REKLAMA

"Chcieliśmy być wolni. Powstanie Warszawskie 1944"

Weekend Radia TOK FM
Data emisji:
2022-09-03 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
49:03 min.
Udostępnij:

O książce "Chcieliśmy być wolni. Powstanie Warszawskie 1944" rozmawiają prof. Andrzej Zawistowski, historyk ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie i Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego oraz dr n. med. Jan Faryna, potomek powstańców warszawskich.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry państwo raczej dobry wieczór Ewa Podolska proszę państwa, gdy rozmawiamy jest tym 24sierpnia to jest 2004. dzień powstania Warszawskiego ale gdy państwo słyszą to jest 3003. dzień powstania ja mam przed sobą książka chcieliśmy być wolni powstanie warszawskie ta książka to praca zbiorowa wydało muzeum powstania Warszawskiego oraz wydawnictwem słabe jak powiedziałem praca zbiorowa pod redakcją prof. Andrzeja Zawistowskiego, który jest w tej chwili z nami dzień Rozwiń » dobry panu panie profesorze dzień dobry dzień dobry pan profesor jest historykiem nauczycielem akademickim w latach 201720 kierował działem historycznym muzeum powstania Warszawskiego od 2020 roku pracuje w ośrodku badań nad totalitaryzmami Instytutu Pileckiego natomiast naszym drugim gościem jest on tutaj studio za mnie jest pan dr Jan Faryna dzień dobry dzień dobry państwu dzień dobry pani, że zator, jeżeli państwo myślę że, gdy mówi doktor to mam namyśl, że ma pan tytułów doktora w dziedzinie nauk historycznych filozoficznych lub tego typu to się mylą pani lekarzem by pan u nas raz drugi za działamy tak moment nie, ale dzisiaj pani jest, ponieważ jest pan warszawiakiem z pokolenia na pokolenie jest pan dzieckiem powstańców warszawskich ja mam podstawowe pytanie do pana prof. Zawistowskiego jest tyle książek o powstaniu multum multum, dlaczego państwo postanowili napisać nową, a nie powiedzmy palone są też i można je znaleźć, gdyż do muzeum powstania Warszawskiego i ktoś coś się zapoznać z masy materiałów, a państwo się nie powstaje nowa książka została zatem decyzję tak ja jeszcze mogę 1 argument pokazać przecież nie dalej jak 4 lata temu mówi samo muzeum powstania Waryńskiego wydało lub źle miał ponad 1000 stronicowa książka Adama Borkiewicza powstanie warszawskie będzie tylko 4 ary działań natury wojskowej, dlaczego po 4 latach poprosimy nową propozycję no właśnie UE źródło tego pomysłu u jest dokładnie 4 lata temu, kiedy chcą promować książkę Adama Borkiewicza Adam organiczne swoją książkę w latach pięćdziesiątych natomiast obecnie wyszła taka nowa edycja dodatkowymi przepisami łatwa walka z ułatwiania ją ca to uparty klasyczną pracę, ale wówczas ja patrzyłem jak ta książka w naszym muzeum powstania Warszawskiego sprzedaje się w tej bardzo wielu śpiewających przychodzić oglądało to książka przeglądał kartkował i ustawiał ją nam int była trudna za gruba i dokładnie tam dokładnie tak proszę pamiętać oczywiście specjaliści mają dostęp do tego typu Cup natomiast, jeżeli chcemy dotrzeć to szersza ochrona od biorców oczywiście to musi być zupełnie inaczej napisanej czy tworzona praca to mniej więcej tak jak sam doktor by chciał powiedzieć o medycynie to historyk prawda wtedy używał innego wtedy słownictwa będzie używał innych argumentów będzie inaczej opowiadał rzeczy którymi się tak byliśmy my historyka to zrozumie i my dokładnie z tego punktu wyszliśmy to znaczy, żebyśmy w ten sposób stworzyć książkę, która będzie kilku poziomach opowiadała historię dla wszystkich nie dla specjalistów od pierwszych kobiet, ale dla tych wszystkich, którzy przychodzą do muzeum powstania Warszawskiego wychodzą są coś zabrać ze sobą, jeżeli oczywiście byli mówią przed 2 trzyma 10 laty to nie znajdą to książka Kinga pan został w ten sposób żona żona ma 3 elementy to znaczy bardzo duże Tuska jest pierwszy moment, kiedy ona ma zainteresowani nurt po drugie, tutaj te krótkie teksty tzw. piguły kie, które mają kilkaset rat znaków, które dużo tak też druk element dopiero trzecia trzeci element to jest ten czwartek, więc po pierwsze, chcieliśmy, żeby to była książka popularnonaukowa kres wszystkim znaczeniach tych usług popularnonaukowa naukowa oczywiście tak, ale popularna tak język na opowiedziana powstanie, który trafi do jak najbardziej od szerokiego grona odbiorców po tego typu książki oczywiście były książki popularnonaukowe, ale one były najczęściej tylko tekstowe bardzo mało fotografię, jeżeli tak tylko jako ilustracje, a tutaj każdy z tych elementu lustracja Pikuła i tekst są ze sobą zagłębione stanowią całość można poczytać, gdzie nie można odczytać rad w ten pomysł po odbiorze pod przedszkole jest na rynku 1,5 miesiąca uważa chyba naszą sprawą, ale oczywiście w tej dzielnicy Pretor i tutaj bowiem bardzo pragmatyczni za wziąć książkę do ręki zobaczyłem, że mam prawie 500 stron to lekko zespołem, ale myślę zobaczymy co w środku, a jak się ucieszyłam ile fotograficy znaczy, że wykręcać znana w kryzys czytali, że można wysadzić w rozumie ucieszył oczywiście taki punkt odejścia kogoś, kto ma kilka dni w domach innych zajęć akcję akcje 1 książkę przeczytać natomiast ja mam ją takie pytanie ja mam takie pytanie, zanim dopuszcza pana Jana fermę do głosu mnie w tej książce na końcu zabrakło kalendarium jest to jest jakiś pomysł, który być może kolejnym wydaniu książki po szkole dzięki o przygotowuje my już mogę stracić przygotowujemy wersję obcojęzyczne ona będzie trochę zmieniona oczywiście do innego odbiorcy w CureVac być może wrócimy do tego kalendarium, ale właśnie kalendarium otoczyliśmy założeń dlatego kalendarium pod warszawski są po pierwsze, Mau, a po drugie, jeżeli ktoś wychodzi z muzeum powstania Warszawskiego najczęściej niż pod pachą owe kartki kalendarza Irak, który jest właśnie tym kalendarium, które się zbiera idąc przez całe muzeum idąc przez całą wystawę główną, więc nie chcieliśmy robić konkurencji muzeum, które wg szkoły tai, ale tutaj, czyli do końca zgadzam z tym argumentem, bo książka rozumieć nie tylko do nabycia muzeum przecież, a więc nie zawsze ktoś ma owe Karl owi kartki troszkę pewną namiastką, ale to trudno powiedzieć jest później ten podział, gdy zaś otwieram stronę góry widzę, gdzie jestem jestem np. jest przed godziną Voo między 0104. sierpnia potem między piątym, a 2września teraz otworzyła na stronie 21 i jestem w tej chwili między 3września, a 2października, ale to jest cały cały miesiąc się tak daje tutaj głos panu i ja zabiorę głos jako odbiorca, ponieważ tak jak nie przedstawiła pani redaktor pochodzę z rodziny, która uczestniczyła w powstaniu zarówno ojciec, jakim mama wujek Jan Kobuszewski też roznosił pocztę harcerską babcia gotowała dla powstańców dziadek podobno miał w piwnicy nalewkę z na orzechach, która ratowała przewlekłe biegunki, bo tam byle co jadło to też w ten sposób pomagał i też dużym problemem dla powstańców były zapylenia nie wiem, że mama jako studentka medycyny bardzo pomagała w oczy nauczyła się czyszczenia spojówek to był taki, bo niby szczegół, ale niezwykle pomagający natomiast jako odbiorca muszę powiedzieć, że jestem pod wrażeniem tej książki w sensie właśnie tej bogatej ilustracji ja nazwałbym to encyklopedią powstania i myślę no nie chce to jest uderza jak za zbyt wysokie tony lekarzu macie uważam, że każdy z nas czuje się warszawiakiem powinien mieć tę książkę w domu jako taką taką encyklopedię, bo dla Warszawy to był niezwykle niezwykle ważny moment ich chciałem również, korzystając z obecności w tej chwili zadać panu profesorowi pytanie, bo mi bardzo podoba się czy tu tytuł, który w zasadzie rozbraja wszelkie dalsze dyskusje, bo tak jak pamiętam, bo nie bardzo mu wniosek o taką taką fascynację, żeby nie powiedzieć miłość zainteresowanie powstaniem w ogóle nie wyobrażałem sobie, żeby jego powstania nie było, a potem oczywiście jako coraz bardziej dorosły człowiek spotykają się w ramach krytykami powstanie natomiast to co to, że chcieliśmy być wolni załatwia wszystko i część pana proszę zapytać, kto był autorem tego tego tego właśnie kapitalnego wg mnie tytułu tytułu czy po pierwsze, chciałbym panie które, jeżeli mogę prostować nie mam aspiracji tak, żeby nazwać naszą książkę klepek lub istnienia tylko 2 panie Warszawskiego dużo obszernie z prawej kiedyś wielki, który pełna tak musieliśmy dokonać bardzo to partia gruntownego wyboru i wydarzeń osób, o których piszemy natomiast brak tu ten tytuł oczywiście zaczerpnąłem muzeum powstania Warszawskiego, a będę cały czas podkreślał, że aktorka ściśle związane z muzeum, chociaż jak pani redaktor powiedział oczywiście nie jest skierowana tylko i wyłącznie lat muzeum pojawią tylko mówią luk w poprzeczkę tytułowana szeroko mianowicie przy wejściu do muzeum powstania Warszawskiego kupimy tu reguły uwagę wszystkich kubka to co się dzieje pod naszymi stopami, a tam jest taki ekran, który pokazuje na mnie jako idących powstańców kazała na to zwracają uwagę dlatego mało, kto tu oglądał na to co jest na drogach tylko stopami, a nawet plami, które prowadzą do głównej eksport tam cytat Wiana Stanisława Jankowskiego wicepremiera rządu Rzeczypospolitej polskiej na choć, ale również szefa krajowej rady ministrów czy Najwyższego rangą urzędnika państwa polskiego pod okupacją nimi ten Jan Stanisław Jankowski 1września czterdziestego czwartego roku, a więc równo niż od wybuchu powstania, ale też to też jest istotne równo 5 lat od wybuchu drugiej wojny światowej ataku Niemiec tylko na Polskę wygłosi przemówienie przed prądami powstańczego Radia Karpat właśnie dzięki ów słowa chcieliśmy być wolni wolność sobie w trakcie to jest bardzo też mamy bardzo szeroko wykorzystywane, ale ja specjalnie chciałam do niego nawiązać właśnie, okazując takie różne konotacje tego tytułu przyznam się 1 rzeczy nie przewidział to dopiero świadomi ludzie, którzy byli powstańcami albo tak jak pan doktor jest potomkiem powstańców powstanie nam i to od kilku usłyszeliśmy, że to jest to odchodziło, czyli zwolnień więcej szliśmy tańczyć śpiewać nie dać się chcieliśmy być wolni i to, że my tytułu myśleliśmy w nawiązaniu do Jankowskiego i powstania to był nasz zarabia natomiast kto może on tak bardzo mocno rezonuje od książek i powstańców potomków powstańca to Stańczyk tu przyznam, że tego limitu nikt nie widział aż tak bardzo nie to odczytane, ale jak się właśnie sposób jest to weta Senatu RR załatwienie dyskusji jest szósty Heath bardzo bardzo takie mądre i słuszne jest wiele tłumaczące ma ja mam takie pytanie skoro tutaj mówimy o tytule każdy najpierw widzi oczywiście okładka książki i co widzi widzi tytuł pod nim widzi zdjęcie dlatego właśnie to ani inne zdjęcie został wybrany te czy osoby są zidentyfikowane, jeżeli tak to, jakie były dalsze losy świadczy to wiadoma tak jak tak oczywiście 9 nie jest przypadkowe, jaki na tym zdjęciu nic nie jest przychód po pierwsze jest to pięcie, który zyskał robione finalny kilka godzin przed upadkiem powstania przypadł do osób powstanie na placu Dąbrowskiego przy pozują to o cięcia jest powód ich Chrzanowskiemu pseudonim Wiesław projekt na osobę niż mniejszy marszałek Sejmu w powstaniu któż wie sławą wyższe od nich, w którym dzisiaj mówimy Wiesław to były fotograf bardzo bardzo znane nie autor fotografii czas powstania Warszawskiego piąty rok ostatnie zdjęcia w czasie w czasie tego tego wydarzenia, czyli powstania Warszawskiego znamy dokładnie inne i nazwiska to cały ruch pani tylko fotografa, ale również całą grupę ja nie chcę zdradzać tajemnicy, bo we wstępie dokładnie utrwalić to znaczy kto to jest dlaczego, dlaczego tezy w tym miejscu się ta osoba znajduje, jakie były losy tej osoby, jakie były losy tej osoby po powstaniu dla mnie np. ważne było też, że jest to właśnie to jest zdjęcie z ostatnich godzin powstanie, dlatego że koresponduje z tytułem chcieliśmy być wolny chcieliśmy to już jest wiadomo, że się udało po drugie, dla mnie było ważne, żeby właśnie takie zdjęcia tam mieściło, bo wszyscy, którzy na tym zdjęciu są i sam fotograf doczekali wolnej Polski to jest istot przed ludzie, którzy doczekali wolnej Polski i po trzecie to jest istotne, że ich losy były różne jeden z nich aż do ministerstwa i inne trafił do więzienia dla koszyka owej sanitariuszka wyjechała zagranicę i mieszkała w stanach Zjednoczonych itd. tak dalej nikt w całej historii opowiadać miejskiej, żeby nie, gdy zbierać szans nazwa uzna, iż tekstem, który we wstępie chciałbym płaszcz właśnie po właśnie tym 3 natomiast zdjęć i tytuł oczywiście ze sobą korespondują są i są symboliczne i na koniec też powiem rzecz, która którymi bardzo wzruszyła mianowicie na promocji tej książki muzeum powstania Warszawskiego pojawiła się córka 1, że powstańców, których widać na okładce to też było bardzo takie wydarzenie dla nas istotne pokazujące, że pamięć te korzenie pamięci jak nazywa swoją akcję muzeum powstania brzydkie bardzo, że ja wiem, że przynoszą, ponieważ na tym promocji była moja siostra i nami opowiadała że, tym bardziej było ciekawe, że ta córka ona nie znała tego zdjęcia że, że żona po raz pierwszy zobaczył Choice właśnie na tym zdjęciu to to było też niezwykłe, a wiecie panowie co uderzyło także osoby na tym zdjęciu niema nie wyglądają osoby przegrany przestanie kończy się prawna, czyli klęska osoby przynajmniej 2 sanitariuszka i powstaniec drugi odprawę uśmiechają się, a pozostali też nie mają min osób zrozpaczonych jak śmieć uderzyło czy czy w czy w ogóle taka refleksja przyszła panu do głowy patrząc się na to no ja nie wiedziałem o tym o tym, że to było właśnie, że przez MZ psem przed samym końcem, ale na ogół ludzie, którzy są optymistami i tak właśnie tam przez życie niezależnie od sytuacji już, że może jakoś tam się dalej ułoży natomiast jeszcze chciał powrót jestem ciekaw zaraz wróci, ale z tym czekała od tej odpowiedzi pan profesora to jest ważne rzeczy, o których pani redaktor wspomniała, dlatego że my trochę patrzymy na wydarzenia historyczne różne na tak trochę naszej dzisiejszej perspektywy, że jeżeli ktoś był w obozie koncentracyjnym to był non stop przerażone zastraszone możliwością śmierci ciężkiej gra tak to wszystko prawda, ale nawet w tak ciężkich momentach ludzie starali się szukać odrobiny chodzi chociażby normalność dlatego w obozie koncentracyjnym gdzieś tam 24grudnia kawałkami chleba dzielono się i robiono taką tą wigilia prawda to dlatego na zesłaniach na Syberii pojawiały się miłości ludzie brali śluby i tak i tak na tu jest taki moment, kiedy po 2 miesiącach jest jasne przy oczywiście powstanie wad jest to klęska to my nie możemy odpowiadać tak jak niektórzy próbują to było jednak życie moralne prawda oczywiście możemy tak to interpretować możemy tak interpretować natomiast to powstanie warszawskie, bo ten opuszcza Ben z celów ani militarnych ani politycznych nie został osiągnięty natomiast ci ludzie oczywiście przez te 2 miesiące walczyli ci zagrożeni ich życie teraz to się wszystko skończyło my nie wiemy, o czym oni rozmawiali przed chwilą, robiąc zdjęcie nie wiemy czy fotograf nie zawarto, ale jak państwo spojrzycie na syna na łatkę jeden z tych jeden z tych powstańców trzyma w ręce biuletyn informacyjny najważniejsze pismo polskiej konspiracji dziennik tak naprawdę polskiej konspiracji w czasie powstania Warszawskiego właśnie z informacją o toczących się w rozmowach kapitulacji to nie jest tak, że mowa ciała tych ludzi pokazuje, że wszystko jest dobrze ten jeden z tych powstańców, której mówiliśmy wyszedł z kanału bardzo rannym Mitta ani są czasami bardzo złym stanie fizycznym to jest nie wiemy co się stało dosłownie minutę wcześniej tego typu rzeczy jak pod okiem podam państwu inny przykład bardzo często bardzo często jestem spór o udział dzieci w powstaniu warszawskim, a my staramy się tłumaczyć, że starano się, żeby dzieci w powstaniu warszawskim nie brały udział chociażby taki prozaiczne przyczyny sza, odrzucając wszystkie kwestie mural tracą ważne, ale chociażby z tego, że po prostu brakowało, choć nie można dać broni jedno i jeden z 11 lat człowiekowi, który 11 lat, a człowiek, który ma 21 nie ma tej drogi prawda, ale wówczas przeciwnicy wyciągają zdjęcia, na których widać ośmiolatka dziewięciolatka dziesięciolatka z pistoletem z jakimiś rodzajami Roni prawda i taki człowiek mówi osoba przecież tu ważną zdjęć no właśnie lektor zapominamy, że była przerwa w walkach to tak młodzi chłopcy bardzo często przychodzili powstańców prosić, żeby dać mówi, że ma ten pistolet, żeby na za pozować tak jak mam kilka takich przypadków Żoliborza byłam dzisiaj później później później powstańcy to broń dali taką potrzymać je tam pozowali trzymali wartę podczas mszy no i co z tego spięcia, ale to nie znaleziono później walczyć oczywiście są pojedyncze przykład przypadki małoletnich żołnierzy powstania Warszawskiego są natomiast dużo więcej właśnie tego typu zdjęć, które później robią jakąś taką, więc tutaj tamować ciała oczywiście to jest proszę zauważyć zdjęcie zrobione pozowane wmurowana w terenie zdjęcie walczy z Chin jeszcze chciałam powrócić do do tego, że czy mu, że nie można było uniknąć zawsze pytałem się uczestników rodziców czy wuja Jana Kobuszewskiego i dlaczego jednak powstanie powstało to znaczy zaczęło się, mimo że nie miało tych racjonalnych przesłanek i słyszałem 1 odpowiedź młodzież była tak zdeterminowana oni widzieli, że wycofujący się Niemców i myślę, że właśnie to jest ten moment zainicjowania zainicjowania i przejęcia władzy z drugiej strony jak wiemy czekali Rosjanie i o nim żadnych gwarancji, czyli powstanie z nich drugi Katyń no tak sobie to tłumaczy i w gdzieś jest jeszcze 1 interpretacja, która wynika tak jak właśnie odwiedza muzeum powstania Warszawskiego i patrzy się tak jak nie ma tu tylko do góry jak powiedział pan profesor i widzę niesamowity twarze ludzi niezwykle kulturalnych inteligentnych mądrych, bo tego to widać na tych twarzach, który no przez cały układ zginęli w i tu rodzi pytanie na ile potrzebne była ta śmierć, a z drugiej strony no, że ta pomoc aliancka prawda była taka atak na dosyć znikoma Rosjanie rozgrywali to to, że czekali i rozgrywali to rękami Niemców i czasami to jest pytanie najlepsze w stanicy mieli świadomość, że te karty są rozdane w aucie w Teheranie, że w zasadzie będziemy tą strefą wpływów radzieckich i czy będzie powstanie czy nie to niewiele zmieni, ale tak jak mówię na chęć była niezwykła w tej młodzieży i chciałbym jednocześnie co od taką myśl przekazać panu profesorowi, jakby pan do to widział swoich stron z bardzo wiem, że ciężka dyskusja o ona, a argumenty historyczne, ale ma też takie argumenty emocjonalne zdecydowanie ta kiedyś jeden z moich Mistrzów historyków powiedział, że tak naprawdę te można pisać torcie wydarzeń dopiero wówczas, kiedy wg komisji bohaterów tych wydarzeń nie żyje, że wówczas można mu o tym wyraźny natomiast wcześniej kwestie emocjonalne będą odgrywały rolę w oczy jeśli to prawda, ale z drugiej my możemy tyle czekać opisywać historię Polski, która tak istotne w dwudziestym właśnie w wieku rosnący to tego głównego wątku pierwsza rzecz, której to istota, którą ja zawsze staram się podkreślać to nie jest tak, że to młodzi ludzie decydowali o tym, że powstanie 2 meczach decydowała dowództwo armii krajowej, a to również być zdyscyplinowani uczą, jeżeli nie byłoby rozkazu samy powstanie nie posłowie tak samo jak wybuchło powstanie dla lub kraju w sierpniu czterdziestego czwartego roku przecież jak czytam różne relacje ze tego co się dzieje w Polskiej konspiracji na półki w Małopolsce to tam jako owcy no są pełni chęć rząd też stanąć twarzą twarz nie chować Polakach Niemcach tak jak w Warszawie, dlaczego umycie, dlaczego mogłam nie możemy, ale nie było rozkazu, mimo że przecież pomysł, że w Małopolsce podatkowy powstanie by to wcale nie było rozkazu, ale nie było rozkazu samo powstanie niewybuchu właściwe, że chciałbym przypomnieć, zanim 1sierpnia na piekło to kilka nikt wcześniej już ogłoszono mógł zacząć ją odwołać i Krzysiek rozkaz odwołujący mówi Eliza, czyli odwołujący ryby w stanie nigdzie samodzielnie dochodzenie nie ruszyli do Warty to po pierwsze, oczywiście druga rzecz nie jest wykluczone, że komuniści wywołali powstanie i wówczas jakaś część tej akowskiej młodzieży to łączyłaby się do tego powstania, dlatego że właśnie czy przyjąć od tak panienka oczywiście takie powstanie było wykorzystane propagandowo plan, ale też o tym dane, gdy komuniści wywołali powstanie było powstanie dane pokazali przed ponad czworga od niewybuchu 1sierpnia, ale po roku opuścił, ale rzeczywiście było natomiast to, że wybuch powstania Warszawskiego był na rękę Stalinowi tych jest oczywiste jest w bardzo istotne dlatego zyskali już tego od iście polityce międzynarodowej, okazując Polaków jako nieodpowiedzialne jako wywołujący jak to przecież ani awantury w ulu tych argumentów oczywiście powstańcy nie mieli pojęcia co zaszło w Teheranie czy spotkam powtarzam autor takiego kierownik 40, ale autor pojęcia co jest hera, ale my mówimy o powstańcach premier rządu Rzeczypospolitej polskiej na uchodźstwie Stanisław Mikołajczyk nie miał pojęcia tak się onkologia o tym dopiero jesienią czterdziestego czwartego przy kolejnych, gdzie Moskwa on też o tym nie wiedział to jest element, na którym ja staram się zawsze zwracać uwagę, że to był taki zegar historii Chin zarówno dowództwo armii krajowej władze polskie na uchodźstwie widział, że tylko w 1 momencie będzie ta właściwa minuta, żeby uderzyć niemożna się pośpieszyć, ale nie można się też spółce dotarł jeszcze Jeż Jerzy można jedno słowo to co przemawia za tak powiem z tymże Stalinowi było to na rękę mało z tym, że to było inspirowane rodzice opowiadali, że jeżeli powstający chcieli się już stwierdzić, że chcą się poddać to wówczas pojawiały się ulotki prawdopodobnie rozsyłane przez Rosjan że, żeby jednak to powstanie kontynuować także to na pewno była taka stymulacja ze strony sowieckiej, ale też były ulotki większy, aby taką ulotkę 1 węższy niż w naszej książce niecki które, które Niemcy rok właśnie, że rok zachęcająco po powstaniach, ale po jak wygrać powstanie to wtedy lepiej razem polskiego komitetu le osób Niemcy z kolei w ich osłabiać tutaj morale powstańców ich tak różne informacje otrzymane na lata obie strony natomiast to była naprawdę bardzo trudno nawet jak to podjęto o wybuchu powstania dzisiaj jesteśmy pewni tej nie ma sporu 1sierpnia to niebyła dobra data w odrzucają dyskusja o tym czy powstanie powinno wybuchnąć czy nie to jest też ważne, ale wcześniej czy za późno oczy, jakby pan profesor decydowanie za wcześnie, ale czy to panika wcześniej dziki Bór podjął tę decyzję jak w oparciu o błędne informacje, które od tamtej narzeczonym pokazujemy tak bardzo dramatyczny mowę metki szef wywiadu AK ranę kosmetyki wchodzi w lokalu konspiracyjnego dowód KK mówi i tam, gdzie są wszyscy przecież mieliśmy debatować Komenda główna spotykała się 2× dziennie rano wieczorem podejmowała decyzję czy ma być powstanie czy nie ranną 31lipca z planu nie następna decyzja ma być potem Marze Tetych PUR podjął decyzję bez tych wszystkich, którzy po nich wziąć udział podjąłem samodzielnie to jest bardzo dramatyczne poddanych, że przecież te informacje od Szkot o tym, że chciał sowieckie są 3km od placu bankowego są naprawdę i wtedy ból mówi za puszkę, ale konsekwencją tego tu było za wcześnie jest co pan powiedział mi rozmowie rozmawialiśmy właśnie przed programem, a myślę, że to może by tutaj zaskoczyć wielu naszych słuchaczy, że powstanie mogło się zakończyć 2sierpnia tak ona się mogło zakątki 2sierpnia, dlatego że przecież dostać mimo tego, że w samym powstanie było planowane na kilka dni maksymalnie powstańcy mieli być zmobilizowani 2 tygodnie, ale same walki to miał być kilka dni na tyle oceniono możliwość prowadzenia walki przez armię krajową Warszawie proszę pamiętać, że armia krajowa w Warszawie była bardzo nie do Rejowa to z 3 powodów po pierwsze z powodu konspiracyjnych to jest jasne jak i po drugie, dlatego, że część broni została wysłana na wschód wcześniej w ramach akcji burza po Warszawie miało szukania przecież śmierć, a po trzecie część magazynu bronią znajdowało się w takich miejscach, że nie można było do nich dotrzeć, bo nagle pół Warszawy pojawiły się masy wojska niemieckiego na front przesunął orzekł i czasami te oddziały stacjonowały tam, gdzie ukryta była broń po prostu nie można było podjąć i ten, kto tu powstanie miało trwać kilka po pierwsze po drugie to też bardzo istotne, żeby pamiętać, że to oni także to było powstanie na zasadzie, że wszyscy ruszamy do woli budowa do walki trochę na zasadzie jasno w tym na czele tych ukąszeń jakoś to będzie jak pisał pisał w niemieckiej, że prawda fanów rada już bym to mocny tak powstanie było przygotowywane bardzo szczegółowo to znaczy są całe listy obiektów, które powstańcy mają zadanie wydobyć ile żołnierzy jest potrzebny, żeby zdobyć danymi, które ilu żołnierzy jest później potrzebny, żeby utrzymać to są to są kilkadziesiąt obiektów których, które miały się dostać w ręce powstańców od Modlina mówiąc dużym uproszczeniu do góry Kalwarii Niko Warsza to Soły stacje radiowe są mosty do elektrowni itd. i tak da i przepraszam tego pewni czy jest to Belka dodamy jeszcze 1 kolumna lub brak datach temblak natomiast natomiast pierwszego oś sierpnia wieczorem 2sierpnia było już jasne, że nie udało się tego planu wykonać, a przecież mamy moment zaskoczenia najważniejsze LM i bardzo wg nieistotna postaci trochę gdzieś ukryta, bo oczywiście ludzie zainteresowani powstaniem znają Mieczysława Niedzielskiego pseudonim żywiciel, czyli do wód obwodu armii krajowej Żoliborz i przecież Niedzielski kazał swoim oddziałom wycofać się nocą z 0102. sierpnia dopuszcza kampinoski ponoszą duże straty podczas tej operacji dlatego uznał, że powstanie nie zakończyło się sukcesem nie osiągnięto tych celów i jakby akcja zakończona, a dowódca powstania monter kazał mu powrócić ani później trzeciego na czwarty z tego kapitału wracają i Żoliborz przeciw będzie bronił niemalże do końca Jaga dowódca dowódca naprawa armii krajowej kończy powstanie po kilku dniach, bo widzi to ono nie spełnia tych zadań, jakie sobie zostawiam wg mnie tu jest bardzo mocna dyskusja czy dowództwo powstania armii krajowej nie powinno przerwać tej akcji wycofać, ale z drugiej ten argument jest bardzo istotny co ludnością, czyli wówczas powstańcy nie tylko banki, ale też obrona ludności, czyli wówczas wówczas różnie oczywiście wiemy jak to się dalej potoczyło natomiast to jest myślę też dosyć i to nie tylko czy powstanie miało wybuchnąć powstanie miało wybuchnąć powinno wybuchnąć 1sierpnia, ale czy nie powinno się kończyć w nocy z 0102. sierpnia i oddział armii krajowej nie powinno kierować się do lasów okalających Warszawę w to też jest pytanie czasy inna, które mało zwraca się uwag no tak, bo to tutaj nasuwa się to co powiedział pan dr Halina mówiąc chociażby o swoich praw do swojej rodzinie wszyscy tak czekali prawnych za bardzo i za 111 dzień i już nie udało się zdobyć ten co było zaplanowane i kończymy, ale znalezienie osoby żołnierza unijnych euro no tak do wódka jest odpowiedzialne w raz za wykonanie rozkazu przełożonych 2 dowód jest odpowiedzialny za powierzonych mu żołnierz ja rozumiem, że serce się 2 do boju dowódca powinien być chłodny oceniać możliwość tego czy ten żołnierz ma szansę wygrać z nie tylko zwyciężyć, ale zachować żyć po prostu je tutaj się patrzy no na obraz to jest ten moment, gdy powiedz, dlaczego tu pojawia się nazwisko nazwisko pana książce pan doktor amfory na tak ja tutaj w zacznę od tego, że w rodzinie przechowała się pewna bardzo cenna dla powstania pamiątka związana z mszami powstańczymi Otóż przez 63 dni ludzie starali się żyć normalnie było zagrożenie była wreszcie chęć również w niedzielę odprawiania mszy i dziadkowie mieszkali przy ulicy skorupki wówczas, czyli potem Sadowej teraz na skorupki i babcia użyczała takiego, ale druk przedstawiającego Świętego Floriana i jako jako obrazu, który był na ołtarzu powstańczym i proszę wyobrazić, że ten obraz jako 1 jedyny w zasadzie zachował się w mieszkaniu, kiedy dziadkowie powrócili po po, że tak boją wkroczeniu w armii radzieckiej chciałem pójść w wyzwoleniu przepraszam, że jak może sarkastycznie określa do Warszawy okazało się, że inne obrazy albo spłonęły albo zniknęły no i szabel wiadomo ów rzuca swoją rozwijał dosyć szeroko natomiast widocznie ten obraz, ponieważ był 19 wieczne, ale od dróg przedstawiający Świętego Floriana pozostał na swoim miejscu oczywiście zabrali go ze sobą i jeżeli się spojrzy na ten obraz na oryginał to szczególnie mówię tu o osobach wierzących okazuje się, że odłamki które, które podczas działań wojennych trafiały ominęły kompletnie postać samego Świętego Floriana, a dodatkowo jeszcze wtedy to było bardzo gorące lato praktycznie podobnie jak teraz była niezwykła susza w Warszawie i w związku z działaniami wojennymi powstawały wiele pożarów jak dodatkowo jeszcze rzecz nękające mieszkańców i powstańców właśnie ten Święty Florian jako patron strażaków i miał zabezpieczyć ludzi od od ognia i pamiętam, że również dzięki to chyba dzięki panu profesorowi prawda była zorganizowana jako szary konstrukcyjna i 23 lat temu tak tak 3 lata temu jak właśnie z wielką dumą zaniosłem cel o rodzinę ten obraz Jan również uczestniczył też jak za dawnych lat w tej rekonstrukcji najniższy w tej chwili i obraz znajduje się u nas u nas w domu natomiast jeszcze chciałem nawiązać do w dot udziału rodziny to znaczy, że rodzice oboje byli w czasie powstałe w czasie okupacji oni oboje byli w tzw. uczyli studiowali medycynę na tajnych kompletach w szkole prof. Zaorskiego co zresztą groziło to była szkoła zakonspirowane i ona dała początek w czterdziestym piątym przygotowanym lekarzom, którzy mogli służyć właśnie ludności rodzi się w czasie powstania nie znali dopiero post poznali na obozie takim po po studiach ojciec w ogóle nie przyznał się do tego, ponieważ chciał warci bronią w ręku Tadeusz Faryna on nie przyznał się do tego, że jest Medykiem bo, ponieważ byłby oddany do tych tak oczywiście oddziałów nazwijmy to sanitarnych on do końca był byłby żołnierzem zresztą wycofywał się przez część powstańców przez Żoliborz i też dali natomiast mama była w tym takim w szpitalu pracowała następnie była w służbie sanitarnej, a ponieważ dziadek naście Kobuszewski był bardzo chory to to dostała zwolnienie z przysięgi bycia żołnierzem powiedział, że sytuacja ojca na tle ciężka, że ona powinna się bardziej opiekować zaopiekowała się ojcem i mogła razem z nim tak jak część warszawiaków czy większość warszawiaków przez Pruszków potem wydostać się Warszawy, gdzie byli na starówce na termin czy raz na lepszym miejscu zaliczani byli na mrówki, czyli temu to było Śródmieście panie profesorze ten też rozmowy wcześniejsze ze mną świadomymi coś, o czym też w ogóle nie wiedziałam, a mianowicie, że wtedy wtedy powstanie warszawskie co dla nas oczywisty nie było powstaniem warszawskim tak tak naczynie używane ona tak warszawski pani trochę tak w planie ofert było powstanie to było powstanie, jeżeli spojrzymy na pierwszą książkę, która ukazała się już 2004. roku od stanu w Warszawie ono aż tu powstanie sierpniowe powstaniu firmowe dlaczego, bo oczywiście te wielkie powstania polskie to są powstanie listopadowe styczniowe będę tak zwłaszcza, zwłaszcza właśnie o styczniowe, które poparte istotnej sekund Zaręba, który wydał książkę Głuch ów jeśli wtedy tego czwartego roku do tytułu powstanie sierp i to więcej na tej książce zamieszczamy tak kołu zdjęcie kilka tez nie dla nas głosy ważne, żeby się też kazać taki, a takie oczy też czy ty od pierwszych upamiętnień powstanie warszawski jedno z pierwszych tutaj można się ud odesłał z funkcji różnice ja dniach nawet nie wygodnych stopniach, ale tego, że takie upamiętnienia powstały to może kogoś chciałem wcale nie w Warszawie tylko jedno z nich powstało w Słupsku, a drugie powstało na Mazurach i gotowość do ruchu do tej mam blisko konwentu cie punktem są to były powstaniec warszawski, ale również sport, który scratch powstanie córka i żeby upamiętnić córkę swoich towarzyszy projekt, aby Murata taką UKP prawo dzisiaj to jest odprawiono ją zobaczyć tam już raporty pan wie jak się na pamiątkę powstania sierpniowego Sikorskiego 4 lutego czwartek, dlaczego dlatego, że powstanie warszawskie miało być powstanie Warsza była Litwa Polska to ona komicznych miał u, ale też powstanie styczniowe powstanie i opadowe też miało obniżka w całej Polsce jednocześnie tylko równych prawda w związku z tym dopiero z czasem zaczęto używać określenia powstanie ośrodka żadnych ideologicznych kwestie po prostu ono było oparcie, a dokładnie takie określenie powstanie warszawskie, bo efekt możemy jednak próbować pokazać, że powstanie to była cała akcja burza czy powstanie warszawskie to było bitwa powstania czterdziestego czwartego roku, bo przecież w 2 akcja ostra brama w Wilnie i Lubelszczyzna aktualizacja TFI dlatego były takie były takie przez prawie roku niewiele czasu pomysł, żeby pracować to co się stało czterdziestym czwartym roku powstaniem sierpniowym, ale oczywiście zwyciężyło określenie powstania Warszawskiego od osiedla uchwał natura mogą, ponieważ mamy naprawdę już kończymy chce coś coś powiedzieć ich to znaczy ja myślę, że to w temat jest niezwykle, ale teraz jesteśmy online rozmawiamy, więc przez afgańską flagę czy pan panie profesorze coś takiego w głowie co koniecznie w ciągu minuty muszę powiedzieć ja działam jak chciałem ja chciałam po prostu też zmienić nazwiska pozostałych osób tak, ale w temacie pana oto Boże pana auto może pan o to poproszę już mogę tam nie ja tu wejdę ja wejdę z powrotem niż olbrzymią wartością książki jest także to, że możemy się nie dowiedzieć co po powstaniu, a także jak władza ludowa traktowała powstańców i pamięć o powstaniu i do takiego szczegółu, przechodząc bardzo cenny są te rysunki, które pokazują sytuację w Warszawie mniej pozycję powstańcze pozycje niemieckie jak to się zmieniało można porównać bardzo ułatwiają zrozumienie tego co się działo w konkretnych dniach, a ja chciałabym byśmy tutaj wymienić pozostałych współtwórców książki pani profesorze dla lotnisk, bo książka, która jest dziełem działu historycznego muzeum powstania Warszawskiego wszyscy jesteśmy jak sposób w rozwiązania, choć każdy rozdział został przygotowany przez tego auto, a to oczywiście ma widok płyt chyba to książka nam udało nam się na rapie zachować po i a więc pan Rafał pyta pan dr Paweł chrupek tam dr Paweł Kierski, czyli wicedyrektor muzeum powstania Warszawskiego nadzorująca merytoryczny udział ręczne przepraszam pani Katarzyna kratka pan Michał Tomasz Wójcik kukły to jest ten okrutnie to jest to jest grono w 6 autorów projektu o książkę przygotowali ją tak hali mam też takie pytanie, zanim byłem ostatnie zdanie czy mogę założyć by nie zapytałam, że radio dostanie kilka egzemplarzy dla słuchaczy nie mam pojęcia potem ja proszę szczerze, że wodę ostatnio kupiła ona, choć znajomy musi się teraz muszę się dowie musi się dowiedzieć się dowiedzieć potem to myślałem, że może po może muzeum albo wydać wprowadzić, ale jest jasne jasne jest to tylko takie takie ogólne są tematem wiadomo, że pan momentu dobrze najwyżej ta zostanie wycięte po prostu najzwyczajniej proszę państwa dla tych, którzy chcieliby i do nas napiszą na adres nowa małpa TOK kropkę FM dzięki uprzejmości wydawnictwa, a przypominam, że został wydany ta książka przez muzeum powstania Warszawskiego wydawnictwo AB mamy dla państwa kilka egzemplarz bardzo serdecznie panom dziękuję naszymi gośćmi byli pan prof. Andrzej Zawistowski profesor ośrodku badań nad totalitaryzmami Instytut polskiego dziękuję bardzo, bardzo wysoko, a także pan dr Jan Faryna dzisiaj jako dziecko powstańcze dziękuję bardzo, dziękuję bardzo Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WEEKEND RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Więcej niż na antenie! Teraz TOK FM Premium 30% taniej: podcastowe produkcje oryginalne, Radio TOK FM bez reklam i podcasty z audycji. Nie zwlekaj i słuchaj wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA