REKLAMA

Czy dowiemy się kto i czym zatruł Odrę?

Gościnnie: Wyborcza, 8:10
Data emisji:
2022-08-18 10:10
Prowadzący:
Czas trwania:
24:42 min.
Udostępnij:

Po trzech tygodniach od pojawienia się pierwszych śniętych ryb w Odrze nadal nie znamy przyczyny katastrofy. Czy kiedykolwiek się tego dowiemy? Jakich zaniedbań w wyjaśnianiu sprawy dokonano i czy ktokolwiek poniesie konsekwencje? "Sprawa się rozmyje, rozmyje się odpowiedzialność rządu, tak samo jak rozmyła się rtęć w Odrze" - mówi Elżbieta Polak, Marszałek Województwa Lubuskiego, w rozmowie z Dorotą Wysocką-Schnepf. Jak wygląda teraz sytuacja w rzece? Czy polskie badania są zbieżne z badaniami prowadzonymi przez stronę niemiecką? Czy wykorzystujemy wszystkie dostępne możliwości do przeprowadzania specjalistycznych analiz? Rozwiń »
Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na listy@wyborcza.pl. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
czym zatruł Odry, kto i co zaniedbał, kto jak ucierpiał, kto poniesie konsekwencji, kiedy rzeka wróci do życia ósma 10 podcast gazety wyborczej w Dorota Wysocka Schnepf dzień dobry witam państwa jest ze mną marszałek województwa lubuskiego pani Elżbieta Polak dzień dobry Pani Marszałek dzień dobry pani dzień dobry państwo Pani Marszałek, kiedy minister Moskwa informowała, że w dotychczasowych badaniach próbek z Odry wykluczono rtęć metale ciężki, że nie znaleziono Rozwiń » substancji toksycznych to tak kluczył, odpowiadając na powtarzane przez dziennikarza pytania o to czy badane próbki pochodziły już końca lipca, że aż trudno uwierzyć nie wiemy po 3 tygodniach co zatruł rzekę czy pani wierzy, że dowiemy się w ogóle w przyszłości czy to sprawa rozmyje się po prostu czasem tak sprawa się rozmyje rozmyje odpowiedzialność rządu tak samo jak rozmyła się ten cie dobrze on jest Bałtyku tak przecież Odra płynie rząd chyba nie wie o tym, że dzisiaj mamy zupełnie inny stan wody, jaki mieliśmy w ubiegłym tygodniu, jaki był 26lipca to przedstawiciele rządu ministrowie m.in. prezes Daca wód polskich poinformował mieszkańców regionu lubuskiego osobiście w Cigacicach tutaj nad Odrą, a o tym, jeżeli się tak naprawdę nie dzieje wiceminister Witkowski gotowy był nawet wykąpać się z aut przez zdumiewa bierność rządu deszcz czynność rządu to przecież chyba nie wszyscy byli na wakacjach, a jednak pomimo tego od 26lipca minęło sporo czasu, zanim zaczęli poważnie traktować problem zatrucia Odry z tego co wiemy główny inspektor ochrony środowiska już 3sierpnia skierował pisma do wojewodów z informacją o zagrożeniu klęską ekologiczną niestety nikt nie przekazał takiej informacji samorządom nikt nie ostrzegł mieszkańców o wielkim zagrożeniu ich zdrowia życia i tylko ludzi również zwierząt upraw a tym bardziej jestem zdumiona, że obecnie dzisiaj już minęło tyle czasu chyba już tak to nad dobre ponad 3 tygodnie w dalszym ciągu rząd kluczy nie potrafi podać dat mówi wtedy na pytanie kiedy, a to są bardzo precyzyjne pytania no i okazało się na dodatek, że państwowe laboratorium odmówiło wędkarzom z badania lub śniętych pod koniec lipca, zasłaniając się brakiem właściwych odczynników i w efekcie te dowody te najważniejsze te z końca lipca zostały spalone to jeszcze bardziej gmatwa dzisiaj sprawę z tego się spodziewaliśmy muszę powiedzieć ja zwróciłam ubiegły piątek do policji do prokuratora na wspólnie zorganizowanym z wędkarzami z polskim związkiem wędkarstwa spotkanie tutaj urzędzie Marszałkowskim w sali Kolumnowej w Zielonej Górze z prośbą o zabezpieczenie dowodów, tym bardziej zdumiewa to, że ich nie ma dzisiaj spodziewaliśmy się tego skoro gdy zatruta Odra płynęła przez Śląsk opolskie Dolny Śląsk wszyscy milczeli wszystkie instytucje, które na to odpowiadają Rado się wiążą się wojewodowie nie ostrzeganie mieszkańców to rynki w regionie lubuskim tak zrobiliśmy konferencję prasową 11sierpnia taką dramatyczną i z własnym apelem do rządu co się dzieje, jakie są wyniki co zatruwa Odrę wyjmujemy z niej każdego dnia po kilka ton śniętych ryb dzisiaj wiemy, że zachodnio pomorskim każdego dnia jest 20 tą śniętych ryb wczoraj późnym wieczorem rozmawiałam z panią wice starościny powiatu gryfickiego z panią Ewą Dudar, która potwierdziła, że to jest każdego dnia 20 to od soboty oni mogli przygotować, bo już lubuskie oficjalnie informowało opinię publiczną o wielkim zagrożeniu za oni mogli już założyć zaporę, więc łatwiej jest już zbierać ryby, ale my już dzisiaj wiemy, że rząd zamiata problemy pod dywan, że jest taki przekaz bardziej dnia, że kaczki pływają Obrze kormorany się pojawiły wróciło życie wszystko jest w porządku nic się nie dzieje, tym bardziej zdumiewa takie zachowanie to jest brak absolutnie odpowiedzialność, bo nie wiemy w dalszym ciągu co okres zatruła nie wiemy, jakie będą skutki jeszcze w przyszłości nie wiem jak długo będzie obowiązywał zakaz korzystania z Odry czekają na taką informację firmy które, żyjąc Odry gastronomiczne i firmy turystyczne i badania nie są też ujawniane dla opinii publicznej, a wiadomo, że te, które są dzisiaj wykonywane one nie mają już nic wspólnego z tym co niosła Odra w tej pierwszej fali z tym wielkim zatrucie tu mamy kilka wątków bardzo ważnych i za chwilę chciałabym rozwinąć, ale jeszcze do Climate poproszę ten wątek badanych próbek, bo Odra jest rzeką od pewnego momentu graniczną w związku z tym jest też na celowniku służb niemieckich służby niemieckie również badają czy polskie badania są zbieżne z wynikami, jakie otrzymujemy z laboratoriów niemieckich czy panie takie informacje otrzymuje ze strony niemieckiej jak to wygląda te informacje, które otrzymaliśmy w ubiegłym tygodniu nie były zbieżne pierwsze informacje o wynikach badań podały media niemieckie od apele RB 24 i nie byłem autorem tak informację, że Ewa oczy jest rtęć, ponieważ media o tym pisały o wyniku spotkania z ministrem środowiska z ministrem Brandenburgii Axel faulem mogliśmy potwierdzić, ponieważ minister przekazał nam taką informację oficjalnie, że jest ten, że media niemieckie piszą prawdę i natężenie ten jest tak duże właśnie doskonale zapamiętała zapisałam, że skala tego nie ogarnia i muszą badania powtarzać, bo nie mogą powiedzieć jak wielka jest natężenie, bo nie ma tego w skali, więc to jest prawdziwa informacja oczywiście dalej te badania są prowadzone w celu znalezienia konkretnej odpowiedzi co spowodowało śmierć Rek i całego ekosystemu, bo to nie tylko ryby, ale też małże jakieś skorupiaki, które też należy badać i teraz jak porównywać te badania skoro nie ma tego samego modelu z tego co zdążyliśmy się zorientować w opinii publicznej przestrzeni publicznej taki szum informacyjne i mam nadzieję, że po tej wspólnej konferencji w Szczecinie i przedstawicieli rządu polskiego niemieckiego ta współpraca jest realizowana my również jako samorządy wczoraj odbyliśmy taką wspólną wideokonferencję i postanowiliśmy powołać ponadregionalny zespół ekspercki z uwagi na to, że rząd nas nie informuje wciąż nie wiemy, jakie są wyniki, więc my też chcemy te swoje badania prowadzić na podstawie 1 modelu uzgodniliśmy ta z marszałkami opolskim dolnośląskim i zachodniopomorskim podpiszemy w najbliższych dniach porozumienie już ustaliliśmy cel współpracy, czyli po pierwsze, rzetelna diagnoza w oparciu o eksperckie naukowe badania i jak widać one są już też teraz zrobione jak dzisiaj przeczytam taką informację w mediach, że Instytut rybactwa śródlądowego i takie badania prowadził i Słubicach i ma zabezpieczony materiał i prowadzi teraz na Pomorzu zachodnim i sygnalizuje prof. Piotr para się dziwić, że z pewnością zatrucia odpowiada chemiczna toksyna to jest sprzeczne z tym co mówi Pani Minister Moskwa także, jakie naprawdę to my wciąż nie wiemy, ale co jest bardzo istotne istotne jest to, że badania wody dzisiaj pokażą zupełnie inne parametry niż te, które były obrzęd tydzień temu należy badać, więc skorupiaki małże to co się znajduje na dynie, bo grozi nam tak jak profesor z Instytutu rybactwa śródlądowego ostrzega wtórne zatrucie też nie mówię o tym w tej chwili, żeby kogokolwiek straszyć tylko trzeba się opierać, analizując całą sytuację niewątpliwie problem klęski ekologicznej trzeba się opierać na opiniach ekspertów specjalistów, którzy mają rozległą wiedzę na ten temat na pewno analizy takiej wyników jakichkolwiek badań powinni robić w polityce także nie chciałabym się więcej, więc brnąć absolutnie w ten temat wracając jednak do tego bardzo zostałam pomówiona o autorze poinformowałam wędkarzy i opinię publiczną, że w badaniach niemieckich pojawiła się chęć czy miałam o tym mówić, a co się stałem się okazało, że faktycznie jest duże natężenie rtęci i ma olbrzymi wpływ na zdrowie ludzi zwierząt upraw wiadomo, że ten działa powoli, że ryby zabiła coś innego to był mój obowiązek jako funkcjonariusza publicznego niezwłocznie przekazać informację, którą dostałam z pewnego źródła takiej informacji oczekuje od rządu, a tymczasem tak jak pani powiedziała wciąż nie wiemy, jaki jest co gorsza nie wiemy czy się dowiemy i też tak jak pani udział eksperci przestrzegają, że na wymarciu ryb ta katastrofa ekologiczna się nie skończy, że będzie takie efekty domina w ekosystemie ta biologiczna bomba może jeszcze wybuchnąć wszystkich tych ryb wybierać się nie da pojawią się w związku z tym bakterie i może być naprawdę bardzo niebezpiecznie dlatego na dzisiaj jest bardzo potrzebna diagnoza ekosystemu przyczynę zatrucia to jest zadanie służb rządu są do tego powołane przez specjalne instytuty to nam samorządom odebrano 2018 roku zarządzanie wodami polskimi powstała nowa instytucja wody polskie i ta centralizacja w tej chwili bardzo boleśnie wpływa na nasze życie my będziemy domagać się decentralizacji prawa w zakresie wód polskich będziemy domagać się również sfinansowania szkód, które powstały złożymy specjalne wnioski do budżetu na 2023 rok diagnoza ekosystemu powinna być zrobiona przez ekspertów specjalistów niezależnie od tego co robi raczej nie robi rząd my samorządy w ramach naszego zespołu międzyregionalnego zrobimy przygotujemy również program ratunkowy Odry, bo bez względu na to jak to wszystko dalej potoczy taki program będzie niezbędne, ale może być opracowane tylko wtedy jak będzie rzetelna diagnoza całego ekosystemu, ale zmieniliśmy również w gronie marszałków o tym, że w tej chwili oprócz badań i Poznania wyników, które nie wiem czy będą miarodajne, bo też zależy, gdzie są pobierane w akcie na dnie, a ten mógł już jest w Bałtyku główne czy ba absolutnie natychmiast sprawdzić ewidencję pozwoleń wodnoprawnych sprawdzić czy wody polskie robiły monitoring, bo też dowiadujemy się wczoraj dzisiaj o tym, że kilkaset nielegalnych podłączeń bez pozwolenia wodno prawnego mogło mieć wpływ na znaczne zanieczyszczenie Odry to jest wielka praca jeszcze do wykonania Pani Marszałek chce pani jeszcze zapytać jak wygląda teraz sytuacja na brzegach Odry w Lubuskiem, ale zapewne pani też szerszą wiedzę dotyczącą także innych województw zacznijmy od oczyszczania rzeki stycznia tych ryb czy ich jest już coraz mniej czy to się zauważać wciąż pojawiają się nowe jak wygląda teraz sytuacja u nas w regionie lubuskim jest ich mniej, ale wciąż jeszcze wędkarze zbierają śnięte ryby pomagają im również wolontariusze i straszy wodna straż rybacka, czyli wciąż robią to wędkarze tak jeszcze z poniedziałek zebrali około 3 tony red w tym obwodzie zielonogórskim i pomaga wojsko tak trzeba powiedzieć czy po tym, naszym apelu w ubiegłym tygodniu zostało wojsko skierowane do tej pracy też się spotkam się z taką informacją od gen. Różańskiego również wojsko ma wysoko specjalistyczne laboratoria i mogłoby szybciej też zdiagnozować i przedstawić wyniki badań też dziwię się, dlaczego z tego rząd nie korzysta skoro generał z takim autorytetem podpowiada mogłoby, gdyby tylko chciało mamy też takie informacje, że sanepid dach bada się niekoniecznie to co należy w tej chwili, bo te badania są prowadzone na podstawie rozporządzenia, które definiuje model badań dzisiaj mamy do czynienia sytuacją wybitnie nadzwyczajną i zupełnie inny model powinien być przedstawione i my chcemy w naszym 4 regionach w ramach porozumienia ekspertów profesorów takim mogę przyjąć wspólne do prowadzenia badań mam taką informację także z sanepidem po prostu badają to co zwykle to co mają w rozporządzeniu niekoniecznie nie obejmuje to obecnej sytuacji Pani Marszałek zapytam jeszcze jak wygląda sytuacja zdrowotna osób, które miały kontakt z wodą z Odry widzieliśmy te zmiany skórne na rękach części osób czy są sygnały, że takich osób z takimi zmianami pojawia się w tej chwili więcej nie mam takich sygnałów nie ma tutaj jakiś ślad nowych zgłoszeń sama pomagałam wędkarzom z Krosna Odrzańskiego, bo zauważyłam właśnie, że mają bąble na rękach takie poparzone i takiej pomocy u nas udzielam szpital to piąty szara jest dermatologii dyżury całodobowe i nas, że wiem, że byli przyjęci zaopiekowanie ni słychu chyba też przyjmował takie zgłoszenia, ale nie są one jakieś lawinowe wsi wskazuje to jednak na to, że było to działanie szkodzące nie wiadomo, kto będzie w czasie, a jak wygląda sytuacja jeśli chodzi o Nadodrzański biznes na terenie lubuskiego umarł tak jak rzeka już możemy ogłosić tak oczywiście przecież nikt nie przyjedzie do restauracji w Cigacicach nad Odrą, widząc fotografie filmy też przecież bardzo dużo tego jest też w mediach społecznościowych ze stosami śniętych ryb z wielkimi stertami czarnych worków ze zwłokami ryt 20 ton dziennie samych Gryficach drogi przecież olbrzymie wrażenie wcześniej u nas w regionie lubuskim po 45 ton dziennie nikt nie będzie chciał korzystać ze spływów kajakowych, czyli cała branża turystyczna branża gastronomiczna absolutnie leżeć jakiś rozmawiałam z jednym z restauratorów właśnie z Cigacic, który potwierdza to, że cała działalność czy kilku tygodni jest absolutnie wstrzymana od kiedy pojawiło się pierwsze śnięte ryby i nie mają absolutnie żadnej pomocy żadnego wsparcia dlatego też zarząd województwa lubuskiego wystąpił do rządu wprowadzenie stanu klęski żywiołowej, ponieważ wprowadzenie takiego stanu gwarantuje odszkodowania dla małych firm rodzinnych bardzo często dla biznesu, ale również dla gospodarstw rybackich również dla rolników, bo nie wiemy w tej chwili to będzie skala nikt jeszcze nie szacowało szkód, bo przede wszystkim zajmowaliśmy się ratowaniem Odry, czyli odławianiem ta dezinformacja tak również bezczynność rządu bezczynność wojewody lubuskiego Władysław Dajczak Trybunał Europie pierwsze spotkanie sztabu zarządzania kryzysowego odbyło się 11sierpnia też zadajemy pytania wojewoda i instytucjom, które za to odpowiadają wodom polskim, dlaczego nikt nie ostrzegły mieszkańców przecież mają elektroniczny system powiadamiania dostajemy alerty, gdy zanosi się na burze, a nie dostaliśmy żadnych alertów, że płynie do nas zatruta Odra no alerty były też, gdy zanosiło się na wybory staną też również dokładnie Pani Marszałek wspomniała pani o rolnictwie myślę, że ta sprawa też wymaga paru słów więcej powiedzenia, bo no jednak mogły być wpojone zwierzęta zapewne były mogły być podlewane ogródki czy uprawy i zapewne były czy pani takie zgłoszenia jak to wygląda i jaka część tych zbiorów z tego rejonu może być no nie wiem nawet być może do utylizacji skierowano w związku z tym przygotowujemy właśnie takie dane każdego dnia mamy odprawy spotykamy się co możemy zrobić w ramach naszych oczywiście kompetencji, żeby wprowadzić jakieś środki też zaradcze i pomóc mieszkańcom, więc wstrzymaliśmy decyzję w ubiegłym tygodniu zarządu i połów ryb, bo to możemy zrobić tras Polski związek wędkarski zwrócił się też do zarządu województwa o wstrzymanie zarybiania możemy też przygotować się do zarabiania większym zakresie, ponieważ mamy na naszym terenie wylęgarni ryb które, jeżeli otrzymają wsparcie finansowe mogą się do tego przygotować, ale nie wiemy, kiedy to w ogóle będzie możliwe i znowu wracamy do sprawy diagnoza ekosystemu w tej chwili nie mamy zgłoszeń rolników, ale moje służby sprawdzają ten temat jeśli chodzi o przedsiębiorców jak również rolników trudno oczekiwać, żeby jakieś straty były natychmiast, bo na razie to wszyscy widzimy śnięte ryby, a jak daleko będą też szkody diagnozowane dowiemy się kilka dni, a skutki mogą ich miesiąca być może nawet lata mamy dotąd 2 dymisje to jest główny inspektor ochrony środowiska się wód polskich oni stracili swoje stanowiska, ale rząd ustami ministra Czarnka domaga się dymisji pani i co pani na to no myślę, że to temat zastępczy, który bardzo rządowi Prawa i Sprawiedliwości pasuje nie wiemy jak to się stało, że podczas konferencji w Szczecinie tłumaczy źle przetłumaczył pytanie dziennikarza telewizji publicznej odpowiadał minister środowiska na zupełnie inne pytanie mianowicie 3 przekazał marszałek Polak, że woda w oczy jest także Rząca, że parze ryby, więc powiedział, że nie było takiej rozmowy, bo to prawda nigdy z nikim nie rozmawiałam na temat rządzącej parzące wody w aucie być może tłumaczy nie umiał przetłumaczyć słowa rtęć, ale być może to było zrobione celowo, ponieważ była bardzo ważna pierwsza międzynarodowa konferencja wszyscy wiedzieliśmy, że Polski rząd nie poinformował nie ostrzegł Niemców nie tylko marszałków nie tylko samorządy gmin nadodrzańskich po polskiej stronie, ale również po niemieckiej nic nie otrzymał takiej informacji i to była informacja numer jeden z tej konferencji Niemcy są oburzeni, bo dowiedzieli się o katastrofie na Odrze od kapitana barki, który przepływał z Polski natomiast ta informacja się w ogóle nie przebiła tylko przebiła się informacja, że marszałek Polak kłamie do tej pory nikt nie przeprosił pomimo tego, że minister środowiska Axel Vogel bez żadnej presji nie udało nam się z nim skontaktować osobiście zdementował tę informację na swoim Twitterze już następnego dnia rano ósmej zaburzeniem napisał, że tłumacz przetłumaczył pytanie ją na inne pytanie odpowiedział i zajmuje się w tej chwili mną kilku ministrów z inicjatywy pana ministra Szefernakera mają też zająć mną służby państwa no cóż poczułam się jak w PRL-u to niema nic wspólnego z państwem demokratycznym rząd nie poinformował marszałek Polak trzeba ukarać za to, że ostrzegły mieszkańców, czyli nie wyjaśniło się jakimś cudem doszło do tak zasadniczego błędu w tłumaczeniu, bo aż trudno uwierzyć tłumacz, który wie, jaką konferencja będzie tłumaczył, kto będzie brał w niej udział na pewno wie, że od kilku już dni przed tą konferencją mówi się organ ci rycerze on nie wie jak po niemiecku brzmi słowo rtęć to jest bardzo oburzające zostały naruszone moje dobre imię no pomówienie na olbrzymią skalę dzisiaj do dzisiaj zresztą kontynuowane również przez premiera przez Mateusza Morawieckiego, który już miało potwierdzenie przez głównego inspektora ochrony środowiska, że jednak badania polskich startem też pojawiała w dalszym ciągu również ministrowie przekazywali tę informację nawet dzisiaj rano z jakimś programie też dostałam informację o pomagające minie za manipulację i wprowadzanie opinii publicznej w błąd opinię publiczną w błąd wprowadził rząd Polski z powodu złej organizacji międzynarodowej konferencji nawet tego nie potrafią, a cóż dopiero za troszczyć o mieszkańców skoro nawet nie potrafią postarać się właściwego tłumacza, który zna dobrze język niemiecki moi prawnicy przygotowują pismo organizator tej konferencji z prośbą o wyjaśnienie tego nieporozumienia przeproszenie marszałka województwa odwołanie wszystkich paszkwili, a zatem sprawa będzie miała ciąg dalszy my na dziś stawiano już kropkę marszałek województwa lubuskiego pani Elżbieta Polak była moim państwa gościem bardzo dziękuję Pani Marszałek za tę rozmowę dziękuję bardzo, dzisiaj proszę państwa to wszystko to był podcast gazety wyborczej kolejny jutro jak co dzień o ósmej 10 dziękuję państwu za dzisiejsze spotkanie Dorota Wysocka Schnepf do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: WYBORCZA, 8:10

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA