REKLAMA

Polska wtórnym analfabetyzmem stoi

Sprawy Różne
Data emisji:
2022-08-21 19:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
50:44 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór państwu przy mikrofonie Karolina Lewicka zapraszam państwa na audycję sprawy różna moim państwa dzisiejsi goście to Jarosław Gugała dziennikarz dobry wieczór dobry wieczór i dr Tomasz Makowski dyrektor biblioteki narodowej dobry wieczór panie doktorze dobry wieczór zaczną kilku informacji z raportu stanie czytelnictwa w Polsce za rok 2022 był właściwie to jest ujęcie w 212 miesięczne prawda 20212022 wyjątkowo postanowiliśmy powtórzyć się po kilku Rozwiń » miesiącach badanie ze względu na dynamikę, która na zupełnie zaskoczyła pandemia nas pod wieloma zmianami zaskoczyła i przede wszystkim tym co się w drugim roku pandemii zaczęło z nami wszystkimi dziać no to wraz z garść szczegółów oczywiście poprosimy państwo zorientowali będziemy rozmawiać o czytelnictwie nie chcielibyśmy usłyszeć się swoim adresem zarzutów o, a smrodek militaryzmu, o co chodzi to wyjaśnimy później, a teraz już obiecane szczegółem ten raport najnowszy mówi nam, że 38% respondentów zadeklarowało, że w przeciągu ostatnich 12 miesięcy przeczytało 1 książkę Czytelnicy książek to przede wszystkim osoby najlepiej wykształcone częściej kobiety niż mężczyźni, a prawdopodobieństwo sięgnięcia po książkę maleje wraz z wiekiem im osoba starsza tym mniej częściej po tę książkę sięga najchętniej spędzamy czas oglądając seriale około 13 respondentów zadeklarowało, że ich domach nie ma żadnych książek albo tylko są podręczniki szkolne wróciliśmy do stanu sprzed pandemii covid-19, kiedy to właśnie w 2020 roku nie pojawiło się rosnące zainteresowanie czytelnictwem, ale niestety o czym z pewnością za chwilę więcej pan dyrektor nie zmieniło się trance no i Polacy w ramach codziennych praktyk czytelniczych najchętniej sięgają poniósł oraz posty w mediach społecznościowych najwięcej, bo 45% badanych ma w domu od 11 do 50 książek 1% ma więcej niż pół 1000 panie doktorze dyrektorze proszę zatem o więcej szczegółów oto co państwa zaskoczyło bądź zasmuciło i ja myślę, że w badaniach czytelnictwa już nic nie zaskoczy scenariusza są dość jasne pierwszy rok pandemii był dość oczywiste, że zaczęliśmy szukać alternatywnych sposobów spędzenia czasu wolnego, który nagle się pojawił w naszym życiu myśmy ograniczenie musisz pójść do kina ograniczyliśmy kontakty międzyludzkie, ale wcale nie musiało skutkować in plus dla książki można było po prostu oglądać jeszcze więcej seriali i to wiemy właśnie tak osoby, które przed pandemią czytały wykorzystały ciasna nie czas wolny w pandemii na czytanie więcej innych nie poszukiwali autorów natomiast ci, którzy nie czytali, którzy inaczej spędzali czas wolny wcześniej oczywiście ten dodatkowy czas spędzili właśnie tak jak lubią najbardziej natomiast to co mnie zaskoczyło to jest to co wydarzyło się w drugim roku i po drugim roku pandemii wydawało się, że pewne nasze zachowania się pogłębią natomiast nastąpiła niemal całkowita zmiana w drugi rok rok pandemii pokazał, że my przestaliśmy być aktywni spadki naszych aktywności dotyczących kontaktów międzyludzkich wejścia do kina na spacer do siłowni absolutnie się zmieniły dwukrotnie wzrosła liczba osób, które twierdzą, że są zmęczone i chcą wcześniej pójść spać to się stało w drugim roku pandemii stąd to dodatkowe badanie chcieliśmy zobaczyć co się dzieje po kilku miesiącach czy to się pogłębia jak to dalej idzie natomiast, jeżeli pani pozwoli ja zacznę od takiego stałego mojego pomysłu na odpowiedź w dyskusjach bardzo licznej w moim życiu co trzeba zrobić, żeby poprawić czytelnictwo, bo to jest problem od bardzo dawna, żeby powiedzieć od zawsze ja się zastanawia panie doktorze czy cokolwiek można zrobić, bo ja mam stad z pana z 2015 roku, kiedy pan powiedział ni czytanie jest polską tradycją tak jest Jana takie pytanie co można zrobić odpowiadałem za zwyciężyły pokazać już absurdalność pewnych pytań mówi przecież nie zamkniemy całego społeczeństwa na rok lub na 2 lata w domach, żeby zaczęło czytać i się stało i okazało się, że to nie wpłynęło na czytania szczerze tędy droga w w pierwszym roku pandemii nastąpił wzrost oczywistym szukaliśmy rzeczywiście ludzie szukali jakichś sposobów alternatywne aktywności oraz drugim roku już nie wróciliśmy do stanu sprzed pandemii, ale jest to zdanie 2015 roku, że to jest nasza tradycja to jest odpowiedź na to, że to nie jest tak, że nagram spadła mecz czekaliśmy masowo 100 lat temu 50 lat temu 3030 akurat myśmy krótki okres, kiedy czytaliśmy dużo bardzo krótki przebadaliśmy osoby powyżej 5060 tego roku życia, które oświadczają, że nie czytają pytaliśmy, kiedy przestali czytać ja absolutna większość 60 plus odpowiedział, że nigdy nie czytała poza okresem szkolnym, czyli ta nasza wizja, że w latach sześćdziesiątych siedemdziesiątych osiemdziesiątych wszyscy powszechnie czytaj nagle osiemdziesiątym dziewiątym, czego właściwie kilka lat później przestają się grać, bo wszedł rynek komercyjny pokusy z tym związane oraz internet szeroka propozycja telewizyjna nie jest prawdą, bo czytanie jest rodzajem aktywności jak tu siedzimy bardzo intensywnie korzystamy z cyfrowych narzędzi, a to nie ogranicza nam czytania papierowego i Jarosław Bukała co z tym fantem zrobić, bo tak cały czas oczywiście się zastanawiamy ciągle słyszymy też, zwłaszcza od polityków, że musimy wejść w fazę rozwoju gospodarczego takie nowoczesnego zmodernizować naszą gospodarkę nie będziemy już tylko Montownia ami prawda tutaj know how innowacje chętkę jak produkować innowacji i to know how zniczy dającym społeczeństwem właśnie to trzeba chyba zmieniać i walczyć o to, żeby było inaczej być może mogą nam pomóc inni, którzy mają lepsze w tej dziedzinie wyniki jak zawsze podaje jako przykład, że tak się paradoksalnie złożyło, że w Niemczech wydaje się w większych nakładach książki współczesnych polskich autorów niż w Polsce więcej Niemców tych tych polskich współczesnych autorów czyta niż my sami czytamy, bo generalnie tam się więcej czyta w w Niemczech z 4 można 5 ogólna niemieckich dzienników, które wszystkie ukazują się w zasięgu ogólno niemieckiego i mają nakłady powyżej 500 000 czasami w weekendy to są nawet milionowe nakłady i w tych dziennikach w tych gazetach są ogromne artykuły takie, których w naszej prasie w ogóle w tej chwili nigdzie nie wasz Wysowa jakaś praca naukowa niemożna zamieścić bo, bo się nie da, bo już tego nikt by nieco razić, bo przeraża czytelnika to są artykuły na dodatek w dużej mierze poświęcone takim zagadnieniom jak np. polityka międzynarodowa gospodarka zjawiska ekonomiczne społeczne łatwiejsza czy wszystko co to co np. u nas w telewizji jest dziennikarzem telewizji, więc co obserwujemy, że się pojawia jakiś materiał np. w Dzienniku jakimś na ten temat to natychmiast dużą dzisiaj wyłącza nie chcę w ogóle go słuchać już nie mówiąc o czymś takim kultura tak to jest po prostu uzupełnię, że jednej z dużych telewizji były takie badania dotyczące właśnie sprawom międzynarodowym zainteresowaniu tymi sprawami widzów i okazało się, że przebijają się tylko informacje z zagranicy, które są o katastrofach np. naturalnych jak Huragan kurioza np. krowa z 2 głowami prawda i ewentualnie jakieś ważne elekcji np. wybory w stanach Zjednoczonych to wszystko cała reszta rzeczywiście tak jak redaktor Gugała powiedział natychmiast ruch pilota zmienianych nawet jak robią co robią Niemcy żeby, żeby czytać więcej tak po pierwsze od samego początku prowadzą pewną politykę w szkołach, które szkoły uczą czytać jest kanon lektur, które oni mają czytają ja wychowywałam jeszcze w czasach głębokiej PRL dlatego PRL-u nienawidziłem bardzo lubię chciałbym, żeby się, że skończył, ale miał np. taką zaletę, że ja w tym czasie jako dziecko mój sąsiad z naprzeciwka znaliśmy te same książki słuchaliśmy w zasadzie tej samej muzyki, czyli mieliśmy wspólny kanon taki kulturalny, który pozwalał nam się łatwo porozumiewać dzisiaj można sobie wyobrazić 2 chłopców mieszkających w tym samym bloku naprzeciwko siebie, z których żaden nie przeczytał tej samej książki jeśli w ogóle przeczytał co ten drugi i nie słuchał muzyki, którą suseł słuchowej drugi to ten drugi to wynika z tego, że dzisiaj z tego wąskiego dużo więcej, ale jednocześnie wynika to z tego, że nam się nie udaje tworzyć tzw. kanonów ikon kultury i kodu kulturowego i teraz jeśli my chcemy być Polakami, a teraz jest taki okres Narodowego populizmu, że polskość bycie Polakiem tak dalej jest ważne to my nie możemy budować tej polskości tego tego z tej wspólnoty na bazie kolejnej takiej oraz kolega kompletnie sypki, że my nie mamy w ogóle żadnych wspólnych fundamentów, że każdy czyta co innego każdy żyje w swojej bańce żegnali także, że mówimy różnymi językami czasy, gdy rozmawiam to też szkoleniem mówi np. tym, że nie należy Hamlet Zobacz okazuje się, że młodzież nie wie co znaczy słowo Hamlet Zobacz także trzeba wytłumaczyć, więc byłaby na takich rzeczach mam wrażenie, że zaczynamy mówić innymi językami badania kompetencyjne prowadzone przez Unię europejską w różnych krajach pokazują, że niestety jest bardzo wiele słów powszechnie bardzo często używanych np. w tej dziedzinie którymi pracujemy, czyli w jakimś tam dziennikarstwie społeczno-politycznym, których większa część ludzi nie rozumie np. no nie wiem jeszcze kilkanaście lat temu badania pokazywały, że ponad połowa Polaków nie rozumie słowa konstytucję na czas większość na to słowo, ale wielki ani o to, że jest to nie potrafi wytłumaczyć wolę rozumiem tego nie takich słów jest bardzo wiele wracając do Niemców tak, bo oni są są pewne rzeczy, które ani robią dobrze Ewę podpalił się powiedzieć sami lepiej niż my przed najlepszą motoryzację i piłkę nożną natomiast mają też lepsze czytelnictwo, a czytelnictwo mają lepsze dlatego m.in. że np. ludzie, którzy powinni stanowić wzór dla społeczeństwa tak jak politycy oni starają się to czytelnictwo wzmacniać np. jest taki obyczaj niemieckich programach telewizyjnych radiowych kiedyś odbywały dyskusje debaty, że w zasadzie każdy polityk tam zapraszany mówi co ostatnio przeczytał i czego zdaniem warto przeczytać jak książka jest w tym momencie Warta u nas się w ogóle nie zdarza się zastanawiałam długo, dlaczego na stosie nie zdarza, ale mnie się wydaje, że nasze to nie zdarza z powodu wyborczych to znaczy u nas ktoś, kto się oficjalnie przyznaje do tego, że coś czyta jakiś polityk jeszcze z zachęcał do tego czytania od razu ląduje w jakimś kompletnym aucie dlatego nie nie może liczyć na poparcie szerokie, ponieważ właśnie zalatuje takim elitarnym środkiem, a nie lubimy elit my Polacy prawda nota nie wiadomo jak też uwielbiają się sytuować się na kontrze gwiazd tak reprezentanci równocześnie niech to będzie pierwszy przykład co można zrobić inaczej tak to apel do panów polityków, że chodzicie do zapraszani jest taka grupa kilkudziesięciu gladiatorów medialnych, którzy są w każdym radiu w każdej telewizji non stop i gadają i wypowiadał miliony słów jest każdy z was nie mniej w każdym tam programie, bo to rzeczywiście bywa te elektoraty rozszarpały natomiast nie każdy z was raz na tydzień raz na mieście zasili zaś ziarna i powie Słuchajcie jest niesamowita książka właśnie ukazała albo jakiś czas temu przeczytajcie Bona w ciekawy sposób coś tam nie wiem wyjaśnia coś tam pokazuje albo jest wybitny autor mapie pięknym językiem posługuje sięgnięcie po to, naprawdę warto no jak w ten sposób będziemy się wali no to zgodnie z przypowieścią biblijną szewcy kiedyś zwierza ziarna część spadnie na ten grunt skalisty i wcześniej nic się z tego nie będzie, a część może spadnie na ziemię żyzną i wyrośnie z tego piękność boi kolejny ziarna dr Tomasz Makowski my rzeczywiście widzieliśmy już zasiew na początku pandemii, dlatego że z dnia na dzień trzeba było zamknąć studia telewizyjnej zapraszać gości domu, gdzie pokazywali swoje wnętrza nowe miejsca, żeby zbiornik pracują i większość pokazywała się na tle ścian z książkami w dodatku książkami, które ewidentnie wyglądały na wykorzystywane, a nie sztucznie ustawione i spodziewaliśmy się, że to powoduje ów zasiew osoby, które są darzone prestiżem, które osiągnęły sukces takie są pokazywane w telewizji lekarze będziemy chcieli aspirować jako wspólnicy c także o pierwsze zobaczymy, że książki w domu są czymś oczywistym są częścią otoczenia osób, które osiągnęły sukces my powtarzamy zachowania osób z mediów to co kupujemy takie meble mamy takiej muzyki czy generalnie mamy takie poglądy, jakie słyszymy w mediach okazanie się z książkami jako czymś oczywistym, a nie takim tylko reklamowym, ale zobaczyć ja jestem ważnym profesorem medycynę za mną stoją książki jest sygnałem, że książka jest ważna i jeśli ktoś chce osiągnąć sukces będzie nie będzie takie książki również u siebie tolerował 13 mieszkań domów w Polsce, które są bez książek powoduje opór otoczenia polityków, o czym pan redaktor mówił przed fotografowaniem się z książkami w ogóle to pokazuje, że się wywyższa da, jeżeli większość, jeżeli większość moich wyborców albo przejmie część moich wybornie czytaniem książek czytać to będziesz zdziwiona pamiętajmy też, bo stanę trochę ich obronie, choć tylko pozornie my się rodzimy analfabetami mniemamy naturalnej potrzeby czytania niedawno pytaniami jedną ze znakomitych na specjalistach z zakresu mózgu rozwoju mózgu pytam, kiedy ewolucji dojdziemy do momentu, w którym będziemy czytać w miarę naturalnie nawet nigdy nasz gatunek się zakończy wcześniej możliwe stąd kariera Lewis taka wielka, bo nie trzeba niczego uczyć tylko trzeba popatrzeć poprą to też, ale dzięki temu naj musimy na siebie nakładać obowiązki uczenia do czytania zarówno siebie wewnątrz jak innych musi ktoś nas musi nauczyć czytania pokazali, że czytanie ważne, dzięki któremu jesteśmy lepsi mądrzejsi lepiej przeżyjemy życia poza tym prezentowanie siebie na tle ściany książkami musi być nie może być sprzeczne z naszą naszym wizerunkiem zachowaniem, jeżeli mamy do czynienia z kimś, kto na co dzień słynie raczej z osób obce sowy brutalnych wypowiedzi ostrych i potem widzimy go nagle, a za nim jest wielka ściana książek to coś tutaj zgrzyta tutaj propos tych złych tradycji jest ciekawy w po mówiłem, żeby zachęcać do czytania zachęcam zaczynam państwa przez znalezienia gdzieś może jeszcze istnieje w internecie jest taka książka, która się nazywa, a napisał ją Harasimowicz bronił rzec i ona się nazywa kolekcja obrazów jaśnie panów znać, bo Wierzbowski wyjaśniona biegle przez Jana Lauren tego Żurawska onego dworów i powie Pisarczyka i porządku sprawcę i tam jest m.in. zmiany mogą tam są różne tam są różne rzeczy w tym opisane jest książka trochę satyrycznej stylizowana na język barokowy jak słychać tam jest m.in. portret szlachcica i ten po to, wygląda tak cytuję z pamięci, ale chyba chyba pamiętam dobrze zbroi, lecz w rękach księgę trzyma i potem komentarz do tego tego Jana Kantego Żurawski to tak jakby właściwie nie mieszkając wołu zobaczył co Dawidowi pieści prospekt ta w, więc chcę powiedzieć, że paradowanie na tle książek musi być związany z tym, że książki są prawdziwe, że to nie jest zakupiony w internecie tło elektroniczne z książkami, bo niestety to też się zdarza i po prostu, bo łatwiej zrobić sobie elektroniczne tła niższy jakoś tak ustawić we własnej biblioteczce w bibliotece, żeby te książki było widać, więc wiele osób z tego z tego korzysta i tu nie chodzi tylko obrazy chodzi o coś zupełnie innego jest dużo po prostu głębszego więc, więc no i tras i jeżeli jest także oczywiście, że w Polsce osób, które mają więcej 500 książek jest 1%, a no to przerażające, bo to znaczy, że wcale jednak dużo się, że tylko 1% społeczeństwa tak naprawdę jest w stanie zaprezentować się na tle jakieś biblioteczki, bo 500 książek to jest minimum tego co trzeba mieć, żeby na tym tle jakoś to wygląd kilka spółek było zapełnionych poprawnie efektach i wrócę do tego smutku elitaryzm wyjaśni państwu chodzi, bo być może niektórzy zapomnieli to była głośna dyskusja ją zapoczątkował artykuł Stanisława Skarżyńskiego, który ukazał się w Gazecie wyborczej 2021 roku fałszywy kult czytelnictwa nie dajcie sobie wmówić, że Jeślinie czytacie książek to jesteście gorsi właśnie redaktor Skarżyński pisał o tym środku elitaryzm i rasizm i rasizmie na fundamencie z czytelnictwa rasizm objawił się w formie elit artystycznych wpisów w mediach społecznościowych, których autorzy podzielili sobie świat prosto na nas czytających dobrych i ich nie czytających złych głupich oczywiście wplątano w to i politykę nic dziwnego, że Kaczyński PiS rządzą skoro 60% polskiej stronie od książek nic się w Polsce nie zmieni dopóki ludzie czytać nie zaczną, ale redaktor Skarżyński nie był jedynym znalazłam też z roku 2019 wypowiedź pani Natalii Fiedorczuk-Cieślak pisarki zresztą laureatki paszportów tygodnika polityka w 2016 roku, która włożyła kij w mrowisko, stawiając na równości między czytaniem kopaniem ogródka przekonywała dajcie spokój przeczytanie przeciętnej książki równie pożyteczne Skopanie ogródka porysowania dzieciakiem czy zaniesienie zakupów starszej pani sąsiadce równie pożyteczne podkreślam pisze fety stosowanie nowego średnią rasowego intelektualistę mu opartego na zawartość biblioteki jest słabe nie każdy ma hajs na książki i każdego książki nauczą krytycznego myślenia co panowie na to panie doktorze, a ja za co jestem nie zgadzam na osoby czytające są lepszymi ludźmi będę tego bronił, dlatego że znają więcej światów mają więcej przyjaciół każda książka jest przegraną nie wszystko przygody są w naszym życiu udana nie każda książka cuda natomiast dzięki książce kolejnej przeczytanej książce po prostu wewnętrznie stajemy się bardziej dojrzali mamy większy materiał porównawczy też do zrozumienia tego dziecka, którym będziemy rysować czy to jest nasz kraj rozumiemy świat, ale oczywiście, że tak my mamy go nasze doświadczenie naszych znajomych czy naszej rodziny to jest dość ograniczony bardzo ograniczone do niedawna żyliśmy bardzo bezpiecznym świecie, który trudno sobie wyobrazić np. to co w tej chwili się dzieje nagle znaliśmy się w świecie niebezpiecznym spadł o pandemii potem wojny ja doceniłem w momencie wybuchu wojny wybuchu pandemii to, że przeczytam kilka książek o zarazie o tym jak ludzie zachowują czy należy się bać się należy bać sobie przy tej okazji to pozwoliło naprawdę spokojnie działać nie pandemia się mniej bałem to badania cały czas pokazują osoby czytające to są te, które się mniej boją w ogóle mnie się boją przyszłości poznają różne scenariusza, który z życia może pójść, ale także co można robić, gdy nieszczęście nas dotknie są osoby, które są w stanie w spędzić czas strachu z książką, która obniża poziom strachu i wreszcie rzecz najważniejsza książki po prostu pozwalają lepiej przeżyć własne życie ludzi nie wiem zaczął się boją śmierci nie boją się, że źle przeżyją życie książki pozwalają lepiej przeżyć życie nic więcej nie mamy mamy nasze przyjemności mamy to co jest co powoduje jesteśmy lepszymi ludźmi my sami możemy również, że dokładnie tak co sobie przeżyjemy nikt nie wchodzi między nas litery też bardzo intymny związek tekstu i naszej głowy w w tym co przeżywane nie ma się tu podkreślić, że moim zdaniem fatalną rolę w w tej niskim poziomie czytelnictwa odgrywa Polska szkoła to znaczy właśnie ten demon lektur obowiązkowych, które no po pierwsze, zatruwają uczniom przyjemność czytania, bo zamieniają czytanie w w koszmarny obowiązek i na dodatek bardzo często lektury są niedostosowane do współczesnego świata znaczy my ciągle mamy jakiś taki ten ten nasz kanon bardzo często nie nadąża, ale poprzez, którą ja promuję tar Potter np. no tak, ale akurat akurat Harry Potter moim zdaniem jest literaturą czysto rozrywkową kompletnie bezwartościowa ona dla mnie to jest to nie ten nie zaliczam akurat Harrego Pottera do kategorii lega rurki opowiedzieć Italiani kolejna usług wcześniej Enia kanonu poza tym pojawi się jeszcze tran nie wiem czy nadal aktualny szkołę, że czyta się fragmenty książek, żeby nie przeciążać dla mnie jest już tak naprawdę nie brak kuriozum tak tak mamy coraz mniej czasu, bo to się, bo się, gdzie Andrzej ja chciałem tylko powiedzieć, że książki są najróżniejsze i spełniają najróżniejsze ludzkie potrzeby ja np. w moim wieku mają w mojej pracy z moim doświadczeniem, a ja coraz rzadziej czytam książki im literaturę piękną-li tylko co część szukam literatury, która uczy mnie, a jak rozumieć jak rozumiał świat rodzą pewne zjawiska, więc szukam dokumentów szukam książek jeden z wywiadów rzek z wybitnymi ludźmi, którzy osiągnęli u mnie to zaczyna mieć przewagę to wynika z mojej pracy wynika z moich potrzeba także zainteresowania natomiast oczywiście staram się też trzymać blisko literatury np. no dzisiaj też rzadki to właśnie dzisiaj Słuchajcie byśmy sobie chcieli teraz tutaj uciąć rozmowę na temat poezji to być może okazałoby się, że nie znajdziemy wspólnego kat kanonu wierszy nad którymi chcielibyśmy pochylić pewnie każdy z nas ma swoje jakieś jakieś w tej sprawie preferencje i natomiast być może okazałoby się, że żyjemy archipelagi ach, rzekł, że kompletnie jesteśmy ludźmi każdy z nas my się na świecie cel, jaki tutaj wiersza przygotować dla licealistów siadła no tak no tak na ławkę każdy bank w każdym razie w każdym razie, więc to wszystko bardzo skomplikowane jak mówimy książka to z tego co ja wiem może się mylę może pan dyrektor tej poprawi zdaje się, że co roku w Polsce ukazuje się 40 000 tytułów co roku Słuchajcie 40 000 tytułów książek i gazu każdy znajdzie wszystkie oczywiście w tej chwili jest plaga tego wszystkiego bardzo małych nakładach na ogół małych rzadko który, który tytułu osiąga jakieś wielkie sukcesy więc, że w związku z powyższym to pokazuje słuchacze też przez ostatni 10 lat to jest prawie 500 000 książek pula tytułu się okazało nie sposób tego wszystkiego przeczytać nie sposób to nawet ogarnąć prawdopodobnie duża część tych tytułów to są rzeczy albo bardzo specjalistyczne część tego jest prawdopodobnie to są rzeczy zupełnie nie wartościowe, które po prostu ukazują się z powodów komercyjnych potem są przemyślane nie wiem co się z tym dalej dzieje natomiast za mało jest w naszej przestrzeni takich dyskusji rozmów, które kierowały naszą uwagę są takie oczywiście np. w TOK FM jest audycja nie wiem, która poświęcona jest Czytelnicy czytali tak poczytalny no ludzie młodzi ludzie bardzo bardzo mamy tu akurat tego dla mego punktu widzenia, jakby natomiast ciekawił się dowiaduje co młodzi ludzie chcieliby ewentualnie czytać co czytają tak natomiast skoro pan dyrektor mówi, że po sześćdziesiątce w Polsce prawie nie czytano to życie młodzi muszą o tym mówić, ale ja bym chciał usłyszeć w 60 latka, który którymi powiedz co go fascynuje i sobie co chciał przeczytać co on uważa, że 3 wartościowo no bo jakby, a nie wchodząc w ich gdzie żaden, ale niewinne dziaders twoi doświadczenie życiowe ma też jakiś wpływ na nasze wybiorą wybory również dotyczące książek śmiem twierdzić, że wiek bywa również wartością pozytywną nie tylko dziarskim obciążeniem akurat to jest duża szansa związana z tym, o czym mówi pan redaktor dlatego, że to jedni kłopoty międzypokoleniowe nie dotyczą tylko książek rzeczywiście dzisiaj babcia dziadek z wnukami mają problem komunikacyjny, bo po pierwsze, rzadko już mieszkają razem jeszcze 56 lat tam to się dużo częściej wiadomo tak, a oraz mają zupełnie inna lektura, o czym pan redaktor słusznie mówi mają też inne nośniki kiedyś było radio telewizja dzisiaj to zupełnie inaczej wygląda, żeby nawiązać relacje między osobami starszymi młodszymi czytanie jest niezwykła szansa, bo na początku dziadkowie mogą czytać wnukom, które nie potrafią czytać zatem mają wspólne tematy wspólnych bohaterów, ale także razem coś wspólnie przeżywają pomijam to, że wtedy czytają 2 osoby, czyli czytające ten komu się czyta natomiast kiedy starzeją się to ci młodzi mogą im czytać również w nawiązaniu do swoich wspomnień doświadczeń dzieciństwa czytanie w tej chwili może być znakomitą terapią sklejając międzypokoleniowe w rodzinach nie ma innych wspólnych doświadczeń to jeszcze zapytam koniecznie te rodziny, bo pan redaktor Gugała mówił o szkole, która sobie nie radzi z tym, żeby zasiać ziarno jak można byłoby to robić skutecznie to też moglibyśmy porozmawiać, ale zastanawiam się czy szkoła to nie jest już zbyt późno, bo wszystkie badania wskazują na tę toną ludzie uczyli się przez naśladownictwo prawda obserwujemy to co robią inni i zaczynamy też zrobić albo podobnie, że czytają ci, którzy mieli czytających rodziców ja pamiętam ze swojego dzieciństwa najpierw czytała mi mama albo tata potem nastał ten czas, kiedy dostałam Alicję w krainie czarów swoje ręce niczym, wspinając się na górę usiłowała przeczytać to samo na początku nie byłam zachwycona jednak czytanie przez mamy dużo fajniejsze tak, ale potem złapałam tego bakcyla tylko, że moi rodzice czytali oboje dużo i no właśnie jak nie ma tego świadczenia rodzinnego to jest właśnie straszny problem ja tu nawiążę do badań, bo pamiętam badania czytelnictwa biblioteki narodowej sprzed wielu lat i tam był taki wniosek 1 wniosek z 1 części tych z pewnej części tych badań, że dzieci wychowane w domu, w którym nie ma książek nie czytają jako dorośli nic już nie czytają są tymi takimi osobami jakiś pan dyrektor mówił, że po sześćdziesiątce pytani, kiedy przestali czytać mówią, że nigdy nie przestali czytać, bo nie zaczęli po prostu nigdy nie czytali, więc książki muszą nas otaczać muszą fizycznie być z nami, bo jak one są to wtedy jest szansa, że pani sięgniemy ktoś nawet przypadkiem nawet będąc w środowisku o jakim pani dyrektor mówi to znaczy, że pan skład na szczęście, żeby środowisku ludzi wychowywać się, którzy czytali tak, ale są ludzie, którzy są w środowisku, gdzie nie czyta mało tego wyrównywać szanse w no właśnie wyrównywać na sposób jeśli się ma dostęp do książki tak naturalne lasy, gdzie stoi na półce nawet kurczy w łazience niech sobie tutaj to taka też do więzienia za czary książek to Tarzanie jest w tej chwili realizowana od kilku lat ta akurat jest wzorem innych krajów, gdzie każdy dostaje każdy nowo narodzone dziecko dostaje pakiet książek przez kim dla rodziców, żeby zaczęli czytać natomiast to jest bardzo ważna, o czym mówimy, bo my znamy główna przyczyna nie czytania w Polsce i ona się właściwie nie zmieniła od 100 lat myślę tylko proporcje się nieco zmieniły, a główną przyczyną jest to, że duża część społeczeństwa nie kojarzy dorosłości z czytaniem, bo jeżeli w swoim dzieciństwie nie zobaczyło 1 osoby dorosłej, która w naturalny sposób otwiera książkę czyta wieczorem w ciągu dnia będzie kojarzyła dorosłości silnym sprowadzeniem samochodu picie alkoholu samodzielnym wyjazdem na wakacje takie są atrybut dorosłości powszechna, ponieważ my tutaj zapewne widzieliśmy ojca matkę babcię dziadka, którzy mieli swoje książki czytali w ramach odpoczynku notujemy, że częścią dorosłości jeszcze tanie natomiast duża część społeczeństwa 13 nie ma żadnych książek w domu poza podręcznikami, więc mnie widzi książek na półkach jako czegoś oczywistego oraz nie widzą dorosłych czytających to kolejnym pokoleniom kolejnym roczniku się oczywiście powtarza 80 do 20% tak wygląda sytuacja czytających rodziców bądź 1 dorosłego w rodzinie, który czyta dwudziesto czyli, jeżeli nikt nie czyta w rodzinie to jest 80% pewna, że dzieci nie będą czytały jako osiągną wiek dorosły i naszych badaniach nożem odciął widać jak w wieku między 24 lat przestaje się Cars edukacji tak nadal jeszcze ciekawsze badania pokazują jak sobie dobieramy znajomych, bo to jest jeszcze bardziej wyraźne, bo tylko nie czytające tylko 5% mają czytających znajomych to są 2 po 2 zupełnie rozdzielne plemiona stąd jak się zastanawiamy jak oni jak to się nie czyta skoro wszyscy nasi znajomi czytają tylko żyjemy w naszej czytając bańce dokładnie tak, a po drugiej bańce sobie nawet tego pytania nie zadaję to teraz szkoła jako szansa na wyrównywanie szans czytelniczych, bo przecież mówimy o tym, że szkoła właśnie ma wyrównać to, czego nie dostaliśmy w ramach naszego kapitału rodzinnego tak, bo do jednych m.in. Thomas będą mówić literackim językiem do kogoś innego mniej literackim mniejszy zasób słownictwa gromadzi teraz trafiamy do tej szkoły podstawowej w wieku 67 lat co szkoła mogłaby zrobić żeby, żeby takiego determinizmu nie było za chwilę się okaże, że albo mamy czytających rodziców dziadków ciotki wujków albo do widzenia będziemy czytać my się wydaje, że środowisko szkolne jest bardzo silne w dużych by co najmniej tak silne środowisko domowe dzieciaki bardzo podlegają silnie wpływa na swoich rówieśników jest też bardzo nauczycieli nauczyciele często też na czasie nasz już pojawia się inny autorytet niż mama tata tak i w momencie, kiedy na naszej drodze o 1 często słyszymy spotykamy kogoś, kto mówi, że ja zostałem lekarzem, ponieważ mieliśmy Super biologa liceum i konkurs tak pięknie potrafił mówić o tych różnych rzeczach to strasznie ciągnęło zacząłem się to z tego apotem określam synku czy pójdę na medycynę to jest to jest moja droga tak ktoś inny został nauczycielem albo nie wiem coś poszedł na humanistyczne studia, bo miał 1 polonista albo historię albo kogoś to to tak działa szkoła po prostu ona nas też kształtuje i to rzeczywiście nie znajdują we wzorcu w domu to powinniśmy znaleźć w szkole, jakie znajdziemy w domu nie znajdziemy szkolne szkoły mogą być beznadziejne po prostu nie można tam niczego znaleźć go zgubić, a to jeszcze zostaje nam media jak media się bardzo komercjalizuje i są jałowe i po prostu są tylko biznesem, a nie tym czym powinny media być to wtedy po prostu o nie mamy już tego ani w szkole ani w domu ani media na to gdzie aranżer no to może jakiś wzorzec byłby prawda no to wtedy tym wzorcem co może być to te wzorce mogłaby być jakaś polityka kulturalna tak znana wtedy mogliby politycy wkroczyć mogę mówić Słuchajcie my Polacy bądź mieć co najmniej tak samo czytanie jak Niemcy, z którymi rywalizujemy odwiecznie więc, ponieważ oni Unii czyta prawie każdy i po prostu są pewne obyczaje to również dajmy im bobu i pokażmy tym Niemcom, że jesteśmy od nich lepsi i po prostu czytajmy 2× tyle co oni, tak więc taka sportowa w lepszy, ale taka sportowa rywalizacja albo albo cokolwiek lub nie wiem innego żeby, żeby pokazać, bo czy można wykorzystywać pewne pewne komercyjne wydarzenia atuty do promocji np. czytelnictwa wśród książek czy mogę teraz zrobić pani redaktor Jerzy Rosiński 2 minut Robert Lewandowski po 8 latach w Bayernie strzelił tam 344 bramki po długich peregrynacja ach, przeszedł do Barcelony ja jestem z wykształcenia m.in. Barry z tą samą pracę magisterską na temat kultury katalońskiej tak dalej, więc ja się bardzo cieszę, że Robert Lewandowski przeszedł do Barcelony, bo kiedyś bałem się, że przecież do Realu, a jestem kibicem Marcela strasznie się z tego cieszę tak i to dla mnie wspaniała w ogóle i teraz co Barcelona z czytelnictwem no bardzo wiele patronem Katalonii Barcelona jest stolicą Katalonii jest Święty Jan po katalońsku sam Jordy Sant Jordi obchodzi urodziny swoje, a wie, że przepraszam czekają powiedział Jerzy nie Jan jest Święty Jerzy Bloch z zespołu, dlaczego to mi się pomyliła jest czymś co okej Święty Jerzy Sant Jordi ja mówiłem pomyliłem się, dlatego że samorządy obchodzi urodziny jest to 6 kwietnia i wtedy Katalonii wystawiają książki półki książkami na ulice odbywają się w samej Barcelonie kilkadziesiąt spotkań z autorami pisarzami to jest wielkie święto książki tego dnia panie dają panom, których kochają szanują lubią coś dają książki, a panowie paniom dają duże i całe miasto lata z wężami książkę ja myślałem kiedyś trzeba takie takie święto zrobić u nas po prostu takie w ramach uczenia się od tych co robią to lepiej no ale nie mogliśmy Świętego Jerzego zrobić, bo u nas jest czysty 3kwietnia wcześniej, bo czasami pada jest to się tak nie da zrobić, ale my na Świętego Jana, który jest po pierwsze, patronem naszego nestora polskiej literatury Jana Kochanowskiego stąd moja pomyłka Janas Jerzym dobrze się zdarzyła dzięki temu teraz będę mógł to wzmóc jeszcze raz w celu po drugie, kiedy ja to sobie pomyślałem że trzeba by to było zrobić okazało się, że biblioteka narodowa już wystąpiła z tym z tą inicjatywą i oni Świętego Jana robi robią spotkania właśnie takie tutaj w Warszawie, gdzie to jest zawsze albo w przestrzeni jakiś parku czas gry w czasie mogą określić można tak dalej, tak więc pomyślałem sobie że, dlaczego my nie możemy sobie zrobić na wzór Katalonii takiego święta książki wyobraźcie sobie, że w Katalonii na Świętego Jerzego Kędzior, gdy oni sprzedają więcej książek niż przed Bożym Narodzeniem, bo wszystko jest tym książkom wtedy poświęcony po prostu książek miliony wtedy się tam sprzedaje wszyscy mało tego to jest tak zaraźliwe, że nie zrazili tym całą Hiszpanię to jest w ogóle w tej chwili w całej Hiszpanii święto i do Barcelony 23kwietnia przyjeżdżają telewizje z całego świata, żeby pokazać ten fenomen ten moment miliony ludzi z książkami spotkania to życie tym wszystkim itd. ale tutaj o książce następnego dnia nie wiem co z tym zrobił nieważne, ale jeżeli zakłada że, żeby ktoś przeczytał to musi mieć książkę w domu to takie święta jest potrzebne nawet dostać ją dostanie, jakie dostanie tę zaniesie do domu, a nawet w domu to być może on albo ktoś inny też, że i coś się tutaj otwiera prawda zobaczcie jak wielkim sukcesem w Polsce okazała się noc muzeów noc muzeów, do których pies kulawą nogą nie chodził przychodzą tłumy stoją w kolejkach po prostu czekają, żeby całą noc, bo stworzyła z tego fantastyczna impreza, więc ja od wielu lat mówię zróbmy sobie na Świętego Jana ogólnopolskie święto książki lub spotkanie autorskie róbmy tam w sobotę świętojańską równocześnie duńską róbmy sobie po prostu nie wiem turnieje poetyckie czytanie książek spotkania z autorami wszystko co można zrobić spędzamy ten czas razem, ale niech jak bohaterem tego czasu, gdzie ta książka i nauczymy się tego od Katalończyków póki co FC Barcelona grać ciut lepiej niż Legia Warszawa czy jakieś inne polskie drużyny no ale jeśli chcemy, żeby kiedyś Legia Warszawa wygrała z Barceloną to musimy też postarać, żeby w tej dziedzinie troszeczkę starać się wziąć to czy oni są dobrze są fantastyczni zrobili genialny święto książek przyjeżdżają telewizje z całego świata, żeby oglądać przyjeżdżają turyści miliony turystów przyjeżdżają do Hiszpanii właśnie wtedy, żeby zobaczyć zobaczyć te róże zobaczyć te książki nie musimy tych róż sobie zdawać, że są po prostu dawać na większość tygodnia na Świętego tak jeszcze zastanawiam nad rolą państwa pytanie do pana inne doktora państwo aktywne w działaniach na rzecz tego, żeby Polacy czytali więcej to jest coś co leży w gestii organizacji pozarządowych pasjonatów ambitnych bibliotekarki bibliotekarzy, którzy organizują różne rzeczy jest aktywne oczywiście tutaj narzekamy i to jest jasne co co mnie bardzo cieszy to jest to, że czytanie nie z tematem politycznym rzeczywiście jest tutaj zgoda między opozycją, a na rządy bez względu na to kto jest opozycją, ale to jest rządem i rzeczywiście mamy drugą edycję Narodowego programu rozwoju czytelnictwa, który ma pieniądze, aby wymuszać na wszystkim samorządach, ale nie tylko dotowanie bibliotek przede wszystkim zakupach książek na zasadzie takim daję wam złotówkę, ale pod warunkiem, że wydacie drugą złotówkę i tak rzeczywiście czy 500 000 książek kupowanych w ten sposób co roku bardzo wielu lat w tej chwili jest kontynuacja, ale także pieniądze płyną do organizacji pozarządowych, które powinny być po prostu aktywne przy biblioteka w każdej gminie w Polsce musi być biblioteka publiczna czynna uruchamiane są również środki dla bibliotek szkolnych, żeby dzieci nie musiały biec po lektury szkolne do do innych bibliotek rola bibliotek, które tutaj wspomnieliśmy również wiąże z kojarzeniem dorosłością bardzo mocno zachęcam wszystkich, żeby otworzyć biblioteki w sobotę, jeżeli dzieci widzą dorosłych u siebie w domu czytających to mogą zobaczyć w sobotę, kiedy całe rodziny będą mogły przyjść do biblioteki pożyczyć książkę to jest bardzo ważne, żeby samorządy otworzyły biblioteki w soboty dzisiaj tylko 15% bibliotek jest otwartym, a w weekend mamy w sumie, więc to jest czas, kiedy odczytanie z częścią czasu wolnego dorośli czytają przede wszystkim w weekendy albo wieczorami czytam głównie wtedy jestem naprawdę zmęczone, więc tłumaczenie, że nie czytam jestem zmęczony nie jest właściwym odpowiedział, bo to szybko odpręża, jeżeli będzie można pójść całą rodziną dziadkami dziećmi wnukami do biblioteki, żeby wziąć udział w jakiej zabawie pożyczyć książkę czy nawet zostawić dziecko jak się idzie na zakup zostawić na jakich zajęciach w bibliotece, czyli miejscu bezpiecznym to będzie z korzyścią, bo dzieci zobaczą dorosłych przychodzących do biblioteki jak przekonać chłopca dwunasta czternastoletniego, że czytanie jest ważne, jeżeli nie widzi ojca czy dziadka Lewandowski jest dobrym pomysłem jest to osoba obdarzona nie wysokim autorytetem przeszkodzi wiemy z kilkakrotnie traktach kilkakrotnie tak i wiemy, że czytanie wiele osób przyniosło efekt chęci bycia kimś więcej książka zuch uchwala dobycia więcej niż się ma i też bardzo często to jest przewaga bibliotekarki nad nauczycielką nauczycielka ma klasę i przemawia do klasy oraz na końcu semestru wystawiania ocen bibliotekarka zawsze patrzy prostował czy rozmawiasz konkretna osoba nigdy nie ocenia dlatego w życiorysach różnych osób nie tylko nie nie tylko pisarzy aktorów mówi się o polonistce albo bibliotekarka, która podsunęła książkę mówi wiesz ty masz talent przeczytaj to spróbuj dokądś pojęć może zobaczy ten talent jest wart rozwoju bardzo często tak się dzieje no właśnie do właściwego człowieka czy dopasować właściwą też lekturę właściwą książkę, a jest z czego wybierać od wynalezienia druku w Polsce to jest 1 100 000 tytułów nie sprzedamy tego przez całe życia natomiast na całym świecie też jakieś 106 000 000 tytułów naprawdę jest z czego wybierać 10 000 na na życie starczy to jeszcze 1 stan na koniec Maria Deskur działaczka na rzecz upowszechniania czytania współ fundator i prezes fundacji powszechnego czytania mówiła kiedyś tak absolutnie hańbiące będzie jeśli my polskie elity początku 2001. wieku nie zaczniemy wykazywać radykalnie większego zaangażowania w temat upowszechniania czytelnictwa w Polsce to będzie prawdziwa hańba intelektualny spadkobierca Adama Leszczyńskiego za 100 lat będzie miał co opisywać czy za 100 lat możemy być bardziej czytającym narodem czy wręcz przeciwnie kilka, jeżeli mamy aspiracje to tam, jeżeli nie mamy ambicji rozwojowych płynie no właśnie nie będziemy narodem nie będziemy czytali, bo nie będzie nas łączyło zostaniemy za Amerykanin Giovanni w sensie komercyjnej rozrywki tylko hollywoodzka szmira będzie dla nas dobra już nie zastanowimy się sztuki wyższej tylko Harry Potter będzie dla nas synonimem wartościowej literatury itd. więc po prostu, jeżeli mamy jakiekolwiek ambicje to to chcemy przetrwać jako naród nie ma innego wyjścia musimy musimy czytać mało tak musimy pisać i tu na szczęście nieźle tak piszemy mamy laureatów nagrody delegatów na dobę nawet mamy mamy Olga Tokarczuk jest aktualną można je dotknąć można przyjść na spotkanie można można różne rzeczy zrobić to tutaj mam kontra kolejny cytat Jacek Dukaj mechanizm wyzwalania pisma napędzają miliardy codziennych wyborów producentów konsumentów kultury nie napisze listu zadzwonię nie przeczytam powieści obejrzę serial nie wyrażę politycznego sprzeciwu w postaci artykułu nagram filmiki wrzuca na YouTube nie spędza noc na lekturze poezji gram w grę nie czytam autobiografii żyję życiem cele głów na Instagramie nie czytam wywiadów słucham oglądam wywiady nie notuję nagrywam nie opisuje fotografuje jej Kuno to wszystko prawda natomiast są też tacy np. ludzie, którzy w taki fajny zwyczaj on się wziął zwyczaj anglosaski u nas też zaczyna się powoli Plewiska wśród no być może nie chcę użyć słowa, ale jednak w jakim sensie elit to znaczy ludzie towarzysko mawiają się po to, żeby się spotkać się z na jakiś czas i zadają sobie obowiązek przeczytania jakieś książki i to spotkanie potem dotyczy, zanim zacznie dotyczyć wina spraw towarzyskich czystych itd. przez pewien czas dotyczy właśnie tej lektury i wymienia się swoimi uwagami mówią o tej o tej książce zastanawiają się proponują też książkę na następne spotkanie i to stanowi dodatkowy taki taki pretekst do spotkania dba jak ktoś np. nie lubi grać w karty, tak więc gdzie można się spotkać to można się spotkać przy takiej okazji i teraz, zanim Sejm zamiast od razu się do bufetu i do flaszki można sobie usiąść i porozmawiać po prostu o książce o swoich wrażeniach o tym czym nam się kojarzy z jakimi innymi lekturami podyskutować sobie co co tutaj jest nie wiem ciekawego co jest nieprawdziwego co tu jest wartościowego itd. to wszystko jest Super temat Polacy uwielbiamy dyskutować się nie wiem kłócić spierać każda lektura jest naprawdę no to jest morze możliwości, żeby zaspokoić naszą naturalną cechę, jaką jest pieniactwo w ale Dukaj nie nie ma racji stuprocentowej, dlatego że żyjemy w czasach bez precedensu, w której ludzie powszechnie piszą takich czasów nigdy nie była dobrym piszą SMS-y na wszystkich komunikatora nigdy się nie zdarzyło tak, żeby osoby o najniższym wykształceniu zastanawiały się jak naj krótszej pisemnej formie swoją myśl zmieścić tam oczywiście nie zawsze wzniosła godna pochwały, ale takiego ćwiczenia przeciętny nisko wykształcone serii g, zwłaszcza zwrócić uwagę na to, że technologia niestety idzie w poprzek tego co pan mówi w tej razi wnioski mogą po prostu można gadać do telefonu to pisze, ale anten oczywiście, że napisze, ale po pierwsze, rozsyłamy, bo przeczyta jednak nie nagranie zostanie słuchane tylko przeczytane zostanie i to, że komunikatory rozwiąże nie możemy ich nazywać tutaj sprawdzają się pomiędzy, dlatego że tekst nie, że jest nagranie oczywiście nagranie w tej chwili zaczyna mocniej wchodzić, ale ciężko się podzielić 1 nagraniu z wieloma osobami jest jednak utrudnione natomiast tekst jest, więc jesteśmy między scenariuszami takimi albo czytanie w przyszłości będzie jak picie wina chodzenie do opery i czytanie bardzo wyrafinowanych wierszy, czyli bardzo bardzo elitarna możliwe, że tak będzie sala operowe są wypełnione ludźmi są nadal chętni, którzy tak, ale przeciętny Polak chodzi do opery oraz na 123 lat albo nauczy myślę, że czytanie po prostu częścią naszego normalnego życia jest jasne, że się pożycza na kant książka względu NATO, jakie mamy wykształcenie jak, w czym się zajmujemy po prostu część naszego życia naszej modernizacji jako państwa jako rodziny jak każdego z nas Jarosław Gugała dziennikarz bardzo dziękuję dziękuję bardzo, dr Tomasz Makowski dyrektor biblioteki narodowej dziękuję bardzo, ja też państwu bardzo dziękuję za wspólnie spędzony czas zachęcamy, żeby resztę wieczoru poświęcić na jakąś przyjemną lekturę i oczywiście zapraszam na audycję sprawy różne już za tydzień w niedzielę o dziewiętnastej do usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: SPRAWY RÓŻNE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Więcej niż na antenie! Teraz TOK FM Premium 30% taniej: podcastowe produkcje oryginalne, Radio TOK FM bez reklam i podcasty z audycji. Nie zwlekaj i słuchaj wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA