REKLAMA

Co zwierzęta wiedzą o śmierci?

Zwierzę też człowiek
Data emisji:
2022-08-16 19:20
Czas trwania:
14:07 min.
Udostępnij:

Czy zwierzęta, które umierają, wiedzą, co się z nimi dzieje? Czy zdają sobie sprawę z własnej śmiertelności? Oraz: jak doświadczają śmierci innych i czy przeżywają żałobę?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
przy mikrofonie Małgorzata Połczyńska to jest audycja zwierzę też człowiek, gdzie wraz z naszym gościem prof. Marcinem Urbaniakiem przez cały sierpień co wtorek o godzinie 1920 rozmawiano o tym na ile zwierzęta są podobne do nas ludzi sprawdzaliśmy już czy zwierzęta mają świadomość i samoświadomość także na ile są empatyczne zainteresowanych odsyłam do podcastów, które można znaleźć na stronie TOK FM kropkę PL pod hasłem zwierzę też człowiek, a dzisiaj zajmiemy Rozwiń » się tematem śmierci i żałobę wśród zwierząt rzeczywistość niestety splotła nam się niespodziewanie ten temat, bo przez ostatnich dni jesteśmy w sumie bezradnymi świadkami katastrofy, do której doszło w Odrze i do tej tragedii, która tam rozgrywa i obserwujemy masową zagładę żyjących w tej rzece i wokół Unii zwierząt jest z nami teraz prof. Marcin Urbaniak kognitywistykę i Iza psycholog z uniwersytetu pedagogicznego imienia komisji edukacji narodowej w Krakowie dzień dobry dzień dobry witam państwa i pytanie na początek czy takie zwierzę, które właśnie w danym momencie umiera zdaje sobie sprawę z tego co się z nim dzieje tutaj musimy skoncentrować na zwierzętach, które były w jakiś sposób obserwowane i badane w sytuacji umierania gaśnie uczucia i goni i takich zwierząt mamy stosunkowo niewiele zaobserwowanych his interpretowanych i zachowań, bo to są przede wszystkim kręgowce, a dokładnie taki ssaki w przypadku katastrofy ekologicznej i przede wszystkim ryb w Odrze i tam śmierć jak mówią osoby, które znalazły te ryby już martwe niektóre osobniki przynajmniej śmierć wydaje się, że była dosyć nagła, dlatego że były osobniki, które miały w wyścigach jeszcze nie skonsumowane mniejsze, żeby tak i prawdopodobnie ta śmierć zaskoczyła osobniki nagle, więc mniej mi nadzieję, że te ryby nie cierpiały natomiast jest w zasadzie 99% szans, że ryby, które śmierć zaskoczyła żaden sposób nie spodziewały się jej i no nie cierpiały długą agonię tylko był to jakiś nagły szok spowodowany prawdopodobnie związkami chemicznymi natomiast, jeżeli chodzi o dłuższy proces umierania i samej śmierci wśród kręgowców, czyli Królewskim ptaków ssaków no to badacze raczej są zgodni co do tego, że te zwierzęta nie posiadają świadomości faktu umierania i o, że opuszczają jej siły witalne i nastąpi śmierć jednak czego te zwierzęta są świadome to z aktualnego szale śnie odczuwanego coraz większego osłabienia prawdopodobnie bólu, jeżeli towarzyszy zwierzęciu natomiast są świadome opuszczających ich sił witalnych co nie jest naturalnym dla nich stanem i z pewnością takim zwierzętom towarzyszy jakiś rodzaj niepokoju paniki stresu czy Stanów lękowych jest, zwłaszcza jeżeli towarzyszy temu boom natomiast są przynajmniej 3 powody takie poznawczy tzw. kognitywne, które wykluczają możliwość posiadania świadomości nadchodzącej śmierci tak jak ją posiada człowiek, jakie pierwsze 2 po pierwsze, posiadanie świadomości śmierci nadchodzącej wymaga dosyć zaawansowanych złożonych treści psychicznych dysponuje człowiek i poza człowiekiem być może te treści psychiczne pojawiają się wśród szympansów goryli orangutanów natomiast można powiedzieć, że od wody neurologiczne budowa mózgu u innych ssaków a tym bardziej ptaków uniemożliwia generowanie takich treści, czyli złożonych reprezentacji nadchodzącego w przyszłości stanu czy projektowania zdarzeń wyobraźmy sobie zdarzeń, które nadejdą, które dotyczą samego tego zwierzęcia po wymaga posiadania samoświadomości, czyli poczucia tożsamości osobowej, bo obrażenia sobie hipotetycznych zdarzeń w przyszłości no i myślenia myślenia symbolicznego myślenia abstrakcyjnego po drugie, zwierzęta poza człowiekiem zasadzie żyją w takim rozciągnięte chwili teraźniejszej tu i teraz natomiast świadomość śmierci oznaczałaby zdolność do wybiegania jakąś nieokreśloną przyszłość mojej po trzecie jak powiedziałem my świadomość śmierci to jest myślenie już takie abstrakcyjne symboliczne tymczasem poza człowiekiem zwierzęta najczęściej posługują się myśleniem opartym o proste skojarzenia, jakie wrażenia zmysłowe doznania cielesne, a więc jest to myślenie tzw. sensoryczne motoryczne ewentualnie konkretne wyobrażenia owe czy są to proste obraz zmysłowej percepcję rozgrzane mają w swoich umysłach na pewno nie abstrakcyjne treści, do których zdolny jest wygenerować tylko człowiek to abstrahując w takim razie od Odry, ale to, skąd opisywane sceny z rzeźni, w których przedstawiane są zwierzęta uciekające chcące uciec przed rzeźnikiem i obserwując jednocześnie inne zwierzęta, które wyprzedziły je i my po prostu zginęła no tutaj nakładają na siebie 2 o takie procesy, które w zasadzie nie wymagają jakiejś wyższych Stanów świadomości nawet czy samoświadomości 1 jest instynkt samozachowawczy, a drugim jest coś się nazywa psychologii poznawczej i psychologii porównawczej zarażeniem emocjonalnym zarażeniem się od innych osobników stadzie strachem paniką niepokojem, ale też czasami pozytywnymi emocjami zarażenie się łaską radością, więc jeżeli mamy krowy świnie kury przemysłowej hodowli to chmury zarażają się niepokojem nawet poza hodowlą przemysłową, jeżeli są w na wolnym biegu one mogą zarażać niepokojem ciekawością stadzie świnie krowy zarażają się strachem w obliczu śmierci innych osobników i tonie podczas transportu tylko, bo w czasie transportu wszystkie osobniki jednakowo cierpią, a tutaj osobniki obserwują są świadkami, kiedy 1 konkretny cierpi i następuje śmierć w sposób bolesny, który zwraca uwagę całej grupy, więc ten strach niepokój spowodowany nagłym bólem hukiem odgłosami głodem frustracją udziela się całemu stadu i IT to zarażenie emocjonalne też nie występuje wyłącznie przemysłowej hodowli, bo jeżeli mamy Granta dzikie w lesie trwa polowanie to takie nagłe bodźce hukowe razem z wtargnięciem szczekających psów i osób, które strzelają regularnie w różnych kierunkach powoduje też zarażenie się emocjonalnym z takim strachem zwierzęta różnych gatunków wpadają w panikę i popłoch i sarny i dzięki i ptaki, więc to zarażenie emocjonalne jest jednak czynnikiem drugim jest instynkt samozachowawczy który, tym bardziej nie wymaga świadomości dlatego, że to jest taka wrodzona zdolność do automatycznej reakcji, która zastępuje nam powolność świadome myślenie czy przetwarzanie informacji zastępuje w ten sposób, że w bezpośrednim w sytuacji bezpośredniego zagrożenia uruchamia się momentalnie reakcja albo kilka zachowali polegających na tym, że magla zbierze automatycznie ucieka szuka schronienia chcę się ukryć unika różny sposób tych bodźców, które interpretuje jako zagrażający, czego aborcyjna, więc te zachowania automatyczne nagłe szybkie mający utrzymać osobnika przeżyciu plus zarażenie się emocjami nie wymagają świadomości natomiast nowa mają za zadanie skutecznie chronić zwierzę przed ewentualnym niebezpieczeństwem ten sposób świnie czy krowy Nora budują na widok, ale to jest grupa bodźców, która wywołuje konkretne uczucie emocje też nie ten, kto mną próbę zapobiegania zagrożeniu, które się zbliża, a co w sytuacji, gdy zwierzę obserwuje śmierć zwierzęcia innego już nie w takich okolicznościach, które są zagrażające jemu samemu, czyli np. jest to śmierć z przyczyn naturalnych co wtedy zwierzęta czują i czy są w stanie potem przeżywać smutek czy też na kształt żałobę, a śmierć np. do starości w stadzie Wilków trzymał czy słonie, bo to zwierzęta chyba najczęściej były są obserwowane przez ekologów, którzy zajmują się analizowaniem zachowań tzw. funeralnych żałobnych taka śmierć raczej nie wzbudza strach wśród osobników innego stada tylko jakiś rodzaj zaciekawienia czy zaintrygowani Ania, ponieważ no mamy relacje badaczy terenowych związane właśnie z obserwowaniem stada słoni afrykańskich szympansów czy ptaków i w jaki sposób pozostałe osobniki spokrewnione niespokrewnione reagują i taka reakcja na śmierć osobnika jest są stosunkowo rzadkie najczęściej jak podkreślają regularni badacze zachowań takich żałobnych zwierzęta są raczej obojętnie małe, chyba że warunki środowiskowe takim taki, jakim jest na skład ogrody zoologiczne zmuszają zwierzę, bo wejścia w kontakt z martwym ciałem drugiego osobnika nie zażąda byśmy pokarmy czy nie natomiast wśród tych udokumentowanych relacji terenowych rzadkich zdarzają się sytuacje, że pozostałe osobniki np. słoni afrykańskich obwąchuje ją dotykają trąbą zwłoki swojego ne, a partnera partnerki i np. po tygodniu potem przemierzają kolejne kilometry po tygodniu wracają jeszcze raz dotykają zwłoki zaczęło się rozkładać ba obserwowano w jaki sposób Aśka reagują takim chwilowym zawieszeniem uwagi i kiwanie się jeszcze pas gromadzą się podobnie potrząsają ciałem i pozostało jak zinterpretowane w jakiś rodzaj takich elementarnych żałobnych zachowań jest ciekawa obserwacja też akurat od roku w kalifornijskich, które podobnie w parkach Stanów zjednoczonych dużych aglomeracji miejskich gromadzą się wokół martwego ciała danego ptaka i tak zastygają w skupieniu natomiast gdyby wziąć pod uwagę anegdot o zwrot to o zwrotach towarzyszących czy zwierzętach gospodarskich to jest ogromna ogromna całkiem spora liczba, ponieważ są doniesienia o psach kotach krowach świniach, które wpadały w apatię głodówka czy wręcz nawet depresję na widok martwej przyjaciółki czy przyjaciela i w to apatia powodowała brak interakcji ze światem zewnętrznym no powodowała głębokie obniżenie stanu emocjonalnego podobnie zaobserwowano w przypadku szczurów delfinów papug, więc ale, ale są to anegdotyczne doniesienia regularnie udokumentowane badania terenowe mówią o niewielkiej ilość dzikich zwierząt no w środku łabędzi taka ciekawostka żona się łączą pary na całe życie i w momencie, kiedy jeden z partnerów czy pan Marek morza po takim łabędź się z reguły najczęściej nie wiąże się z innym partnerem nie jest to może zachowanie typowo żałobne ale w jaki sposób zachowuje lojalność tej więzi emocjonalnej co też podobne podobno zachodzi u gęsi albatrosów pingwinów, więc chyba też nie zbyt rzadkie natomiast na pewno innym rodzajem żałoby jest przerwanie nagłe przerwanie więzi emocjonalnej matki z dzieckiem, kiedy dziecko umrze z różnych powodów zastrzelony przez myśliwego czy z powodu naturalnych i pomadki zarówno wśród szympansów jak np. krów czy żyraf zachowują się taki sposób, że nie oddalają się od tych zwłok tylko wchodzą próbują zwłoki albo, bo tknąć albo jak w środku ma w ogóle noszą zwłoki przez długie godziny dni nawet na rynkach pomimo tego, że ta małpka jest martwa dziecko tutaj nie nazwą tego zachowaniem powołało innym, ale raczej stanem takiej depresji wywołanej przerwane przerwaniem nie z punktu macie żeńskiego i głębokiej więzi emocjonalnej z dzieckiem za tydzień będziemy kontynuować wątek depresji i sprawdzimy też czy zwierzęta, mimo że nie zdają sobie sprawę prawdopodobnie z własnej śmiertelności to czy są w stanie popełnić samobójstwo, a dzisiaj to już koniec naszym gościem był prof. Marcin Urbaniak nieoczywiste i za psycholog z uniwersytetu pedagogicznego imienia komisji edukacji narodowej w Krakowie bardzo dziękuję dziękuję bardzo, to była audycja zwierzę też człowiek Małgorzata Połczyńska do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ZWIERZĘ TEŻ CZŁOWIEK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA