REKLAMA

Polskie elektrownie uśmiercają miliony ryb

Weekend Radia TOK FM
Data emisji:
03-09-2022 22:00 (Powtórka: 21-01-2023)
Prowadzący:
Czas trwania:
53:48 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry państwu Ewa Podolska proszę państwa nie przypominam sobie by słowo ryba zajmowało tyle miejsca na pierwszy w czołówkach gazet we wszystkich mediach itd. oczywiście przyczyna smutna ostatnia katastrofa ekologiczne na Odrze Otóż my zwykli zjadacze chleba, którzy z rybami mamy do czynienia w postaci przygotowanej na talerzu jakiejś innym, jakie zdanie BRE chyba puszki c karty bez Narodzenie nowy karp wigilijny i nagle nagle zobaczyliśmy ze ryby i istnieją względnie wiedzę Rozwiń » oczywiście o wędkarzach, że ryb istnieją w rzekach, że takie ilości ryb są urzeka, że tak duże ryby są w naszej rzekach i że gdyby stanowią od 100 było kluczowe na okrągło bardzo ważną co jest nasze przychody całego ekosystemu rzecznego, a my dzisiaj chcemy nie wracać do Odry w tej chwili do tego co się stało na Odrze, ale chcemy porozmawiać o innych zagrożeniach właściwie nawet nie są zagrożenia wobec są zagraża coś co może się wydarzyć chcę się wydarzenie to się wydarza, albowiem by olbrzymie ilości odbić upadłym liczby ust moich ekspertów dziwną w wyniku działania elektrowni, bo sobie z tego nie zdajemy jest spraw do tej rozmowy zaprosiłam woli dialogu dla prof. Tomasza Mikołajczyka dzień dobry dzień dobry pan reprezentuje pracownik Serge i badań geologicznych i drugie mitologię jest pan dr Michał Nowak, gdzie zdobędzie nowych panów z tego, że ich biologię prowadzi gospodarstwo rybackie ma za nowi, ale w trzecim gościem jest przedstawiciel organizacji pozarządowej czy pan Robert Robert wręcz wystawa ze stanu rzecz się dzień dobry dzień dobry witam państwa serdecznie witam panią ja zaczynam bardzo ogólnie powiedziałam z powodu elektrowni dżina tysiące miliony, a może miliardy ryb i czy któryś z panów zabierze pierwszy głos był pyta zacząć rozwijać wczesnych walka bez wspólnej jazdy też tak mówimy musimy doprecyzować to znaczy elektrownie pani Kazi nie wszystkie elektrownie są odpowiedzialne za takie duże straty jeszcze uchwały nie będziemy mówić tylko elektrowniach, które wyposażone są dość stary już technologicznie otwarty system chłodzenia, bo można elektrowni chłodzić na 2 sposoby albo systemie zamkniętym, który zużywa bardzo mało wody albo w systemie otwartym, który zużywa w odróżnieniu od tego pierwszego olbrzymie ilości wody i to są ilości, które mierzymy w dziesiątkach czy nawet setkach metrów sześciennych na sekundę i proszę ja mam takie pytanie tak, że jest jak słyszę i ich słuchać służy system zamknięty to była wyobrażenie, że ta sama woda krąży cały czas, ale skoro dokładnie tak jak już tak krąży w pewnej w pewnym obiegu on oczywiście uzupełniany jest o jakiś tam niewielki procent codzienne lub co jakiś czas, bo woda odparowuje, ale generalnie krąży ta sama woda tak jej, że ponad będzie ciepło potem się o Ziębie i znowu zaś żona jest schładzane w tzw. chłodniach kominowych to są te charakterystyczne wielkie Gruszką waty my twory, zwłaszcza ostatnio widzieliśmy przy okazji kopalni Turów np. albo elektrowni Jaworzno to są te wielkie ruchy są chłodnie kominowe i tam następuje chłodzenie, bo też nie wymaga nie wymagamy tam woda krąży po prostu natomiast o systemie zamkniętym ciągle nowa woda nie o systemie otwartym jest ciągle nowelizacji otwarty charakter i wymaga to wymaga olbrzymich ilości wody tak jak mówię to są dziesiątki albo setki metrów sześciennych na sekundę i dlatego takie elektrownie zawsze są budowane na brzegach wielkich rzek wielkich rzek albo tak jak w przypadku mniej czasami zdarza się nam na wady i ujściach rzek do morza nad sytuacjami czy nad brzegami mórz o to by mieć praktycznie nieograniczony dostęp do dowodu im to jest proszę o ilość ta tak kubatura gigantyczna jest właśnie problemem, ponieważ wraz z wodą do systemu elektrowni zasysane jest wszystko to co w niej żyje, a nie zostały wcześniej o lody od filtrowania w jaki sposób, a duża ryba też duża ryba nie, ponieważ wzrosła, ponieważ wszystkie te instalacje są zabezpieczone no mówiąc kolokwialnie kratami prawda, czyli i wszystkich wszystkie duże zanieczyszczenia, czyli gałęzie liście papiery worki szmaty itd. wszystko zostaje zatrzymany na kratach, a dopiero to co jest mniejsze niż kilka centymetrów dopiero jest zasysane dalej no ale to są szczegóły techniczne dziękuję, ale ekscesy ciekawości duża ryba nie przejdzie przez kratkę no bo dzisiaj, ale znający przecież istnieją dotyk Radia wolnej od tak może nieco nas tak oczywiście to jest inny problem bardzo mocno dyskutowany badany na Zachodzie Europy i Stanach Zjednoczonych to jest tzw. 5 event, czyli przy sanie 3 twierdzenie rymy do krat do są bardzo duże straty wszystko zależy od szybkości prądów, jakim w elektrowniach komika wodę, ale to jest inny problem to jest nie badaliśmy tego, więc nie mamy żadnych danych ani i informacji na temat jak to się dzieje u nas, ale to jest osobny problem bardzo poważny były badania z Wielkiej Brytanii robione w stanach Zjednoczonych to są dziesiątki ton ryb, które dużych, które z jakichś przyczyn nie uciekł jest w stanie uciec od tych instalacji zostają przypisane do krat, ale my naszych raportach naszych badaniach w tym problemy nie zajmowaliśmy to ja jestem dumna z siebie zauważa w tych sprawach ja też jestem pod wrażeniem i 5 i powiedzieli panowie powiedzieli pan wie, że badania prowadzić ostatnio postanowił jakiś raport NATO na ten temat czy mogę coś dokładnie widzieć, który spadł w pana doktora pan Robert zakręty to może ja jeszcze będę kontynuował Otóż badania prowadzimy od 2018 roku i od tego czasu ukazały się 3 dość obfite raporty z waszych działań i do praktyki staramy się to publikować w ten sposób w miarę na bieżąco na ostatni raport, który ukazał się dosłownie 10 dni temu to są to jest prezentacja wyników, które i z badań, które prowadzone były w 2020 dwudziestym pierwszy na wcześniejsze raporty to sukcesywnie i wstecz prawdę, więc z tak to wygląda w tych jeden z kolei jedną z tych 3 raportów jeszcze, o których tutaj wspomniał pan profesor, na który też chcemy zwrócić szczególną uwagę to jest raport, który był poświęcony wyłącznie aspektom środowiskowych skutków zrzutu wód chłodniczych przez elektrownie, a dzisiaj mówią skutkom termicznym czy raport dotyczył zmian w terminie czy w temperaturze wód powodowanych działalnością w tym przypadku 2jednym z największych elektrowni w Polsce opartych o węgiel kamienny, czyli elektrowni Połaniec elektrownie Kozienice jest na razie badania były prowadzone dwukierunkowo od obszaru owo czy z 1 strony zasysanie wspomniany przez pana profesorem z drugiej strony zmiany termiczne, które są tutaj też, gdyby kluczową kwestią, którą się zajmuję od kilku lat to porozmawiajmy może najpierw o tym zasysa sami już na pewno wiemy, że małe rybki narybek małe organizmy małych wiązkach też są w wodzie, które przejmą system gratki są zasadne jak domyślam się, że one winą potem, jaka jest jego skalę jak to wygląda to może ja rozkaz, aby pan Michał Nowak przede wszystkim musimy sobie uzmysłowić o jakiej skali wielkości tutaj mówimy dziś to nasze badania dotyczą wylęgu, czyli Lars tuż po opuszczeniu i czy mijali to są organizmy o długości kilku kilkunastu milimetrów i one mają bardzo ograniczone zdolności pływackie one dlatego by mieć 1 są tak dość kolokwialnie zbiorczo nazywamy ich planktonem, ponieważ one są biernie unoszone przez wodę jest, toteż 1 ze sposobów kolonizowali przez nie nowych terenów i w związku z tym niektóre gatunki mają wyjątkowo takie duże tendencję do wchodzenia mówimy do tego dryfu, czyli poddawania się w ponoszeniu przez płynącą wodę te oczywiście są, tym bardziej narażone na wszelkiego rodzaju zasysania, a więc powtórzę jeszcze raz to są to są rybki wielkości kilku kilkunastu milimetrów, które nie są w stanie przeciwstawiać się i szybko płynącej wodzie i pytanie zyska przecież nie pytanie o skalę one przychodzą na świat wykluwają się najczęściej w strefie przybrzeżnej dużych straży przybrzeżnej rzek w tym roślinności i dryfują głównie wzdłuż brzegów rzecz jasna, bo one nie są w stanie dużych wystaw dystanse pokonywać natomiast woda w rzece nie płynie taki trustu liniowo Mutko mniej lub bardziej krążyli wiruje w związku, z czym one płyną z całym przekrojem, żebym rzecz w ilościach no i idących dziesiątki setki milionów osobników ma krótki tylko odcinku natomiast do elektrowni dostaje się wg naszych szacunków od około 15 nawet 14 wszystkich Lars dryfujących w danym przekroju 1514 szacunkowo jakieś szacunki są prawda tak szacunki są to w zależności od roku w zależności od tego jak bardzo udane jest tarło, czyli rozród poszczególnych gatunków, które uzależnione od przebiegu temperatury od wielu warunków hydraulicznych dym zmienne, ale no i w przypadku choćby elektrowni Kozienice to na przestrzeni 3 lat wahało się pomiędzy 6070100 kilkadziesiąt milionów osobników w skali 1 sezonu natomiast natomiast większa, jakby większe znaczenie ekologiczne wydaje nam się, że ma nie to ile, jaka jest wartość liczbowa bezwzględna no bo ona w sumie może niewiele mówić w NATO ważniejsza jest wydaje nam się to jaki to jest procent wszystkich osobników dryfujących na danym odcinku, ale czy jest tak, że można powiedzieć no dobrze dzieje się to od wielu lat no to musimy być tutaj pisać na straty tę 15 co trudno przecież naturze też nie taki narybek i dalej tylko część to przecież zawsze wiemy, że go część osiąga wiek dojrzały osobników, jeżeli my nie widzimy spadku, a przyczyny możemy do sami właśnie z tym zasysanie spadku ilości jakiegoś populacji gatunku to no cóż to trudno to są koszty uboczne jak czytam sobie przed takim filmikiem, który pod pokazywał ktoś napisał tak prąd czy napisał wolę prąd no, czyli poświęca ryby dzięki temu naprawdę pan Tomasz Mikołajczyk no kilka wątków naraz, ale może uporządkujmy, więc bardzo często podczas naszych prezentacji na różnych forach jedna z pierwszych odpowiedzi osób, które jem może nie dowierzają albo są sceptycznie nastawione do tego typu badań to było to, ale dobra ginie ileś tam milionów, ale to przecież tak wiemy doskonale, że przeżywa naturalne przeżywalność od stadium kryć wylęgu do osobnika dorosłego to jest czasami 1% czasami pół procent czasami kilka procent w zależności od LOT-u no wszystko się zgadza tylko, że te 90 kilka procent mówi o warunkach naturalnych, które mówi się, że ginie, ale ono nigdy nie nasienie ani Louie ani nie odlatuje w kosmos tylko jest pokarmem dla milionów innych istnień, które bytują rzec prawda dla innych to nie jest coś, że to znika no to jest to jest idealny pokarm dla milionów czy nawet miliardów osób innych ryb czy innych kręgowców, które tymi larwami tym narybkiem się żywią, więc jeżeli by w warunkach naturalnych to jest po prostu bardzo ważny, a może nawet najważniejszy element piramidy troficznej natomiast, jeżeli te 90 czy kilkadziesiąt czy kilkanaście procent rozpuści my dosłownie w wodzie chłodniczej to o raz, że tracimy te ryby 2 przerywamy czy upośledza my bardzo poważnie cały całą tą drabinę prawda pokarmu ten trend ten dym, który z dziennym itd piramidy troficznej, więc to jest to nie jest to jest żaden argument, że większość tych ryb tak czy siak umrze nie dożyje wieku dorosłego, więc to w ten sposób staramy się tłumaczyć, że to jest gigantyczna gigantyczna strata dla środowiska, a jeszcze jak pani wspomniała tęgie drugą kwestię drugie pytanie, które długo wątpliwości chyba też się do tego się do tego się do tego co sprowadzało było jest będzie Hana, bo ktoś napisał nic to oczywiście pewnie się pojawi zaszyć się naszej rozmowy, bo zostawił ktoś tego alternatywę prąd albo ryby napisał wolę prąd no ale może należy szukać rozwiązania takiego z byłych i Frąc, żeby ryby prawda no za taka ponura to oczywiście to rozwiązanie to było na samym początku naszej rozmowy to znaczy generalnie rzecz biorąc systemy otwarte bardzo wodą chłonne systemy do są technologie bardzo przestarzały i są elektrownie w przypadku Polski, ale też z innych krajów to są elektrownie których, których projekty powstawały w latach sześćdziesiątych elektrowni były wtedy budowane sześćdziesiąte siedemdziesiąte lata, czyli funkcjonują już prawie pół wieku Teresy wszystkie nowe instalacje, które się buduje na świecie w Polsce też również chociażby nowy blok w Kozienicach czy elektrowni Opole czy elektrownia Jaworzno to są i ultranowoczesny i instalację z zamkniętym systemem chłodzenia, które po prostu całkowicie eliminują problem, którym mówimy mówimy o starych elektrowniach przestarzałym otwartym systemem chłodzenia bardzo dokładnie i żadne zabezpieczenia w tych w tych tych elektrowniach nie są w stanie spowodować, że do do nich nie będą wpływać rysujące małe ryby i tutaj po prostu by nasz postulat jest taki, że by powoli od takich powodów chłonnych instalacji odchodzić nie ciągle remontować jak mato miejsce wielu wielu przypadkach pan Robert w ręce, aby ten pan Michał Nowak PiS pan będzie zamknięty tak jakby chciały wyraźnie podkreślić, że my jednak, o czym chyba niektórzy zresztą zapominają żyjemy w 2001. wieku to nie jest ani osiemnasty dziewiętnasty czy czy dwudziesty wiek tylko to, że jest bardzo znaczący skok postęp technologiczny, więc dzisiaj nie to nie jest wybór ten zresztą pani słusznie zauważyła pomiędzy dobami frontem wybór jest prosty i prąd i ryby i są dzisiaj technologie są dzisiaj rozwiązania, które to doskonale umożliwiają, owszem, jak pod podkreślił to pan profesor mamy lepsze systemy zamknięte natomiast oczywiście nie jest rozwiązanie na dłuższą metę z uwagi na postępujący kryzys klimatyczny ona 8 znacząco ograniczą zabijanie ryb, sięgając nawet tam do kilkudziesięciu procent będą niższe straty natomiast najdłuższa w dłuższej perspektywie to nie jest żadne rozwiązanie dlatego my uważamy, że trzeba dziś sięgać nie nie za nie biadolić skieruje do tych osób, które na cenie który, które będą oczywiście narzekać, że nic się nie da zrobić na my dzisiaj mamy korzystać też czy rozwiązań przyjaznych rybą przyjaznym Klim klimatowi, a więc to muszą być rozwiązania czy się to komuś podoba się komuś nie padły podoba to są to ma być taki model po prostu energetyki oparty przede wszystkim poprawę efektywności energetycznej oszczędzanie energii odnawialne źródła energii zaczyna jest tu od wiatru słońca czy geotermii czy biogazu oraz magazynów energii to musi być taki model miejscem zrealizowany jak jak obecnie, gdzie mamy duże molochy spalające węgiel, ale taki po prostu zdecentralizowany system produkcji inny Energi wykorzystujący inteligentne sieci, które są, gdyby dla niego kluczowym kluczowym elementem także rozwiązań naprawdę dzisiaj mamy mnóstwo to są rozwiązania przyjazne środowisku przyjazne rybą przyjazne po prostu ludziom, ale trzeba w końcu w to uwierzyć, że da się to po prostu zrobić trzeba natychmiast zrobić, bo niestety z tym przez państwa mamy coraz mniej czasu coraz mniej czasu dla nas tą datą graniczną, kiedy musimy ostatecznie zrezygnować z tych rozwiązań opartego paliwa kopalne też najpóźniej rok 2035 niestety musimy się pożegnać z energetyką węglową, a pan Michał Nowak rękę wejście w czasie po takich kategorycznych słowach czy pan wręcz tylko wiedział, że oś trochę głupio teraz powraca jeszcze do takich kwestii czysto biologicznych, ale chciałbym nawiązać do tego co pan profesor powiedział Janowicz ma rzeczywiście przypuszcza się w literaturze naukowej, że no tak duży ubytek wylęgu poszczególnych gatunków może być przez te gatunki w jaki sposób powiedzmy w cudzysłowie rekompensowany ujawnia się tutaj zapewnia duża plastyczność jeśli chodzi o rozród czy zagospodarowanie zasobów poszczególnych gatunków no bo gdyby tak nie było no to, jeżeli co roku ubywa 25 powiedzmy 25% 14 przychodzącego na świat wylęgu no to w krótkim czasie kilku generacji kilku pokoleń no dany gatunek lokalnie wymarł, a wiemy, że tak nie jest, więc tutaj ujawniają się rzeczywiście nią zdolności przystosowawcze poszczególnych gatunków natomiast należy pamiętać, że i no w wiele gatunków, zwłaszcza tzw. po silnych ryb karpiowatych ryb związanych z rzekami szybką szybko płynącą dobrze natleniona wodą wymagający w stosunku do warunków środowiska to są często ryby, których tryb życia i sposób rozrodu właśnie wyjątkowo predestynuje je do tego, żeby ginęły w takich okolicznościach jak to za pisanie do elektrowni i co ciekawe właśnie te gatunki w ostatnich kilku dekadach z borykają się wręcz z załamaniem demograficznym w populacji one w skali całej zlewni Wisły media tylko my przeżywały załamanie w ostatnich dekadach, a więc taka, jakie są gatunki ktoś młody mówimy o takich gatunkach jak certa świnka Brzana, a nieco mniejszym stopniu również kleń jelec to są to są gatunki niektóre z nich certa przede wszystkim oraz świnka, a także w mniejszym stopniu Brzana no to były jeszcze nie aż tak bardzo dawno temu gatunki o znaczeniu gospodarczym one były poławiane przez rybaków rzecznych ma skalę gospodarczą natomiast wraz z najpierw zanikiem ryb anatomiczny, czyli dwu środowiskowych łososia troci no jeszcze wcześniej jesiotra, które stanowiły taki trzon ekonomiczny i rybactwa rzecznego, a później właśnie z ze systematycznym zmniejszaniem się wielkości populacji tych krajów silnych ryb karpiowatych zanikło po prostu rybactwo wiślane jako nieopłacalne i tak od lat pięćdziesiątych przez 607 aż do 81 po drugie, kolejne spółdzielnie rybackie nie idąc od góry Wisły, czyli od Krakowa swoje ujście na pocztę dolny odcinek zanikały jednak drugie no, więc tak, ale wracając do deski do Meritum tej wypowiedzi chodzi o to, że taki ubytek 1314 czy 15 wielkości danego rozrodu danego gatunku w danym roku na pewno jest poważnym ciosem dla populacji i tak borykającej się z innymi problemami takimi jak degradacja siedlisk zanik stosownych miejsc do rozrodu zanik miejsc stosownych do wzrostu właśnie takiego wylęgu i rozwoju później narybku i dorastania do dojrzałości, więc cały szereg takich zagrożeń no amin dokładamy taką dodatkową dużą presję, która się utrzymuje w sposób stały rokrocznie przez kolejne dekady tak jak pan profesor wspomniał to są elektrownie funkcjonujące już 4050 lat rada miniony rok rocznie zabijają takiej ilości wylęgu pan prof. Tomasz Mikołajczyk na wystarczy jeśli chodzi o ten w długofalowy wpływ tej instalacji który, który trwa przez kilka ostatnich dekad to by dopracujemy może trochę dłużej niż Michał, ale jesteśmy w tym zawodzie już od kilkudziesięciu lat im i z przerażeniem obserwujemy to co się dzieje w polskich rzekach, ponieważ prowadzimy dość systematyczne badania i pewnych fragmentów rzek prawem od kilkunastu lat jest prowadzony bardzo dość poważny państwowy monitoring ich komunistycznych prowadzony przez generalnego Gene przez dość generalną dyrekcję ochrony środowiska tutaj mi razem z Instytutem rybactwa śródlądowego wystarczy zadać pytanie albo właśnie w Instytucie albo do sił i dowiemy się natychmiast, że monitoring, który trwa już od bodajże 20001011. roku wykazuje w tej chwili, że i inne zamiast poprawy stanu ekologicznego, że i, jaki nakłada na nas dyrektywa unijna mamy postępującą ciągłą degradację to znaczy zamiast być coraz lepiej jest coraz gorzej mówię to z pełną odpowiedzialnością chwalimy się oczywiście, że oddaliśmy tam ileś oczyszczalni to prawda to to tamto dbamy o czystość sprzątamy brzegi, ale tak naprawdę to problem jest jeszcze bardzo wielu innych dziedzinach prawda mamy tutaj na myśli to co mówił Michał, że to są inne też czynniki jest fragmentacja do rzeczy prawda, czyli przegrać ani, że ciągle nowymi, więc cieniami zaporami tamami zamyśle łzami tak dalej kolejny po jakieś szalone pomysły, więc przecinanie dróg migracji odcinanie się bliskich tak dalej tak dalej i ni i ciągłe walki z Melzerem Tammy to znaczy ciągłe prostowanie regulacja rzek, która i jest po prostu wyrokiem śmierci na tę rzeki, jeżeli sobie wyobrazimy, że w ostatnich latach wyregulował liśćmi kilkanaście tysięcy km potoków rzek strumieni i czyli odcięliśmy proszę zniszczyliśmy całkowicie olbrzymie fragmenty dorzeczy Wisły Odry pozbyliśmy się wody i zafundowali sobie suszy, a przy okazji zafundowaliśmy sobie od czasu do czasu potężnej powodzi, ponieważ wyregulowane rzeki są podwójnym zagrożeniem albo z pobiły pogłębiają efekt suszy albo potęgują efekt powodzi to wszyscy dokładnie wiedzą, a my nadal ciągle regulujemy prostujemy betonu wiemy, że także to są to jest tak na marginesie o bo to już sen jest jak dodano nowy element, który zabija te nieszczęsne stworzenia Bury nie mogą się nie jak bronić jak nie było pieniędzy tyle za różne plany zapowie prostowanie regulacji rzek czy unijne pieniądze na te rzuciliśmy się z ochotą by to robić, ale jak powiedziała temat na osobne audycję zresztą o tym rozmawiał wielokrotnie są różnymi specjalistami chyba za i wracamy do tematu zasadniczego wpływ w tej starej elektrowni na ryby odpowiedzieliśmy już zasysanie Wegener Kunat i woda jest zapisana Niemcy setki woda u upraszczając chłodna oraz służy do tego, żeby wchodzić tam konkretne systemy, bo jest chłodnej oceny operatu NATO uda się ogrzewa potem stanowiące trzeba zrobić w tych systemach otwartych, o których mówiliśmy Wola ta jest wypuszczana z powrotem do rzeki tylko, że jak woda cieplejsza no i co to powoduje, że pan dr Michał Nowak no właśnie to mamy 2 problemy 1 tak jakby mało ujęć wody tam, gdzie zasysane są tryby, a drugi poniżej elektrowni tam, gdzie jest uwalniana ta woda ciepło no myśmy przeanalizowali dane gromadzone przez Instytut Meteorologii gospodarki Wodnej w dane odnośnie temperatury wody Wisły na wybranych czy w wybranych przekrojach wodowskazu owych to były dane z ostatnich 40 lat notabene dane dość po argumentował, ponieważ myśli niestety liczba wodą wskazówki, na których prowadzi się ciągły monitoring temperatury no niestety spada niekiedy przenosi się z miejsca na miejsce także dość trudno to dane analizować, niemniej wyłania się z tego taki obraz, że generalnie temperatura wody w Wiśle na przestrzeni ostatnich 40 lat średnia roczna temperatura wzrosła nawet 1,5 stopnia w ciągu zaledwie 40 lat to jest oczywiście bardzo dużo do odpowiada generalnie wzrostowi temperatury związanym z globalnym ociepleniem natomiast co więcej da się jeszcze zaobserwować, gdy weźmiemy pod uwagę takie pary wodowskazu ów 1 kilkanaście kilkadziesiąt kilometrów powyżej danej elektrowni, a drugi w podobnym w podobnej odległości poniżej zrzutu wód no to się okazuje, że przy takim porównaniu poniżej elektrowni jest systematycznie rok do roku miesiąc do miesiąca o około 105 nawet 1,5 stopnia cieplejsza woda no i z 1 strony no, a trudno uwierzyć, że ten efekt jest tak widoczny np. 3045 km poniżej zrzutu ciepłej wody, ale z drugiej strony no trudno sobie to nawet tłumaczyć w jakikolwiek inny sposób niż tylko przez morze nie tylko, ale głównie przez dopływ właśnie tej podejrzanej wody z elektrowni no drugi z, a trzecie jeszcze strony, że tak powiem no to się zgadza, jakby z przewidywaniami po prostu fizycznych obliczeń w pyta i dotyczących ilości ciepła dostarczonego im dowody do rzeki no, żeby to tak zilustrować może jakoś geograficznie no to ciepła woda uwolniona w Połańcu podgrzewa wody Wisły jeszcze w Sandomierzu MON, czyli no z grubsza około 40 km niżej, a samym Połańcu zaraz za słońcem w takt 5 km załóżmy, że to w tym bilansie wodnym ostatecznie tym woda ile jest cieplejsza niż powyżej to zależy od działań zależy od kilku czynników od aktualnej mocy elektrowni tak, czyli im co jest związane z bezpośrednim też zapotrzebowanie na wodę, a więc ilością zrzucanych wody od temperatury aktualnej, czyli temperatury po prostu wody naturalnej w Wiśle no i temperatury powietrza, ale osoba, ale też od jakiś taki przykład wzrostu w Radomicach są temperatury dochodzące do 30 kilku stopni 3334 stopni czy trzeba powiedzieć, że 5 km zarzutem tej wody woda rzeki ma temperaturę wydaliśmy 35 stopni może nie 5 km to my tuż poniżej zrzutu to będzie swoją się ładnie powiedz np. w lipcu mamy temperaturę wody w Wiśle 25 stopni tuż poniżej zrzutu wody to może być 3233 stopnie o 5 km, jeżeli to będzie wciąż nie 26, a np. 29 stopni przed 30 stopni ten pióropusz termiczny sięga bardzo daleko kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt kilometrów oczywiście, że z każdym kilometrem paść temperatura ta się wyrównuje, ale no to wciąż jest kilka stopni wyżej to teraz proste pytanie o elastyczność organizmów elastyczność tych ryb czy zabawnie dobrze żyje w temperaturze wlecze 22 wstąpi w temperaturze 26 stopni np. to jest pytanie pan panowie się na tym znają o trzeba pamiętać, że ryby to są organizmy zmienną cieplne tempo metabolizmu jest niemal całkowicie uzależnione od temperatury wody, w której pływają ma, więc takie różnice w temperaturze no mają tu jest literalnie każdy aspekt życia i funkcjonowania oczywiście ponownie tutaj ujawnia się gigantyczna plastyczności zdolność do dostosowywania się do przeróżnych warunków, a ponadto ich bardzo duża mobilność w Tarnowie w związku z tym, jeżeli temperatura będzie już znacznie przekraczała ich im jakieś zakresy preferowane no to one mogą po prostu dany odcinek opuścić tak się dzieje np. w miesiącach letnich poniżej zrzutu tych ciepłych wód natomiast zimą, gdy temperatura otaczających odcinków Wisły jest znacznie niższa niż niż na tych odcinkach będących pod wpływem zrzutów ciepłych wód no to tam następują nienormalne zagęszczenie mamy nienormalnie wysokie zagęszczenia rury, zwłaszcza karpie łaty, ale także podążających za nimi w dużych ryb drapieżnych pan prof. Tomasz Mikołajczyk w no jeszcze, kontynuując to co mówił Michał Michał Nowak o tym, że wszystkie organizmy, które zamieszkują rzekę są organizmami zmienną cieplnym począwszy od owadów skorupiaków mięczaków włazów i na rybach kończąc, więc wszystkie procesy fizjologiczne są zależne od temperatury wody i i najlepszym przykładem wpływu i tych podejrzanych kwot na ekosystem jest taki, że dla osób, które zajmują się rozrodu ryb taką podstawową rzeczą jest dojrzewanie płciowe prawda, czyli rozwój jajników czy go czy czyją rury, które zależą od ilości ciepła skumulowanego przez organizm tak najprostszy sposób mówiąc, czyli po to, żeby jakiś gatunek ryby np. Leszcze czy karty osiągną dojrzałość płciową i na wiosnę gdzieś tam w maju w czerwcu przystąpił do rozrodu on musi uzyskać odpowiednią dawkę ciepła tak najprościej mówiąc, jeżeli taka ryba przebyła naturalnych warunkach naturalnym przebiegu temperatury to tak jak wspomniałem sekundę wcześniej ten o ten moment dojrzałości płciowej oraz przystąpienia do rozrodu, czyli dotarła naszych warunkach klimatycznych to jest to jest połowa maja 3 początek czerwca natomiast jest wyobrazić sobie, że taka, że ten sam gatunek, czyli osobniki tego samego gatunku bytują w wodzie, które permanentnie cieplejsza i to te różnica w wodzie rzutowej, a normalne jest w miejscu wyrzutu jest co najmniej 10 stopni rada o tym się to wyrównuje powoli, ale te organizmy są permanentnie przez 365 dni w roku narażone na podwyższone temperatury to też by proces odbudowy go na to używania płciowego i przystąpienia dotarła następuje zupełnie innym momencie roku niż u ich kolegów i kuzynów które, które zamieszkują odcinek rzeki powyżej elektrowni i mamy na to dowody, ponieważ łowiliśmy innych to były badania tegoroczne np. które jeszcze nie są publikowane, ale mogę uchylić rąbka tajemnicy, że w kanale rzutowych, gdzie też oczywiście próbowaliśmy Łowicz larwy złożyliśmy kilka Lars gatunku inwazyjnego to jest babka rzeczna albo inaczej szczupła która normalnie by jak ona już niestety jest na dużym obszarze dorzecza Wisły ona jej naturalny inaczej tu słowie naturalny okres tarła to jest powiedzmy druga połowa maja natomiast myśmy larwy babek łowili w kanale rzutowych elektrowni już proszę państwa w drugiej połowie kwietnia, czyli 1,5 co najmniej 1,5 miesiąca przed jej naturalnym okresem rozrodu i tak prawdopodobnie może się dziać jestem o tym na 100% przekonany, że dzieje się w przypadku innych gatunków i i mamy po prostu 1 gigantyczny miszmasz bo, choć 1 odcinku rzeki, który jest dosłownie 2km wyżej tarło danego gatunku odbywa się w czerwcu, a na na odcinku pod żadnym Wisły ten ten gatunek może odbywać tarło w kwietniu i mamy do jak można się domyśleć mam poważny problem całkowicie rozregulowany system oczywiście ekosystem rzeki, zwłaszcza tak duże jak Wisła, bo musi sobie z tym jakoś radzić też nie widzimy tam jakichś dramatycznych obrazów, ale wszystko jest wywrócone do góry nogami i trzeba sobie z tego, ale zdawać sprawę, ale chyba zadam proste sobie powiedzieć prostackie pytanie jak my co z tego na tym odcinku ryby będą się rozmnażać wcześniej na tym później no i co z tego co szkodzi szkodzi rybom co też szkodzi no w zasadzie z kolei tym gatunku co jedzą ryby nie rozumie decyzji został zaburzony, ale tego takim no, więc raz pierwszy rzut oka tak, bo np. wędkarze są bardzo zadowoleni z ze zrzutów ciepłych wód z każdej elektrowni to są te odcinki są oblegane przez wędkarzy ponieważ, zwłaszcza w okresie zimowym tam jest mnóstwo ryb, które Bory naturalnie te ciepłolubne ryby ciągną do ciepłego każda, więc znajdują się tam natomiast, owszem, można tak właśnie powiedzieć na to co ryby są to co prawda rozbudzają się innym momencie rozrastają się może nie tam gdzie, gdzie kiedyś, ale proszę sobie teraz wyobrazić, że na odcinku np. byśmy Kozienice na odcinku 3040 km rzeki mamy w tej chwili od kilku lat ta sytuacja trwa jak już wspominaliśmy kilkadziesiąt lat wytworzyła się taka właśnie sytuacja jak pani mówi, czyli no one rozważają innym momencie bytują inaczej prawda wszystko jest tak jakby 2 światy egzystują obok siedli wszyscy zadowoleni proszę sobie wyobrazić, że nagle któregoś pięknego dnia nasze postulaty nie dochodzą do do skutku i zamykamy elektrownię albo zmieniamy system chłodzenia z otwartego na zamknięty i nagle w w ciągu 1 dnia 1 tygodnia do Wisły już nie dostają się te dziesiątki setki metrów sześciennych gorącej wody i co wtedy teraz proszę sobie sam samemu odpowiedzieć na to pytanie ten te organizmy, które tam bytują od kilkudziesięciu pokoleń tak można to spokojnie nazwać od kilkudziesięciu lat nagle z stają tu Ros znajduje się zupełnie innym środowisku co może mieć dla nich katastrofalne katastrofalne skutki, ponieważ całkowicie się zmieni wszystko dookoła, więc wyłącznie my jesteśmy w jakiś płytce jesteśmy Miedź SA grupa ta nie liczyć z UE były przypadki że, że giną ryby w kanałach ciepłowniczych właśnie z powodu drastycznych zmian albo imieniu albo plus prawda jest, bo z powodu jakichś awarii albo z powodu zapotrzebowania na moc takie przypadki się zdarzało, że nagle niż inni stąd ni zowąd umierają, czyli w tych kanałach wprowadzających ryby właśnie z powodu szoku termicznego chociaż, ale tutaj sobie proszę wyobrazić, że wytworzyliśmy na pana na olbrzymim kawałku rzeki kilkadziesiąt kilometrów wielkiej rzeki populacja ary, które są dostosowane do tego, że tam jest cieplejsza woda to nie jest taka woda jak myślę tylko taka jak jest w nich prawda są temperatury i jeżeli zaprzestanie kiedyś oddawania tych wód do to wskaże prawdopodobnie wskażemy dużą część tej populacji na wymarcie, bo to nagle tak, jakbyśmy ryby tropikalnej, jakimi zadaniami do rzeki w 2 Maciej umiar nowa no, więc źle się stało, że woda była ciepła puszczano, ale ona stworzyła co stworzyła pion będzie tam postulował słusznie pan Roberta renty no to na złote ryby zginą Targ, ale inwestować to jest tak jak byśmy te ryby teraz tej zimnej rzeki wprowadzili nagle dokonał do tej do tego fragmentu ciepłego one też tego nie przeżyją no nie ma takiej takiej takiej opcji, żeby organizm się w krótkim czasie przystosował, więc do mamy sytuację bez wyjścia tak naprawdę na leki, bo ten pierwszy rząd kiedyś był pierwszy z dnia krocie przyzwyczaja no jakoś się przyzwyczaja, ale mówimy o perspektywie kilkudziesięciu lat przyjęta prawie tyle co Jarzyny zginęły wota, które zginęły to dobrze dotacji do setki pułapki jak jest wyjście z listy, na których zapłacimy więcej tyle, na którą zapłacimy prawdopodobnie tak tak, ale do powrót do normalności, więc to jest tak jak w przypadku to jest już projekt chodzimy od głównego nurtu to jest ten klasyczny przypadek, kiedy na niektórych krajach burzy się zapory wodne prawda burzy się w ten sposób, że się najczęściej wysadza w powietrze i oczyść udrażnia się rzekę i razem z z wodą te miliony ton namułu, które gromadzą ją co uwalnia i do, ale to jest wybranie mniejszego zła to znaczy rzeka poniżej takich wyburzone jej zapory zamiera to jest miliony ton mułu nadają pokrywają, ale po roku 23 wraca do normalności to jest cena, którą będziemy musieli zapłacić aż no tu się zwracam panu Robertowi ryzyk jest warstwa na ziemi po się co na to chcemy zapłacić cenę, a po drugie, ponieważ sprawdzam się szkoły czy co na to prawo za jakieś uregulowania prawne dotyczące rządów tej ciepłej wody czy próbuje się coś zrobić może w innych krajach, byleby nie były zasysane wobec problem, które prawo chociażby unijne dostrzegło pan Robert Agency tłumaczy ja ja bym postawił trochę jeszcze inaczej pytanie, jakie będą dalsze skutki dla dla rzeki utrzymywania tych molochów niszczących niszczących nasze nasze rzeki jak w dłuższej perspektywie czasu będą straty to jest ich uchwała jeśli będziemy je utrzymywać trzeba tutaj pamiętać się z rządu pan profesor jest jest specjalistą, że jednak na dłuższą metę, jeżeli nic nie zmieni w tej całej polityce podejściu do dowód w tym momencie mówimy o wyższe to jednak do celu, jeżeli w dalszym ciągu temperatury będą się rzeki po podnosiły, bo to będziemy musieli w takim układzie po jest pożegnać się chociażby z programem by przystosowania Wisły czy udrożnienia jej dla takich gatunków jak np. łosoś czy inne gatunki gatunki zimno zimno lud przecież te gatunki mają również swoje określone normy no przetrwania powyżej pewnych temperatur po prostu my już gatunków nigdy tej rzece nie przywrócimy między najbardziej może będą pewne koszty na początku natomiast długoterminowo na pewno będzie się opłacało przywrócić te rzeki właśnie ich naturalnemu naturalnemu rytmowi i teraz gdyby, nawiązując do ne do kwestii prawnych, ale jeszcze, zanim do tego przejdę chciałbym jednak też kwestie uzus uzupełnia, która też była tak częściowo pewny wspomniane, ale chcę tylko pokazać konkretne liczby Otóż myśmy w tym momencie zastanawialiśmy nad tym, jakie są skutki generalnie podgrzewania rzekł na bieżąco natomiast tak one profesor też słusznie zauważył no to tutaj też kwestią kluczową jest jednak różnica temperatur pomiędzy wodą pobieraną wodę odprowadzano do rzeki jeśli ta temperatura jest zbyt drastyczna to znaczy przekraczająca ponad 10 stopni to mamy właśnie do czynienia z tym zjawiskiem tzw. szoku termicznego uległ i to co do tej pory się udało udokumentować to co została rozpoznana dzięki tutaj wędkarzom, którzy mimo monitorują rzeki na bieżąco to właśnie konkretnie w roku 2016 w wyniku tego, że temperatura pomiędzy wodą użytą właśnie do systemów chłodzenia, a to powie pobieraną sięgała kilkunastu stopni do pani tam 1718 stopni to wówczas w rejonie elektrowni Połaniec z elektrowni Kozienice zginęło co najmniej kilkanaście tony tych kilkanaście tony ryb ja przepraszam, że ryby w tym momencie przeliczą NATO ale, ale akurat dno takimi jednostkami tutaj dysponujemy stosem konkretne wymierne straty straty gminy, gdy Goss gospodarcze i tak wracając do kwestii do kwestii prawnych Otóż w Polsce jedynym jedynym kryterium, jakie bierze się pod pod pod uwagę, jeżeli chodzi się o ochronę rzek przed zmianami ty termicznymi to właśnie to jest ten by różnica to jest temperatura wody ochronić, jaką operator może odprowadzić do rzeki tutaj jest określona na poziomie 35 stopni czy gdyby powyżej 35 stopni operator czysto teoretycznie nie może już z zrzucać wody chłodniczej czy osiągamy dzisiaj spoty koniec szkole tylko okazuje się, że jest w tym wszystkim pewien wyłom, bo etat z 1 strony nasze przepisy, gdy i zupełnie powinna pomijają właśnie kwestię tych różnic temperatur, której wspomniałem, ale z drugiej inny ne strony no i prawo energetyczne przewiduje przewiduje, że w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa energetycznego na polecenie operatora systemu my przesyłowego producent energii może spuścić wodę w wodę o temperaturze większej niż 35 stopni jest w tym momencie mamy do czynienia do czynienia z sytuacją, że bezpieczeństwo energetyczne jest ważniejsze niż bezpieczeństwo środowiskowe, a ja pytam, dlaczego przecież jedno jest istotny drugi jest istotna i kwot ustalamy normy, żeby przestrzegać ani szukać jakieś po prostu luki kruczków kruczków prawnych, więc pewnym momencie w naszej historii funkcjonowały bardzo rozsądne przepisy, które były przeniesione z tzw. dyrektywy dyrektywy ryb jej by natomiast i one faktycznie w miarę skutecznie chroniły chroniły naszą iście uchwalone natomiast po wejściu ramowej dyrektywy Wodnej już właściwie od tego momentu skończyły się jakiekolwiek unormowania prawne na poziomie Unii Europejskiej, które w sposób konkretny normatywny BT ryby po prostu chroniły jest to wszystko w tym momencie w gestii państwa i niewłaściwie dzieje się tak się obecnie dzieje, że mamy po prostu przynajmniej w Polsce bardzo ubogie ubogie gminy przepisy na to pytanie pani czy są jakieś pozytywne przykłady no ja osobiście, jeżeli chodzi o pan przepraszam, że przerwę ma pan 30 SEK nie znamy akurat dobre rozwiązanie oraz europejskich obawiam się, że tych przykładów chyba nie znajdziemy w Europie natomiast warto przywołać tutaj świetne doświadczenia np. Stanach Zjednoczonych, gdzie np. amerykańska agencja środowiska realizuje taki program eliminacji zanieczyszczeń obejmujący obiekty federalne kilku z kilku stany Stanach i tam właśnie, zanim spuści się wodę ciepłą wodę do rzeki to się bierze pod uwagę właśnie wahania spe w przepływów i bierze pod uwagę, jakie konkretnie zmiany nas na nas nastąpią dziś wchodzi do temperatury i dopiero wtedy, jeżeli jest pewność, że wszystko będzie w normie to dopiero wtedy takie obiekty mogą wypuszczać podgrzaną wodę dowód do wód powierzchniowych jak bardzo serdecznie panu dziękuję za udział w programie przypominam, że naszymi gośćmi byli pan prof. Tomasz Mikołajczyk ichtiolog pracownik Spectre z badań fizjologicznych dziękuję dziękuję bardzo, one obecne trendy i wiceprezes Towarzystwa na rzecz ziemi dziękuję bardzo, dziękuję czyny i był również także z nami muszą wcześniej opuścić Pado Michał Nowak także ichtiolog będący właścicielem gospodarstwa rybackiego masa dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKEND RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA