REKLAMA

O życiu w permanentnym lęku

Godzina Filozofów
Data emisji:
2022-09-10 11:00
Prowadzący:
Czas trwania:
47:46 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Tomasz Stawiszyński dzień dobry zaczynamy sobotni magazyn już za moment prof. Bartłomiej Dobroczyński będzie państwa gościem psycholog z Instytutu psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego po mówimy o życiu w lęku chyba w epoce lęku niepewności wszyscy się znaleźliśmy od pewnego czasu na właśnie o realiach życia w tej epoce omówimy wydaje się, że ciekawym kontekstem, choć smutnym niezwykle oczywiście dla tej rozmowy jest śmierć królowej brytyjskiej które, która to Rozwiń » śmierć wywołała gigantyczne poruszenie także w polskich mediach społecznościowych myślę, że wszyscy z państwa zauważyli być może niektórzy z pewnym zdziwieniem jak ogromny rezonans wywołała śmierć królowej jak wiele żalu się wylało w postach i w różnych komentarzach jak głęboko jak się wydaje wszyscy byli tutaj do monarchii brytyjskiej do tego symbolu, jakim niewątpliwie była królowa przywiązani no, więc myślę, że królowa jest czymś na kształt takiego czy była czymś na czymś na kształt takiego stałego świecie niepewności czymś była takim co stanowiło może znamiona struktury może czegoś trwałego może pewnej sukcesji właśnie reprezentowała jakąś instytucję, która wydawała się czy wydaje się być może wciąż stabilna i niezmienna pomimo rozmaitych huraganów w historii i chyba ta powszechna reakcja smutku po śmierci królowej jakoś też wyraża Myśla no właśnie lęk niepewność niepokój związany z tym, że oto co stałe po raz kolejny rozpłynęło się w powietrzu jak to niegdyś zdiagnozował jak to niegdyś zdiagnozował klasyk na dobrze co będzie po jedenaste już za moment prof. Bartłomiej Dobroczyński, a po dwunastej znowu kontekst śmierci, ale kogoś, kto przynajmniej w Polsce znacznie mniej był uznany aniżeli brytyjska królowa zresztą trudno kogoś bardziej znanego brytyjskiej królowej nawiasem mówiąc może może Jan Paweł II nigdzie go tylko mogą równać z królową brytyjską Piter Trump będzie bohaterem tego spotkania po dwunastej amerykański pisarz, który w zeszłym tygodniu zmarł współautor m.in. ze Stephenem Kingiem książek talizmany i czarny dom mogli państwo się zetknąć jeśli znają państwo twórczość Stephena Kinga właśnie z tymi 2 książkami, które King wspólnie ze sztabem napisali, ale strach był pisarzem w pełni autonomicznym i niewątpliwie wybitnym autorem książek z gatunku grozy, ale gros wysmakowanej literacko niezwykle upiorna opowieść to jest jego najsłynniejsza chyba książka w Polsce się 2 wydań doczekała niedawno się pojawiło nowe wydanie poprawioną wersję tłumaczenia bardzo serdecznie polecam więcej o tym powiemy po dwunastej rzecz jasna będą z nami Paweł Matuszek pisarz dziennikarz publicysta znany państwu tutaj z sobotnich spotkań, kiedy to rozmawiamy z Pawłem Matusz kie o dziwnych książkach, ale bardzo ciekawych dobrych i Robert Ziębiński też będzie z nami też pisarz też dziennikarz, który to razem z Tuskiem rzecz jasna specjalizuje się w literaturze m.in. popularnej no i porozmawiamy właśnie ostra obie i polecimy państwo twórczość tego autora, a o godzinie trzynastej w studiu pojawi się Kama Wojtkiewicz dziennikarka redaktorka autorka podcastu sznurowadła myśli po mówimy o takim temacie, o którym Kama właśnie jednym z swoich podcastów mówiła ten temat wydał się niezwykle interesujący mianowicie o kończeniu relacji przyjacielskich no mnóstwo jest różnych poradnik owych tekstów i w ogóle cała potężna machina poradniczych terapeutyczną filmowo literacka pracuje na rzecz tego wątku rozstań miłosnych one są i tematy Giovanni i też cała oferta bogata tego jak sobie poradzić z rozstaniem miłosnym w kulturze jest, a te przy jasielskiej zakończenia relacji mniej zdecydowanie spektakularna być może o tym też omówimy bywają niezwykle bolesna, niemniej bolesne czasami aniżeli rozstania miłosne no właśnie o specyfice tych rozstań przyjacielskich i o tym dlaczego przyjaźń jest mniej interesująca dla całego tego przemysłu po terapeutycznego po psychologicznego, a z tym sobie po trzynastej samo Wojtkiewicz omówimy no dobrze to już teraz powiedziałem co dzisiaj w programie, który to program Michał Tomasik przygotował i wydaje realizuje Kacper Gonera do dwunastej od dwunastej Maciej Gorczyński będzie realizował na jeszcze pozdrawiamy Katarzyna Murawska Bielecka oczywiście, która przebywa na zasłużonym urlopie także zawsze dobrze Kasiu, i cóż teraz godzina filozofów postać dżungla i zaczynamy na dobre program i prof. Bartłomiej Dobroczyński prof. Bartłomiej Dobroczyński z Instytutu psychologii Uniwersytetu warszawski Jagielloński jego Boże mój przepraszam dzieckiem, choć miejsca w TVP UK Jagiellońskiego jest, że z nami dzień dobry barku i dzień dobry zawsze jak też mówi tak jak przed chwilą, bo chcę mówić mam ochotę powiedzieć czemu tak do mnie wg kryterium flag, ale ty, ale powiedziałbym wolałbym zacząć od mojego podziwu, bo słuchałem tutaj przez dłuższy czas swoje logo rejon jest fascynująca jestem z wypracowanych jest wakacji bardzo bardzo w kraju jest niż i tak jest umie widziałbym deszcz i umysł mówi się porusza tak czy powiedziałbym wstępem dżdżownic rozumiem, że jest tak należy zawsze intro ja tutaj pokrótce opowiada co będzie w programie, żeby zachęcić wszystkich do słuchania ewentualnie, żeby można było kogoś ostrzec jeśli nie chciałby, o czym słuchać tak tak ja myślę Boże, jako że suwak teraz Sister dusz progiem wsi słucha ich myślę, że jesteś też ekspertem od rozbudowanych zdań i myślę, że tutaj całą pewnością da retoryczne popisy pomimo pogody w Krakowie co do tego nie mam najmniejszych wątpliwości dzisiejsza powiedzieć tylko osoby już taki piąć będzie dobrze datku chciałem tak jak wieś porównawczego królowej zacznie właśnie, bo chciał żyje od królowej grają zaś nie mówił Love i od tego, dlaczego twoim zdaniem tak głębokie poruszenie w Polsce np. ale nie tylko w Polsce po śmierci królowej zapanowało i pewien zacznę od tego, że jak mówiłeś to od razu pomyślałem, że to jest oczywiście bardzo przekonujący wątek szczególnie dla mnie w kontekście moich zainteresowań jak wiesz niektórzy też wiedzą jestem rockandrollowcem mimo zaawansowanego wieku i z ogromną, że tak powiem pasją śledziłem co powiedzą na ten temat różni znani z bardzo takich wywrotowe kontrowersyjnych anarchistycznych poglądów rockandrollowcy dawnych czasów nie powiedziałbym z rozkoszą zrobiłem sobie w 2 zrzuty ekranu z tego co powiedział Ozzy Osbourne napisał na Twitterze Johnny dla idą, czyli eks Johnny Rotten, czyli człowiek, który w swoim czasie 70 szóstym roku razem Sex pistols śpiewał go artykuły and faszyzm reżim nie, czyli w takiej sytuacji można by się było różnych rzeczy spodziewać i powiem ścieramy na syna stałem wstrząśnięty o zjazd wolny pisał coś takiego tłumaczy jak szybko głowy, a w sensie mam angielskiego dźwig i jestem w żałobie z moim krajem w związku z śmiercią naszej największej królowej ciężkim sercem mówi, że jest dewastujące niszczące myślę o Anglię bez Elżbiety bez królowej Elżbiety drugi to jest zbiór ten od rzekomego odgrywania nie zauważyłem białą nietoperzom nie do prezesa szczególnie bliskie w sumie wykaz ciosy, ale zjazd do rzek Sborna mam nie sympatię powiedziałbym z różnych względów, o których nie dzisiejszy, jakby audycji natomiast Johny znajdą był bardziej lakoniczny napisał, że z tym pisku Elizabeth w zakresie nie spoczywaj w pokoju i taką enigmatyczną zdanie Centr Wiktorię z czego nie podejmuje się tłumaczyć, bo to wysłał ją zwycięsko mnie jakoś czy wysyłamy zwycięską wysłane, a w każdym razie generalnie obydwaj dołączyli do swoich postów zdjęć królowej Elżbiety w różnym wieku no, jakby wracając do, że tak powiem merytorycznego głównego wątku, czyli mówił jesteśmy w audycji dotyczącej filozofii oczywiście zadumałem się nad tym bardzo, bo pokazało to, że przy mnie jakość mówi oczywiście pewnie można sprawdzić niesłychanie i zaskakująco intymne taki pogłębiony np. tosty zamieścił Elton John czy nigdzie go wspomniany przez kraj, ale w tym przemawiał tak bardzo nie dziwi tak to jest jakby no można by powiedzieć jeszcze inaczej sir Elton John armii, czego nie w takim sensie, żeby pokazać, że mimo tego, że gdzieś tam w ramach tej popkultury wtedy to niebyła popkultura tylko to gdzieś zatrzymało się jako jakiś Ander graniczy jakaś kończy kultura nawet oni byli jakby opozycji do do tego sir Paul McCartney jak czytałem niedawno został, jakby z taką sytuację w komponowane przez królową, że muszą śpiewać piosenkę, w której śpiewał, że królowa jest fajny element czuję, że do powiedzenia podobno królowa się bawiła w odpowiedni kod zakłuć dziennie, czyli Święty uczył śpiewu, ale to wszystko jakby pokazuje, że no z śmiercią Elżbiety mamy do czynienia z jakąś cezurą taką wyraźną mówimy tutaj o tym, że co Bauman nazywał płynną nowoczesnością nie amorficzną ością brakiem punktu odniesienia, że ten stan się, jakby pogłębianie jesteśmy żyjemy w nim jak wszystko wskazuje coraz bardziej jak tutaj siedziałem przed audycją słuchałem wiadomości to rzecz powiedzieć po wysłuchaniu tych wiadomości człowiekowi się wszystkiego funkcjonowała wzrostu od razu mnie tak tutaj żeśmy go za Michałem Tomasik jem rozmawiali przed wejściem na antenę rzesze członkowi wszystko od wszystkiego odechciewa dokładna informacja to jest jakby to można powiedzieć królowa, która panowała tyle lat której, jakby no wizerunek był tak dobrze utrwalony w umysłach bardzo wielu ludzi to oczywiście świadczy także o sile soft Power brytyjskiej anglosaskiej szerzej nie to pokazuje i Wiak bardzo, że tak powiem przemyślany inteligentny i pomysłowy sposób oni potrafią pokazywać różne także najbardziej pociągające i ładnie ozdobione fragmenty swojej kultury także one przenikają nie interesujemy się tak bardzo władcami in GE czy jakiś innych krajów państw my i Niemiec Holandii nie wiemy o rodzinie królewskiej holenderskiej czy świeckiej czy jeszcze innych tyle ile, jakby wiemy o brytyjskiej co jest właśnie, jakby znamienne ale, zmierzając do konkluzji wygląda na to była, jakby jednym z takich ostatnich powiedzmy popkulturowych gwarantów pewnej stałości pewnej ciągłości jak na razie mają mieć wrażenie, że jakaś oraz 1 000 000, że jakiś bastion symbolizowała królowa nosi całej niechęci, jaką też znaczna część tej dawnej kontr kultury przecież miała do tego świata stabilnych struktur hierarchicznych instytucji itd. nagle okazało się że, że być może w dzisiejszym świecie ona ona nagle wyrosła na na jakiś rodzaj ostoi może nie powiedzieć tej też i w takim i takie zaczepnie psychologicznie jak to z dzikiego Zachodu opowieści czekały rozmowach starych wojowników indiańskich ze starymi gen. Kawalerii, a że często wrogowie pod koniec życia mają sobie, więc do powiedzenia niż długoletni przyjaciele jasno nie i że tutaj można wypowiedzieć w takim sensie, że nawet opozycja była jakość stabilne jest taki dzielny znajdą chodząc po żony Rotten, sądząc po wywiadach, których udziela on wcale nie zaakceptował królowej ani nie zaakceptował tego porządku, bo nadal, jakby jeszcze mimo chwil chciałbym zaawansowanego wieku pokazuje, że ich zdolnych dokonania, choć bardziej dziękują jednych to jednak nie zmieniając, gdyż zasadniczo tego poglądu, kto po latach przemyśleń bardzo często dochodzimy do takiego wniosku, że jesteśmy bardziej wyważenie swoich opiniach bardziej, jakby integrujemy również i to przeciwko czemu występujemy powiększa się zrozumienie nasz nie wiem motywacji innych ludzi i pewnej tego też ludzie nie działają, jakby w sposób wolny nie działają w taki sposób, że jakby w pełni podmiotowy w tym sensie, że królowa ani nie wybierała też będzie królową ani nie nie może sobie pozwolić na różne gesty w pewnym momencie wszyscy to jakby rozumiem, że w, że jakby nagle budzimy się świadomie, w którym momencie naszego życia i potem już jesteśmy uwikłani mnóstwo różnych związków mnóstwo różnych zobowiązań w mnóstwo, jakby całą sieć społecznych i relacji i tutaj bym powiedział niewiele możemy jak czy tutaj opisujesz taką dynamikę, bo się skojarzyło, kiedy zaprezentowały 2 cytaty z do niego rotę na jej Ozzy Osbourne i oczywiście nie jest jedyny przypadek takich niepokornych kąt kultura psów niegdysiejszych, którzy dzisiaj żal po śmierci królowej wyrażali no bo jest oczywiście znana dynamika w kulturze występująca, na którą przecież rozpoznajemy, a zarazem, kiedy przez nią pochwycenie jesteśmy to jakoś nie chcemy widzieć ta dynamika, że oto herezja często zamienia się w ortodoksję, a rewolucja przemienia się w reżim i to co ma być ruchem wolnościowym staje się kolejną wersją władzy znamy z historii i to, że kontrkultura owce po pewnym czasie zaczynają na rzecz mainstreamu, który wcześniej zwalczali pracować albo, że się po prostu jakoś moszczu w tym instruuje znajdują sobie jakąś przestrzeń i porzucają te ideały rewolucyjna to też jest dosyć znana prawidłowość także tutaj oczywiście nie można, jakby wille do tego dorzucić wiele do tego dodać tu pole mam przepraszam jeszcze 1 myśl dorzuca, że z poletka w sumie bliskiemu nam obu, czyli takiego około i gorzkiego można by się posłużyć figurą PUE terenu z sanek snu każdy półek Eternals w pewnym momencie się z sanek SA zamienia na być może w ogóle są 2 strony tego samego medalu w letargu to taki wieczny chłopiec rewolucjonista i rozwoju OZE nakłada la verna też tak trakt setek stojaki Starzec Saturn liczne, który zarządza i przywiązany jest do hierarchii struktur tak tutaj jakby z 1 strony niewiele można dodać, dlatego że no rzeczywiście tak jak powiedziałeś z drugiej strony przychodzą takie myśli, że ludzie, którzy w notatce powiedzmy jak Johnny Rotten tacy jak wilczego wycia zjazd, bo po pewnym czasie myślę, działając w biznesie muzycznym w roku kontrolują też, widząc jak to wszystko wygląda no i nie chcę, jakby powiedzieć, że wcześniej nie być w ogóle może, ale może ją w takim sensie, że widzą rozliczne uwikłania i widzą też, że ten system, którego nie zwalczają jest równocześnie systemem na rzecz, którego nie działają przecież królowa dawała im tytuły szlacheckie nie za to, że zwalczanie establishmentu tylko za to, że sprzedawali ogromne ilości płyt i przyczyniali się ekspansji kultury brytyjskiej jest, gdy w największym skrócie przecież jest taki mało znany fakt, że za wiedzą jak aprobatą królowej się establishmentu uznano pomieszczenie, w którym nagrywano Nevermind Polok Sex pistols SUV, czyli płytę amorficzną by pan rockową, jakby rzucającą wyzwanie całemu światu uznano za miejsce ważne dla kultury brytyjskiej nie, czyli ktoś, kto zwalczają musi docenić zobaczyć coś takiego, że skoro oni są w stanie mnie jakby chłonąć zintegrować mimo tego szarpie dzisiejsze aleje to znaczy, że coś jest tutaj takiego, że muszę to jakby zaakceptować muszę to włączyć służy system myślowy zintegrować taką wiedzę prawda w związku z tym, jeżeli Grzegorz zostaje tytułu szlacheckiego przyjmuje to znaczy, że w pewnym sensie uznaje wartość tego uznaje wartość tego, że przez taką nie inną instancję został w jaki sposób zaaprobowany za firmowany co oznacza, że tamta instancja to dla Polaków jest bardzo wielka nauka nie potrzebuje natychmiast wypowiedzieć negatywnie zwalczyć dyskredytować nawet tych, którzy zwalczają tylko potrafi dobrotliwie poklepać po ramieniu swoje fajnie fajnie, gdy dobrze, że tacy jesteście jest też nasza siła, że mamy takich potrafimy zaakceptować zaaprobować takich, którzy bardzo, jakby to wyglądało na pozór przeciwko nam występuję ten tak to jest to jest myślę bardzo satysfakcjonująca analiza tego co się dzieje od jakiegoś czasu od niedawna po śmierci królowej brytyjskiej teraz może szerzej się zastanów nad epoką lęku niepewności, w której się znaleźliśmy, a nasi oczywiście przypuszczam, gdybyśmy mieli genealogii budować zaczęła znacznie wcześniej aniżeli covid i wojna, ale są takie chyba momenty, które w sposób gruntowny wytrącił nas poczucia równowagi wcześniej oczywiście walczyć Center kryzys finansowy wojna Iraku no to są takie momenty, która wyznaczają koniec tego okresu krótkiego po zakończeniu zimnej wojny kiedy, kiedy myśleliśmy w kategoriach progresu postępu właśnie stabilności zmierzania ku końcowi historii, a teraz chyba się to wszystko już naprawdę definitywnie rozpryskuje jak ty na to patrzysz wysoko jeśli zawsze jak się nad tym zastanawiam zastanawiam się po pierwsze, nad, jakby momentem, w którym to się zaczęło działać tak jak powiedzmy z tą śmiercią krowy, gdzie jest ta cezura po drugie, bardzo nie wyższa snuje uchwycenie tego na czym polega co się tak naprawdę stało, że ludzie mówią nawet ostatnio raportu ONZ-u taki się pojawił żyjemy w epoce lęku niepewności takiego zachwiania, jakby wszystkiego i ja pamiętam lata dziewięćdziesiąte, kiedy myśmy przeszli tę transformację i było tak mimo, że to było bardzo trudno, że mimo jak wiele rzeczy niedobrych siedział sam pamiętam różne swoje obawy tamtego okresu to wydaje się, że był taki niedobry równe liberalizmu, ale to często się wiąże Fukuyamy i takim przekonaniem, że właściwie w pewnym sensie już czekają na żadne poważne zmian, że jest jakieś takie utrwalenie pewnego status quo, które oczywiście jednych miejscach jest lepszy drugi gorszy dla jednych bardziej wygodne, że wykluczonych oczywiście fatalny, ale generalnie, jakby myślę, że pojawiła się w wielu umysłach też takie przekonanie niezależnie od tego miejsca jak znajdowali sobie w tej rzeczywistości podobne, jakie mieliśmy pod koniec komunizmu w latach osiemdziesiątych czy też już nigdy nie zmieni, że tak już w pewnym sensie będzie, jakby na zawsze na później się zaczęło sypać wypowiedziały się by wymieniły taki najważniejsze momenty ego sypania się narastania tej niepewności narastania tego jakby braku przewidywalności rzeczywistość ja powiedział także tutaj wykorzystał bym po planowanej go ostatnio bardzo często Harariego niezbędne dla dla niego takiego nie taki życzliwych powiedziałbym tak, że ludzie, którzy tworzą bardzo szeroko zakrojone systemy jak Harari jak już jak projekt jak Skinner to są dostarczyciele również Ney większej liczby, jakby błędów czy błędnych przewidywań czy nietrafionych prorocy to jest oczywiste to jest nocą takiej samej zasadzie, że boi się łatwiej zepsuje częściej zepsuje niż powiedzmy furmanka, czyli drzwi systemy bardziej złożone rozumie by łatwiej narażone na nadzieję, że jednak nie ma racji, bo jednak jak się boisz zepsuje są poważniejsze konsekwencje jak mnie, ale mówię to chodzi o dniach wraz z racji rację w tym sensie, że te, jakby defekty zostaną znalezione musi być pilnowany Zająca pod kątem tego ma tam, gdzie jest bardziej skomplikowany złożony system tam prawdopodobieństwo, że coś będzie wymagać naszej interwencji jest po prostu większe, więc wracając i jakby do tego religię lub z niego, pomijając różne błędne nietrafione pomysły albo iluzorycznym przekonania podobne funkcje morskim teraz doszukuje morskich teraz też będzie dobrze jak mnie jest bardzo bliska taka idea, że najważniejszym wyróżnikiem człowieczeństwa tym co nas odróżnia od wszystkiego innego świecie to jest to, że my potrzebujemy go funkcjonowania historii potrzebujemy opowieści potrzebujemy narracji potrzebujemy mitu, że to jest pewna historia czy pewna opowieść o świecie opowieść o nas samych to jest nasza tożsamość narracyjne są kalorie tożsamości, ale są też narracyjne historie rodzinne rodzinne historie Unia narodów ludzkości religii ideologii sztuki itd. itd. i one wprowadzają one stanowią taki powiedziałbym analog kwas analog platońskiego świata idei, do których się odniesie odnosimy nie zgodnie z tym by myśleniem takimi opowieściami to jest buddyzm chrześcijaństwo islam marksizm kapitalizm pieniądz surrealizm dotyka fonia barok to są można powiedzieć skrótowe hasła na pewno powieści on nas naszym miejscu w świecie o tym co jest dla nas ważne co jest nieważny do skądś jesteśmy mówiąc kantem dokończy, jakby zmierzamy, czego się możemy spodziewać po świecie, czego możemy się spodziewać po innych ludziach, czyli są to taki pewny i metafizyczne kwas metafizyczne instytuty miar wag instytuty wartości instytuty tego, które mówią nam o tym tak jak Instytut mieli faksem pod Paryżem, gdzie są wzorce kg metra itd. statusu wzorce różnych rzeczy wzorca różnych działów etc operacje teraz moim zdaniem to co się dzieje od dłuższego czasu właśnie od morza ultra Center może od kryzysu 2008 roku i to co dalej, jakby wymieniał wejść to jest coś zaczyna, ale też powiedziałbym warto przywołać tutaj takie rzeczy np. w kręgu tego co się działo z kościołem katolickim nie w Polsce to jest szczególnie istotny, kiedy nagle zaczyna się pojawiać takie podejrzenie, że to nie jest wcale te organizacje jak się przedstawiała albo jak sobie różni ludzie przywiązani do kościoła wyobrażali tylko nagle skandale pedofilskie skandale finansowe w różne rzeczy się, jakby pojawiają i można powiedzieć szedłby, podsumowując zatem fragment, że nagle zaczęły być tak mówiąc postmodernistycznej podważone wielkie racje, ale nie tylko wielkie zaczęły być wszelkie narracje podważony okazuje się, że właściwie nie mamy żadnej takiej historii, do której można by się przytulić, która miała uniwersalny czy lokalny charakter, który wykuł, której ludzie chcieli zjednoczyć czy to właśnie lokalnie czy to w jakiejś szerszej perspektywie no szersza to jest powiedzmy kraj czy Europa czy świadczy je co po prostu namnożyło się mnóstwo racji dzięki sieci albo z powodu sieci z powodu internetu namnożyło się też mnóstwo kontr narracji każda racja natychmiast produkuje kontr narrację i można powiedzieć, że skutkuje to takim totalnym brakiem jakichkolwiek punktów odniesienia, który jawiły się lepiej sposób jako przynajmniej nie tyle niewątpliwe, ale warte zaangażowania no czy ona tam High psycholog amerykański bardzo przenikliwy napisał jak to samo taki tekst w luźnym tłumaczeniu jego tytuł brzmi, dlaczego ostatnie 10 lat no w amerykańskim życiu publicznym było tak totalnie głupie i ich i tam pisze o procesie fragmentacji obrazu świata, którego jesteśmy uczestnikami uczestniczkami wszyscy i przez fragment tacy rozumie realną fragmentację to znaczy nie to, że my przestaliśmy się pasm zgadzać co do pewnych kwestii, że mamy różne poglądy ze sobą na ten temat dyskutujemy żywo kłócimy się o to itd. tylko, że literalnie rozpadł się po prostu 1 obraz rzeczywistości lekarz może jakaś jakaś w ogóle wspólnie ona wizja rzeczywistości, w której funkcjonujemy teraz każdy trochę żyje w innym świecie jest dokładnie to co powiedziałeś do tych na racjach i kontr narracja no bo one przecież tworzą nasz obraz świata no i co więcej nie mamy narzędzi w ogóle do tego żeby, jakkolwiek za sobą te światy ustalać bośmy mamy narzędzia sami konstruowali stracili do nich dostęp z depresją Walia i rzeczywiście nie wygląda to zbyt zachęcająco dokładnie mówiąc Habermasa straciliśmy racjonalna, gdzie komunikacyjną racjonalność kooperacyjną żyjemy w bankach oddzielonych od siebie tutaj przychodzą do głowy takie obrazy i no który, jakby wzmacniają jeszcze ten niepokój, jakby takiej perspektywy kogoś, kto interesuje historią tej historii psychopatologii historią psychiatrii i mianowicie, że nie wiem na ile powszechnie jest to znany fakt, ale takim stałym powtarzającym się elementem mówiącym odnoszącym się do trudności mentalnych psychologicznych do zaburzeń psychicznych sukces rośnie ostrożnie używać terminów etykietek, żeby nie urazić nikogo jakimś takim sformułowaniem zbyt pochopnie, jakby sformułowanym, ale generalnie od czasów powiedziałbym ewangelicznego opisu uzdrowienia opętanych bądź opętanych z Grazu do dziewiętnastowiecznej psychiatrii, a nawet później takim wspólnym, jakby elementem widzenia tych trudności chorób psychicznych jest podział jest rozpad fragmentacja zły duch spytany jak ma limit odpowiada Legion u nas jest wielu w nazwach wielu chorób psychicznych tylko Multiple persona lity PiS w wersji wielokrotne osobowości w nazwie psychozy schizofrenia jest powiedziane ski, czyli rozpad rozszczepienie ChAD choroba afektywna dwubiegunowa znowu pokazuje rozpraw i jakby nie, starając się przełożyć tego na żadne realne opinię o istniejących ludziach cierpiących na różne trudności można pokusić o takie metaforyczne posłużenie tymi, jakby informacjami powiedzenie, że wygląda na to, że poprzez z tą argumentacją jak żyjemy cały czas przychodzi albo na mrozie i że to jest po prostu taka sytuacja, w której brak całości widzenie tylko pewnego aspektu tylko pewnego fragmentu powoduje, że po pierwsze, my go, jakby nie rozumiemy tej rzeczywistości rozsławił rozumiemy, bo oczywiście to, że żyjemy, jakby w 1 fragmencie czy w takiej bańce, do której z, której nie mamy dostępu do innych racji nie oznacza, że nie natrafiamy na innym narrację w związku z tym bardzo często jest fach, że jakby, kontaktując się ze Skrzycznem innowacjami z racjami, które mówią różne rzeczy zaczynamy mieć tendencje takie ucieczkowe nie chcemy mieć do czynienia z taką sytuacją który, jakby ona powoduje wzrost i fragmentacji poczucia fragmentacji wzrost poczucia destabilizacji wzrost poczucia naszego takiego niezrozumienia powiedzieliśmy sobie tych dzisiejszych wiadomościach przecież 1015 lat temu ktoś powiedział nam, że tak wiadomości będzie będą wyglądać, że będziemy z 1 strony interesować losami wojny, która toczy się pod naszym bokiem i w każdym momencie może stać się naszym udziałem o wiele bardziej bezpośredni sposób niż byśmy to tego sobie życzyli, że mamy jesteśmy zagrożeni klimatycznie w sposób niewyobrażalny wręcz taki, że niektórzy ludzie mówią, że zmierzamy ku katastrofie, że mamy pandemię mamy po prostu, jakby niewyobrażalną liczby zagrożeń, które się, jakby stale mu publikuje ją mnie, kiedy skład to po prostu jest coś niewiarygodnego napisałem parę miesięcy temu taki tekst, który zacytowałem Patagonia, gdy się rozkłada napad jak oni, czyli że jesteśmy spać zmierzamy dla godzi, bo jak trudno na podstawie tego co jest domyślam się, że pisałeś go ku pokrzepieniu serc nie jak ja opisałem, jakby ani nawet nie jest to ostrzeżenie tylko jakby jako taką smutną konstatacją jasno nie kiedy by i jestem psychologiem i powiedziałbym kontaktuje się, mimo że jestem historykiem psychologii to jednak kontaktuje się z najnowszą wiedzą człowiek chłonie świadomości o tym co nami powoduje naszych, jakby motywacjach i o naszych różnych uwarunkowaniach, które czynią nas tym czym jesteśmy, o co ważniejsze możliwościach wprowadzenia zmian czy można czy możemy się zmienić nagle możemy się zmienić czy możemy mieć nadzieję na to, że się, jakby zmieniły to ta wiedza nie napawa żadnym optymizmem po prostu pokazuje, że my jesteśmy trochę jak stado leni NATO, więc zmierzamy ku zagładzie w takim sensie, że te procesy, które nami rządzą do różnie tam to jak funkcjonuje nasza nieświadomość tak jakby powiedzieli neurolodzy jak nasze straty, czyli Pruszkowie to rozszalały niemowlę żądające jak to, cytując Dorotę Masłowską więcej, więc być Alicją więcej więcej chcę więcej nie wiem pieniędzy seksu bogactwa władzy wszystkiego konsumpcji nie ma jakby coś cały czas nas jak jest nas pcha widzimy jak to na świecie wygląda to ono skłania to do wygląda na to, że 1 naszą szansą jedynym naszym, jakby z takim światełkiem w oddali na przetrwanie na przeżycie na uniknięcie Najwyższego jest była zdolność do wyrzeczenia mierzyli, gdybyśmy potrafili powściągnąć, gdybyśmy potrafili się wyrzec wielu coraz więcej jak różnych rzeczy, a czegoś takiego, jakby nie postrzegamy cały dominujący system nasze, jakby edukacja wszystko cały czas mówią o powiększeniu ekspansji o coraz większej konsumpcji coraz większym, jakby PKB o rozwoju postępie takich rzeczy, które no ktoś kto, jakby rozumie rzeczywistość bierze nie mogą trwać w nieskończoność tak mimo faktu prawdę tę terminologię są wciąż bardzo żywa pomimo jednak negatywnych weryfikacji coraz bardziej wyraźnych od strony rzeczywistości, więc ich żywotność też zasługuje na na osobną analizę, ale chciałbym się zatrzymać przy tym, o czym rozmawiamy to znaczy przy tej utracie zdolności do uzgadniania obrazu świata to się wydaje niezwykle istotne dzisiaj jak myślisz w jaki sposób, jakie narzędzia do tego uzgadniania utraciliśmy w ostatnim czasie, dlaczego są to jest bardzo trudne pytanie dlatego, że to kości, żeby szybko, jakby parę kwestii wypowiedzieć taki właśnie zgrabnych, ale wydaje mi się, że sprawa jest po prostu bardzo złożona, że to się nawarstwiało przez dziesięciolecia albo nawet przez, lecz nie i oczywiście można by pokazywać pewne rzeczy tylko, że one no czy mini mamy wydaje się, jakby tres narzędzi, żeby to zanalizować taki sposób satysfakcjonujący intelektualnie, że tego, że to się dzieje strasznie szybko i bardzo szybko się zmienia IT tzw. pojawiają się co chwilę czarne łabędzie, czyli nieprzewidziane wydarzenia, które jak to mówi się Polish dziedzinie są geje ciężarami, które zmieniają nagle cały obraz rzeczywistości takie jak pandemia jak kryzys 2000 się jak takie jak wojna Ukrainie na wszystko zmienia nagle, więc tutaj dzieją takie rzeczy, które trudno sobie jak z nimi dać radę, ale myślę że, aby najbardziej taką podstawowym życzą stromy nie potrafimy sobie dać rady to jest coś takiego oddziaływania Berger taki psycholog amerykański nazywa plemienną ością terytorialności, że po prostu cały system, w którym żyjemy ta forma kapitalizmu którymi żyjemy jest nastawiona na promowanie takiego bardzo intensywnego indywidualizmu na takiego nacisku na konsumpcję na własny interes na powiedziałbym realizację swoich dążeń swoich marzeń swoich planów i to trafia na taki głęboki podkład w nas, że my myślimy na nieświadomym poziomie właśnie w kategoriach plemiennych w kategoriach terytorialnych i postrzegamy rzeczywistość poza naszą świadomością jako pewien obiekt do ekspansji do zawładnięcia innych postrzegamy jako takich, którzy ewentualnie zagrażają chcą nam coś odebrać chcą wyjść na nasz teren można powiedzieć, odpowiadając na twoje pytanie w tym kontekście to co pierwsze żeśmy utracili utraciliśmy dobra wspólnego, a tak się zdarzyło, że na czoło w ostatnich latach wysunęły się nacjonalizm populizm my wątki tożsamościowe wątki takie które, jakby przede wszystkim eksponują różnice politycy wiedzą żadnej dawniejszych czasów obowiązuje zasada DVD tylko raz dzieli rządź, czyli polaryzują, czyli ciągle pokazu ludziom, że są różnice, że zmusza ich do opowiedzenia się po tej bądź podtekstami taka intensywna, jakby praca w tym kierunku wzmacniana przez media społecznościowe nie ma takiej zasadzie powiedziałbym tylko, że tam są jakieś specjalni demony ukryte, które wymuszają pana ludzie tylko one tak działają taka jest natura działania tych mediów, że nas zamykają się nas polaryzują powoduje, że my nie potrafimy się wznieść na taką perspektywę, że w, żeby uzyskać taką perspektywę, która jest taka, że mamy jakiś właśnie historie, które nas łączy ponad tym różnica nie takimi historiami miały być rzekomo np. religie chrześcijaństwo, która miała być uniwersalną opowieścią o tym, że wszyscy jesteśmy siostrami braćmi, że wszyscy jesteśmy równi, że wszyscy powinniśmy się nie miłować jedni drugich et Cetera et Cetera no efekt, jaki jest widzi nie po prostu okazuje się, że no to nie produkuje czegoś takiego my naród idea, że jesteśmy Niewiem z Niemcami Polakami Rosjanami kimkolwiek byśmy tutaj jeszcze sobie nie powiedzieli wcale nie produkuje czegoś takiego tylko znowu okazuje się, że polaryzują działaliśmy czasem, że naszym Narodowym postęp to jest zemsta Fredry, a nie żaden nie żadnych innych dzieł literackich, który pokazuje, że natychmiast się, jakby przerabiamy na te plemienne boss to jest coś w tym, jakby nie potrafimy sobie sprawę, bo to dziesiątki jeśli nie setki w kasie też wachlarza, ale też myślę, że to, o czym mówisz to jest zjawisko, które w ogóle nie nie tylko nazwijmy to po 1 stronie sceny politycznej występuje tylko z nią jej tożsamość owe narracje i polityki ma prawica ma lewica i oczywiście to dzielenie się i jakby nieustanne takie trybach izolowanie konfliktów i poruszanie się w obrębie coraz mniej zdefiniuje szych takich ściśle zdefiniowanych tożsamościowych grób Dantego izolowanych wobec wszystkich innych to jest teraz bardzo bardzo intensywne i rzeczywiście uniemożliwia jakiekolwiek po, ale równocześnie wzmacniany tak już miały problem polega na tym, że w pewnym sensie ludzie, którzy biorą udział w życiu publicznym powiedział nie być też opinii ludzie związani z polityką ludzie którzy, jakby związani z mediami i oni są wszyscy jakby spędziliśmy się sytuacje, kiedy jeszcze zależny od Twittera klik bajtów Facebooka natychmiastowych jakby, że akcji tej właśnie takiej sytuacji innego jak uwikłania i nawet ktoś w środku my to jest trochę tak z badaniami nad sztuczną inteligencją czy ekologią nawet ktoś w środku myśli, że powinno być inaczej wierzę powinna być inaczej to mówią no gdzie takie rozmowy czują, dlaczego wiecie badania nad sztuczną inteligencją jeśli wszystko na to wskazuje, że to w pewnym momencie stanie się niebezpieczne nie miał tak my wiemy o tym, ale jak my porzucimy te badania to stracimy przewagę strategiczną w biznesie inni nas wyprzedzą zniszczyć nie znikniemy politycy jeśli będziemy zachowywać inaczej po prostu przegramy wybory to po prostu znikniemy, bo to w ten sposób działa nie da się, żeby to czy niemożna tego przeskoczyć, bo pewne no bo jesteśmy jak tragedii greckiej po prostu jesteśmy w szponach pewnej by konieczność nie natomiast u mnie gdzieś bardzo bliski jest pogląd dość kontrowersyjnego niemieckiego filozofa Petera latarnika, że taka, jakby istota człowieczeństwa m.in. zasadza się na takich 2 rzeczach, którą nazywa ćwiczenia jest tez tak jest to znaczy, że my żyli chcemy być ludźmi i jakby żyć pełnią możliwości, które daje nam człowieczeństwo musimy się wdrażać pewne rzeczy nie musimy się wdrożyć pewne, jakby udoskonalenia naszego funkcjonowania, czyli musimy funkcjonować, nakładając na siebie pewne ograniczenie sami stworzenia dla siebie pewne presji jeśli rzeczywistość ich jakby nie stwarza dzisiaj stwarza bardzo, jakby dużo natomiast te takie wizerunkowe komunikaty komunikaty polityczne to wszystko co się dzieje raczy apeluję do tego, żeby potwierdzać doskonałości tych, do których się zwracają decydenci politycy media żonie, jakby nic nie muszą są doskonali tacy jacy są im się należy et Cetera et Cetera i temu równocześnie w połączeniu z tą trwałą polaryzacją powoduje tylko, tyle że my się wszyscy na swoich stanowiskach, jakby Rosja dany utwierdza wy osadza wy i po prostu wyzywany w tych w takich bojach który, jakby zapoznają ten fakt, że jesteśmy od Czytelników już tonie, że po prostu teraz to, czego najbardziej potrzebujemy to takiego zdania właściwie, że nic nie obchodzą swoje poglądy zmieni odchodzi co lubisz co wierzysz, jaki był wyznaje albo jakiś nienawidzisz tylko musimy dla dobra naszego naszych dzieci wnuków teraz się sprzymierzyć znaleźć jakiś kompromisowe od powieści reguły przepisy jak zrobić by uniknąć tego co najgorsze w ten sposób postępować, ale gdzieś głębiej jak stary projekt jestem po prostu pesymistycznie nie widzę, żeby komukolwiek na tym zależało, jakie my tego nie ma zarząd nie ma żadnego wyraźnego i jakby sygnału, który można było powiedzieć no jest jakaś nadzieja jest jakieś światełko jest, a na czym polegało światełko no z tej perspektywy, które ja tutaj lewicy czy, która jest mi bliska, która wydaje mi się sensowna polegało na tym, że to rodzić historia, wokół której ludzie się opowieść narracja chcą zgromadzić historia tego chcemy to będzie nasza przyszłość nie my co gorsza ten rację tożsamościowe są kierowane na przeszłość, ale są nakierowane na to, że ludzie się, jakby wywołuje dumę z tego się być czymś się Stali z przeszłości historii języka kultury, a ja jako historyk przy kole chyba wypowiedział tutaj jak Nicze trzeba machnąć Lech po historii teraz ważna jest tylko przyszły z nie teraz chodzi o to, żeby walczyć o to co będzie to musimy postawić kropkę myślę, że to bardzo dobra płyta tej naszej rozmowy prof. Bartłomiej Dobroczyński państwa gościem bardzo dziękuję za za to spotkania i ja też bardzo dziękuję, choć czuje się jakby, że zmęczony tym co Polacy po, ale jednak powiedziałbym, że zbudowały jakąś perspektywę na przyszłość na koniec, więc nie było aż tak wyłącznie tragicznie, chociaż no cóż trzeba mówić, jaki jest po prostu bardzo ci raz jeszcze dziękuję profesor bardzo dziękuję obrocie chiński historyk psychologii psycholog z Instytutu psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego był państwa gościem teraz informacja Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GODZINA FILOZOFÓW

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA