REKLAMA

Quiz o ekologii. Sprawdź z nami swoją wiedzę

Gościnnie: Wyborcza, 8:10
Data emisji:
2022-09-13 10:10
Czas trwania:
18:09 min.
Udostępnij:

Dziś dziennikarze "Gazety Wyborczej" zapraszają na sprawdzian z wiedzy o ekologii. Czy woda, którą zużywa przeciętny mieszkaniec Polski w ciągu całego swojego życia, wypełni basen olimpijski? Czy ciężar dwutlenku węgla, jaki rocznie emituje do atmosfery cała Polska, jest większy, niż ważą wszyscy Polacy? Posłuchaj, jakie jeszcze pytania zadaje Piotr Cieśliński z działu nauka i jak na nie odpowiada Jarosław Kopeć z działu BIQ Data. Rozwiń »
Zapraszamy na 8. Festiwal Matematyki - Matematyka na Zielono. Pokażemy, co łączy królową nauk z ekologią, a tym samym zwiększy świadomość w temacie bieżących zmian klimatycznych. Więcej informacji na stronie https://wyborcza.pl/matematyka.

Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na listy@wyborcza.pl. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
partnerem podcastu jest Fundacja Mbanku popularyzator matematyki wydawca bezpłatnych książek i e-booków edukacyjnych prowadzimy cookies możesz sprawdzić z nami swoją wiedzę ekologiczną ósma 10 podcast gazety wyborczej w Piotr Cieśliński dziennikarz działu nauka gazety wyborczej Jarosław Kopeć dziennikarz działu danych gazety wyborczej chciałem zadać Jarkowi dzisiaj 5 pytań zagadek ekologicznych, żeby sprawdzić czy ma dobrą intuicję jeśli chodzi o ekologii przyrody zasoby Rozwiń » ziemi i to jak te zasoby wykorzystujemy gra mieszczą no ja oczywiście postaram się odpowiedzieć na pierwsze pytania jeśli nie będę znał odpowiedzi to tylko po to, żeby pozwoli czytelnikom dowiedzieć się razem ze mną, jaka jest poprawna odpowiedź tak wszystkie moje błędy są wyłącznie reżyserowane jak nie ma pojęcia jak pytanie zadam, bo chciałem to oczywiście zdradzić czy audycje, ale honorowo odmówił po prostu chcę, żeby słuchacze mieli naprawdę autentyczne doświadczenie, a więc pytanie pierwsza czy woda, którą zużywa przeciętny mieszkaniec Polski w ciągu całego swojego życia wypełni basen olimpijski w wydaje się, że basen olimpijski to nie jest aż tak dużo basen olimpijski ma 50m kilka torów zawsze też zdziwiony, kiedy widzę rachunki za wodę wydaje się nieprawdopodobne, że to woda, która zrywa można liczyć w metrach sześciennych, więc powiedziałbym tak przeciętny Polak zużyje w ciągu swojego życia wodę przynajmniej tyle jej zużyje ile mieści się w basenie olimpijskim czy to poprawna odpowiedź, zanim powiem to tez chciałam się zapytać siebie czy wiesz ile zużywasz wodę w ciągu miesiąca czy patrzeć na swoje rachunki zawody szczerze mówiąc nie staram się jak najmniej patrzeć na rachunki okej, więc chęci przeciętny Polak zużywa 100l wody dziennie no to łatwo przeliczyć sobie, że to jest w ciągu miesiąca około 3m³ kwoty przeciętny Polak jak pan ja spojrzałam swój rachunek jak jak 70 w warunkach i okazało się, że dużo więcej niż średnia w fatalnie, ale dlatego, że bardzo dba o to, żeby się nawodnić obsesyjnie bierz prysznic nieprawdopodobnie chodzi o podlewanie mam strasznie dużo kwiatów i po prostu przy tym gorącym lecie musiałem je podlewać bardzo mocno to 2 ciągu wolą to jest taki moment jest jakimś tam coś mu się z tym zrobić no dobra, a teraz tak ma rację prawie dokładnie zużywamy w ciągu całego swojego życia tyle wody ile wchodzi do basenu olimpijskiego tak jak mówi się nie wydaje wcale dużo prawda, ale teraz pomnóż przez liczbę mieszkańców Polski do mieszkańców świata itd. tak dalej to jest dusza, a w dodatku okazuje się, że Polska ma strasznie małe zasoby wody w przeliczeniu na 1 osobę na rok ta dostępna woda w Polsce to jest 1600m³ śledzie jest poniżej granicy, którą ONZ uznaje za niedobór i czy to oznacza, że zużywamy wody więcej niż mamy jeszcze nie w tej chwili, ale to nam grosz no cóż trzeba będzie chyba jakoś zmienić nawyki albo zacząć przynajmniej zbierać deszczówkę tak, a wreszcie powiem, żeby ten obraz był pełniejszy, że to co zużywamy wodę, którą żyłam z kranów prawda jak z tym do picia do zmywania do spółki spłukiwania toalet to jest tylko 12% wody, którą w Polsce zużywa, a większość idzie jest używane w rolnictwie w produkcji w przemyśle, a więc, czyli to oznaczało, że tak naprawdę, gdybyśmy chcieli korygować to co robimy sami, czyli używać wody mniej po prostu w domu to jest tylko drobny kawałek problemu, który dla radnych i tego otrzymuje drugie pytanie czy ilość wodzy potrzebnej do wyprodukowania hamburgera przewyższa tą ilość wody, jaką papież w ciągu roku, a to pytanie ustawione inaczej niż spodziewałem wiem, że produkcja wołowiny czy mięsa wołowego jest generalnie najbardziej prawdopodobnie, zużywając wodę formą żywności, jaką jemy prawdopodobnie za wyjątkiem, którego rodzaj orzechów jeśli się nie mylę prawo ma rację wołowina jest na topie tak, bo to po pierwsze, skomplikowane jest to, że najpierw trzeba produkować pasze, które te krowy się karmi potem same prawa używają tę wodę potem cały proces technologicznej to wszystko także wiem, że to, że jest tego bardzo duża, ale jak to odnieść do twojego pytania tak dziennie wypijać powiedzmy 2l wody tyle przejmie, ale powinna wypijać, a więc psy jak przemocy przez liczbę dni czy stać się pieniędzy chodzi, że rocznie wypija aż 730l wody innym jak teraz ma do ilości wody, jaka jest potrzebna, żeby wyprodukować tego hamburgera no cóż myślę, że my intuicja podpowiada, że tego hamburgera pójdzie mniej wody niż zużyje w ciągu roku, ale prawdopodobnie się mylę mylisz się więcej produkcję 1 kg wołowiny wymaga 15 000l wody 11 000l strasznie dużo prawda to można schować głowę, ale takie są fakty, a więc na powiedzmy Hamburger to nie jest kilogram tak niech ten Hamburger ma 200 g tak niewielki Hamburga z tego wynika, że do produkcji 1 hamburgera potrzeba 3000l wody wobec tych 700l, które wypijamy w ciągu roku to jest naprawdę to jest niesamowite, ale to jeszcze bardziej pokazuje, że jest taka moja pierwsza intuicja, kiedy rozmawiamy o wodzie jest taka, żeby nie wiem rzadziej spuszczać albo ostrożniej brać prysznic albo nie wiem jak oszczędzać takich drobnych wymiarach, ale potem mówić, że 1 Hamburger w ciągu roku w zasadzie niweczy całe moje wysiłki absolutnie, więc chyba większy wysiłek należałoby wnieść tutaj Śląska jest mniej mięsa tak albo jeść mięsa albo może po prostu skala tego problemu jest za dużo, żeby nasze drobne indywidualne decyzje mogły na to wpłynąć być może po prostu potrzebujemy systemowych rozwiązań również również, ale ja jestem jednak za tym, żeby jeść mniej mięsa ograniczyć hodowlę bydła, dlatego że hodowla bydła tak naprawdę to nie tylko zużycie wody prawda, ale zabieranie lasu pod uprawy pasz i narażenie tych pasz chcę się kończy tym, że stosujemy środki chemiczne, które zatruwają wody rzeki może itd. i tak itd. ale ciężko powiedzieć, że w drugiej miałem się w połowie rację, bo przewidziałem, że się mylę, a zagadka trzecia czy ciężar dwutlenku węgla, jaki rocznie emituje do atmosfery cała Polska jest większy niż ważą wszyscy Polacy dwutlenek węgla jest w ogóle strasznie ciężki to był dla mnie duże zaskoczenie, bo raczej nie myślę o gazach jak oczy co może być ciężkie, ale ten moment, kiedy atomy węgla łączą się z atomami tlenu naprawdę zwiększa dramatycznie te masę na biorące znowu pod uwagę, że tak naprawdę emisje, które mogę tak po prostu policzyć, czyli myśleć o tym ile jadę samochodem ile prądu zużywamy tak w domu po prostu no pewnie znowu są niewielkim ułamkiem tego co tak naprawdę emituje, bo pewnie większość to jest po prostu łańcuch dostaw wszystkich produktów, które mamy, czyli całe jedzenie, które jemy wszystkie urządzenia ubrania wszystko co kupuje tak cały swój styl życia się na to składam Polacy są stosunkowo szczupli w kontekście europejskim także nie są szczególnie ciężkie, więc powiedziałbym znowu, ponieważ odczuwam, że ten quiz polega na tym, żeby wytrącić ze strefy komfortu jak najbardziej to powiedziałbym, że tak dwutlenek węgla, które emitują w ciągu roku waży więcej niż wszyscy Polacy razem wzięci brawo brawo i dużo więcej znaczy nawet, gdybyśmy byli tak część jak Amerykanie prawda, gdybyśmy byli narodem w mocno otyłym tobyśmy nie dali rady przeważyć tego dwutlenku węgla, które emitujemy w powietrze to jest pytanie o nasz ślad węglowy i ślad węglowy przeciętnego Polaka to jest wiesz ile i 8 z kawałkiem tony dwutlenku węgla, czyli każdy z nas swoim stylem życia przyczynia się do emisji w atmosferę ponad 8 ton dwutlenku węgla no to nie wygląda najlepiej przy moich już tylko 80 kg ach, nie to jest jakiś stary więcej zaś w pytanie czwarte, gdybyś zostawił swoją ładowarkę smartfona cały czas w gniazdku niezależnie od tego 3 ładuje smartfon naczynie ładuje smartfon czy wiesz ile rocznie zaś być więcej prądu niż, gdyby tą, bo Warkę wyciągu z Miastka tutaj ten tryb warunkowy twojego pytania, gdybyś jako staną przed oczami, bo to jest dokładnie co robię to też moja ładowarka tkwi całą dobę w gniazdku nie wyciąga jej ta chyba każdy z nas tak naprawdę to jest wygodne tak by się wydawało naturalne środki Jana czka znam kilka takich ładowarek jedno w kuchni drugą w sypialni trzecią kapitału się i no powiem ci, że nawet dzisiaj troszeczkę zastanawiam nad podobnymi tematami, bo zastanawiam się moimi rachunkami za prąd na przyszły rok myślę o tym raczej kategoria finansowych, a w tym akurat momencie środowiskowych, ale jeśli dobrze pamiętam jakieś fragmenty tego umowa była kilkunastu procentach więcej niż normalnie, ale ile dokładnie będzie nie mam zielonego pojęcia niewiele w sumie niewiele już mówi, więc czym taka ładowarka okres nie podłączono smartfon, ale złożona do gniazdka zużywa minimalną liczbę prądu to jest 1W taką moc pochłania to znaczy 1 dziura na sekundę jak przeliczymy na na rok to, gdyby ona siedziała przez rok czasów gniazdku to pobierze 2,5Wh Energi, czyli 2 kilowatogodzinę energii to niewiele dlatego kilowatów energii ile kosztuje no teraz kilowatogodzina jak i 70gr, ale spodziewamy się, że może być więcej tak jest, czyli 2 tej no to nie jest jeszcze raz jest duża to nie jest Fortuna, a więc duża otrzymało wydaje się, że mało, ale teraz pomyślę ile tych telefonów komórkowych i ładowarek jest w całej Polsce niektórzy mają po 2 telefony no tak się szacuje, że 40 000 000 smartfonów jest w Polsce w tej chwili 40 000 000 ładowarek być może więcej, bo niektórzy mają zdublowane ładowarki tak jak ja, a więc w sumie jak się policzy przemnożyć przez liczbę smartfonów w Polsce to jest tak to pracowałem, że rocznie te ładowarki bezczynnie siedzące w gniazdkach pobierają 40 000 000 kilowatogodzin oraz dzieci my też dużo to znaczy można byłoby tym prądem wykorzystywane przez te, marnując c się w gniazdkach ładowarki można byłoby np. zasilić30 miasto tak jak Czesi albo Nowy Targ całe miasta, a teraz pomyśl o tym co tylko ładowarki to nie są telewizory podłączone do gniazdka, ale nie używane w danym momencie nie są komputery lampy wszystko inne sprzęty, których też nie przyjmujemy wnioski co chwilę i nagle zaczyna mieć sens to, że w niektórych krajach przy gniazdkach elektrycznych przełączniki w wielkiej Brytanii są takie przeciągi i nagle okazuje się to brytyjskie dziwactwo ma jednak sens no tak rzadko do Janka i zawsze coś zaoszczędzimy zasadzka piąta myślę, że z matematycznego punktu widzenia będzie najtrudniejsza okucia no przykuje się, gdy recyklingowi poddano 90% puszek po napojach, o ile więcej byśmy mogli wyprodukować strony aluminium jeśli 90% recyklingu jemy no to najprostsza odpowiedź i to jak odzyskujemy 90%, ale nie, bo przypuszczam, że w tym procesie recyklingu aluminium jako część się traci to znaczy jest jakaś pewnie sprawność tego procesu na sprawność czy każda wydajność no i tak nie mam pojęcia ile to jest ale gdyby miał zgadywać tobym powiedział, że np. połowa, czyli powiedziałbym, że odzyskaliśmy 45% tego co włożyliśmy coby nam dawało no niecałe 50% więcej mieliście idealnej sytuacji dostaniemy jednak na minimum 10× więcej puszek, dlatego że z tych odzyskanych puszek możemy znowu odzyskać część, ale minimum plotkować kolejne puszki, a z tych kolejnych puszek również odzyskać część aluminium i pracować kolejne puszki mamy po prostu szereg geometrycznych to sumowania, czyli to jest po prostu zwykłe liniowe sytuacja, że raz po prostu odzyskaliśmy aluminium zrobiliśmy nowe puszki tylko one nową jeszcze raz chodzą do biegu jeszcze raz za każdym razem odzyskujemy le samo z nich tak Noto wyjaśnia, że to jest zupełnie inna skala proporcji to trochę przypominamy te sytuacje, kiedy wiemy, że jeśli składamy kartkę papieru na połowę bardzo wiele razy to w końcu osiąga niemal nieskończony tak jest ta siła tego medycznego, które naprawdę bardzo mocno rośnie i tras jeśli się dobrze policzy ten problem matematycznie na to wychodzi właśnie, że przy 90%owym recyklingu jeśli nie mam żadnych strat jeśli wszystko odzyskujemy ISIS stałej ilości, ale mieniu jeśli zrobimy puszki to z 1 tony, ale mimo będziemy w stanie uzyskać 10× więcej puszek niż przy zerowym recyklingu, a więc opłata recyklingowa jeszcze bowiem, że obecnie w Polsce wcale nie mamy swego poziomu recyklingu odzyskujemy szacuje się 80% puszek i przy 80%owym recyklingu, stosując ten sam rachunek matematyczny z winy, ale mimo odzyskujemy 5× więcej puszek, czyli warto walczyć o 10% warto, ale podwaja, jakby nasz zysk frank, ale jeszcze dorzuciłbym torze wiesz, jakby bierzemy pod uwagę samo aluminium bardziej mówimy jak ekonomia obrotu tym aluminium, ale tak się zastanawiam, że za każdym razem, kiedy przedstawiamy puszka kolejną puszkę to jednak zużywamy energię zużywamy nie wiem czy wody, ale wyobrażam sobie, że przynajmniej trochę tak i być, ale należałoby znaleźć formy opakowań, które nie będą wymagały tego absolutnie, ale pewni, że produkcja aluminium z Rudy boksytu, bo tak to robi oryginalnie prawda jest bardzo energochłonna dochodzi do skażenia gleby wtedy powody powietrza, a to aluminium odzyskane i poddane recyklingowi kosztuje 60% mniej tak się szacuje, że patent, czyli to jest jest proces przerabiania niż pozyskiwania na nowo tak jest w zużywa się przy tym procesie już recyklingu 905% mniej energii to ma takie oszacowanie 1 tona aluminium z odzysku oszczędza 4 tony Rudy boksytów 700 kilo ropy naftowej i prawa nie zanieczyszcza powietrza ani ani wody to jest na tyle czysty proces, a więc opłaca się opłaca się naprawdę recyklingowa i odzyskiwać się te materiały, które zużywamy to jest taka ciekawostka, gdybyśmy ten recykling naprawdę doprowadzili do sztuki i odzyskiwali 99% puszek i podawali nowych przerabiali kolejne puszki 99% tobyśmy z 1 tony aluminium mogli zrobić 100× więcej Puszczyk niż przy zerowym recyklingu, czyli w zasadzie moglibyśmy zapomnieć o przetwarzaniu nowej Rudy na puszki tylko używać ciągle w obiegu tych samolot i tak można dziś do tego powinniśmy dążyć wszelkimi innymi surowcami ze złotem Miedzią srebrem itd. tak tylko problemem jest pewnie logistyka tak, bo pewnie łatwiej skoordynować wydobycie przetwarzanie Rudy niż zbieranie od milionów ludzi po kilka puszek, które z nich należy wobec zupełnie przeprogramować cały nasz przemysł opakowań tak naprawdę w tej chwili np. no to opakowania, w którym kupujemy mleko np. dane są złożone z kilku warstw różnych tam jest papier plastiki właśnie, ale mimo no to bez sensu strasznie trudno potem odzyskać i przetwarzać nowa no mam nadzieję, że to się uda, ale tutaj przynajmniej recepta stosunkowo prosta, bo to co możemy zrobić to po prostu wrócić puszki tam, gdzie powinny trafić metale tak jest pan, że całkiem nie masz intuicję wiesz ja po prostu wykształciła w sobie takie poczucie, że wszystko gorzej niż my się wydaje jak najwyraźniej to czasami popłaca jak przygotowywałem zagadki to naprawdę zdumiony, bo moim wracała kompletnie inna i no ja po prostu przyglądam się czasami tym liczbom i regularnie, kiedy przygotował jakiś wykresami, bo analiza danych dotyczącą różnych ekologicznych zagadnień zazwyczaj trafiam na jednostki, które są tak duże tak przytłaczające wielokrotnie muszą sprawdzać ile zerkają na końcu i chyba to po prostu wpływa na moją intuicję, a procent wobec tego taką książkę matematyka na zielono autorstwa Mark Kramer i jest książka dla dorosłych dla dzieci dla wszystkich tak naprawdę tam jest masa takich właśnie pożytecznych obliczeń, które daje nam intuicję tego jak wygląda ekologia zużycie zasobów i jak od naszego stylu życia tak naprawdę zależy jakość świata jednak żyjemy naszego stylu życia, ale dla mnie prawdopodobnie najważniejsza rzecz okrycie powiedzieliśmy jest taka że, jakkolwiek ważne są nasze wybory i to co robimy na co dzień to wtedy, kiedy mówić np. proporcja zużycia wody w domu, a przez np. ten cały łańcuch dostaw to mam poczucie, że trzeba pamiętać, że szczególnie ważne jest to, żeby oddziaływać na duży biznes na duże przedsiębiorstwa na całe systemy dostaw na całą gospodarkę światową, bo to w niej bardzo często tkwi największa część tego problemu zgadza się dziękuję byłem pytany i starałem się odpowiedzi najlepiej jak potrafię Jarosław Kopeć działem gazety wyborczej dziękuję zadawałem bardzo trudne pytania ekologiczne Piotr Cieśliński dział nauki GazetyWyborczej gazety wyborczej partnerem podcastu jest Fundacja Mbanku popularyzator matematyki wydawca bezpłatnych książek i buków edukacyjnych Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: WYBORCZA, 8:10

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA