REKLAMA

Jak to się stało, że w Czechosłowacji kobieta mogła zostać księdzem?

Nagłe zastępstwo
Data emisji:
2022-09-04 10:00
Prowadzący:
Czas trwania:
51:33 min.
Udostępnij:

Historia czeskiego kościoła katolickiego potoczyła się po II wojnie światowej tak odmiennie od historii polskiego kościoła katolickiego, że właściwie są to sprawy nieporównywalne. Świecenie kobiet, do którego doszło w katolickim podziemiu w Brnie wydaje się być szczytem tej aberracyjnej odmienności. Ale logika, która za tym stała miała swoje uzasadnienie i swój sens.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
historia kościoła jakoś nigdy mnie nie interesowała pewnie, dlatego że reaguje w ogóle na ten temat alergicznie chyba tak jak wiele osób, które czują, że ich życie zostało określone przez rozpad noszoną dominującą religię, która uwielbia piętnować wykluczać całej grupy ludzi sterować na ile się do sceną polityczną, która w ogóle chyba bardziej społecznie niszcząca niż konstruktywna i szkodliwa niż pomocna na pewno dzisiaj dzisiejszej Polsce, ale ta rozmowa Rozwiń » będzie właśnie historii kościoła katolickiego, choć nie u nas historii mało znanej chyba przez sam Watykan nieszczególnie szanowanej, choć to się może zmienić będziemy mówili o katolicyzmie czeskim w jednym z najtrudniejszych dla niego okresu, czyli po 1949 roku katolicyzmie ubogim prześladowanym siłą rzeczy skupionym na przetrwaniu nie na władzy nie ma wizerunku nie na pieniądzach nie na prestiżu ach to tak odmienne od polskiej normy katolickiej jakoś się nie chce wierzyć, że to wszystko wydarzyło się tak niedawno tak blisko, ale się wydarzyło, choć sam Watykan chciałby o tym rozdziale zapomnieć historię opowiedzianą językiem prostym przystępnym snuje w swojej książce Tomasz Maćkowiak wieloletni korespondent w Czechach obecnie już poza dziennikarstwem tytuł tej publikacji jest zwodnicze, a zarazem zatraca sedno sprawy w podziemnym kościele katolickim w Czechach wyświęcono bowiem na księży 3 kobiety oficjalnie wiadomo tylko 1 Ludmiła Jaworowej to też książka Maćkowiaka nazywa się tak by złapać czytelniczą uwagę była katolickim księdzem i dopiero w podtytule historia Ludmiły Jaworowej kobiety wyświęcony w Czechach, dlaczego to jest zwodnicze no bo jak to byłam w jakim sensie Jaworowa był księdzem czy już nim nie jest skoro dalej żyje po drugie, Jaworowa nie chce już z nikim swoim państwie rozmawiać dla Jaśkowiaka nie zrobiła wyjątku, więc nawet trudno powiedzieć by był to cytat z rozmowy, ale ta obietnica na wyrost nie jest bynajmniej wadą ta historia jest fascynująca sama w sobie na pewno dobrze, żebyśmy sobie ją w Polsce powiedzieli niezależnie od tego czy Ludmiła w rowach chciała czy nie chciała w tym dziele partycypować zresztą jej nieobecność w książce, która teoretycznie jest o nich właśnie to nie koniec paradoksów bo jakby tego nie było dość znowu patrzę na okładkę książki polskiemu czytelnikowi polecanie, kto inny Tomasz Terlikowski to reportaż, który trzeba przeczytać mówi to ten sam Terlikowski, który przez lata lansował swoich tekstach skrajnie konserwatywny model kościoła i społeczeństwa, a teraz robi za polegającego na okładce książki o kościele ubogim tak odległym od władzy i konserwatyzmu jak tylko możliwe może jakiś sygnał poważniejszych przemian może zderzenie się do liberałów ja wiem jedno, gdybym o tej książce nie wiedział nic samego Jaśkowiaka nie znał po osobie komentującego sądzący raczej nie zagrałbym do środka ciekawe jednak fenomen ostatnio wszystkim tzw. liberałom bardzo po drodze Terlikowski widocznie Klaus Bachman miał jednak rację polskie społeczeństwo jest tak głęboko katolickie, że wystarczy choćby gest, który inni mogą odczytać jako jakąś formę ekspiacji już wszystko zostaje wybaczone odpuszczone być może w przypadku Terlikowskiego wystarczyło, że krytykuje pedofilia w kościele to jest zupełnie inna sprawa na inny felieton i inną rozmowę, a dziś dziś chciałem się po prostu dowiedzieć więcej o tym dlaczego czeski kościół katolicki musiał zejść w konspirację tak głęboko i co się stało z tymi, których zaangażowanie w konspiracji ostatecznie z oficjalnego obiegu wymazano to jest ta historia kościoła, w którym nie ma nic poza religijnymi potrzebami na potrzeby tak wielkie, że za ich spełnienie grozi więzienie tak było w przypadku czeskiego podziemnego kościoła to potrzeby, z którymi trzeba się liczyć należy traktować poważnie to też dla mnie to właściwie nie jest to historia kościoła katolickiego to jest wspólnotach religijnych i niemożliwych do zagłuszania potrzebach duchowych to jest zawsze bardzo czekała nagłe zastępstwo Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną studio Tomasz Maćkowiak były dziennikarz obecnie autor książki była katolickim księdzem to jest książka, którą teoretycznie możemy ustawiać jako reportaż, chociaż mam wrażenie, że to jest bliżej eseju jednak nie podawać się to określenie jest uzasadnienie podoba mi się jak nabycie jeśli tylko przytłoczony Arche uważa słabo za reportera, gdzie za swoiste wrażenie tego esej kości serdeczności wrze bierze się pewnie stąd, że tam sporo pisze od siebie, ale czy takiej wpierw osobie ja uważam ja widzę jak to wzięło stąd, że ja się zabrałem na temat, który strasznie trudne do udokumentowania to znaczy chodzi o wydarzenia sprzed 405060 lat, które związane są swojscy z 1 formą opozycji wobec komunizmu w dawnej czasowa w związku z tym nie ma dokumentów krótko mówiąc tak bardzo mało dokumentów jest szczątkowe, a świadkowie w dużej mierze niż żyją albo no są w takim stanie, że nie są w stanie mówić albo nie chcą mówić można wszystkiego zmieni w zostać odłączeni krótko mówiąc to co coś w związku z tym jak na etapie myślenia tą książką czy pierwsze dokumentacji i w panice przede wszystkich znajomych autorów książek i reportażystów swoich reporterów reporterki koleżanki mogą wymieniać długo i pytanie się jak to robić, żeby opisać fakty przez port nie może pisać od siebie oni przekonywanie spokojnie może wpisać możesz możliwe przekonajmy, które dobrze to całkiem sporo napisano w siebie, ale ja staram się głównie w tych momentach jesteśmy powiedzieć, że w gruncie rzeczy tam, kiedy piszesz trzeba to trochę sztuką wyjaśnienie nie minie właśnie chciałem uniknąć wrażenia sztukowanie i dlatego ja zwracam uwagę w tej książce kilka o tym myślę, że czegoś nie wie, że się nie udało dowiedzieć, że nie ma dokumentów nie dotarłem do do żadnego świadka, który można by było zapytać jak dalej tak się nie uzyskam odpowiedzi zgromadzenia tych materiałów, o których wspominam zdarzały się dość często takie rzeczy, które z rzeczy się zmorą każdego reportera też pamiętać dziennikarzem był aktywnym 2 osoby ją kompletnie bezpieczne uważa tak to właśnie trzeba było sobie przedstawić zaznacza nie ma miejsca w jedno ja z tego wybrano taki sposób, że został w kilku miejscach napisał wprost tych wątpliwości także, że w 1 ta sama osoba w 1 książce wywiadzie, że mówi jedno, a w drugiej książce mówi coś do drugiego po 2 dni 18 różnic między 12, czyli albo zapomniała już pobiło tak funkcjonariuszka pamięć o przez prawdę o tym, ale tych paradoksów jest tutaj sporo, bo Instytut jest w pewnym sensie tak bardzo chwytliwe nawet trochę można powiedzieć tabloidowi w gruncie rzeczy tej bohaterki, która miałaby słowa powiedzieć tutaj niemałe w 60 tym ósmym roku została w warunkach jeśli dziewiąty, proszę bardzo, długa utajnienia została wyświęcona na księdza przez jednego z tajnych biskupów czeskiego tajnego podziemnego kościoła, który działa za komunizmu w Czechosłowacji w warunkach lokata klubowych ukrycia i o tym stoi tam szeptał mówiło tak dalej wyszły oni, gdy 2 książki jedno lat dziewięćdziesiątych, gdy bardzo niszowym wydawnictwie słabo rozreklamowana wtedy się tym kompletnie nie interesował traktowano to trochę jak kuriozum i bije się pierwsze lata tak da się też uważa, że no tak no okej kościół uznał to nieważne co to w ogóle debatować nad tym, bo po fakcie kości oczywiście tych święte nie uznał druga książka wyszła 2 lata temu napisał ją mój przyjaciel zdanie, chociaż tak salezjanin czeski, który zrobi z nią wywiad rzekę na ile był w stanie ten wywiad przeprowadzić, ponieważ pani Jaworowa ma lat prawie 90 prowadzi życie spokojne emeryckie zajmuje się chorą siostrą no 3 w tym wieku jest słabe dosyć także tam są oni są ograniczone możliwości wyciągania jakichś siana mówi fizycznie nic tak długo, ale jak Intel core liczba sprawna i o, jeżeli zacznie mówić opada ciekawa rzecz w tym, że ona mówi, że ona już o sobie rozmawiać nie chce szczególnie z mężczyznami i w ogóle nie dziwi to znaczy, a ona siebie samo przedstawia poniekąd jako ofiarę mężczyzna w takim sensie, że tradycyjna hierarchia kościelna jest oparta co tu dużo mówić o męskiej dominacji to bardzo nawet mężczyźni są nie żonaci byli tylko być kompletne odizolowanie związku, z czym aby Jaworowa, która gdzieś ten schemat płciowy taki sztywny wewnątrz kościoła złamała brała udział w jego łamaniu oczywiście została przez ten kościół odrzucona jako brak pewności w 2 bez brutalności, ale sposób względy jednakowoż ona została z takim wrażeniem, że ci mężczyźni rządzą kościołem, bo związał pan prałatów paru biskupów to nie jest tak, że coś tam w ogóle lekceważył, że ten kościół zdominowany przez mężczyzn miał okazję ją wysłuchać nikt z bardzo ciekawi byli związani z pań i wyłącznie prawnymi jakimś tam paragrafami czymś takim też pewnie ciekawe, ale bagno nie wyczerpuje całości zagadnienia w, po czym ustawę zamieć-li właściwie czy zmietli ze stołu de facto należy, więc nie unieważni osiągać nawet u g przymusić pojemna namówili skłonili do podpisania takiego papieru żonatym nie będzie nigdy mówiła na szczęście nie posłuchał, a także poznać po takim przeżyciu naciskiem kurii podpisała latem, ale też daje nam taka dramatyczna historia, że święcenia zostały unieważnione, ale jej oceny niepoinformowanie jej jej święcenia nie zostały unieważnione, a więc nie ma o tak kościół do ceny mylą, dlaczego oni uznali, że nic nie wydarzyło wielka, że do święceń nie było naszym był tajny synod w zimie tajne synowe dach, choć samo Hertha tak nazywać tam kilkunastu tajnie wyświęconych księży paru biskupów spotkało się potwornie pokłócili, trzaskając drzwiami skończyło z jakby jedno tylko awantura, bo te główne pomysłodawca Felisa David chciał poświęcić cały szał pól podjąć temat święcenia kobiet były tam niezbędne jak tam Celon miał sam w sobie całe teologiczne uzasadnienie do do tego oni się z nim nie zgodzi też większość mnie nie zgodziła i tam nosi od decyzji gorącej atmosfery to się zakończyło na drugi dzień chorował wyświęcono na 1 świadek, który już nie żyje nie ma dokumentów wprawie kanonicznym jest to zapisane w księdze może mężczyzna w zasadzie to jest taka, że tutaj można uznać z góry, że nie ma specjalnie debatować przynajmniej raz drugi już rzeczywiście tak myślałem przez lata, a w no właśnie, ale teraz, żebyśmy dobrze zrozumieli tę sytuację tak jak nasze znalazła tę sytuację, w której doszło do tak do tych świadczeń, które zdaniem Watykanu nie zaistniały musimy się cofnąć do czterdziestego dziewiątego roku, jakby powiedzieć sobie co się wydarzyło z kościołem katolickim po wojnie z Czechosłowacji tarcia w Czechach co co tam zaszło to jest tak czy może by korzystam z okazji chyba w życiu mogę mówić tego typu zdania publicznie opowieści o tym, że Czechy są krajem tradycyjnie protestancki są głęboko nieprawdziwe tak to jest kraj, który od kilkuset lat jest krajem katolickim takim jak Austriak Bawaria Niemcy to tego typu kultura leży Ługańska nie nie za nimi niemieckojęzyczna na tych drogach nakład wszystkich ten nie jest tak, że to jest przede wszystkim kraj zlaicyzowanym bardzo teraz tak teraz już tak, ale w roku czterdziestym ósmym było 723% katolików w całym kraju, a następne wyznaniem po 23% te pozostaną zmierz się służę czasami zawodzą chwycił, owszem, do w okresie dla mnie renesansu do 16 jedno to wtedy tak tak ale jakby to zostało gdzieś tam wykorzystane widok na turystyczny w dziewiętnastym wieku, ale stan faktyczny, bo tak jak mówię to nasze to osób kraj katolicki kultury katolickiej do tym nawet do dzisiaj tak tak uważa Otóż w tym kraju doszło do władzy komuniści wcześniej były takie nastroje tam elity były bardzo antyklerykalne im się też udało więc, szacując czas rząd dusz w kraju prowadzi Scream to pozycja kościoła była naruszona pewien sposób od ideowych w związku z tym represje przeciwko Kościołowi katolickiemu komunistycznej Czechosłowacji osiągnęły od razu skalę, które w Polsce właśnie trudno sobie nawet wyobrazić tak tam obozy koncentracyjne, bo masowe zamykanie do więzień do internatu obozy koncentracyjne jakich kopalnie uranu żądam pan o mordach taki dosłowny przez ludzi skazanych na śmierć mormona sądowych o VAT nie ma co do tego oczywiście cała masa o ludziach nie był zatłoczony śledztwie dot dosłownie ten jest sporo inwestuje było zresztą 1 taki przypadek tak to jest bardzo słynny przypadek księdza Józefa fara, którzy rzeczywiście w ostatnich dniem 58 latach stał się takim egzemplarzem jak trudno też porównać w Polsce dotąd tak jak chyba nam kiedyś nagle się przypomniał, że jeśli tak jak jak Pilecki no może on może tak, że tego typu postać tak wielkiej taki ten człowiek, którego zamęczony zatarto pani pamięci potem on gdzieś tam został wydobyty z Sejmu pamięci tak jednak takich najbardziej jaskrawych ofiar tamtego terroru, ale zadziałało to na, tyle że w Czechach rzeczywiście życie religijne dotyczy życie religijne katolików głównie udało się no nie wyzerować, bo tego nikt nawet nie chciał robić tak brutalnie, ale Rosję sparaliżować całkowicie tak czy w ten sposób, że większość biskupów albo siedziała w internacie jak dziś 19 byli uzależnieni od tajnej policji kują tak kierować tą sekretarz, którzy zrobi wszystko we współpracy z partią i najczęściej kolaboranta, a może agentem ani służb to oczywiście bardzo nieprzyjemne czasem tutaj o opisywany tak właśnie wyglądał i teraz w czterdziestym 0809. roku spodziewano się w tej fali represji wtedy Watykan przekazał biskupom czeskim coś co się nazywa potocznym potocznie zasadzie przywilej meksykański to znaczy wypracowany 20230 wcześniejsze Meksyku w czasie tamtejszych prześladowań kościoła taki zestaw przywilejów dla lokalnego kościoła co robić w wypadku nasilania się prześladowań zwalnia z części takich powiedziałbym zewnętrznych powierzchownych obowiązków np. ksiądz już, żeby sprawdził się nie musi zakładać wszystkich elementów stroju i i tak już dokładnie pilnować nowo odprawia msze potajemnie jakiś wiersz wiejskich na ten cel ukryty przed ludźmi dla 3 osób notowań trudno myślę sobie Boga złapią tak był przepis przed soborowe ksiądz musi chodzić Horacy w sutannie jak tajnie wyświęcony nie mógł tak bo aby do dowiezienia poszedł w stoczni nie da, więc z tego typu rzeczy te przywileje zwalniały w sposób taki dosyć ogólnie sformułowany, bo tak taki, że to z tego, bo to w interpretować jak zwykle dokument watykański trzeba trochę, ale się do mnie to jest absolutnie jasne, że ten przywilej istniał trochę trwała oraz urządzenia dane z pewną wątpliwe na podstawie tak wątpliwe jest poddany to co w tych dokumentach jest tak, bo tak naprawdę tam chyba nikt specjalnie nie czytał, a albo nawet nie znaj część jak w czeskiej w dokumentach nie znalazł przyznaje, że watykański niż niesienie mama tam taki dokument istniał na pewno natomiast jego treść pozostaje w tej chwili sporne są tajemnicą w Czechach oba z absolutnymi legendami bywa, że jakby koncesji, które tam były zdaniem współczesnych historyków absolutnie nie dawały prawa do robienia takich rzeczach święcenie żonatych mężczyzn poświęcenie kobiet w ogóle tak nie było mowy w 5040 temu jeden z biskupów to był Felix Maria Dawidek, która składa się z więzienia jeszcze jak ksiądz został biskupem już pod ziemią w oddzielnym kosztami dla załogi starań on został wyświęcony na czterdziestym normalnie jeszcze tuż przed końcem demokracji przepowiednię komunizmu poszedł do więzienia 25 lat puścili go po 14 takie kary wtedy dawano tak z rękawa sypały jak wyszedł po kilku 2 latach zaś organizować po oko podziemny kościół się spodziewać powrotu fali represji taki został już w każdym stanie wody absolutnie przekonany co niektórzy twierdzą, że to są pewne rysy tak jedno, a najdalej od postaci być może tylko faktem jest rząd przypominam, że w 1000 sześćdziesiątym czwartym roku wtedy następowała w Słowacji odwilż to był taki nie wystarczy barek samo Boże 4 lata później weszli Sowieci znany m.in. jednostki czołgi wjechały rozjechały praską wiosnę, więc on moim zdaniem on być może jakiś wyspany idealne, ale w tym wypadków, gdyby miał prawo ulegać paranoi, że tak powiedział tak jak ja też byśmy nie bał na jego prześcigają się w sześćdziesiątym roku po wjeździe Sowietów spodziewał tego, że za chwilę zaczną się w ręce wózki na Sybir tak, bo co coś podobnego skoro całe kierownictwo partyjne czasów Jackie sadzono samolot wrócił do Kremla pod pistoletem zmuszono do podpisania kapitulacji to dlaczego ludzie nie za tak to, bo dosyć to jest oczywiste nasiono od Chin z tak działa tam widzimy ta tradycja wiec Dawidek o tym wiedział, bojąc się tego zaczął przygotowywać kościół na czasy tych takiej czarnej nocy taki ataki takie czasy terroru profesor tak właśnie odchodzi powrotu terroru jeszcze starszego niż za Stalina on uznał, że po pierwsze, żonatego faceta wiszącego na księdza policja tak szybko nie zacznie podejrzewać, o czym choćby z tego pod wartą zacznie robić poza tym nieżonatych facetów od razu podejrzewano o to, że coś z nim jest nie tak wszystko jednak tylko bezpiece było wszystko jedno części gali homoseksualistów co dali się, że to niema znaczenia dostała uwagę na to już zostało to sprawdzamy co się tam właśnie dzieje z tą 1 rzecz, a potem doszedł do wniosku, że po pierwsze, kobiet w ogóle nie będzie podejrzewano bata na bis tak zupełnie sprzeczne z Sandecją katolicką, a po drugie, on miał doświadczenie tak jest lat z stalinowski wtedy do więzień rząd do końca komunizmu ogólnie wpuszczano żadnych planów nie było mowy o tym natka śmierci wykonywano bez księdza coś takiego chyba w związku Radzieckim wolny czas pracy nie każdy razie tylko kobiety i osadzony w więzieniach nie miały żadnego dostępu do sakramentów katolickich zakłada, że są katoliczki, które potrzebują się wypowiadać są wstąpić do spowiedzi ostatnie namaszczenie tak celny rozmowa duchowa co to co cokolwiek ich teraz, żeby im zapewnić na to, że jedyną możliwością wyświęcanie kobiet pod warunki na mój tak lubił łacinę słup kondycja one, że walne będzie taki, że one nie będą pełniły urzędu księdza tylko na wypadek represji i tak powrotu więzienia są gotowe to robić jak zamkną to nawet dla swoich pójść dalej tę posługę, że jeśli zostanie swoiste swojej społeczności ostatnim księdzem tak to wtedy będzie mogła wszystkie sakramenty to z tym może nim księdzem to w ogóle jest, aby dla uszanowania powagi sytuacji po niż w latach 602 roku ostatni czynny biskup w Czechach został albo aresztowany albo będących jego pierwszy przez 1,5 roku w Czechach nie pyta o Słowacji w oczach Zachodu część federacji nie było ani 1 biskupa kaliskiego żadnego to pokazuje to siedziało w Polsce nie wyobrażalnej zastaje nas nawet tak nie wniósł tablic, a jeżeli chodzi ostatniego możliwego księdza to to też kolejna ciekawostka w tym kościele podziemnym wiedząc jak to daleko może sięgnąć była taka zasada w zasadzie nie napisano, że i księży biskup poświęcił się po 21 po to, żeby służył drugi na wszelki wypadek pierwszego zamkną to ten drugi biskup ma obowiązek 10 swego następcę i i sam zaczyna posługę dopóki jego zamkną itd. tak, żeby nie stało także zabraknie w ogóle to jest związane z tą wiarą katolicką z o sukcesję Apostolską oczywiście chodzi także my przekazujemy święcenia przekazano przez Chrystusa ale, żebyśmy dobrze zrozumieli czy Tomasz taka odpowiedź na swój własny użytek, dlaczego władze komunistyczne Czechosłowacji aż tak brutalne, dlaczego ten ta sprawa z kościołem, bo tak głęboka tak dla tak tragiczna właściwie, bo 1 ze swoich bohaterów czy właśnie rzeczony Dawidek przesiedział w więzieniu ile 14 lat tegoż w tradycyjny taki urodzony w dziewiętnastym wieku czeski nacjonalizm różni się polskiego tym, że nie jest ich przekonaniu, że katolik, a u nas nie jest protestantów się różni tak jak katolicy w Polsce co kupowały na 1 przez MF z warzywami zaborczych 2 były wrogie religii nie także ten Bismarck i carowie rosyjscy walczyli z kościołem sam jak przejść na 5 byli z nim zawsze kościół był tutaj takim w tych państwach obce ciało od Czech 1 przestała być krajem po pierwsze, katolickim po drugie, były częścią monarchii zrabował Arkę katolicka tamten kościół pełni rolę takiego aparatu ideowego jakieś kręgosłupa moralnego tego tego tego tego państwa związku, z czym oni wychodząc z monarchii austro-węgierskiej w osiemnastym roku 1918 wołali precz z Wiedniem krew z Rzymem to jednak z dziennikarzy w związku z tym na takiej glebie to było dosyć oczywiste, że zrobi można, tym bardziej że jak wszystko musi do władzy to parę lat wcześniej była wojna okupacja, bo potwornie upokarzająca i okrutna dla Czechów i oni no mieli taką potrzebę rwane złota chwilę wcześniej doszło do wypędzenia Niemców autochtonów tamtejsze 3 000 000 ludzi obywateli Słowacji został porwany obywatelstwa zwalonych z GKS, który zamieszkiwali właściwie od 700 lat to nie byli Janina najeść tak żydowską istnienie tak skończyło z IT tragicznie no i następnym krokiem było ono na mnie następną gałąź germanista trzeba obciąć mu kość uważany za de facto wpływ, jaki taki zewnętrzny niemiecki nie czeski dodaje dlatego tak łatwo poszło chyba są też taka zaciekłość mam wrażenie poza tym w latach powiedzmy sobie otwarcie, że w latach pięćdziesiątych, kiedy Dawidek siedziały sześćdziesiątych w zasadzie innej opozycji nie było czasowa tam nikt się specjalnie nie pojedyncze przypadki, że u nas też dzwonił, ale Okręgowa nie nie wybuchały tego typu bunty ludowe na październik dziesiąty szóstego roku w Polsce, kiedy w zasadzie społeczeństwo komunistom ani pogroziła palcem, że nie widział posłuszeństwa w izolacji tego nie było w czasie tego nie było w ogóle jedyna siła są musieli liczyć na początku był kościół dobrze wiedzieli dlatego właśnie tutaj ta odpowiedź władzy czy ta reakcja władzy niesłychanie brutalne to starta wielka różnica między polską, a ta Czechosłowację, żebyśmy jednak takiego okrucieństwa nie doświadczy, dlaczego katolicy nie doświadczyli to jest prawda także to się, że jakby tak daleko te represje ja czy to jest gdybanie tak jak jest historykiem nawet, ale wydaje się, że w Polsce komuniści nie mogli pozwolić raz, że tradycja narodowa kompletnie inna nasza zawsze brać pod uwagę są ludzie wierzą i ja taka, że nawet jeśli już nie patrzą tylko wyłącznie na kwestie religijne nie wiem czy była grupa tak prześladowana w Polsce w tym samym okresie czy da się boja wiem nos jest tam się nie nie nie jestem aż tak biegu historii Polski trudno powiedzieć ale czy to co mówi na pewno pokazuje dobrze 1 rzecz że, że katolicy w tradycyjnej czeskiej kulturze mówi słowacki jeśli jest uważany za ciało obce za to zewnętrznego takiego nie nie naszego dlatego ta rozprawa z kościołem przyszła im dość łatwo, a wściekłość wzięła się chyba i wojny i listy antygen pańską tego skojarzenia katolicyzmu właśnie z Lipian południowych Niemiec to właśnie teraz pomysł może więcej o tym jak w tej rzeczywistości, która właśnie teraz powiedziała jest zaczął się tworzyć ten kościół podziemny to jest bardzo ciekawa, kto tam przede wszystkim chciał być ktoś się do tego kościoła próbował dostać jak to robić, a czy to tak to jest może 2 zdania dla rozbawienia tak śmieszna historia tak komuniści w Czechach przez was, przyjmując władze starali się przestały zapewniać za swoje wrażenie, że oni mamy pluralizm to nie tylko drogi walczą ani z fanami nowymi przez cały stalinizm roku bodaj sześćdziesiątego ósmego po sześćdziesiątego siódmego jednym z ministrów rządu komisja Warszawskiego był ksiądz katolicki w pana suspendowany, że trzeba tam woda zastanawiają się stało bo jaki Mirosław Polak i wniosła Lecha podobno lubił się napić podobno lubił dziewczyny takiego nie zostały w zapiski w faktach tajnej policji on ministrem bodajże zdrowia pamiętam, że tyle lat Itas był refundowany, ale skoro występował końcowego pokazywały on był przewodniczącym takiej Izby skarbowej partia PSL tego typu wygrała partia ludowa nazywała ta nie Bocheńska stosowała była to komedia tak Rosjanie uwielbiali walić po mówili, bo taki był wylewany wesoły kazał, a także tańcu godowym, więc to pokazuje ta to też 1 rzecz druga sprawa tak wczasów racji i nigdy ani za Stalina ani za wysoka ani Zacha nigdy nie wycofano ze szkół, bo zawsze publiczna szkoła tak jak zawsze po prostu była ksiądz przychodził do 6 szkoły wyciągał krzyż stawiał pod ścianą natury była czerwona gwiazda sierpem młotem prowadzi lekcje religii dla chętnych, po czym szedł z pieczątką uzasadniają książeczką do dyrektora ze sobą pieczątkę tymi a i tak by to bardzo ograniczonym zakresie to bardziej wielka manipulacja Netta ta religia to jednak była tak oni udawali tak jakby warzywa i udawać że, że nie są tacy straszni jak by się wydawać, ale pan w rzeczywistości rzeczywiście ten kościół sparaliżowali w sposób całkowity i od samego początku trudno powiedzieć, że to co funkcjonowało oficjalnie, bo pewną proteza sugerującą tolerancja wobec nie było tak biskupi byli w większości zdjęcie ze stanowisk w kurii siedział ktoś nazywał wikariusz generalny musiał katolicki miał prawo nie administrować bardzo często był straszliwie uwikłany jak się potem okazało w ogóle był czas na żołdzie ubeckim no i w każdym powiecie był sekretarz partii do spraw wyznań do spraw kultury Osia nazwał się między wyznaniami zajmował, który po pierwsze, rozdawał te dane licencje na bycie księdzem ja tak nazywa, gdzie polskość 2 ostatnie z klas po czesku to znaczy, żeby dostać parafię katolicką trzeba było mieć zgodę partii partia tamtego mianowała ten urzędnik watykańskich wrócić do szkół i tego przykład bywał też jakoś nie chcieli nas nie puści, bo bardzo postarać, żeby też dostać w związku z tym jak komuś i tak ktoś tą zgodę państwową licencję dostawał to jest, że dostawał pensję państwo taką bieda pensje, bo tak jak najniższa pensja nauczycielska tam stażysty w dziale wy Compensy ustawa tylko pod tym warunkiem wolno, bo sprawować jakiekolwiek błędy katolickie jak on tracił w i sam siebie dla 2 osób dla sąsiadów odprawił się np. Musie w mieszkaniu bez zgody to się wydało na to 3 lata 5 lat więzienia za taki co się dawało to i to w latach siedemdziesiątych zajmuje tylko od w czasach stalinizmu tak dzisiejszy biskup mali, który z pomocniczym, skazując się chyba 4 lata właśnie tego typu działalność spotkanie z młodzieżą np. 5 młodych chłopaków schodzi pogadać obili do mleka, które wiedzą, że jest księdzem, ale nie może pracować, choć mógł się boją no to wokalne i to takim normalnym wady więzieniem, więc w tych warunkach w oczywisty sposób ilość wiernych się zmniejszała ilość Paraficz zmniejszała ilość kości właśnie Karla znalazł tam 7 to nam się wytworzyła inna kultura niż niż liczba dotychczas inna niż w Polsce także u nas wypadało chodzić do kościoła nawet za komuny, żeby sąsiadom pokazać, że się jest po właściwej stronie wczasów racji lepiej było tego nie robić, bo ktoś szybko poszedł tam coś dla niego zabawa czy można skokowo zarobić w ten sposób czekać na studia nie przyjęła, bo coś podobnego, jakim choćby nieprzyjemne rozmowy z szefami pracy Otóż taki, że służy nie lubią to machnął ręką, aby ta sama zależy, więc życie religijne udało się stłumić komunistą w sposób bardzo znaczący dlatego po od razu od końca 40 zaczęły powstawać struktury tajne, które pasowały do każda inaczej to było w każdym miasteczku w każdej mieścinie to jest część to kraj małomiasteczkowym obalić związkowy znajdował się nie wiem 1 ambitny student, który studiował teologię albo prosto z księdzem albo wyrzucili jak ja jak te seminaria no ktoś taki tak były ksiądz zakonnik ktoś, kto ma brata księdza skromnego zakonnika no jak byty gorliwych katolików to naprawdę nie brakowało, kto zaczynał się organizować też się spotykać przynajmniej rozmawiać i od samego początku kościół zaczął ów w sposób tajny święcić księży biskupów kardynał Franciszek Tomaszek, który w dziewięćdziesiątym roku po zwycięstwie demokracji po upadku komunizmu witał Jana Pawła II w Pradze był jak na księdza wyświęcony tajnie w roku czterdziestym dziewiątym bodajże później ujawniono tego jego święcenia za komunistów już był też biskupem praskim, ale pierwsze święcenia dostały się w warunkach tajności tak 40 ósmy trzecie dziesiątym roku tego dokładnie nie pamiętam, ponieważ coś zaczęło robić, ponieważ za raz zaczęto robić to potem w miarę potrzeb było to coraz częściej TASS, ale to jest właśnie to pytanie na ile to było no bo jeżeli on był wyświęcony tajnie to też można by w pewnym sensie to zanegować tak samo jak zanegowano nie dla planie nie, dlatego że dlatego, że kardynał, który święcił Tomaszka w czterdziestym dziewiątym roku tuż po święceniach jeszcze zanim komuś za granicę wyjechał i kwotę w Watykanie także te były słowa, które wyświetlały oficjalnie uznany został już na początku tak było, ale później zgodnie z tym co mówi rzeczywiście się zaczęło trochę rozmywać już pojęcie nie wiadomo było, kto jest kim w to też była zasada np. taka, że jeżeli tajnej biskup święcił mężczyzny tajnie na księdza za tą wiadomo jedno na pewno, że ten biskup nie jest jego ordynariuszem to oni jako zwierzchnik on Oświęcim znikał z jego życia się nigdy więcej nie widzieli nie mieliśmy też nie widział się nazywa w ogóle to była zasada za takie środowiska obowiązuje mnie będziesz wiedział o kryteria siedział tak dobre pewnym to postać w naszym archiwum nie było żadnej z nikim nie notował wszystkiego się na aktora ordynariusza tego, które Dawidka poświęcony tak było czy nie było, czyli przy kartach dział osobnego tak tak tak tak tak to czy po pierwszych biskupów wyświęcono dość dużo i to zwykle właśnie po 2 po drugie nie rozjeżdżali tracili sobą często kontach znali się ze słyszenia bardzo słabo tak dużym to jest taka struktura amorficzne w dużej mierze dziennik, jakby ktoś po potrzebował, żeby narysować mapę tego, bo dokładnie wszystkich wymienić staje się Arche to się prawdopodobnie już nigdy nie uda, jakkolwiek w wypadku samego Dawidka potrafimy bardzo dokładnie rozrysował sukcesję Apostolską jak on ją przyjmował kolejne pokolenie biskupów święcenia, bo to też było tak zrobione że był tajny biskup jezuita wyświęcony jeszcze legalnie za tuż przed upadkiem komunizmu, którzy słowacki zresztą, który funkcjonował w warunkach tanie i więzienia opuścili pracą jako prywatny człowiek dziś na taki się elektroniczną z podobnym i PoGodzinach utajnieniu no powoda pełnić posługi biskupa spotkał innego czeka, który był tajnie wyświęconym księdzem powiedział, że unijne oraz biskupa nie ma rząd nawet wiedział prawdopodobnie znajduje był przygotowany, żeby miał wykształcenie studiowali połową potajemnie czytali tam wszystkie traktaty teologiczne i mogą w jakimś czasie przygotowań pewnie po poradę już istnieć wyświęcił również na biskupa właściwie na zapas dałoby się w Policach i ten z kolei biskup wyświęcił biskupa Dawidka, o czym ten poprzedni ogólnie wiedział przeżył podobny jak dowiedział się wściekł gwiazdę Dawida już wtedy nie najlepszą sławę tak noty za pomysłami właśnie, dlaczego wniesiona do Gosława on zawsze był takim progresywnie z tą myśleniu, o co chodzi o Dawidek Dawidek pochodził z bardzo tradycyjnej rodziny katolickiej podobnie jak pani Borowa tam były takie domy, których tam wieczorem wszyscy rodzice z dziećmi klękali pacierz mówi ni dal sza on na skutek przeżyć więziennych uznał, że skoro on więzieniu odprawia się leżąc na pryczy szeptem zamiast kielicha bał rzeczka ukradziona dalszą od o od kawy, a zamiast komunii była o okruchy chleba jak tam 2 rodzynki segmentowa butelce z ciasta, które dziś udało się schować to miał być win to jest ważne msza katolicka tak bez niczego więcej takimi są prawa w ogóle no to znaczy, że tak można także tak można, że czasy, że warunki, bo takie, że inaczej się nie da, że tak trzeba wziąć się on, że na tym koncentrować z tego powodu w jakby interesował się sprawą zapewnienia Kościołowi przetrwania w zbliżających się czasach represji jednocześnie wyższa więzienia w sześćdziesiątym 0405. roku to było tak po pierwsze, sobór watykański drugi w tym czasie nadzieje rozbudzone tak ogromnej taką właśnie liberalizację przełom wewnątrz kościoła koniec tego patriarchatu itd. to się tam częściowo udało częściowo nie ma już została do oświaty też docierało w dużej mierze Dawidek z tego co wiem chodził do biblioteki jakiś takiej międzynarodowej w Brnie taki socjalistycznej wiadomość tygodnik powszechny, ale pewności nie mam jednak, że ta inni, że nie każe wiedział o tym co może coś do niego docierało wydano wtedy na sali realizacji w Czechach pisma takiego jezuity francuskiego to jak Ryszardem, którego do dziś jednak bardzo popularny to jest taki uczeń, który połączył myślał on antologię z wykształcenia on, aby godził katolicką teologię z teorią Darwina w dużym uproszczeniu mówiąc tak twierdzą, że ten rozwój to partia, która nas czeka na końcu dziejów Witas zadaniem katolika jest przyspieszanie przy Poznaniu przyjścia Chrystusa, czyli czynienie dobra dalej dalej taty miał po polega dziś tam próbował tę te światy godzić i pism też wena i własnych przemyśleń własnych studiów teologicznych Dawidek go stworzył taką teorię co czy teologii, która uzasadniła konieczność konieczność, bo mój rząd chce on rząd musi zrobić na konieczność święcenia kobiet na czas trudnych warunków z, a ponieważ zaczął robić to debatowali też siłą rzeczy pierwsza to były tak to byli faceci, którzy fundowali poza systemem Dawidek był na rencie inwalidzkiej nic nie robił to on widział czytał spotykał z podobnymi jak on and IT część ml takimi katolikami i rozmawia, więc oni gdzieś w tych debatach również radykalizm wali Jon widząc, czując opór tych mężczyzn przeciwko temu w oczywisty sposób zaczął się o tym dlaczego właśnie coś przeszkadza tak no jest kobieta się za inteligentną dziewczyna wykształcona w sumie dlaczego dlaczego nie tak oni bardzo podaje mec Szymon zaczął też myśleć to widać w jego pismach myśleć o pozycji kobiety w kościele społeczeństw nowo to była dosyć podobna sytuacja wtedy dla bardzo dramatyczne taki moment z tym to jest właśnie ten syna doszło na początku wspomniałem to spotkanie duchownych w tej gałęzi, bo to jednak tylko jedna z gałęzi kościoła katolickiego podziemnego dziś jest właśnie kobiet to tylko artykułowania tego nigdzie nie było, a kościół będzie w całym kraju 15 milionowym, więc na tym synodzie w w czasie debat jednak zakonni również tajnych powiedziała do przeciwników mężczyzn wyłącznie czasem jak wy mówicie, że kobieta jest notowana na święcenia kapłańskie to być, który w spodniach przyjął święcenia 19 był w 2000 gotowy tak i oni zamilkli gospodzie nic tak zdania nie zmienili, ale widać było, że taka rodzaj takiego moralnego zwycięstwa po tej stronie Dawidka tych 2 współpracowniczek 7 mężczyzna dopiero w maju mniejszości, czyli całe 4 osoby tego nie wiemy ja nie wymaga osób na tym na tym synodzie to jest tak opisywany rozmaicie prawdopodobnie było kilkadziesiąt osób 30 w 1 pokoju działa także to co warunki tam nawet od trudu głos w ogóle policzyć mam wrażenie, jakbyśmy chcieli przynajmniej w Hyde z tą, jakby moją książkę zresztą znamy się do historii kościoła, czyli pierwszej sesji rady jest słabo wygląda podobnie w ogóle tej jerozolimskiej wyjaśnia też solidnie Kuć liczbami skali nie było nic nowego mówi taka duch pierwotnego kościoła się objawił tutaj tych kobiet, które zostały przez Witka wyświęconych, bo w końcu ile 4333 od 2 nie wiadomo, kto to jest, chociaż sami leśnicy domyślają sama pani Jaworowa była najbardziej aktywna z nich wszystkich, bo ona panu bliżej samym nabytkiem w ona, bo jego sąsiadką z dzieciństwa Artego podziwiała, a potem sama się z więzienia ten zwrócił żywą pomogła i teraz ja mówiłem o tym, że to był facet szybko się na rentę inwalidzką i dziś z tego żył poza tym utrzymywał ten kościół infrastruktura podziemna ludzie po prostu mu pomagali na ile mogli, ale on i tak prawdopodobnie tak ja to tak widzę taką duma z głodu, gdyby nie Borowa, która poza tym, że jego uczennicą była jego mamusia to znaczy prała gotowała karmiła przede wszystkim utrzymywała całą tą strukturę zaś ona była ona jest on mianował wikariuszem generalnym kuli, którą rzekomo poprowadził istnieje w ogóle te problematyczne też czy rzeczywiście było, ale jak spojrzeć na to co na, robiąc tak było ona, aby 17 biskupów i 70 księża święcić jest masa myślenia masa zwolnienia przy tamtych rynkach komórek nie było wspomina masa jeżdżenia umawiania się z dni to wszystko w zasadzie bez dokumentacji jest ona pewnie jakiś papier się w domu i stosowane ma nie chcę nikomu pokazać, ale to nie jest archiwum uporządkowane jak są w kuriach porządnie poukładane Tamiza biblioteka to robić jakiś księgowy to nic podobnego tam osób zyskało na słowo robionej i Dawidek z tego co oni mówią był geniuszem jeśli chodzi o takie kwestie wiedzy humanistycznej filozoficznej Teologicznej budżetem kompletnie niepraktyczny jemu ktoś powie jak już w więzieniach Rzymu załatwił robotę w sali dzisiaj zachowało do dziś szpitalu dziecięcym tam pożar wywołał dyskusję z paliło cudem do więzienia nie po siedemnastego załatwili za, bo tworzy drugi poznałem kryminalnym, że tam jak zaniedbanie było tak, ale to Debby widzi się wina z tego idealizmu i 63 od ósmy rok przed przed inwazją, więc nadzór też się po kosztach pożegna renty wojskowe poparzył przy okazji tego pożaru, w którym było śmieszniej jest mocno niepraktyczne taki noc Przepióra tak człowiek imieniem tam człowiek idei może normalny sposób i obok niego kobieta, która gdzieś mu to faktyczną stronę życia są układała wyrażało swoje rzeczy też pracował jako sekretarka, więc Beata w tym sensie przyzwyczajona do organizowania rodzaj prac w aktach, ale dokładnie tak było, a przy tym wszystkim przecznica fascynacji di obopólnej zeszła obu tych osób to zaczyna wyglądać jak może państwo tak to nic tak przypomnę to klasyczny związek mężczyzny kobieta mężczyzna jak mówił jak wielkie plany a, ale w sumie przesuwa się do przodu tylko dzięki temu, że kobieta w drogę angażującą czasowo dokładnie tak, że ma co jej, że ma co nie założy na Bielany tutaj było dość podobnie zresztą przez chwilę w Agnieszkę o nim bez to jest tak ona będzie jakimś cudem dostała mieszkanie kawalerkę wyprowadziła rodzice, jaka 40 lat miała Dawid nie ma gdzie mieszka Dawid mieszkał kątem ludzi swoje szosy łobuz ubrana, w jakich zmian tak dalej tak ludzi do kraju gorący kartofel, podrzucając znowu kłopotliwe, a ten był powierzy mu trefne odcinał go policja wpaść i ja, a jak już padną nie wiadomo ludzi zamknąć tak na to co tam się do głowy po drugie, uciążliwe mogę trudny w obejściu, bo karmi ich granic na jakiś czas zamieszka zdobiło Jaworową Alone dzisiaj się, że też są bardzo podobało zbyt szybko jak tylko dało o no nie da się pozbyła namówił do przeprowadzki przyjął się do zostaje się w jakiś szatański razem w kawalerce traci ona o mieszka w kuchni ona już w pokoju łazienka była wspólna, ale jakoś się w ciągu dnia o o omijali zasad realizmu znowu ta ciasnota nie była niczym takim jak bardzo wyjątkowym tak natomiast tutaj sytuacja oczywiście, że biskup czy z kobietą, która robi mu za kurię, a potem święta mieszka razem taka barwna powiedział jak jakiś taki, jakie były jego losy potem syna, gdzie doszło do rozpadu, gdzie właśnie się ufa przy tej idei święcenia kobiet właściwie został jak rozumiem przez resztę odrzucone on przeszedł do legendy podziemnego kościoła oni się dużo padało na prywatnych spotkaniach noty opowieścią często rosły wąsy, że tam opada może nim w knajpie facetów święcił po trzecim pili tam przy przy stole to jest przesada, że to napady nie awaria tak zupełnie nic nie sprawiał wrażenia już takiego nie widzialnego szaleńca, ale te historie powtarzają, ponieważ sam fakt siedzenia na tle szokujących rząd rzeczywiście to było dla dziwne tak, ale nie będą potrafili to środowisko tajne to zaakceptować daje się mówiło w latach siedemdziesiątych przy tej polityce odprężenia nawet pewien dyplomata watykański wjechał do czasu owacje się z nim spotkało się nas już wracam, bo ich nazwiska Kanadyjczyk arcybiskup skała, którego z Watykanu posłano on rozmawia zjawiskiem podobno stracą powiedział nie wolno święcić kobiet na tor po fakcie co, więc 10 z on wpadł pewnego rodzaju osamotnienie większość rzeczywiście te jego tej jego grupy od niego odsunęła, a w pozostałe istniejące w całym kraju struktury kościoła no tak by miały go za takiego dziwaka był w zasadzie rodzajem takiej czerwonej lampy ostrzegawcze, że to, że w tych warunkach tajności może robić różne dziwne rzeczy nawet tak daleko może rosnąć jak on o ja nie słyszał, żeby tam gorzki Otóż uplasowało ją za zdrowie domagać dosyć mocno tam dowiedziałem się, że robią wypis to pod koniec życia tak ten to pora to ska wina to coś takiego to jest kultura południa spoceni zdaniem rzeczywiście minął właśnie wszędzie wszystko wino piją taki sposób na to jak u nas nie wodę pijana w chacie ja i wybrali posła o to, jakie widzi zamiast tatą powiedz Jacek zwiąże, że są ziemniaki tam jest wino po prostu to ile jest dziadek robił coś robi dach, więc w Dawida w tej kulturze uznali jednak wydaje mi się, że wypijanie 2 Tarasek zdrowych wina dzienne to już jest daleko, a tak rzeczywiście jeden z jego to jest jego siostrzeniec imitował opowiada tak rzeczywiście było także, że on potem popijał sporo palił 2 paczki papierosów dziennie podobno metalowe jeszcze do tego by on podróżować to jest zagadką jest to, że w latach siedemdziesiątych się udało kilkakrotnie, więc stosować w ogóle bardzo dużo jeździł zwykle namawia znajomych, żeby chodzić dziś podczas owacji jakiś podróż z wykładami, jeżeli tak itd. 1 etat 1 wszyscy rozmówcy to botki, które zamówili w tym żołnierze jeden z jego znajomych przez radę polskiego fiata to bardzo lub dużego lub osoby samo czasu i tak zrobi z nim podobno jedzie na tylnym siedzeniu okazało się bowiem prawo jazdy wiem, że byli w podróży w Rumunii Bułgarii oglądał tam monaster będę prawosławna w myśl to udało, ale rasy wręcz znajome wykupili wycieczkę i polecieli do Japonii 2 tygodnie tak chcemy jak to możliwe stało się było oficjalne był taki licznik Orbis wyślecie dok i można było, że go wypuścili go wpuścili no dziwne, ale tak jest tak od razu ciekawym powiem, że dokumentów Dawidka tajnej policji nie ma ani nie zachowały się nie bardzo wiadomo o ciąg z nimi kontakty na to pozwoli mi ja go nie chcę wchodzić, ponieważ wg niego nie ma takiego znaczenia w tej chwili tam trafia się wiara była cena, którą zapłaciła Jaworowa za wejście w to strukturę, ale też, jakby personalna cena za to my razem na bardzo dana tej idei kościoła mam wrażenie, że dziś się z nią rozmawia to ona rzeczywiście czuje żal do tej struktury kościelnej, która potraktowała tak potraktowała tak to znaczy po osiemdziesiątym dziewiątym roku najpierw były wielkie radosne obchody powrotu wolności również religijnej ona zainteresowania Catella oczywiście to też, ale ona sama została taki sposób doceniona to znaczy jej na porządku nikt nie pytał żonę z księdzem księdzem Dawida już nie żył wtedy ona dostała jakieś stanowisko w wydziale katechetki w kurii potem sama powiedziała, że tego nie chcę tu zarówno biurowa latać szkole uczyła dzieci religii podoba świętą w 2 chłopak, którego uczyła 80 jeszcze w tajnych kontach ligi on on zachwycony sytuacją osoba nie kontaktował fajna Radomiu nie ma nic wspólnego z tą taką szkolną gazetę baszty Jacka okropnie, więc wydawało się to się wszystko ładnie ułoży, po czym nagle jako zarząd ma mniej gadać nie mówi nic się w mediach, a zaś, jakby sprawa wychodzenia kościoła podziemnego na powierzchnię na początku dziewięćdziesiątych trwała wlokła się parę lat i została załatwiona już, pomijając szczegóły jak to wyglądało w taki sposób, że w zasadzie całe doświadczenie zostało odrzucone, a ja bym bojowym wyrzucone na śmietnik tak nic się nie przyjmowała śnie to ta historia, którą opowiedziało się ta, którą wpisałeś to jest rzecz powszechnie znana w Czechach Jaworowej już tak, dlatego że Rze, że wyszła książka Janusza Witta i ona jest pani Jaworowa jest w chwili przypomina przy każdej możliwej okazji i w połowie sierpnia jest rocznica śmierci Dawidka pod koniec roku zawsze 2008. jest rocznica święceń kapłańskich zawsze jest telewizja zawsze jest radio ten ta historia jest znana tak nie z relacji, bo ta relacja jest bardzo zwana taka postrzępione wywiady, ale udzieliła 2 są takie no powiedziałbym chaotyczne rozumiem, że pomoc sędziwa osobą na taką m.in. z tego wynika z tego, że dotyczy uczuć na pewno sprawa nie chcę mówić także, że boss, jakby odmawiała tak już w ogóle chce gadać, ale ona jako osoba jest znana tak natomiast ona jechała w ten sposób na tym samym wózku stają kosza podziemnym kościół podziemny został przez struktury oficjalny watykański w zasadzie odrzucone jako wiedziałem z tym doświadczeniem księży robotników w tym doświadczenie ludzi żyjących bardzo skromnie w wyżej, aby kapłaństwo było dla nich życiową pasją nie zawodem także oni będą poniżenie, którzy po po godzinach dziś tam się zajmował rzeczy, jakby bycie księdzem, ale tak być to zostało w całości zlikwidowane odrzucone i mi udało się to niestety m.in. z tego powodu, że tam były takie osoby właśnie historia Jaworowej obraz święcenie żonatych mężczyzn znaczy dorobiono mu gębę, że część z nich nie chciało mi, choć gadają to i tak nadal to byli dziwacy Widzew był jak dziwactwo, jakiego pragnie się to jak się zresztą dokładnie przejrzał to nic nie mówić cieć, a były plany rozmaite, że mnie noc w dziewięćdziesiątym 0304. roku 1 stajnie wyświęconych biskupów walczył w Watykanie oto, żeby utworzono coś co nazywa się ta matura personalna dodała, że coś takiego ma Opus Dei firma jako jedyny w tej chwili w kościele ją, żeby stworzyć tego typu instytucje specjalnie na ziemiach czeskich słowackich dla reszty kościoła niech ludzie przynajmniej dożyją życia taki sposób jak jak do tego przywykli już tyle poświęcili na to co dużo mówić cierpieli za wiarę takie, gdzie stać na depresję to oddajmy honor w ten sposób choćby tak pamiętają to zostało zmiecione ze stołu i teraz smutne jest to w tym wszystkim, że Czesi no oni mówili o Wojtyle nasz papież to z dnia to on był Polakiem, ale jednak ten Wojtyła był dla nich bardziej swój stan, jaki Włoch czy Niemiec Ewa Polak oni to tak odbierali jako pewną taką sympatią taką dozą takiej bliskości z Nielby słoweńskich ja mistyki w tym wypadku to działało i oni naprawdę ja dzisiaj słyszę w opowieściach o nim chyba spodziewali się, że ktoś, kto na tym papież nadal będzie rozumiał aktywacji Wojtyła sam święcił tajnie księży, że przez 1 ze Słowacji bardziej niż 3 jak był biskupem Krakowie, czyli wspierał ten kościół on powinien lepiej rozumieć poczuje się zdradzeni tak tak inaczej jest strasznie przykre są nieprzyjemne w tym wypadku nie było cienia próby zrozumienia, że na koniec czy robiła Jaworowa celebrował msze czy udzielała komunii czy posiadała ona dla marzeń to jest tak na co mąż klubów nie nie działa na pewno z do pewnego momentu opowiadała, że odpowie tylko 1 mszę prymicyjną, a potem już, ale potem zaczął mówić jednak tam akurat dalej, a w tej chwili już niemal na pewno wiemy, że nad prawem każdego dnia w domu w mieszka w tym nadawcy samej kawalerce mieszkała z nie ma stroju japońskiego ma stułę odpowiednie sprzęty, kiedy potrzebuje i od prawie codziennie przez sama na siebie tak jak każdy sąd dokładnie musi do do kościoła to chyba wszystko, jeżeli chodzi o udział w sakramentach dziękuję bardzo, państwa moim gościem był Tomasz Maćkowiak autor książki byłam księdzem katolickim dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: NAGŁE ZASTĘPSTWO

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA