REKLAMA

Jak Niemcy reagują na żądania PiS?

Gościnnie: Wyborcza, 8:10
Data emisji:
2022-09-06 10:10
Prowadzący:
Czas trwania:
27:24 min.
Udostępnij:

Polska zamierza wystąpić do Niemiec o reparacje wojenne w kwocie 6,2 biliona złotych. PiS zapowiada, że to będzie jeden z tematów kampanii wyborczej. Jak ta informacja jest komentowana w Niemczech? Czy da się robić politykę na temacie reparacji? Michał Nogaś rozmawia z Magdaleną Parys, pisarką i felietonistką mieszkającą od blisko 40 lat w Berlinie. Rozwiń »
Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na listy@wyborcza.pl. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
6 bilionów 200 000 000 000zł Polska zamierza wystąpić do Niemiec o reperacje wojenne tak usłyszeliśmy 1września w to ma być jeden z tematów kampanii wyborczej tak zapowiadają politycy Prawa i Sprawiedliwości, jaka będzie, jaka jest, jaka może być odpowiedź Niemiec i Niemców ósma 10 podcast gazety wyborczej w Michał Nogaś dzień dobry państwu ósma 10 we wtorek państwa i moją gościnią jest dziś mieszkająca od blisko 4 dekad w Niemczech dokładnie w Berlinie pisarka Rozwiń » felietonistka Magdalena Parys dzień dobry akta dzień dobry godny tak w Polsce kampania wyborcza trwa na dobre, chociaż nie została jeszcze oficjalnie ogłoszona rozpisana otwarta i wiadomo już można się tego spodziewać, że jednym z głównych tematów narzuconym przez obóz rządzący będzie kwestia reparacji wojennych i tego jak słyszymy, że decyzje dotyczące Polski, gdy do władzy dojdzie opozycja zapadać będą w Berlinie ani nad Wisłą od drugiej kwestii nie mówmy, bo po pierwsze o bajkach nie ma sensu rozmawiać w podcaście po drugie, NATO być może jednak jeszcze przyjdzie czas skupmy się na kwestii reparacji pieniędzy, których polskie władze domagają się od Niemiec i Niemców czy w ogóle ta informacja przedostała się do mediów niemieckich, a jeżeli tak to jak jest komentowana tak oczywiście przedostała się i to się wpisuję taką tradycję już po jak wiemy, że mamy w Polsce wybory to zawsze zaczyna się taniec na grobach panda i wykorzystuje się do tego no tak jak w tej chwili to się dzieje żądania, czyli reperacje wojenne tak daleko przecież nie pierwszy raz za każdym razem odbija się to widzimy to w mediach niemieckich wobec tak zawsze w wiadomościach publicznych czy telewizji publicznej, która nie jest oczywiście taką telewizję publiczną, jaką sami z Polski od miesięcznego piętnastego roku, czyli nie jest telewizją partyjną po prostu absolutnie widzimy to we wszystkich wiadomościach radiowych, które co przez Niemców na mniej słuchany w ujęciu barów spotka to itd. także muszę powiedzieć ja nie działa ostatnio dokładnie tego co się dzieje w Polsce, ale akurat jechałam tego dnia, kiedy gruchnęła wiadomość rano do dentysty pierwszą wiadomość, jaką słyszałam to właśnie to, że Polska domaga się no i zwrotu na czym konkretnie sum można dobrze pamiętam prawda 1,3 biliona euro, więc to jest po pierwsze, kwota, która wszystkie te sparaliżowała po drugie to żądanie na polskie złotówki to jest 6 000 000200 000 000 000 tak w ogóle nawet trudno o kolejnych Wrona Czesi śmieją jest taki śmiech nerwowy i powiem tak to nie jest tak, że tylko Polska żąda odszkodowań to 2015 rok podobne żądania skierowała do rządu niemieckiego Grecja to było ileś tam krzyż teraz nie pamiętam dokładnie nie chcę też tej kwoty lekceważyć też była zawrotna i też bardzo się o tym dyskutował teraz dochodzi do takiej kluczowej kwestii, które chciałabym opowiedzieć nie za długo, ale skoncentrować się i uwrażliwić słuchacza polskiego dodam tylko, że Grecy poprosili o mniej pieniędzy zażądali niż Polska to było 289 000 000 000EUR tak tylko, że jest 1 różnica w 2015 roku, kiedy Grecja żądała tej kwoty nie są rozgrywki polityczne w przypadku Grecji to ona zupełnie inaczej to nie jest jakaś kampania to nie jest takie coś się już tak jak wcześniej pociąg łodzian taniec na grobach nie poseł dyskusja to są próby porozumienia próby stworzenia takich stowarzyszeń fundacji, czyli czegoś jak mamy rozwiązać jak mamy to zrobić tak, żebyśmy zarówno 12 to byli w miarę usatysfakcjonowani zadowoleni i odbywała się jakaś współpraca z SS to ona trochę inaczej w przypadku Grecji, a mimo to i tak wiadomości wszystkim nie tylko w telewizji publicznej, ale również nowy podcast itd. trwają trochę dłuższą tradycję niż w Polsce czy wiadomości radiowe zaczynały się od tej informacji co to oznacza to oznacza, że dla Niemców jest to bardzo ważna informacja komunikat to nie jest przez Niemców lekceważone to nie jest traktowane jako taka, a niedawno jednodniowy temat, które dzisiaj będziemy omawiać jeszcze troszeczkę o nich będziemy rozmawiać następnego dnia to zostawimy to już nie jest dla nas ważne taka wiadomość, że kraj sąsiedzki w przypadku Polski w przypadku Grecji trochę dalej, ale nie zna też ważne państwo Unii Europejskiej żąda takiej kwoty oznacza, że jest to kwestia dlatego narodu ważna, że tam się co dzieję, że to nie jest rozwiązane, że to nie jest do końca wyjaśnione tak zostało to również w przypadku Polski teraz przedstawione w najważniejszych mediach niemieckich, czyli we wszystkich wiadomościach nie tylko rozpoczynane były od tego żądania Polski, ale też był bardzo dokładne wnikliwe materiału na ten temat, skąd te żądania się biorą i o co chodzi tutaj musimy powiedzieć przyznać Kaczyńskiemu bardzo za to dziękuję, że kwestia rozpoczęcia wojny 1września 1939 roku została przedstawiona w tym roku nieco inaczej niż do tej pory to znaczy oczywiście zawsze tym się wspomina to jest bardzo ważna data w pamięci Niemców wiadomo, że to jest dzień, w którym rozpoczęła się wojna, ale poświęcona jej o wiele więcej czasu empatii zrozumienia wymieniono różne kwestie, których przy okazji tej rocznicy nie wymieniano czy np. tego, że ciągle jeszcze niezałatwiona kwestia pomnika ofiar wojny dla Polski pomni, który jest tylko poświęcone Polakom ofiarom polskim w Berlinie i to nie było przecenione w ten sposób Polacy znów czegoś od nas chcą je była pokazana Warszawa jak wyglądała Warszawa jak wyglądały na loty jak wyglądała Warszawa po powstaniu warszawskim Get to itd. tak dalej wszystko zostało przypomniane z olbrzymią empatią zrozumieniem i wielkim szacunkiem wręcz taką trwogą, bo tak Niemcy podchodzą do drugiej wojny światowej testem odwieczny temat mój szef gdziekolwiek musi wypowiadała czy to jest przez powieść przez Niewiem monodram czy przez rozmowy teraz to o Michale dla Niemców druga wojna światowa to nie jest temat, na którym się uprawia politykę to jest największa katastrofa we współczesnym świecie i tak do tego podchodzą to zrobili nasi dziadkowie pradziadkowie ta przeszłość wciąż naszą teraźniejszością także chciałbym zaakcentować to bardzo brzmiało w tym programie właśnie programie w wiadomościach, bo to była osobna pierwsza wiadomość, jaka w ogóle gruchnęła głównym wydaniu wiadomości dobrze ale kiedy taka wiadomość pojawia to oczywiście rodzi się pytanie co mamy z tym zrobić my Niemcy w tym przypadku mówi o naszych sąsiadach jak się odnieść do takiego żądania do sformułowania przedstawienia kwoty i oczekiwania, że ona wpłynie na konto nie wiem, gdzie chyba w Narodowym Banku Polskim w każdym razie to jest istotne myślę, bo Niemcy posiadający świadomość tego co zrobili ich dziadkowie pradziadkowie, że armia hitlerowska na Polskę napadła i nie tylko na Polskę muszą się do tego jakoś ustosunkować i co się mówi w Niemczech jak złoto podchodzi się do tego tak bardzo, pomijając już oczywiście ten medialny przekaz, kiedy przypomną się co się wydarzyło itd. czyli całą tę stronę statyczną odpowiedź jest jasna kotka i dość taka równomierne i dotyczy to wszystkich partii czyni chyba tylko na pewno partii politycznych, które twierdzą rzeczywiście tę kwotę nie wypłacą nie są w stanie wypłacić podają tutaj różne prawnicze powody czy wymieniany jest przede wszystkim rok może mieć 40 piątek jest niewielka tylko ustaliła nowy porządek po wojnie, ale rok 503, w którym rząd PRL jak wiemy pod przymusem in w pełnym uzależnieniu od związku Radzieckiego zrzekł się wypłat z Niemiec później przypomina nam rok osiemdziesiąty dziewiąty dziewięćdziesiątych, kiedy doszło do pojednania była NRD RFN powstania zupełnie nowego porządku politycznego, czyli z tymi momencie tzw. to chodziło traktor w 24 i kiedy chodziło o potwierdzenie granic polską prawa to jest też niezwykle ważne w tym kontekście oraz rok 2004, kiedy o związek ten onych, czyli tam grupa niemieckich materii próbowali podważyć decyzję granic polskich tak dalej także jest szereg granic, kiedy zostało to ustalane, kiedy odwoływano się z roku pięćdziesiątego trzeciego tak daleko koleje w tym miejscu osoby, które są naprawdę tym tematem zainteresowane odsyłam do bardzo ciekawego artykułu o to warto sobie po prostu przeczytać zobaczyć jak było i to jest taki artykuł się nazywać co z reparacjami po winnymi ogniem i jest takie spojrzenie prawo międzynarodowe dokładna bardzo ciekawa analiza autorem tej analizy jest Mateusz Piątkowski to okazało się w senatorze międzynarodowym i tam analizował kwestię krok po kroku prawny do tych kwestii, dlaczego w tym tych kwestii prawnych odwołuje się dzisiaj rząd niemiecki cały czas się oni do nich odwołuje i oczywiście nie ma mowy o tym, żeby zwrócili jakiekolwiek pieniądze i teraz kwestia kluczowych, które jest, jakby decydują wszystkim, dlaczego powiedziałem, że Kaczyński wykonał możemy powiedziała jeszcze raz powiem świetną robotę przypadkiem zupełnie tego nie chcą chciał wojny został pochód Otóż w najważniejszych w wiadomościach publicznych 1września zaproszono do rozmowy Petera Olivera no bywa to jest dyrektor poniesie Instytut w lecie Instytutu spraw polskich dam sztab bardzo bardzo ważna instytucja nie zaczyn i dziennikarz bardzo popularny dziennikarz zadawał pytania, na które Peter Oliver Loew odpowiadał o wiele krócej niż dzisiaj bardzo rzeczowo, żeby wytłumaczyć Niemcom zadziwiony i zszokowany tą kwotą, dlaczego Polska tego wszystkiego żąda teraz dziennikarz pyta się ona, ale dobrze, ale co teraz mam zrobić jako Niemcy jak mamy się zachować tak dalej i co mówi Peter oni bardzo le on mówi to może zróbmy tak stwórzmy fundację Stowarzyszenie olbrzymie taką wielką skalę, które dokona uwaga i pogłębić pojednanie między nami zrozumienie co się wydarzyło w czasie wojny, czyli przekute żądania, bo wiadomo, że Kaczyńskiej trenowania z ulicami uważa ich za większych agresorów niż Rosja i zróbmy z tego coś dobrego to znaczy zaczniemy się sobą zainteresować przestają składać tylko wieńce pod pomnikami i takie no bardzo ogólne i powierzchowne potrząsanie dłonią oczywiście za czasów PiS myślą jeszcze w czasach, kiedy jest to wyglądający inaczej do współpracy między samorządami tylko naprawdę rozpoczniemy współpracę na wielką skalę tak jak dzieje się od lat między polską Francją oczywiście tego nie zdążył powiedzieć no bo też tylko określone ile minut na swoje wypowiedzi, ale wiadomo, że oto chodziło takie pozostawił osobie wrażenie właściwie nie zapomnę miny mojego męża Niemca, który oglądał mówi zrób właśnie coś takiego coś takiego wyłącznie w coś wspaniałego wymiana między uwaga strażakami polskim niemieckim, żeby strażak w Polsce ba proc takiego strażaka, które jest taki wyborca PiS-u w tej anty bardzo niemiecki za strażakiem również niekoniecznie z trwającym Polakowi przy granicy Unickiej, żeby poznali się nową trudno, żebyśmy się nawzajem krytykowali lub nienawidzimy również to ciągłe wyrzuty jeśli się prywatnie poznaliśmy zrozumieliśmy kurczy dokonujemy tę samą pracę Odra płynie po tej 1 stronie musi coś zrobić, żeby ją oczyścić, żeby poinformować, jakie naprawy ta daje taką kolej, czyli w tym kierunku to wszystko poszło to było zaskakujące jak w przypadku mojego męża Niemca na coś kompletnie interesujące się sprawami konsumenckimi czy polskimi wywołało to właśnie takie ani efekt mało tego poszedł do pracy wrócił wieczorem panie z tymi samymi myślami od swoich pracowników, kiedy zmieniał się z nimi myślami tutaj chciałbym zauważyć jego współpracownicy nie są profesorze akademicy Partyką z takim pozostali przed telewizorem wyobrażeniem jak moglibyśmy zrobić coś dobrego czy wymiana między Niemcami Francuzami porozumiewamy się dążymy ku czemuś lepszemu chcemy się lepiej poznać być sobie bliżsi, a nie ciągle wskrzeszać nowa tak koniecznej to było wspaniałe po prostu ten manewr wyszedł Kaczyńskiemu fantastycznie, chociaż oczywiście wiemy wszyscy nie o to chodzi no tak, ale jest też druga strona tego medalu pewnie jest ich nawet więcej wiemy bardzo dobrze rozmawiając tutaj nasi słuchacze nasze słuchaczki, że kwestia reperacji będzie podgrzewana w kampanii wyborczej przez partię rządzącą, ponieważ sytuacja kryzysu narasta będzie coraz gorzej, gdy chodzi o ceny podwyżki przed nami no i eksperci przewidują bardzo ciężką zimę, więc podkręci my ten wątek niemiecki, a nuż uda nam się dzięki niemu raz jeszcze zwyciężyć tylko, że to może być za mało, dlatego że nikt nie uwierzy w to, że wszystko co złe obecnie zależy od tego co wydarzyło się w naszej wspólnej tragicznej historii 80 lat temu, a po drugie, też myślę sobie ileż można to znaczy jest jakiś rodzaj zaklinania rzeczywistości taniec na grobach, którym mówisz, a też poza wszystkim i myślę o tym w sposób przyznam szczerze no bardzo niedobry wznawianie wzbudzanie traum zmuszanie wszystkich do kolejnego przepracowania i to po naszej poniemieckiej stronie tej okropnej historii, która nam się przydarzyła to znaczy znowu będziemy musieli wracać do kwestii, które już dawno, jakkolwiek są trudne bolesne powinniśmy zostawić za sobą, żeby jeśli do przodu myśleć o tym co przed nami, a tutaj, proszę bardzo, znowu będziemy wracali do wojny będziemy mówili o ofiarach o tym zawsze należy pamiętać, ale może niekoniecznie taki sposób sam sobie Koch odpowiedziała na to pytanie dziękuję za to właściwie nie ułatwia nie tylko przejść tego tematu wymierają zwyżkę do 15 lat temu zaczęłam się wypowiadać w prasie początkowo jako oficerska, a później jako pisarka na ten temat to za każdym razem, kiedy tylko mówiłam o Niemcach odzew, bo taki, że albo lądowała na pierwszej stronie jakieś gazety nie ze względu na budowanie mostów pisanie książek o tematyce niemiecko-polskiej tylko ze względu na jakie zdanie, które niefortunnie żyłam, które obracało się przeciwko mnie Niemcom tak i tak do końca dzisiejszych czasach używam tych zdań jeszcze więcej wypowiadał się na dużo większą szerszą skalę i nagle obserwuję, że ten odbiór jest zupełnie inny jeszcze 15 lat temu, dlatego że tematy wymierają nie ma takiej szansy, żebyśmy ciągle ciąg wałkować ten sam temat znaczy możemy to robić starszy pan prezes Kaczyński może to robić, ale również jego wyborcy się zdarzają i mają coraz mniej sił i są coraz aktywniej wbrew pozorom praw temu wszystkiemu, o czym mówi opozycja czy ludzie opozycję chcący wybierać tak się dzieje i tras podam taki przykład właśnie, dlaczego też telewizji raczej inne zjawisko w mediach niemieckich ten temat wrócił taką uwagę odbiorców obywateli niemieckich, dlatego że był tam podawane liczby jednostek takich zaskakujących przerażających rzeczy było to, że 50% obywateli polskich jest za tymi partiami jak najbardziej uważa je za słuszne i podstawnej tak dalej oczywiście wiadomo, że to są też media niemieckie, że specjalnie podkręca jeszcze jakieś śmieciowej nalewamy doskonale wiemy, że się pewien sposób zada pytanie to czynność taką odpowiedź, bo każdy z nas uważa, że Niemcy są moralnie rzeczywiście dzisiaj np. moja córka, która się urodziła raptem 16 lat temu zespół Polką pół Niemką ona nie jest odpowiedzialna za wojnę tak, ale już wiemy, że dziadek Robert jakiś tam gdzieś tam, jakim skoczkiem jak ostatnio znaleźliśmy w papierach we włoszech był to nie jakieś tam skoczkiem spadochronowym tylko nagle okazuje się, że brał jednak udział w tej wojnie tak czy jest odpowiedzialność moralna i to dźwiganie na plecach czyni to, o czym wcześniej mówiliśmy ta teraźniejszość jest wciąż tą przeszłością oczywiście, że tak i oczywiście, że wszyscy o tym wiemy wiemy o tym w Polsce wie o tym w Grecji we włoszech gdziekolwiek, bo nie zapominajmy, że Niemcy napadły nie tylko na Polskę Niemcy napadli na pół świata na całą Europę niemalże prawda więcej mają wszędzie do rozliczenia olbrzymią krzywdę i wiele mają do zapłacenia jak 1 zaczną coś spłacać natychmiast odezwał się Czechy, ale moja stracie nie prawda nikogo nie ponieśli Austrii Hitler pochodzi z Austrii tak i tak daj spokój także to będą niekończące się spłaty tak dalej musimy ustalić znaleźć inną metodę inny sposób porozumienia zbliżenia i płacenia tego wielkiego moralnego długu i teraz na pewno nie Kaczyńskiemu i do czego wracam cieni po mojej depresji długi wracam do tego, że wyborcy Kaczyńskiego są nie tylko starsi nie tylko już klapy z sił, ale sonda uliczna, która została pokazana tutaj w Niemczech przedstawiała głównie tych, którzy żądają tych operacji zwrotów tych kosztów to byli ludzie starsi natomiast pytani ludzie młodzi czy nawet w twoim w moim wieku odpowiadania, o czym tłumów, jakie pan pytanie zadaje moja ciocia pracuje tam moja mama mieszka w Niemczech ja jestem tutaj przyjechałem tylko tak dalej nic odwiedziny rozmyśla wymiana między młodym pokoleniem między Uniwersyteckim uczelnianym nawet jeśli nie jest takie większe na wielkiej stopie jak z Francją naszą bywa Inter akcje odbywają się pomimo Kaczyńskiego jego rządów i młodzi ludzie ludzie w średnim wieku ich to kompletnie interesuje, bo wiedzą jak jest, bo przyjeżdżają 12× w roku na zakupy do Berlina jest zupełnie inny model myślenia i widzę to mam podstawy ku temu, żeby sądzić, że to się drastycznie zmienia, ponieważ pamiętam reakcję na moje wypowiedzi właśnie sprzed 15 ma, a dzisiaj dzisiaj jesteś w stanie zrobić na tym temacie kampanii wyborczej zobaczy, że to nie wyjdzie tak jak się zrobi już kampanii wyborczej na Smoleńsku po prostu za bardzo zostało to wyeksploatowane i jest coś takiego jak mądrość narodu i nawet jeśli wy w Polsce żyjące nie tego nie możecie czuć widzieć, bo jesteście w Polsce na miejscu na miejscu jest oczywiście często nadzieje to tak się dzieje, że pod latarnią wielu rzeczy witać przyjeżdżające do kostek serwująca co się dzieje bardzo uważnie, słuchając ludzi pizzy i czuję olbrzymią zmianę VAT czy coś takiego wydarzyło, że nawet ci prości przepraszam nie, chcąc nikogo urazić ludzie już co widzą już coś wiedzą niech to będzie ta przysłowiowa nie żywa ryba płonąca Obrą niech ona będzie tym symbolem być może jest tak, że po prostu władza nie ma już żadnego innego pomysłu na kampanię wyborczą mając świadomość, że pieniędzy w budżecie jest coraz mniej na to trzeba pokazać się zdobędzie w tym przypadku od Niemców, ale wiesz myślę o 1 rzeczy jeszcze kiedy rozmawiamy po mówiłaś o tańcu na grobach przywołała kwestię katastrofy smoleńskiej to ja przypomnę, że obecna władza obiecywała, że sprowadzi wrak samolotu to się nie wydarzyło dzisiaj teraz dowiadujemy się, że tak mówi premier nawiążemy znowu dobre relacje z Viktorem Orbanem i Węgrami, którzy podają rękę Władimirowi Putinowi jestem ciekaw czy 17września rząd wystawi podobny rachunek Kremlowi za to co się wydarzyło w 3009. roku, a no właśnie to jest bardzo ciekawa również, negocjując z Niemcami to wszystkie kwestie operacyjne musielibyśmy wrócić do tematu niezwykle trudne, a mianowicie przecież do granic polskich Wanda jest nigdy nie wymienia, ale jeśli rzeczywiście kiedykolwiek by się taka rzecz wydarzyła lądujemy przed sądem w Hadze czy wiadomo, gdzie się międzynarodowym sądem mamy proces to ja się pytam, jakie stare demony się budzi chciałbym zobaczyć mieszkańców Wrocławia Szczecina i wszystkich tych ziem jak je nazwać, żeby nikogo nie urazić, ale przecież to też muszą być traktowane podoba mi się takie określenie, które pojawia się w literaturze ostatnio, że to nie są ziemie odzyskane tylko pozyskane, a niegdyś były to oczywiście miasta wsie miasteczka należące do Niemiec wówczas do rzeszy nie bez powodu zawsze mówimy o tych wszystkim poniemieckie prawna w związku z tym jak to się działam w Gdańsku zaraz niedaleko Łódź, gdzie urodził się wraz później mieszkała w Szczecinie tak dalej dla mnie pobyt w Berlinie czy przyjazdu Elina był czymś takim, że myślał, że po prostu wobec innych miast nie wyjechał nawet po prostu na ulicy wyglądał tak samo częściowo sposób zabudowań sztukaterii tak dalej wszystko to znałam z Gdańska, a jeszcze bardziej ze Szczecina i to się wypowiedziało, ale do, czego zmierzam zmierzam do tego, że musielibyśmy wtedy przedtem są też jeszcze poczeka jakoś programu przecież mamy też nierozwiązane granice wschodnie, więc moglibyśmy cały ten porządek tej trójki wielkiej trójki z pocztami musielibyśmy wszystko stać na nowo Szkoci w Europie wierzy, że Kaczyński ma taką siłę władzy, że będzie stanął nowy porządek nie ma też powracanie do granic sprzed 80 lat doprowadzi do szeregu nowych wojen przecież nie tylko Polska ma niezałatwione sprawy do końca żale z Niemcami wciąż przypominam Niemcy zaatakowali niemal całą Europę odezwał się wszystkie kraje, które będą chciały stawać na nowo to, czego doprowadzi także wiadomo, że nikomu nie jest to na rękę to nie jest ani potrzebne szczególnie w tej chwili mamy prawdziwą wojnę, która naprawdę zagraża Europie i zagraża pierwszego w Polsce, więc jest to pani na grobach haniebne i tak jak wszystko, czego rządach Kaczyński ne, czyli potomkowie rodzin, które doznały krzywdy ze strony środków dzisiejszych Niemców, bo czy zapytasz rodzinie swoją babcię czy swojego dziadka czy ja zapytam wszyscy mamy straszne traumatyczne przejścia nieważne, gdzie się urodziliśmy każdy za krzywdę w czasie drugiej wojny światowej jest to temat, który zezwala na emocje, ale musimy, dlatego że jest to tak pełen emocji temat podchodzi do niego rozważnie z szefową i powagą z taką, jaką podchodzą do tego Niemcy i jedyne co mogę niemieckiemu rządowi zarzucić w tej chwili to jest sposób odpowiadania Scholza na żądanie nie Kaczyński, bo o nim nawet nie chce trzymać zbyt bardzo się wstydzę tego w jaki sposób to urządza na rzecz kampanii PiS-u tylko teraz powinien prezydent Niemiec oś nie mogę Scholz dzwony strasznie nawet, ale prezydent Niemiec wystąpić tak jak w przypadku, kiedy chodzi o kwestie żydowskie i powinna być taka teraz przemówieniu do narodu, ale czy może tego zrobić zaraz Kaczyński użyje to jako o teraz zrobiliśmy my postawiliśmy żaden Tusk czy ktoś inny to co się nie udało Stein Marek maja przemawia do narodu polskiego przepraszam ale kto wie może to byłoby dobre prawda może to by było wyjście poza taką strefę polityczną tylko właśnie wypowiedzenie się w stosunku do tych Polaków, którzy naprawdę jeszcze w tym wszystkim pamiętają, a nie są o ustosunkowanie się do dziewiętnastowiecznej polityki Kaczyńskiego to byłaby wielka klasa i tego nie mogą przemycie żadne medium w Polsce trzeba było powiedzieć, że coś takiego się wydarzyło może to jest początek też do takiego pojednania też trudno powiedzieć wiemy jedno Kaczyński jest beznadziejnym polityki jeśli chodzi o politykę zagraniczną po prostu tak fatalnego polityka jeszcze w życie nie mieliśmy, ale coś się udało bardzo wielu Niemców dowiedziało się jeszcze więcej o tym co wydarzyło się w Polsce to jest jego jedyna za słowa także kwestii co się zdarzyło w Niemczech wyszło całkiem najgorzej natomiast jeśli chodzi o to co w Polsce to jakby nic z tego nie będzie to jest temat przerobione w 1 000 000 000 książek wykładów akademickich itd. tak kolej jeszcze powinno jednak odpowiedź moja babcia, która zmarła w zeszłym roku, kiedy zmarł miał 91 i kiedy powiedziałam, że mój mąż to Niemiec i bałam się tego zetknięcia warci SA nic nam wszystkim, jakie to powiedzieć, jakie to wytłumaczyć to było to zaskakująco śmiała się naprawdę wybierała PiS i to ona pod koniec życia wiele rzeczy zrozumiała i nigdy nie zapomnę jak otwartymi ramionami czekało na ganku poniemieckiej kamienicy mojego męża Niemca i nie musi sobie nic powiedzieć po prostu się tylko przypomnę więc, że jesteś w Polsce tak mówi Magdalena Parys Polska pisarka felietonistka mieszkająca od blisko 4 dekad w Niemczech, która dzisiaj była gościnią podcastu ósma 10 Magda dziękuję bardzo, dziękuję Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: WYBORCZA, 8:10

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA