REKLAMA

Książki. Magazyn do słuchania: O literackim Noblu

Gościnnie: Wyborcza, 8:10
Data emisji:
10-09-2022 06:00 (Powtórka: )
Prowadzący:
Czas trwania:
01h 03:53 min.
Udostępnij:

Nagroda Nobla za rok 2022 w dziedzinie literatury przyznana. Otrzymała ją francuska pisarka Annie Ernaux. Skąd się wziął literacki Nobel i jak wygląda proces wyłaniania laureatów? Które z wybitnych nazwisk nigdy nie zostały zgłoszone do Nagrody Nobla i czy ktoś przyjęcia Nobla odmówił? Kto jest na liście polskich pisarek i pisarzy, którzy byli nominowani, ale nie otrzymali nagrody? Które rejony świata były do tej pory niedostrzegane przez Komitet Noblowski? Wojciech Szot z "Gazety Wyborczej", który przestudiował archiwa Akademii Szwedzkiej, opowiada o tegorocznej nagrodzie oraz o jej historii. Na powtórkę podcastu zaprasza Michał Nogaś. Rozwiń »
Nowy odcinek w cyklu "Książki. Magazyn do słuchania" w sobotę co drugi tydzień. Do usłyszenia! Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Michał Nogaś dzień dobry państwu w sobotę w niedzielę wulkan w książkach w magazynie do słuchania wracamy dzisiaj do audycji, bo nowe odcinki pojawiają się mniej więcej co 2 tygodnie wracamy dzisiaj do audycji o literackim Noblu w czwartek poznaliśmy tegoroczną laureatkę przypomnę francuska pisarka ani areną ale zanim Akademia szwedzka wydała werdykt rozmawialiśmy w naszej audycji o tym jak to wszystko od początku wyglądało i wygląda dziś, kiedy emocje opadły możemy Rozwiń » sobie powtórzyć wiedzę na temat literackiego Nobla i posłuchać jak i o czym decydują świeci byłego już dzisiaj pierwsze spotkanie nie będzie poświęcone żadnej konkretnej książce, a raczej oczekiwaniu informacją historii i temu co może się wydarzyć za miesiąc będziemy już znani kolejnego laureata albo kolejną laureatkę nagrody Nobla w dziedzinie literatury przypomnimy, że przed rokiem powędrowała ona do Abdou Razack główna cha pisarza mieszkającego w wielkiej Brytanii urodzonego w sułtanacie Zanzibaru Tanzanii, kiedy powstał ten kraj wyjechał do Wielkiej Brytanii pod koniec lat sześćdziesiątych, kto ma szansę na Nobla w tym roku w ogóle jak się to wszystko zaczęło o tym będę rozmawiał w naszej audycji z moim redakcyjnym kolegą Wojciechem na ten dzień nowy dzień dobry państwu cześć Michał to, skąd się w ogóle wziął literacki Nobel z testamentu Alfreda Nobla, w którym ustanowiono nagrody wiadomo z apelem do dzisiaj pod jego imieniem jedną z nagród przeznaczonych na literaturę z testamentem 1800 dziewięćdziesiątego piątego roku pierwsza nagroda została przyznana w 1901 roku, a nagradzano literaturę, która była uważana za idealistyczne taki był cel by w testamencie wskazany literatura idealistyczne co znaczy to od razu sobie pewne pytanie tak właśnie chciałem zadać to dzisiaj nie wiemy, ale w 1901 roku trochę wiadomo było, o co chodzi idealizmu takim prądem myślowym w literaturze, zwłaszcza zachodniej Europy, który miał celebrować, żeby doceniać klasyczne wartości tradycyjne klasyczne wartości tu nie chodzi o wartości dziewiętnastowieczne wręcz starożytne odnosić się do starożytnych tekstów do historii starożytnego Rzymu lub starożytnej Grecji no i tak też pierwsza nagroda przyznana soli programowi wielkiemu poecie marności mu dziewiętnastowieczne Muzy Francji poecie, który już wzbudzał no trochę zażenowanie nawet niektórych, jakby nie był bardzo ceniony przez wszystkich pisarzy, zwłaszcza przez pisarzy skandynawskich nie był ceniony jest decyzja świeckiej Akademi wtedy wzbudziła spore kontrowersje, bo spodziewano się, że pierwszym nagrodzonym będzie lew Tołstoj i nawet dwójka wielkich pisarzy Strindberga i lager Selma napisali list do to staje, przepraszając za decyzję szwedzkiej Akademii, tak więc na kontrowersje wokół nagrody Nobla zaczęły się wraz z jej pojawieniem się, czyli to zdaniem tej dwójki szwedzkich autorów wpisywał się ten idealizm, który mówi nowym albo oczekiwanie to, żeby Nobla dostawali pisarzy, którzy piszą powieści idealistyczne po prostu wybitni wielcy pisarze, a czy wtedy, że ta stoi, że Czechow żył Emil Ola, więc tych twórców, których można było nagrodzić wtedy wybitnych znanych już w całej Europie Stanach w tym świecie zachodniej literatury było dużo więcej niż tylko soli problem, którego do dziś prawie nikt nie jest taka, a jego największym dziełem jest wieś stłuczony wazon, który by taką wzięłyśmy odziera Moto, które deklamował dzieci na wieczorkach przez całą drugą połowę dziewiętnastego wieku ja mam tu fragment mogę państwu zacytować wazon ze chroniącą w nim werbeny pękł pod wachlarzem czyjejś dłoni to sławne obrazy oczywiście niekoniecznie sukces w odpowiedzi nawet dzisiaj też oczekujemy i co dalej po 1901 roku ich danych była nagroda dla kolejnego pisarza, który nic dzisiaj nie wiemy albo z nami wiedzą o tym garstka zapaleńców, którzy czytają Menachem noblowskie, czyli za darmo Senat, który był historykiem nie są sery Rzym 5 tonową wydaje się, więc kolejny fascynujący pisarza, którym niewiele musimy wiedzieć ci nie przeszedł jakoś bardzo do historii literatury oczywiście nie mówi historyk literatury akademickiej, która noc musi uznać, gdyby rozpoznawać ważnych w swoim czasie tyglu oczywiście ważna postać, ale nie przetrwała pierścień Björn są dziewczę ze słonecznego wzgórza, jeżeli jest państwa czy to gratuluję jest mi się podzieli w komentarzach wiedzą na temat bierzcie napiąć scena to kolejny pisarz, który otrzymał Nobla w 1903 roku 1904 rok Feder ministra chodzę czy graj to i co 3005. Henryk Sienkiewicz, który notabene był nominowany od 1901 roku do nagrody Nobla, bo był pisarzem, który tworzył literaturę realistyczną czy po prostu taki działa Quo vadis, które wpisywały w ten rodzaj tęsknoty no jakieś tęsknoty czy odtworzenia tego wielkiego Rzymu zresztą bardzo wielu pisarzy też pisarce, że wtedy dostawali Nobla do tych klasycznych właśnie wtedy wartości czy opisów historii sytuacji odnosiło oczywiście Sienkiewicz otrzymał nagrodę Nobla, zwłaszcza za Quo vadis, ale w ogóle zapowiedź historyczną ze szczególnym uwzględnieniem Quo vadis był pisarzem okres bardzo popularne w świecie niemieckojęzycznym też w Skandynawii i był pisarzem bardzo docenianym wtedy też bardziej niż Quo vadis, które co oczywiście zawsze po Noblu stało się wielkim hitem też znana była jego rodzina Połanieckich, które akurat procesem dość krytycznym w społeczeństwa przełomu dziewiętnastego dwudziestego wieku i to był pisarz naprawdę bardzo wtedy w tej Europy centralnej, żebyśmy powiedzieli, że zapodział wiadomo były inne rzeczy pisarz bardzo znany w 1905 roku o obchodzono też rocznice bodajże 50 twórczości Elizy Orzeszkowej i Eliza Orzeszkowa wtedy była jedyny raz nominowana do nagrody Nobla zgłoszona przez kilku profesorów slawistyki z krajów Polski nie było na mapie, tak więc takim krajów zaborczych i krajów wspierających nas bodajże Finowie sią Elizę Orzeszkową nominowali to przy okazji można powiedzieć, że w przyszłym roku w ramach Narodowego czytania dniem będzie w fantastycznym początkowo 80 stronicowy opis z to jest tam przez zboże oni idą wspólną jak bardzo cenię sobie Elizę Orzeszkową wcale nie śmiałem z tego, że będziemy musieli czytać by nie musieli się zdobędzie ten będzie, że prezydent będzie może prezydent czy to właśnie narodowe może by się przydało no jest co roku fakt czytania w ogrodach prezydenckich z tego co mówisz wynika, że od samego początku były kontrowersje wokół nagrody to ciekawe, że jedni pisarze przepraszali drugi, że trzeci wręczyli nagrodę czwartym, których piąć ci oszuści nie słyszeli tak jest dzisiaj Hertha Mila też krytykowała późniejsze wybory noblowskiej Akademii akademików świeckich od pisarzy komentujące innych pisarzy to jest taki średni pomysł ogólnie, zwłaszcza komentujący ich osiągnięcia, chociaż dzisiaj coraz częściej się zdarza także pisarze też recenzują innych pisarzy i wypowiadają się na temat c i twórczości publicznym między w naszym magazynie książki jak ten proceder tego, że pisarze inne komentują no trwa w najlepsze co prawda wszyscy starają się być do siebie teraz mili wiadomo mamy czasy pozytywne jak coś mówi, ale le tak wtedy krytykowano rzeczywiście tą decyzję Selma Lagerlöf Nobla się doczekała bodajże 1909 roku dostała, ale toczy też pokazuje też wielka wielka pisarka no niestety pokazuje to, że kobiety w ogóle w historii Nobla stanowi jakąś niesamowitą mniejszością zaledwie kilkanaście nagród ponad 100 nagrodzonych osób przypadło kobietom, a wśród nominacji, które są ujawnione do 1971 roku, bo Akademia ujawnia nominacji 50 lat wstecz 91% nominowanych to są mężczyźni w tym czasie, więc to pokazuje jak nieprawdopodobnie patriarchat rządzi oceną literatury rządził, ale świecką Akademią i w ogóle światem literatury przez ostatnie 120 radni są dość porażająca statystyka kiedyś popatrzy na to, że nie wiem Virginia ulg np. nigdy nie była zgłoszona w ogóle nagrody dobra o tyle ciekawe może na chwilę przy tym wątku zostaniemy zdani pisarze uważani za klasyków ci, którzy często pojawiają się w twórczości eseistycznej innych autorów albo w dziełach historyków literatury uważani za naprawdę wybitnych, a nigdy do Nobla nie zostali nominowani, kto był m.in. czyli mówimy o pisarzach pisarka nie tylko, którzy nie byli nie dostali Nobla, ale też ci, których nie zgłoszono w ogóle ta, czyli w ogóle ich świeccy akademicy nie rozpatrywali, żeby tego Nobla dostali no to będzie chociażby Joseph Conrad nigdy nie było nominacji dla Konrada nigdy nie było nominacji dla ojca nigdy nie było nominacji dla prosta jest wybitny nazwisk jest całkiem sporo, a rzeczywiście Conrad akurat jego oddziaływanie na literaturę świadomą zaczęło się później o można powiedzieć, że jakiś sposób zrozumiały jest to, że nie rozpoznano wielkości wtedy niezgłoszonego do Nobla, ale z drugiej strony, gdzie Konrad idealizm Konrada nie ma idealizmu Konrada świat jest pełen potwornych czynów ludzi, którzy zachowują się w sposób niemoralny i jest ciemno jądrem ciemności po prostu, więc to na pewno nie jest literatura idealistyczne dzisiaj byśmy powiedzieli jak warsztat historię Nobla to dziś byśmy powiedzieć, że kiedy zgłaszano komfort buki w książki, które wszyscy możemy poczuć się bezpieczni w naszej kulturze umocnień jakość tworzymy wspólnotę postacie, o których marzymy, aby nimi stać jakiś taki idealny wzorzec, do którego możemy dążyć naśladować, jeżeli ktoś chciał być Libią na tych lepiej niż neonem to może tak też Winicjusza może trzeba czemu nie to z kimś, kto identyfikował, jeżeli chodzi o Quo vadis to byłoby ciekawe bardzo przyjrzeć się temu no pisarzami już w późniejszych epok nigdy nie nominowanymi dzisiaj wiemy, że są to więcej twórcy twórczynie choćby Karólak fan rock honor też nigdy nie zgłoszeni do tej nagrody Ady nagrody zgłaszają ludzie z całego świata zaproszeni przez Akademię Akademię in z innych krajów tam jest taki zapis, że stowarzyszenia równorzędne reprezentujący dany kraj zgłaszają do nagrody Nobla, tak więc nie są zgłaszani pisarzy koreańscy japońscy nawet zdarzają się pisarze z Egiptu czy afrykańscy zdarzali w tej historii, a nie zgłoszono nigdy właśnie takich osób jak Francis Scott Fitzgerald, czyli autor wielkiego zbiegu Mark Twain też nie teraz właśnie wychodzi 5 tomów dzieł zebranych Marka płynna i możemy odkryć jak nieprawdopodobnym pisarzem było, że to nie jest tylko nie są to tylko przygody Tomka Sawyera, która zarządzamy od lat kolekturę, ale jest to ono ojciec współczesnego opowiadania amerykańskiego i pisarz, bez którego tej amerykańskiej literatury by nie było jednak podwalin tak samo jak później Faulkner potem jeszcze kilka nazwisk tych którzy, którzy nie byli, jeżeli masz taką listę, a Arthur Conan Doyle np. takich pisarzy, który wszyscy znamy Jules Verne, a drżeć Nobla byśmy dali, bo kształtował wyobraźnię milionów ludzi na całym świecie trochę kolonialną, ale co z tego, kto tam jeszcze George Orwell on właśnie przynajmniej do 1972 roku tutaj jest jeszcze kwestia tego, że ujawniono 50 lat wstecz, więc nominację proces nominacyjny rzeczywiście one przejrzyste jeśli chodzi o Academy Akademia publikuje te listy wzrośnie około 80 osób od 3008. roku przyjęta zasada tzw. lex bak, kiedy PiS bak dostała Nobla za dostał przepraszam Nobla za swoją literaturę to była pierwsza nominacja od razu od razu noweli tego czasu uznano, że zawsze to nominacja musi powtórzyć nigdy za pierwszą nominację później nikt Nobla nie dostał co rzeczywiście ma sens, bo to byłoby takie bardzo emocjonalne decyzje, czyli możemy mieć pewne, że np. Noble dla Wisławy Szymborskiej czy Olgi Tokarczuk to były przynajmniej podwójne nominacje zgłaszane przynajmniej w przynajmniej dwukrotnie, a jeżeli chodzi o Szymborską to pewnie było to więcej razy, że chodzi Olga Tokarczuk być może to było mniej z tego względu też, że układ Olga Tokarczuk ten wybór był nieprawdopodobnie Academy potrzebne nieprawdopodobnie po skandalu związanym z molestowaniem seksualnym z wyciekiem danych z trwałym wyciekiem danych z Akademii taka decyzja była nieprawdopodobnie też Akademię potrzebna, choć z drugiej same zrobili decyzje, które były im zupełnie niepotrzebne czy nagrodzili Handkego zresztą z tej decyzji, ale ona grać dla chamskiego świece akademicy się grubo tłumaczyli rzeczywiście to wokół tego było bardzo sporo dyskusji jak w ogóle czy wiemy wygląda proces przechodzenia zgłoszonych kandydatur przez kolejne etapy, bo rozumiem, że zgłaszają kandydatów zaproszenie jak powiedziałeś badaczy naukowcy osoby związane z literaturą z całego świata i to może być np. lista 1592 tysięcy 157 nazwisk około 300 no to za pierwszym razem byłem bliżej, ale z tych 300 ilu wybiera się potem, gdy jakiś finał jak to wygląda w los takie eliminacje właściwie chyba do końca stycznia bodajże zamyka Szeli możliwość nominowania zgłaszania Szczerby wynikało, że to zgłoszenie panu klasy jest, że dane w tym roku nie będzie brane pod uwagę jednak zupełnie nie to i tu liczenie na to, że Akademia, która przyznaje nagrody 1720 lat historii zrobi wyłom jakiegoś powodu niezależnie jak ważnego dla nas i nasi tutaj polskiej ukraińskiej historii to byłoby naiwnością, więc na pewno nie będzie miało wpływu na decyzję Akademii to co jest istotne to, że w kwietniu maju zbierany jest 1520 nazwisk, które są rozpatrywane akademicy niekoniecznie czytają wszystkie dzieła, a oni sami wybierają czy ktoś im to podsuwa jak to wygląda w ogóle Akademia szwedzka deleguje do samego Nobla tylko kilka osób, a 58 osób jeśli chodzi o sam proces selekcyjny później decyzja podejmowana większą ilością osób, ale to już czytane są 34 może 5 nazwisk, które są finalny mówi się 5 nazwisk, które są finale i które są czytane po tych wstępnych selekcji choć, kiedy teraz po 50 latach albo w dotyczy wcześniejszych lat, czyli siedemdziesiątego pierwszego roku wcześniejszych to kiedy te dokumenty archiwalne są oceniane to widać przebieg tego procesu czy tylko nazwiska nominowanych i potem, kto dostał, dlaczego tylko wyłącznie nazwiska nominowanych ten, czyli nie znamy tego przebiegu dyskusji czasem oczywiście to się ujawnia, bo jakiś akademik pisze o tym we wspomnieniach czy udzieli wywiadu to nie jest absolutnie tajny wie o tym powie do nich monitorem zrobić żyjemy w świeciu tłum jest demokracja sprawdza mają monarchie, ale powiedzmy, że Konstytucyjny nikt nikogo do lochu nie stać za to, że opowiedział, że tam Gombrowicz był również finale, więc czy brany bardzo bardzo mocno pod uwagę jest oczywiście zdarzają takich historii i książki historia Nobla literackiego pełne są takich wspomina akt, ale zasadniczo Akademia tutaj zachowuje się zgodnie z tradycją publikuje tylko i wyłącznie listę nominowanych w danym roku i to wszystko idziemy do sądu bla później, więc z tej listy wiele nie wróżymy, ponieważ lista zawiera nazwiska z całego świata, choć to z całego świata, które tak mówimy no to oczywiście to jest taki eufemizm to jeszcze dotyczy świata Zachodniego z jakimiś uwzględnienia ami krajów Maghrebu krajów azjatyckich krajów Ameryki Południowej czy literatury hiszpańskojęzycznej, a więc to też nie mówi o całym świecie oczywiście, że w samym początku mieliśmy nagrody, dlatego że Szkot trybu niesamowicie Europy popularny i te nagrody właśnie miała odzwierciedlać to, że Akademia też myśli o całym świecie, że nie myśli tylko o pisarzu pisarka z Europy z, zwłaszcza krajów zachodniej Europy o wcześniejszym przypomnę ten podział był jednak troszkę jeszcze inny i że chodzi o literaturę, bo to była wielka literatura niemiecka wielka literatura rosyjska francuska IT literatury dochodzący literatura angielska amerykańska jako jednak osobne zupełnie zjawiska były też widziany przez Europę to czym mają problem śledzi Szkot stoczy nagradza swoich co sprawia, że wybitni pisarze świeccy przez lata czy norwescy skandynawscy nie dostawali nagrody Nobla z tego zgadzali się po prostu rzeczywiście tego obawiają, że będą bardzo krytykowani przez pracę przez innych, zajmując się literaturą ludzi, więc tych nagród dla Szweda wbrew pozorom współcześnie bardzo mało czy został Thomas Franz Romer to była taka ze wszech miar oczywista i popierane nagroda na, ale teraz np. Jon Fosse, który Norweg twórca dramatów twórca powieści no gigant literatury skandynawskiej rzeczywiście czeka sobie spokojnie tego nabrzeży w ogóle na niego prawda czeka, bo być należą zupełnie na niego czeka projekt po co czekać na Nobla może ktoś chce myślę, że bardzo pisarzy chce to potworne oto potworne, bo musi strasznie męczy człowiek tak sobie jesteś takim wybitnym pisarzom pisarka napisać 1015 książek albo 40 powiedzmy niezbyt lek. Nobla i to każdego roku w październiku się denerwuje się tym będzie ten Nobel nie będzie na wszelki wypadek niż żadna autostrady na wszelki wypadek na ten dzień nie umawiał gości masz posprzątane w domu rano jesteś pod telefonem to zależy, jaki tam strefie czasowej jest też prawda to musi być strasznie męczący psychicznie pamiętam taki film, który pokazywała BBC, kiedy Doris Lessing wielka pisarka brytyjska dostała Nobla zasłużonego, ale wysiadała z taksówki wracała z Targu otrzymała w rynku żadne szaty karczochy itd. podbiegł do niej dziennikarz BBC powiedział otrzymała pani Nobla ona spojrzała na niego wykonała tylko taki gest ręką westchnęła powiedziała ona to jest nieprawdopodobnie okropna sytuacja obciążająca obciążająca wracające całe dotychczasowe uregulowane życie do góry nogami jest Blik, które dostała Nobla 2 lata temu poetka amerykańska, kiedy odebrała telefon ze Sztokholmu to właściwie nakrzyczała na sekretarza Akademii szwedzkiej, że przeszkadza w piciu kawy porannej JATO rozumiem no dobrze, ale też wyszło zatem taka myśl, że zmieni się zupełnie życie, bo teraz koledzy będą wściekli zazdrośni i będzie mogła sprawdzić co jest prawdziwym przyjacielem swoją drogo tak, ale też myślę, że rzeczywiście pisarze pisarki coraz częściej zdają sobie sprawę z tego, że życie po Noblu jest życiem na świeczniku jest życiem publicznym i przecież nie wszyscy tego co tak każdy z nich Louis Glück nie była zupełnie znana w Europie baza oczywiście grupie ludzi zajmujących się amerykańską poezję potem była pisarka nagradzano w stanach bardzo znana wśród specjalistów specjalistek naprawdę no nie było tak gigantycznym zaskoczeniem nie było nie było osoba anonimowa ze świata literatury, ale jednocześnie zaś żyjąca w cień znaczy, że się po tej wiersze to są nieprawdopodobnie smutne, ale też takie bardzo głębokie wchodzące dziś tam dusze i prosto w duszy pisane poezji, które są bardzo wykończy powołany w tym znaczeniu kontrolowany czas negatywna adwokat jako pozytywne, że bardzo przemyślane ułożone dopieszczone dopracowane to jest pewna konstrukcja to jest całością tomik zawsze całością jest 1 wielką opowieścią, więc by to jest pisarka, która rzeczywiście jest no doskonale ułożona po prostu lada chwila otrzymamy kolejny tom w przekładzie Krystyny dąbrowskiej to będzie zresztą pierwszy tom poezji Louise Glück napisany po Noblu, a teraz pojawiła się także informacja, że poetka noblistka napisała powieść ukazuje się właśnie w stanach Zjednoczonych, więc sięgnęła także po prozę co wiemy jeszcze na temat nobli niespodziewanych albo bardzo spodziewanych co udało się wyczytać, przeglądając archiwa Akademii szwedzkiej w archiwach wiele się nie da wyczytać wydarzeń wycięto giganty, czyli lista nazwisk osób nominowanych wiemy, że Fed pod koniec stać już na początku lat siedemdziesiątych nominowany był Różewicz już do nagrody Nobla to może powiedzmy o Polakach, którzy byli nominowani nie otrzymali po to, też nie jest krótka lista chyba albo metę zawsze fajnie, choć nasi rada to to jest miłe no był Mrożek np. na liście był Andrzejewski na liście tejże nominacji była Maria Dąbrowska był Iwaszkiewicz Gombrowicz staw się pojawił, a pojawić też takich historii różności Zieliński to było w latach trzydziestych wcześniej właśnie Orzeszkowa z osób, które nie zostały wierzeń ski Kazimierz też się na tych listach pojawia, więc nazwisk jest naprawdę sporo ja jeszcze nie wymieniłem wszystkich na później z tego do Miłosza Szymborskiej Tokarczuk więc, jakby też na pewno były był Herbert były inne osoby wskazywane nominowany do Nobla, więc nie jest także polskiej pisarzy Pisarek nie wskazywano też lista jest całkiem sporo już, gdzie Polaków i Polki no z tym, że przez lata dopiero tak nagroda dla Miłosza w jakim stopniu wpłynęła na spojrzenie na do Europy środkowo wschodnią zarząd moment polityczny tutaj absolutnie przypadkowy jak tłumaczą się akademicy panie wyższe Miłosz był rozpatrywany już wcześniej jako kandydat był nominowany wcześniej niż zaczęły dziać strajki w Polsce, więc to nagroda się skorelowana rzeczy przez przypadek i takie czy te opisy różne z Akademii wychodzące to trochę tego żałują, bo to była jedna z pierwszych nagród jedna z tych, na które ustawiły bardzo nagrody Nobla w kierunku politycznym nagrody tą literacką nagrodę w kierunku polityczności ta polityczność, bo oczywiście wcześniej, kiedy zostawał z Kozienic, kiedy dostawał Pasternak, kiedy został Sartre to jest dobrze, że są osoby, które w oczywisty sposób krytykowały jakieś władze Sartre odmówi Nobla dlaczego, bo niesie robić siebie przez przedstawienia on uważa pisarz powinien być instytucją tu bardzo duża długa odpowiedź raz, dlaczego nie chce Nobla, ale ogólnie chodzi o to, żeby nie rozpatrywano go jako laureat nagrody Nobla rząd nie chce być związane z żadną instytucją powiedział coś takiego rząd się podpisać posad nie żal posadzi laureat nagrody Nobla no to uczyni różnic gigantyczną, więc ta decyzja arbitralna grupy Szwedów świadek jest w jaki sposób przemocowe wobec przy tej skali nagrody psiej ważności i przy pompowaniu popkultury tą nagrodą, bo my lubimy takie rzeczy, które mają w popkulturze długie trwanie coś co 1320 dla oka, ale mówi się przemocą kości ten ogląda mnie trafia z drugiej strony nie zdarzyło się od bardzo bardzo dawna by ktoś, odbierając telefon ze Sztokholmu powiedział dziękuję, ale nie pojedyncze rano odbierają telefony do nawet nie zawsze jest to rano no ale myślę że, że jednak jest coś takiego, że ktoś daje 1 000 000USD to jednak trochę trudno odmówić jednak pisarze pisarki często są już na takim poziomie ci nagradzani mają tyle nagród za sobą, że trochę sąsiad uodpornienia oczywiście zdają sprawę należy w celu ich Glik była ewidentnie wściekł on tego Nobla nie było także Błaszczyka tylko na to, że oni do niej dzwonią rano i przeszkadzają, ale też ona była wściekła w ogóle na tym na ten fakt, że to będzie się wiązało z obowiązkami, z których zresztą się trochę wykręcił, więc no jest coś takiego w tym pandemia pomogła i akurat pandemia pomogła, ale właśnie jest coś takiego, że zmusza się tych ludzi do robienia rzeczy, których nie chcieli tak, jeżeli jesteśmy panami paniami swojego własnego życia Nobel pokazuje zagrożeń nieprawda współcześnie w zeszłym własność ciałami Czytelników z własnościami gremium przyznających nagrody ustanawiających hierarchy w literaturze, a nasza literatura jest własnością tego nie jest niezależna nie jest autonomiczne jakąś nagrodę Nobla wbrew pozorom pokazuje, że literatura nie autonomiczną, bo ustanawia hierarchii pokazuje czasem średniego pisał rzeczy średnią pisarkę i mówi arcydzieło przejmie tak myślimy, że ktoś zastanowi co od razu napisał arcydzieło zupełnie nie o to chodzi też świeckim akademikom oni oceniają w tej chwili przy 1 za coś co jest warte wyróżnienia zwrócenia uwagi, ale to nie jest ocena tylko wyłącznie wartości literackiej, a tylko całości pewnego dzieła całość pewnego pomysłu na literaturę teatr za chwilę chciałem jeszcze jedno nazwisko zapytać mamy odsłonięte dane od Warty archiwa do roku 1971, czyli 70 pierwszych lat przyznawanie Nobla jest jeszcze jedno polskie nazwisko, które często się pojawiało w kontekście nagrody rozumiem, że to było za wcześnie, jeżeli chodzi o Kapuścińskiego nie było jeszcze na tej liście nie do siedemdziesiątego pierwszego roku Kapuścińskiego na tej liście nie było zobaczymy co dalej były takie oczekiwania, że tam repo za reportaż PKS jest ona Aleksijewicz została jako pierwsza reporterka tak samo ja mam oczekiwania, że dostanie kiedyś art śpi German nagrodę Nobla, a nie tylko za mało sal, ale też za wszystko zrobił później to już wcześniej mierzą zrewolucjonizował w ogóle komiks nie tylko od takiej płaszczyźnie popularnej, ale też w eksperymencie w czy bardzo ważnym co robił wcześniej i później co jest trochę mi znane, więc też nadzieję tej na wartości Germany metraże nagroda Nobla dla Boba Dylana otwiera taką możliwość to znaczy, że sięgają też do innych szuflad to Kocierz trzeba powiedzieć też, że Bob Dylan od lat był uważany głos za poetę to jest poeta, którego się śpiewa, który śpiewa, ale jednak w jakim stopniu Bob Dylan był uważany w wielu gremiach jako poeta ją wydawał zresztą tomy poezji i to byłoby ciekawe nawiązanie do starożytnych poetów, którzy chodzili po świecie śpiewali mieli swoich pomocników występowali z instrumentami szli dalej taki bardzo romantyczne starożytne bez tak ładny tak to jest nawiązanie takiej przypomniała propos tego idealizmu co tam jeszcze pani w archiwach w archiwach to może już niewiele, bo im też można w archiwum siedzieć na długo można oszczędzić, ale czas żyć mam na najważniejsze co roku pytanie, kto dostanie Nobla prawda no i do niego powoli zbliżamy drzemie też moment, kiedy dowiemy się, kto w 2022 roku zdobędzie literackiego Nobla na jej nazwisko oczywiście kandydatów kandydatek jest niesamowicie dla pociechy są jeszcze tacy pisarze, którzy znaleźli się na tych ocenionych lista wciąż żyją, czyli właściwie mieliby szansę na to, żeby dostać Nobla, bo przynajmniej raz byli zgłoszeni, a tak są takie 3 przypadki rzeczywiście, czyli mówimy o pisarzach pisarka też do siedemdziesiątego drugiego roku zostali zgłoszeni wciąż żyją, czyli za życia dowiedzieli się, że 50 lat temu ktoś zgłosił do Nobla to musimy wyobrazić jak bardzo wiekowe są to osoby są też może być przemocowe co będzie przemocą zwinąć takie odtajnione tych informacji i przekaz, żeby żyć teraz taką świadomością jesteśmy 90 parę lat temu były w stanie sobie poradzić z informacją, że 50 lat temu też go zgłosił do Nobla, a więc czym się, że oni sobie z tym całkiem nieźle radzą, więc nie jest jak może bardzo przemocowej takich osób jest 3 na razie Hans Magnus Enzensberger sześćdziesiątym siódmym roku zgłoszony lina Kostenko ukraińska poetka bardzo ważna dlatego przełomu lat sześćdziesiątych, czyli powrotu do poezji w języku właśnie ukraińskim to byłoby ciekawe rzeczywiście dzisiaj, gdyby Kostenko tegoż Nobla literackiego została ona jest przedstawicielką tego pokolenia grupy wszyscy letników właśnie tak jest jedną z niewielu w ogóle osób piszących język ukraiński czy z Ukrainy, które w historii zostały zgłoszone do tego Nobla literackiego i trzecim jest Fin Hannu sala ma to jest wybitny pisarz fiński, chociaż on jakiś kariery międzynarodowej nie zrobił i nawet nie czy był chyba było też w Polsce wydawane ale, ale to jest bardzo niekonieczne, a do tutaj ciekawostka właśnie to z Ukrainy był zgłaszany tym właśnie sześćdziesiątym siódmym roku obok Kostenko zgłoszono między nimi Iwana Drachal i Pavlo China o bardzo ważnych poetów ukraińskich był też Iwan Franko zgłoszony wiele lat wcześniej oraz Mykola Bazan Mykola bażanta akurat jest postacie niejednoznaczne, bo to jest układ Peta są realistyczne byśmy go rozwali w polską Modła co jest ciekawe zarazem w internecie Apropos Kostenko taką wypowiedź sekretarza komitetu centralnego komunistycznej partii Ukrainy niejakiego Skaby, który w sześćdziesiątym trzecim roku krytykował jej twórczość jej kolegów z grupy i mówił, że to są formalistyczne wygibasy słowne niechybnie doprowadzające do wykrzywiania zaciemnienia treści ideowe artystycznej utworu ładne zaś fajnie jak mówią wygibasy zgłasza formalistyczne wygibasy doprowadzające do krzywdzenia to znaczy, że warto przeczytać to jest akurat muszę powiedzieć, że partie polityczne, mówiąc że zacznie się nie podoba są zaś bardzo dobrymi wskaźnikami tego co warto przeczytać jakąś zaś, że partie jak i współczesności właśnie było się do publiki współczesności cały czas chce wrócić w ogóle mało, kto wierzy pani Kostenko miała polskiego pisarza za męża Jerzego Jana Pawłowskiego cuda Wikipedii używanych w trakcie nagrań tak no i jeżeli mamy okazję podać jeszcze więcej informacji naszym słuchaczom słuchaczom to bardzo proszę dzięki temu teraz wszyscy już wiedzą, że poetka Kostenko może dostać w tym roku Nobla, bo może może bardzo wiele osób może dostać Nobla powiedzmy sobie szczerze ta lista jest gigantyczny, ale wróćmy do twojej myśli czym, a propos partii powiedzieć coś znacznie bardziej chińskiej komunistyczne bardzo dużym problemem nagrody Nobla jest to, że skazuje niektórych ludzi na to, że będą ofiarami przemocy, bo teraz co będzie, jeżeli chiński pisarz pisarka dostanie nagrodę Nobla, jeżeli chiński pisarz pisarka żyjących w Chinach dostaje nagrodę dla mogą być bardzo różne tego konsekwencje oczywiście nagroda ma międzynarodowe uznanie ustawy taką osobę na świeczniku co nie znaczy, że władze komunistycznych Chin będą sobie z tym cokolwiek robiły taki, że nie wie minister zamkowych do więzienia po prostu, czyli może być także ktoś, kto nie ma na to wpływu poetka poeta pisarka pisarz tłumaczony na języki obce zyskał uznanie grupy akademików świeckich przyznają tej osobie Nobla i dla niej to jest początek piekła tak oni oni to znaczy akademicy Szwed zdają sobie z tego sprawę w takim jednym z dokumentów w historii Nobla różnych debat wokół Nobla przygotowanej przez jednego z Akademii Kontro można znaleźć na SOR Nobel profesorka jest rzeczywiście o tym cała opowieść, żeby zrobić coś co zrobią złożyli nowi posterunkowi z Jerzym Kling, który jest przewodniczącym komunistycznej partii Chin i partia chińska wiele razy powiedziała o tym sądzi o Noblu i pisarze, którzy Nobla otrzymują po zimie im coś takiego powiedział kiedyś, że są pisarze, którzy nie ksiądz partie rządzą Nobla z sobą takie bardzo jasne ostrzeżenie dla pisarzy, którzy by ewentualnie mogli dostać Nobla dostać albo to będzie miało efekt mrożący na Akademii albo drugi to rzeczywiście uchroni może być komuś tylko czy życie to, że Akademia powstrzyma jednak z taką z bardzo wielu pisarzy Pisar, który można nagrodzić ta nagroda niekoniecznie zrobić dobrego po prostu, więc na to oni zwracają uwagę w tej chwili, a więc co roku pojawia się lista chińskich pisarzy Pisarek, który można by było nominować mogliby dostać Nobla i który naprawdę tworzą wbitą wartościową literaturę i nie są jakimś opozycjonistami oni tak samo jak moja np. 3 poprzedni rzecznik chiński noblista oni grają jak z tą partią moją grę jako Francji, a w tej chwili, ale no potrafi sobie z jakoś radzić także są trochę prób partii trochę mają wolności no taka gra w z codziennością dla twórców w Chinach zajmują też z Rosji tak naprawdę tak takie różne gierki z władzą, ale wręcz nagrodzenie takiej osoby nie będzie po prostu właśnie nie skaże ją na bardzo nieprzyjemne konsekwencje to oczywiście też pytanie czy szansę na Nobla pisarka, bo pisarz poetka, bo poeta z Tajwanu, bo to też może wzbudzić zaniepokojenie albo po prostu wściekłość w Pekinie jeszcze bardziej istotne pytanie w roku 2022 czy w ogóle w tej sytuacji, która ma miejsce pisarza pisarki z Rosji mają szansę na Nobla czy przeciwnie bardzo długi czas ją tracili myślę, że świat akademicy mają absolutnie gdzieś nasze rozważania na temat rosyjskiej literatury absolutnie nie trzymają, jeżeli masz zawiązywać nagrodą, która ma 120 lat historii i przed sobą kolejne lata historii o tymczasowe wydarzenia czy są istotne, ale nie są głównym czynnikiem, który bierze pod uwagę głównym czynnikiem jest rzeczywiście literacka jakość oraz to czy ta literatura w jaki sposób coś nowego światu daje także w przypadku skandalu w Akademii szwedzkiej jak mówiłeś Nobel dla Olgi Tokarczuk bardzo im się przydał wizerunkowo, więc teraz wizerunkowa przyznanie Nobla dla osoby z Rosji, nawet jeżeli tam mieszka może wizerunkowo zaszkodzić oczywiście pewnie w jakim stopniu jest to brane pod uwagę niem mówił na wiele lat tu bym nie przesadzał w Moskwie, a w tym roku to czy na wiele lat to jest ciężko bardzo powiedzieć, zwłaszcza że nie musimy się zastanawiać nad tymi synami jakoś bardzo w rosyjską literaturą z tego względu, że Akademia szwedzka przez lata pomijała tak wiele literatur i ma tak wiele do nadrobienia w różnych sprawach żegna 20 parę lat my mogą spokojnie nagradzać literatury afrykańskie w językach afrykańskich pisane nowo nagradzać 4 azjatyckie, zwłaszcza z Azji Południowej, które są w ogóle nie dostrzegane literatura wietnamska np. tak samo literaturę japońską na bogactwo, które reprezentuje rzadko była tutaj zauważana literatury krajów Ameryki Południowej jest nieprawdopodobnie wielu pisarzy Pisarek, którzy tego Nobla zasługują, więc myślę, że tutaj Akademia ma układu nazwisk innych to, które może nagradzać, zwłaszcza że od lat się powtarza, że nagrodę powinno wstrzymywać osoby też, reprezentując prostu inne języki niż języki dominujący niż języki kolonialne po prostu, czyli właśnie niż język angielski francuski czy niemiecki, a Abdulrazak Gurnah Hel, który dostał rok temu nagrodę Nobla pisze po angielsku bardzo wielu pisarzy w bliższy górą Japończyk mieszkający wiele lat w wielkiej Brytanii pisał po angielsku, więc moje by ta różnorodność językowe na razie nie działa po prostu co teraz przechodzimy do momentu, które jest nieunikniony rozmowy, czyli gdybanie a gdyby analogie stosowane do no Noblu to są godziny tak podobnych rozmów o literaturze po prostu i poznawanie jakiegoś takiego świata literatury, do którego mam bardzo mało od na co dzień dostęp bukmacherzy jeszcze mają swoje zakłady prowadzą czy zrezygnowali w tym roku po raz pierwszy jedna z głównych firm bukmacherskich jedna z 2, które ogłaszały zakłady do Nobla zrezygnowała z zakładów do Nobla literackiego, dlaczego od tego czy nie powiedzieli można się domyślić z tego względu, że trafienie bliski bliski aktualnie szansa trafienia przez nich samych czy z tej listy jest bardzo niska z ostatnie wybory były spoza tej listy Luis Glik czy Abdulrazak Gurnah nie pojawiali się na tych listach, aby razem górna pojawił się nawet w podręcznikach historii literatury afrykańskiej język by dzisiaj rzeczywiście wróżymy sobie i są wróżby akurat trybun mówi dają taką szansę zobaczenia jak kantyna i ciekawe jest literatura, który nie znamy przed ostatnią osobą, która na tych listach byłaby chyba Olga Tokarczuk czy Handke też był Handke był w Handke były Olga Tokarczuk była bardzo pamięta, że to są jeszcze właśnie listy, które być może ukształtowały się przed skandalem gdzie, gdzie no one wypływały do właśnie do mediów w 2017 roku też wiadomo, że chińscy hakerzy wykradli krótką listę bluzką nominacji noblowskich, tak więc one być może jakoś funkcjonują jest powtarzalna od lat lista nas dziś mieszka zaś Leszno lek. Horka i a gdzie była Olga Tokarczuk jak hołd to ani Berno być może ta lista zupełnie do wykreślenia wiemy, że musimy oczywiście w ogóle zapomnieć i mamy nowe otwarcie w nagrodzie Nobla mam też czasem nawet nadzieję, bo ile oczywiście ani Erne zasługuje na Nobla zasługuje na Nobla Dubravka Grecji dziesiątki nazwisk, które na tej liście były zasługuje na Nobla Rushdie chociażby tak aktualna historia, zwłaszcza powoduje, że pewnie wiele osób myśli, że każdy dostanie nagrodę Nobla to nie tylko myśli tylko jakiś rodzaj wywierania presji na Akademi Akademię szwedzką międzynarodowej prasie piłem intelektualistów pojawił się teksty, które głoszą, że w sytuacji, w której był zamach na każdego tak od lat w sposób zdecydowany walczącego o wolność słowa przekonań religijnych i o to, że literatura może zawierać w sobie wszystkie rodzaje myśli, które chodzą po głowie to trudno, żeby ktokolwiek inny w tym roku otrzymał nagrodę, bo one się po prostu każdemu należy jest to szantaż bez 2 zdań nowości, ale oczywiście też pytanie czy Szwedzi ulegną uległ temu szantażowi to zaraz pojawi się jakiś inny szantaż rzecz komuś tam wybitnemu co się wydarzyło Alby, jakiej sytuacji albo jest jego język w jakiej sytuacji jak powiedział, że jeżeli już miałaby Akademia ulegać jakimś takim sugestiom z zewnątrz czy jako literaturę warto docenić kogo warto nagrodzić ze względu na sytuację polityczną to poza sytuacją w Ukrainie o tę sytuację Białorusi języka białoruskiego, którym już niemożna Białorusi pisać Białorusi pisać przynajmniej niczego niezależnego, więc jeżeli już mielibyśmy siepaczy to może ktoś pisarz pisarka z Białorusi, chociaż nagrodę 3 do Swietłany Aleksijewicz czy była zbyt niedawno, żeby to się wydarzyło chcesz, kto wie no nic nie wiem nic nie wiem to najciekawsze w tym wszystkim także nie wiemy Milan Kundera autor z mojej ulubionej powieści żart nie wiem mamy Margaret etiud, którą bardzo wiele osób lubi jest wielką gwiazdą, ale to wszystko Rushdie etiud Kundera są gwiazdy w literaturze światowej, które sprzedaje gigantyczne nakłady strony rozpoznawalności ten Nobel oczywiście wywinduje ich jeszcze na wyższy poziom tak jak było Orhan Pamuk, który był bardzo znanym prozaikiem i doceniany w wielu krajach Nobel spowodował, że są Super Star literatury po prostu, bo takim ostatnim Noblem wieńczącym kraje to był przypadek Mario Vargasa Llosy wszyscy mówili, że on od lat kilkudziesięciu prostuje z tą gwiazdą literatury i no komu jak nie jemu należałaby się ta należałoby się to wyróżnienia potem chyba nie było takich przypadków, bo nam się świat trochę zmienił co znacznie zmieniły nam się trochę w tym świecie to, że nie mamy dzisiaj oprócz kilku wielkich prozaików, którzy zaczynali swoje kariery w latach siedemdziesiątych osiemdziesiątych przeważnie dzisiaj świat jest rozproszony dużo bardziej nasza uwaga też są rozproszone dzięki czemu nie ma takich wielkich nazw tworzących wielkiej epiki właśnie dotyczyło Güntera Grassa dotyczyło ostre to dotyczyło Pamuka, a my te nazwiska pamiętamy te Noble właśnie pamiętamy właśnie, dlatego że pisze France wielkiego dostali wielką nagrodę Sojuszu tego mężczyznami dziś świat czy inaczej już funkcjonuje jesteśmy w świecie, który nieprawdopodobnie rozproszony zróżnicowany i nagroda Nobla też w jaki stopniu musi to odzwierciedlać odzwierciedla w tej chwili udało się Noble dla ludzi wyciągnięty gdzieś z głębin wiedzy o literaturze innych światów pokazują, że no, chociaż rzeczywiście w Boga tak powiedzieć, ale do Nobla za chwilę etiud i będzie znowu właśnie wielka pika kobieta kobieta oczywiście, że także tutaj to są ważne kwestie to nie jest kwestia wagowa dość, że atak musimy zagrać 5 kobiet, żeby nam się procent zgodziły, ale przyznajmy ta lista w jaki sposób sama w sobie kształtuje wyobraźnię po prostu ludzi, że chodzi o literaturę, kiedy widzimy listę 100 mężczyzny 20 kobiet to nam się wydaje literaturę tworzą tylko mężczyźni kilka dopuszczony dni kobiet co, więc to jest istotą jest istotne jest to kształtuje też jakieś wyobrażenia o tym właśnie, kto może zajmować literaturą ważna sprawa nigdy nie została mi inną nagrodzono osoby nieheteronormatywne te absolutnie coś zadziwiającego mówimy o kraju, którym małżeństwa tak otwarty dla wszystkich jedną z najbardziej tolerancyjnych krajów świata, który w kwestii osoba o kształcie nieheteronormatywne w tym sensie no tak tak tak, które na pisankę powieść o tematyce LGBT albo niebinarna czy to jest akurat tożsamości się twarde tożsamości takich zmieniają dziś pojawiam cały czas nowe, jakby coś się właśnie tak bardzo zmienia, że nagroda będzie musiałeś sposób to uwzględnić korzystną tutaj mamy także do czynienia już odbędą znowu byliby twórcy języka angielskiego Holy Horsta przykład 3 nie wiem pan konto bin autora twórca irlandzki pisarz twórca mistrza między nimi niedługo wyjdzie jego kolejna książka tres byle zrywają biografii Tomasza mana, więc trochę jest oczywiście kłopot taki, że to byliby twórcy języka angielskiego, więc to jest nieprawdopodobne roszada tak trzymamy nagradzane na świecie całym świecie kota Wade z Japonii trzymamy tego wciąż czekającego na Nobla długiego łapią go, który pisze w języku kikuju co prawda do ułatwienia całemu światu sprawy sam siebie tłumaczy angielski za chwilę dzięki czemu Ber no właśnie tym działa kolonializmu się sam stołeczna angielski, żeby wszyscy czytali, ale powiedzmy czarny pisarz z Afryki scanii, który mieszka w stan wyznaczonych hotelach innym tak i dostał w tym roku performer autor przyznawaną przez kluby PSC całego świata ma już większość nagród takich za całokształt twórczości przyznanych w Polsce tłumaczone ostatnie niestety w latach siedemdziesiątych, mimo że na tej liście do nagrody Nobla jest od na pewno od lat jest od dawno uważany za jednego z głównych kandydatów właśnie z tego względu, że pisze w tym języku jednak QE, czyli jeden z języków kenijskich, gdyby 2 z rzędu czarnych pisarzy otrzymało nagrodę Nobla byłby na pewno przełom w historii oczywiście w co dzisiaj zupełnie tak bez znaczenia w tym sensie, że ważne literaturę tak na kolor skóry na szczęście, ale tak, ale Boubacar Boris drobnym Szkot, który dostał no i czadu dojścia do jednośladów nagroda jest taka metoda przynosi bardzo bogatą rodzinę Neustadt po prostu Amerykanów, a ufundował ją drogą nagrobek na woli etat postaci mają taki mieli taki kaprys kiedyś i dostają on interes uważane za takiego małego Nobla środowy Boubacar Boris Dio jest pisarzem z Senegalu, który napisał pierwszą w historii powieść w języku wolą co za pozostałe powieść napisał jednak po francusku, żeby znowu właśnie być bardziej komunikatywny ze światem, a literatura senegalska np. te zwykłe czy wielka literatura mieli prezydenta poetę wybitego zresztą poetę Leopolda Singera, który był kandydatem zarządu nagrody pokojowej Nobla, jaki do literackiej nagrody Nobla kandydatem był na liście do Sęk Trybunał liście zgłoszonych nominowanych w bardzo wielu pisarzy z Senegalu, zwłaszcza z wagą kultu jest obecnie bardzo na francuskim, ale nie tylko rynku literackim no, więc Boubacar Boris Diaw tutaj rzeczywiście wyraz też takiego bardzo ważnego twórcy, który tego Nobla kiedyś może dostać, ale taką wyliczankę możemy mieć te liczące około 100 nazwisk z różnych krajów, a więc nie nie trafimy, chociaż możemy mówić no tak strzelać, kto dawno nie dostał myślę o takim geograficznym układzie to na pewno Azja Australia pomijana i Nowa Zelandia no spraw mają oczywiście do nadrobienia Wietnam Tajlandia te rejony świata też kompletnie, jakby nierozpoznane przez Akademię szwedzką Korea Południowa też bardzo tutaj bogata literatura i rzeczywiście mają kandydata takiego, który byłby fantastyczny że, choć pewną opowieść o świecie PL książki są bardzo dobre, ale chodzi o to, jaką daje lekcję światu tak klej moja próba Krajewskiego Hwang sok ją o urodzony w czterdziestym trzecim roku pisarz, który walczył z dyktaturą pani ciuchy i która w był więzień żyjemy groziło więzienie muszą wyjechać z Korei wróci na początku lat dziewięćdziesiątych teraz tak człowieka, który z strony krytykował stary świat właśnie koreański dyktatury, a przemoc, lecz tam działa wyjechał do świata Zachodniego niepewna czy w stanach we Francji Londynie pewnie jakoś tak wrócić do Korei i pisze książki antykapitalistyczne i w jego ostatnich powieść książka jest tak jak do przeprawy może nie on sam tak, ale jego literatura rozlicza się z tym, że krytykowaliśmy 1 świat daliśmy wam drugi świat walczyliśmy z 1 świat daliśmy drugi w żaden z nich nie jest dobrym światem to jest fantastyczna opowieść o współczesności stworzono nam świat, bo to będę mu, że rząd musiałby jakoś bardzo czynnego udziału nie miałem w tym w tworzeniu stworzono nam świat, w którym nie jest dobrze tak, w którym wiemy, że jest złe, a więc taki pisarz, który to wszystko krytykuje, trzymając się cienie bycia 1, który budował to niszczącego innego świata to bardzo cenną listą tego powiedzmy bardzo cenne dla świata, więc na pewno można sięgać po mogą sięgnąć po tego typu nazwiska, zwłaszcza że no nie da się ukryć dzisiaj bez jakiś takiej krytyki tego, gdzie wszyscy jesteśmy co wszyscy robimy to literatura istnieje literatura dziś jest rozliczenie właśnie tego co się dzieje dokoła nas i co nam grozi nawet nieco grozi po prostu ich będzie przyszłość też takie kraje jak Chorwacja Słowenia Bośnia Hercegowina Albania od lat od lat od lat jest pisarz, który czeka Ismail Kadare i myślę, że też takie właśnie rejony, o których wspomniałem, czyli Australia Nowa Zelandia wszystkim, bo umieszczono nagrody w Nagano widać nie ma swojego kandydata do Nobla mojego prywatnego, ale to nie o to chodzi, choć ważny sektor rozpoznanie rozpoznanie terenu przez lata marzyłem o Noblu dla nosa poza, ale wiemy, że to już nie wydarzy bardzo chciałbym, aby Nobla otrzymał Antonio Lewantu nasz wybitny portugalski pisarz, który wspaniale w swoich książkach rozlicza się z kolonializmem upadkiem dawnego świata i transformacją powstawaniem nowego w Polsce na szczęście zaciętego znowu tłumaczyć pióra Wojciecha Lisa właśnie ukazuje się nowa książka poemat wydaje mi się, że mało, kto tak jak on zasługuje, ale to tylko takie moje małżonka mam dla ciebie dobrą wiadomość na jednym z takim forum dla fizyków noblowskich, a które lubią Ola lubi sobie przeglądać ostatnio bardzo duża dyskusja Anton szło rzeczywiście, a i tym, że moi to jeden z kandydatów, chociaż rocznie podkreśla, że raczej będzie to w tym roku Azja ten ten kierunek mamy taki odwieczny kandydatów, jaka do nich np. mamy taki odwieczny kandydatów właśnie wcześnie wspomniany łapią go jak bardzo chciało ułatwia, bo one sen tekst na jego temat bardzo duży wtedy gorzko w końcu w Polsce opublikował to jest właśnie podstawowy problem naszej polskiej perspektywy, że my naprawdę bardzo ograniczoną perspektywę bardzo niewiele u nas się ukazuje jak jednak kwestia, ale w ogóle myślę tak zapisaliśmy w latach dziewięćdziesiątych na wielką prozę amerykańską zachodnią, że zapomnieliśmy zupełnie, że istnieją fantastyczne literatury dookoła nas i grono Czytelników literatury bardzo niewielkie, ale jest co fantastyczne, że rzeczywiście jednak za państwowe pieniądze, bo tutaj państwowy Instytut wydawniczy robi 1 za nasze pieniądze wszystkich razem zebranych tutaj przed nagraniem w nowe wydają wielkiego japońskiego pisarza, który jest jeden z też kandydatów do Nobla od kilku lat są wydawanie tak coś się dzieje rzeczywiście są zresztą co małe wydawnictwa, które tych japońskich czy chińskich pisarzy też wydają w Polsce wprowadzają na rynek jest nowe w tamtym kierunku byłby no może jak zwrócił uwagę czytelnikom, że no w zoo mogą tej literatury wróci ta literatura w Polsce pierwszy popularny w latach sześćdziesiątych siedemdziesiątych mieliśmy bardzo dużo wydanych książek i jakby ona troszeczkę została zapomniana warto byłoby do tego wrócić uncja nodze zmiany bardziej kibicować kibicom właśnie autorom z Japonii Korei Południowej niekoniecznie z Chin właśnie Ameryka Południowa ujemnie kibicuje tym co może się później wydarzyć potem Noblu Ameryka Południowa tak, ale Ameryka Południowa, jeżeli nie sięgam do tych samych opowieści od lat, bo z tą literaturą kłopoty taki, że tak teraz my znamy w Polsce i to jest też przykład Tunezja troszeczkę, a to jest taka klasyczna bardzo literatura jednak zostali teraz gramy znamy to już nie są jakieś nowe odkrycia w literaturze narracji sposób opowiadania historii są bardzo bardzo klasyczne takie kursy kasa przykład, ale są pisarze z plemion indiańskich Ameryki Południowej z autochtonów, a podobno są fantastyczne rzeczy, ale no ja tylko to wiem, bo to po przecinku dziś tam różne spisał się pojawia tak nie, dlatego że ktoś, kto wydał w Polsce, a ja przeczytałem, więc na pewno jest to zadanie zostało Nobel z nowym obnaża, jakby to, że wszyscy co musimy odrabiać zdanie uważności no to jak wielki świat jest jak literatura jest wielka jak każdy modeli prawo jak bardzo demokratyczna w ogóle jest przy tym jak bardzo demokratyczne na 1 możemy być chyba pewni nie będzie w tym roku jak to mawiano w roku 2019, że za rok 2018 Polska dostała nowe na raczej nie będzie, ale w to źle się nie wiem jak przeżyć może to obrzeża byśmy wyszli poza tym do tej krąg po bo ja tylko Sartre latek cały czas chodzi po głowie ten sad właśnie mówiącą, że pisarz nie powinien być instytucją, a do tego odmówi Nobla i może dobrze ciekawe jeszcze kiedyś ktoś nagle odmówi swoją drogę to byłoby nawet interesujące może korzystać kap. Milanu 2 miliony dolców, ale co się stanie wtedy, kiedy np. zadzwoni na małym czy sekretarz Akademii szwedzkiej do osoby x albo osoby x i powie za 5 lat ogłaszamy, że otrzymuje pani pan Nobla w dziedzinie literatury, a ta osoba odpowie bardzo proszę nie co rodzi mówi, że został przyznany Nobel został przyznany, ale nie został przyjęty Nobel jest przyznany Sartre jest laureatem nagrody Nobla chcącego nie chcą, ale nie przyjął tak to na tych listach jest, ale z zaznaczeniem, że odmówił, więc no myślę, że mam wtedy idzie po prostu szybszy land brałabym głodni, bo takie informacje my też odmówił Ania jak też wiedzieć, że ta osoba nie przyjęła tak straszy rozgłos, jaki daje 1 000 000 do rozmów już nie straszna sytuacja, więc no myślę, że to rzeczywiście skomplikowałoby land kilku osobom w Sztokholmie i trochę ironizuje cały czas tego Nobla, bo to jest tak, że popkultura uwielbia takie sytuacje uwielbia długie trwanie właśnie dziś nagrody długie trwanie jakieś królowe i długie trwanie to jest czy my w ogóle decydujemy co, że coś nastolatek takie Super proszę o świecie coś cały czas zmienia to, czego stałości trwały rzeczy tak Polska ma ponad 100 lat no tak to też dość Polska to bardzo trwały konstrukt rzeczywiście aż nadmiernie wydaje mi się zaś Polska w sensie niepodległa po zbiorach taktach ten kontynent bezpieczne konstrukt tak polskość no, więc wracając do tego tematu wy uwielbiamy takie rzeczy, które mają ponad 100 lat, a jednocześnie dajemy się mamy jakieś grupie kilkunastu Szwedów, którzy wyznaczają kierunki niechby świecie, którym mówimy, że w tej my podejmujemy decyzje to my wybieramy jesteśmy niezależnymi jednostkami, które same decydują o literaturze co czytają my przez rok czekamy tam jest duża część NATO co do kilkunastu szedł jeszcze myśl mnie Super to jest taka zabawa, a który z wyborów Akademii szwedzkiej ostatnich powiedzmy 2 dekad tobie jako odbiorcy literatury wydał się najbardziej trafne to znaczy zrobił na tobie wrażenie nie sam fakt wyboru, ale to co ta osoba prezentuje swoją twórczością to osoba Jelinek Herta Mela, bo to takie zupełnie są to są takie literatury takiej książki, które po pierwsze, sól do nikogo się nie uśmiechają nie są przyjemne, a ich czytanie nie zawsze czynnością, chociaż akurat, że chodzi o Herthę mogę powiedzieć, że czasem jest to jak jakaś przyjemność tak nawet nie mówi przynosi intelektualnych, ale taka przy rzeczywiście przyglądanie się tym mocowanie się z materią do ujęli to mocowanie teraz jeszcze mocniejsza, więc jak bardzo cenię te nagrody, ponieważ one gdzieś tam pokazują, że może być literatura zupełnie inną, że można mieć swoje zdanie w tej literaturze nie patrzy na nikogo o i to rzeczywiście są zupełnie inny pisarki inny twórczyni niż takie, wzywając zresztą świat przez linę to wszyscy mieli kłopoty płatne koło, bo zaczęły się od tego, że Nobel był pomyślany jako nagroda dla komfort Bóg ufa książki Herty Müller czy FIDE linek czy nie są komfort lukę, aby raz górnych też wbrew pozorom Mekong komfort Bukiem bardzo nie jest, bo jednak zdaje pewne pytania zarówno źródła swojego pochodzą swoje pochodzenie o to co się dzieje z krajami postkolonialnym mi, a jednocześnie pokazuje też co co wyprawiali śmie tak brzmi to mnie akurat tyle co się wyprawiało Wielkiej Brytanii rzecz pokolenia, więc od wcześniej jakieś Super komfort boki wyłożone są napisane tak, żeby ten brytyjski właśnie czytelnik chciały w ogóle przeczytać rozszerzony inaczej nie będzie chciał tego czy też jak przeciw czarny pisarz będzie walił, że z tej no zniszczyły się świat, z którego pochodzi osoba pisząca do nie trafi tak bardzo do publiczności trzeba trochę pograć z publicznością w górach jest to odpowiedź jest trochę taką grą z publicznością z czytelnikami Czytelniczka ami, ale bardziej oczywiście Jelinek Herta Bella to są takie nagrody, które też no pokazały niesamowite bogactwo tej literatury tworzonej właśnie przez kobiety z pewnego pokolenia po prostu z pokolenia, które tworzyło rewolucji jednak, a to co dzisiaj potrzebujemy to jest no rewolucja czy może np. ani pewno jednak to co państwo słyszeli w tle odgłosy psa Wojtka, czyli Tajfuna, który był z nami w studiu, jeżeli wszystko pójdzie zgodnie z planem wręczenie Nobla ogłoszenie Nobla w tym roku wręczenie 10grudnia ogłoszenie nagrody Nobla za rok 2020 drugim w dziedzinie literatury 6października wtedy się okaże co z tego naszego gdybanie, gdyby Logi stosowanej mogło się sprawdzić, a co nie w 2 Czech od państwa moim gościem redakcyjny kolega z gazety wyborczej człowiek, który się przez archiwa Akademii szwedzkiej przekopał dziękuję bardzo, dziękuję ja Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: WYBORCZA, 8:10

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA