesiątego dziewiątego roku już rok później ich burzliwa historia została opisana w Polskiej książce historia prawdziwa o przygodzie żałosnej książęcia irlandzkiego Jana i królewny polskiej Katarzy tak Marcin Kromer postanowił wydać bestseller i bohaterką tego bestselleru miała stać się Katarzyna rzeczywiście książka była niezwykle popularna no ona oczywiście głównie dotyczyła, a u trudnego po u i trudnego okresów gry w formie naj w ogóle wszystkich perturbacji, które doprowadziły do tego, że w końcu, że w końcu Katarzyna została królową Szwecji w 1500 siedemdziesiątym drugim roku umiera Zygmunt drugi August Szlachta decyduje o zwołaniu Sejmu konwokacyjnego, które ma przygotować elekcję i tutaj jednym z kandydatów zostaje nowy król Szwecji, a trzeci waza tak przy czym pojawiały się też pomysły pojawiały się też pomysły by kandydatem do tronu był syn Katarzyny, czyli późniejszych wygląd, a trzeci jego przewaga nad ojcem polegała na tym, że był Jelonek po kądzieli Jan trzeci był jedynie mężem Jagiellonki, ale oczywiste było, że w sytuacji, kiedy trzeba wybrać nowego władcy raczej nie będzie to dziecko, a Jan no przede wszystkim był luteraninem i to był chyba podstawowy problem relację ze Szwecją były oczywiście znacznie lepsza niż w czasach Eryka, ponieważ przejęcie tronu przez Jana automatycznie odwróciło sojusze rejonie morza Bałtyckiego natomiast na okazało się, że jeżeli chodzi o udział w udział w elekcji to przedstawiciele Jana trzeciego wazy nie zdołali przekonać szlachty zgromadzonej na polu elekcyjnym do tego oddała właśnie na jego właśnie głos właśnie na niego wybiorą Henryk Walezy, ale w ramach tej elekcji powstała pierwsza placówka dyplomatyczna świecka, ponieważ lobbysta świecki, który przyjechał walczyć o Jana trzeciego został w kraju 10 lat no i w ten sposób mówić o pierwszej szwedzkiej ambasadzie naprawdę nie słyszałam po to, bardzo interesujący wątek przynajmniej tak nim Twist określił w swojej książce jak wiemy, ale szybko po informacji o tym, że może objąć tron we Francji ucieka pod osłoną nocy z Polski w kolejnej elekcji znów startuje Jan trzeci waza, ale startuje przeciwko własnej wagi co do pewnego stopnia w znaczeniu oczywiście one jak żartuje oczywiście Anna Jagiellonka niebyła oficjalną nigdy nie była oficjalną kandydatką natomiast zdecydowano, że zdecydowano, że to ona ma zostać królem Polski i sprzedano jej za męża Stefana Batorego, więc tutaj no dla Jana może nie było zbyt wielkie pocieszenie, ale dla Katarzyny zapewne tak wybór Stefana Batorego szybko okazał się świetną decyzją Rek pamiętamy o sukcesach Batorego w walce z Iwanem groźnym cały czas Car starał się wydaniem Katarzyny zachowała się korespondencja między 2 władcami, której Jan oskarża i Ivana chłopską pychy kłamliwą i pogardę, a Ivan odpowiedział tak, zanim twój ojciec nie wstąpił na tron nikt w ogóle nie słyszał o tym królestwie Szwecji pozwoliłam sobie już wyrazić najlepszą opinię na jej na temat Iwana groźnego, więc może przecież to jest naród tak daruję sobie komentarze na temat jego wiedzy geograficznej jak była rola Katarzyny w rozwoju Szwecji, a mówić o architekturze mówi się o próbach zbliżenia katolicyzmu i protestantyzmu Katarzyna cały czas utrzymywała bliskie związki z polską, a i tak naprawdę czerpała bez chciałbym z polskich zasobów, ponieważ na jej dworze byli Polacy na jej dworze byli też polscy jezuici, a oni z kolei odgrywali istotną kulturotwórczą rolę na dworze Królewskim natomiast z punktu widzenia świdrów mogło być to potencjalnie problematyczne, dlatego że obawiano się, że ma mocny ma wyraźny wpływ na króla, który zaczął przejawiać tendencje pro katolickie przy czym on takie zainteresowania religią katolicką wykazywał już już wcześniej, ale powołał szkołę, która tak naprawdę wprowadziła katolicki program nauczania no wprowadził negocjacje Katarzyna była nie zabawa była nie zaangażowana prowadził negocjacje z Rzymem, a więc istniała istniała poważna obawa, że tutaj luterańska Szwecja czy obawa ze strony Szwedów luterańska Szwecja może zanadto zbliży się do Rzymu i do katolicyzmu Katarzyna do końca życia została pozostała katoliczką, ale proszę zwrócić uwagę jej córka ukochana córka Anna właściwie kilka lat po śmierci matki też wychowana w katolicyzmie podobnie jak jak królewicz Zygmunt kilka lat po śmierci matki zdecydowała się przyjęciu terrarium później zresztą mieszkała w Rzeczpospolitej i oficjalnie była jedyną przedstawicielką rodziny królewskiej, ale możemy mówić nadal Gallery rodu Wazów, która miała inne wyznanie niż się niż brat bardzo ciekawa jest historia tego jak trafiły do na pewien czas trafiły do Sztokholmu rasy znane nam jako Arrasy wawelskie Arrasy Zygmunta Augusta zostały po śmierci króla zgodnie z jego testamentem pod pewnymi komplikacjami, ale najogólniej rzecz biorąc przekazane siostrom które, którym nie zapisał i Anna Jagiellonka wysłała do Sztokholmu swojej siostrze królowej świeckiej 30 tarasów wiadomo, że one były wykorzystywane do zdobienia wnętrz zamku Królewskim w Sztokholmie zamku, które już istnieje spłonął pod koniec siedemnastego wieku i to, że wróciły tak naprawdę zawdzięczamy zawdzięczamy elekcję Zygmunta trzeciego na tron Polski, bo podejrzewam że, gdyby Zygmunt królem Polski nie został no to pewnie rzeczywiście też nadal oglądalibyśmy w Sztokholmie albo co gorsza spłonęły razem z zamkiem 100 lat później Katarzyna pod koniec życia cierpiała na podagrę i reumatyzm zmarła w 1500 osiemdziesiątym trzecim roku została pochowana w katedrze w Uppsali tak zmarła jako przedostatnia z dzieci Zygmunta starego i bony no, jeżeli chodzi o pod grę reumatyzm biorąc pod uwagę warunki, w jakich przyszło jej żyć, ale też pewne uwarunkowania epoki to były takie choroby, które rzeczywiście zbierały żniwo wśród wysoko wśród wysoko urodzonych na, ale wiemy na pewno, że wiemy na pewno, że jej stan zdrowia pogorszył się na kilka miesięcy przed śmiercią i w wszystkich była też zgodnie potwierdzały, że bardzo dużą cierpliwością i takim dużym powodzeniem losu przyjmowała ten swoją ostatnią chorobę na pewno martwiła się los swoich dzieci, ale myślę, że bardziej w takim właśnie kontekście religijnym to znaczy, ponieważ dbała o ich edukację i edukację religijną no to musiała się martwić w jaki sposób Zygmunt odnajdzie się w przyszłości jako król jako katolik luterańskiego państwa o tym, że córka nie wytrwała i kilka lat później przyjął luteranizm już wspominałam przygotowano dla niej piękny nagrobek z 1 strony widać godło Rzeczypospolitej w ogóle i Orła, a nad nagrobkiem jest FS k Krakowa, więc jeśli państwo będą kiedyś mieli okazję będą państwo w Sztokholmie to warto wybrać się do Uppsali wiedzie się chyba pół godziny kolejką można zobaczyć sama katedra jest piękna i nagrobek polskiej królewny królowej świeckich Katarzyny Jagiellonki bardzo pani dziękuję dziękuję Katarzynie dzielące opowiadała państwu dr Anna Klejnowska z Instytutu historii Polskiej Akademii Nauk i muzeum historii Polski na tym kończymy popołudnie Radia TOK FM na program wydawał Szczepan bazarek realizowanie Maciej Gorczyński Aspergera Bartłomiej pograniczne do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA