REKLAMA

12 września 1989 r. Sejm PRL udzielił wotum zaufania rządowi Tadeusza Mazowieckiego

Powrót do przeszłości
Data emisji:
2022-09-12 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
55:57 min.
Udostępnij:

Jak doszło do częściowo wolnych wyborów? Dlaczego to właśnie Tadeusz Mazowiecki stanął na czele nowo powstałego rządu? Jak przebiegało jego tworzenie?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
premier przebywa na wiejską przed dziewiątą rano atmosfera wśród posłów jest uroczysta porządek dzienny dla jednodniowego posiedzenia zawiera tylko 2 punkty jedno jest zmiana szefa banku centralnego Zdzisława kły ma zastąpić w NBP Władysław Baka obaj należą do PZPR drugi punkt, choć chronologicznie pierwszy to oświadczenie Prezesa Rady Ministrów Tadeusz Mazowiecki ma poinformować izbę niższą, kto wejdzie w skład jego rządu i ten rząd program marszałek najpierw wita Rozwiń » prezydenta Jaruzelskiego sala klaszcze potem na mównicę wchodzi premier przychodzę jako człowiek Solidarności wierny sierpniowe dziedzictwu zaczyna mówi o pragnieniu życia w państwie demokratycznym suwerennym takim, które każdy może uznać za własne o zdrowej gospodarce, gdzie opłaca się pracować oszczędzać o Polsce bez kompleksu niższości otwartej na euro oraz świat stoimy dzisiaj przed 2 głównymi problemami diagnozuje stan rzeczy przebudową polityczną państwa i wyprowadzeniem kraju katastrofy gospodarczej zbliża się czterdziesta siódma minuta wystąpienia Mazowiecki mówi o trudnej sytuacji w rolnictwie i w całej gospodarce Żywnościowej, po czym nagle prosi marszałka o przerwę jest mi niedobrze dorzuca sławę głosami później zdradzi, że już od kilkunastu minut czuł się źle wygłaszam tekst moje myśli nie trzymają się tekstu biegną gdzieś obok w innym kierunku, jakby 2 oddzielne świadomości nie wypełniały przez jakiś czas próbowałem siłą woli zapanować nad nimi pogodzić się nie potrafiła marszałek natychmiast zarządza 15 minutową przerwę, która potrwa 3× dłużej Mazowiecki znika w kuluarach obawiałem się przed coś poważnego może nawet zawał powie później Aleksander Hall Józefa Hennelowa jest zdezorientowana upiorny moment z tych lekarze wyprowadzają premiera na świeże powietrze dają mu wody to pomaga Mazowiecki wraca na salę plenarną bardzo wysoką izbę przepraszam tłumaczy się to jest rezultat paru tygodni zbyt intensywnej pracy doszedłem do takiego stanu jak Polska gospodarka, ale wyszedłem z niego i mam nadzieję, że gospodarka też wyjdzie cale klaszcze Mazowiecki przemawia kolejnych 25 minut wreszcie głosowanie za skład rządu opowiada się 415 posłów 13 osób wstrzymuje się od głosu, ale nikt nie jest przeciw jest 12 września 1989 roku powrót do przeszłości w poniedziałki po dwudziestej drugiej zaprasza Karolina Lewicka prof. Andrzej Friszke historyk Polskiej Akademii Nauk jest z nami dobry normalnie problem leżałem zacznijmy od tego, że Tadeusz Mazowiecki nie wystartował w wyborach 4czerwca 80 tego dziewiątego roku była to decyzja demonstracyjna tak, dlatego że był jednym z głównych przedstawicieli Solidarności na zasadzie strajku sierpniowego przewodniczącym komisji ekspertów Solidarności stoczni gdańskiej jeszcze nas jeszcze nie Solidarności strajkujących pod redaktorem naczelnym tygodnika Solidarność potem osobą przez rok internowano, a w roku osiemdziesiątym dziewiątym przewodniczącym zespołu do spraw związków zawodowych przy okrągłym stole na, a potem też członkiem tej grupy, która negocjowała reformy polityczne w związku z tym były jednym z głównych architektów tego ty tego przełomu ustrojowego no i teraz oczywiście pytanie, dlaczego się zbuntował prawda na Mazowiecki zakładał chciał, żeby lista wyborcza do Sejmu w czasie wyborów czerwcowe była ułożona bardziej pluralistyczny to znaczy, żeby tam na niej były też takie grupy i osoby, które kontrastowały rozmowy okrągłego stołu osoby Lecha Wałęsy no albo osoby Lecha Wałęsy chciał z nimi ewentualnie rozmawiać i poszerzyć tak po to, reprezentacje, która stanie do wyborów czerwcowych jeszcze inne środowiska, żeby to było bardziej pluralistyczne bardziej reprezentatywne, a przeciwny pogląd reprezentował m.in. Bronisław Geremek głosił, że to powinna być zwarta drużyna, a realizację czeka trudna rozgrywka, bo opozycja czeka trudna rozbieżność jest potrzebna dokładnie nie daj Boże jak się zacznie kłócić między sobą w no to był spór, który z powodu, że Mazowiecki nie tylko zresztą on także Aleksander Hall np. nie na nie wystawili swoich nazwisk na liste wyborach czerwcowych co nie znaczy, że znalazł jakiś drastyczny opozycji Mazowiecki był naczelnym redaktorem tygodnika Solidarność, który wspiera oczywiście całą tą przemiany i w tej i nigdy nie prowadził formalnej krytyki na łamach, że tak po tych danych poza głównym nurtem pole, ale znalazł drogę poza głównym nurtem tak rezultat wyborów, jeżeli chodzi o mandaty, żebyśmy ładnie mogli sobie to obrazować wyborów oczywiście 4czerwca inne 173 posłów miała Polska zjednoczona partia robotnicza Solidarność zdobyła 161 mandatów Zjednoczone Stronnictwo ludowe 76 Stronnictwo demokratyczne 273lipca ukazuje się ten słynny artykuł Adama Michnika wasz prezydent nasz premier potrzebni układ nowy pisze redaktor naczelny gazety wyborczej możliwy do zaaprobowania przez wszystkie główne siły polityczne nowe, ale gwarantujący kontynuację takim układem może być porozumienie na mocy, którego prezydentem zostanie wybrany kandydat z PZPR, a tekę premiera i misja sformowania rządu powierzona kandydatowi Solidarność Tadeusz Mazowiecki odpowiada artykułem spieszy się powoli tak to co Adam Michnik zaproponował wydawało się pójście bardzo daleko i to tak byłem dzisiaj trudno zrozumieć, jeżeli nie będą okoliczności tamtych czasów, ale przypomnę Polska była pierwszym krajem całym bloku sowieckim, którym w parlamencie w tak potężnej reprezentacji znalazła się opozycja, a co więcej wśród tych 173 posłów PZPR nie było przywódców PZPR, bo oni się zapędzili taką grę tak powiem z listą krajową, której skutkiem było to, że te najważniejsze postacie, czyli liderzy PZPR znali się poza Sejm i w dodatku, ponieważ w Senacie Solidarność zdobyła 99% 99 miejsc na 100 no toteż, jakby w przyszłym zgromadzeniu Narodowym, który miał wybrać prezydenta, bo to nie miały być wybory powszechne, do których jesteśmy przyzwyczajeni od wielu lat, gdy miały to być wybory przez połączone Izby Sejmu Senatu daje zresztą przed wojną było i no i tu się okazało, że gen Jaruzelski w zasadzie z ledwością może skrywać jakąś większą, a może nie może w ogóle zatem to wszystko stawało się wątpliwe czy oni zdołają przeprowadzić prezydenturę, a z drugiej strony zmienił się tak klimat polityczny w Polsce i w gruncie wokół Polski wiadomo było, że ludzie Solidarności to jest ta grupa no, żeby się wyżej na topie wszystkie oczy są na nich zwrócone i to otworzyło taką atmosferę polityczną, że można by taką propozycję rzucić Adam zresztą nie rzucił je tak sobie sam wymyślił, ale na tyle na artykuł był poprzedzony rozmowami no ale po pojawieniu się do artykułu owo postawieniem sprawy publicznie oficjalnie na łamach jedynego pisma z opozycji, czyli Solidarności wcześniej przez naczelnego redaktora no i trzeba pamiętać kim był wtedy Adam Michnik to jest jedno z powszechnie znana postać nie tylko w Polsce, ale także i na świecie zapytano tę polemikę ze strony mazowieckiego, bo on uważał, że trudno władze brać, jeżeli nie ma programu ani pomysłu jak ten kraj naprawiać i pisał w tym artykule spiesz się powoli tak słabością jego, czyli Michnika działania jest, że nie odróżnia wyobraźni politycznej lub pady, którą później sam krytykuje pospieszne domaganie się udziału we władzy może zniszczyć właściwą opozycji odpowiedzialność za państwo wcale nie zbudować skutecznej trwałej odpowiedzialności zarządy to co będzie dobre jutro może być fatalne dziś Michnik sklei Mazowieckiemu odpowie tutaj od razu przepraszam użycie słowa powszechnie uważanego za wulgarne, bo mówił tak ten układ jest skazany na śmierć wie pan zostanie z PZPR gówno zostanie mamy taką konstelację międzynarodową historyczny moment, kiedy można coś złapać nie trzeba używać argumentu, że nie ma programu, bo nikt na świecie nie ma recepty na to co zrobić Rosja czy i Gocławia najtrudniejsze dni tutaj w tym momencie z Michnikiem nie zgodzić faktycznie to po prostu działo się tu i teraz droga, którą mieli wkroczyć dopiero powstawała przed nimi dokładnie to była droga bez precedensu szukania Zając w gruncie rzeczy jak chodzenie po górach stromizny VIG nie wiadomo jak zrobić krok, żeby się nie zsunąć, więc wszyscy grali jeśli można mówić takie słowa użyć grali w sytuacji kompletnej niepewności, jakie mogą być reakcje strony przeciwnej w tym Kremla Adam Michnik uważał, że to jest taki moment życia zaryzykować i ostro do przodu ten tekst, który pani cytowała to oddaje Mazowiecki natomiast też różnice charakteru usposobienia był krzykiem, że tak powiem powściągliwym dużo bardziej i patrzył na to, że rzeczywiście Solidarność przez tyle lat od osiemdziesiątego roku no była skoncentrowana na budowaniu opozycji sił społecznych, a nie zarządzania państwem, które jak wiadomo prawda to obejmuje mnóstwo rzeczy obejmuje nie i jakby reżyserowanie polityki gospodarczej i politykę zagraniczną i służby specjalne i mnóstwo innych rzeczy, do których kompletnie nie była przygotowana w związku z tym jego ten ten ten artykuł właśnie oddaje ten stan wiedzy nie idźmy za daleko, bo rozsypie my po prostu postęp jeszcze wielki brat oczywiście tak jedno tak dokładnie, że Moskwa w tym okresie nie znajdowała się w jakiej rozsypce to była jeszcze całkiem dobrze zorganizowany z spójny kraj zarządzany przez Gorbaczowa, o który niedawno umarł prawda trochę się przytoczyło tych dyskusji moim zdaniem nie bardzo trafiały w dziesiątkę, bo trzeba rozumieć, że to było coś zupełnie nowego zupełnie nieoczekiwanego i dające nadzieję, że ta Moskwa będzie tak powiem tolerować nawet daleko idące zmiany, ale jak dużo tolerować to oczywiście było wielkie pytanie, a jest taki moment, że gen. Jaruzelski już prezydent powierza misję tworzenia rządu Czesławowi Kiszczakowi, ale to będzie szło jak po gruncie, dlaczego Kiszczak nie miał szans na powodzenia no to jest wiele odpowiedzi po pierwsze nie miał szans powodzenia jako symbol szef i symbol policji wszystkich represji stanu wojennego to nazwisko znał każdy w Polsce kojarzyły się jednoznacznie jednoznacznie to jest szef policji w Polsce oczywiście Kiszczak od wody w okresie okrągłego stołu burzą, że głównym przedstawicielem strony rządowej więc, jakby pokazywał się z dobrej strony ale niemniej był cały czas z tym policjantem nr 1 w Polsce, więc policjant nr 1 na czele rządu w warunkach demokratyzacji też, gdzie absurd można by, dlaczego Jaruzelski wysłano Kiszczaka, bo to jest ciekawe psychologicznie w zasadzie ten układ władzy, który się formuła w latach osiemdziesiątych przez szereg lat on gruncie rzeczy polegał głównie na współpracy tych 2 ludzi Jaruzelskiego Kiszczaka szkolili się podzielić władzą i nam może też, ale wszystkim problem polega na tym, że Jaruzelski bezgranicznie ufał szczepili i w tak trudnej sytuacji byłoby trudno znaleźć Jaruzelskiemu kogoś do kogo miałby ten stopień zaufania i wiary w jego kompetencje i zdolność panowania nad sytuacją Kiszczakowi wierzy no i taką kandydaturę wysunął, ale ona była kompletnie nie do przyjęcia w społeczeństwie no oczywiście kompletnie do przyjęcia dla Solidarności, chociaż ludzie Solidarności przywódcy Solidarności poznali Kiszczaka w kuluarach okrągłego stołu wiedzieli, że to nie jest jakiś jakieś jakiś prawda zakapior i że można z nim rozmawiać, ale jednak to był szef policji natomiast dla mas dla milionów ludzi to po prostu był szef Polic koniec kropkę tak, kiedy solidarnie zaczyna już na poważnie myśleć o stworzeniu rządu to wyłania się 2 koncepcje, bo inaczej 2 drogi stworzenia tego rządu to jest albo potencjalna koalicja z jakimś reformatorskim skrzydłem polskiej zjednoczonej partii Robotniczej tu Adam Michnik mówi rząd trzeba robić z panami nie z lokalami, jeżeli chodzi o loca i no to jest druga droga, czyli koalicja ZSL Lem ISD forsowana zresztą przez braci Kaczyńskich ta no właśnie leży rozbierzemy na chwilę te 2 różni te różnice między tymi koncepcjami oczywiście ta koncepcja, żeby robić koalicję Sojusz z liberalnym skrzydłem PZPR na wieki w sensie kontynuacją okrągłego stołu i faktu, że z tymi ludźmi udało się porozumieć myślę tak, choć sama jak prof. Janusz Reykowski jak Aleksander Kwaśniewski jak również chyba Stanisław Ciosek w tym momencie te przegadane, że tak powiem w tym okresie rozmów okrągłego stołu, w którą stronę ma już Polska na jakich zasadach ona ma być zmieniana to stworzyło pewnego rodzaju poczucie że, że z nimi się łatwo dogadać, a zarazem, że oni panują mowa tutaj w tym tekście pana, że oni panują mogą kontrolować te elementy te segmenty państwa nad którymi ludzie Solidarności wiedzieli, że nic nas stan nie może kontrolować wojsko Policy to jest taka rozmowa pamiętam zresztą takie rozmowy 80 dziewiątym roku kiedyś mówiło tam PZPR co jest PZPR prawda czy ten obóz władzy oczywiście, że są wszystkie komitety wojewódzkie ci sekretarzy tyle, ale prawdziwa siła PZPR to są mundurowi, a oni są osie w 100% partiom i to jest siła, przy której nie można iść i grunt zresztą Mazowiecki też się to ładnie spuentował, kiedy była koncepcja właśnie koalicji ZSL ISD, że nie ma na świecie opozycji, która dysponuje armią i służbą bezpieczeństwa i pozostaje opozycją dopłat i że nie można tego PZPR zostawić na liniach opozycyjnych, bo oni mają Res cały czas te siły pod sobą dokładnie i to ten element myślenia dawałaby przewagę tej koncepcji, której mówił Michnik no bo oczywiście tym partyjnym dygnitarza związanym z Jaruzelskim byłoby łatwiej kontrolować te służby no i to może też dopowiedzieć fakt, że Jaruzelski został prezydentem dawało się tak pewną osłonę wobec kogo jak kobalt nowego prezydenta, czyli Jaruzelskiego do służby nie będą jego wrogiem nie będą nie zbuntują się przy źródeł, więc za zapewniały pewną neutralizację wobec toczącego się proces natomiast ta koncepcja braci Kaczyńskich Wałęsy, bo to oni razem, a potem o nich upoważnił do innego jak opona, żeby to trzeba dodać, że dzisiaj mało, kto może sobie wyobrazić wtedy, że tak powiem przy Lechu Wałęsie Jarosław i Lech Kaczyński robili dużą karierę by je do takimi ludźmi zaufania doradcami, a przed wszystkimi rosła chyba i takimi wysyłanymi na trudne misje m.in. taką właśnie trudną misją były rozmowy z ludźmi ZSL SD, czyli partii sojuszniczych dla PZPR, żeby próbować ich zorientować się początkowo chyba tylko chodził czy oni by nie byli wspólnie zdradzić PZPR no i te rozmowy pokazały, że może by byli skłonni Radzim to jest rzecz zupełnie niezwykła, dlatego że trzeba powiedzieć wtedy te 2 Stronnictwa od czterdziestego ósmego czterdziestego dziewiątego roku wtedy powstało ZSL były wiernymi sojusznikami partii na wszystkich etapach, ale też były całkowicie podporządkowane były całkowicie podporządkowaną liczne tak jest partia decydowała, kto tam zostanie posłem ilu mogą członkom będzie przewodniczącym to będzie przewodniczący, ale rzeki mają budżet, bo skończenie mieli budżet z budżetu państwa akt ten budżet decydował w komitecie centralnym PZPR w związku z tym myślenie o tym, że oni mogą być niezależni wydawało się niemal w ogóle nie ma to wiem od czasy, że szans by wyobrazić niewyobrażalne dokładnie no i okazało się, że oni poczuli słabość ich protektora, czyli PZPN na nawet byliby skłonni Jagiellonka zaległość chcą wybić na niepodległość prawda i Sojusz z oko obywatelskie klubem parlamentarnym, czyli klubem Solidarności i świetną okazją, żeby się wybić na niepodległość i stać się, że tak powiem normalnym Stronnictwem już nie taką tylko przybudówką PZPR w normalnym stronnictw wrócę teraz do wielkiego brata bo, bo to jest także w tym dniu, w którym ukazał się tekst Adama Michnika, czyli 3lipca już wówczas doradca Michaiła Gorbaczowa zapowiedział, że Moskwa będzie utrzymywała stosunki z każdym wybranym w Polsce rządem kilka dni później sam Gorbaczow stwierdził, że to jest ich własny wybór 12lipca Adam Michnik został przyjęty w wydziale zagranicznym KC KC KPZR KPZR natomiast też błąd w istotne Novum, a w sierpniu radziecki ambasador w Polsce spotkał się z szefami ZSL ISD i oświadczył, że Moskwa nie ma żadnych zastrzeżeń wobec koalicji OKP ZSL ISD, czyli było zielone światło no to był w ogóle można powiedzieć niezwykła ja pamiętam dobrze ten pierwszy moment pierwsze co pani powiedziała czy chyba zamiar Tina wypowiedź czy życiu zachodnich mediach, że właśnie Moskwa nie ma nic do tego zostanie uformowany rząd w Polsce myśmy oniemieli, słuchając tych, bo to było pierwsze takie oświadczenie ze strony Moskwy od 40 lat Moskwa, że tak powiem zawsze pilnowała, kto będzie rządził w Polsce rościła sobie prawa, a ostateczną decyzję zlikwidowania od tego czasu od PKWN, ale przeżył wcześnie jeszcze w rozmowach z rządem polskim w Londynie i w związku z tym to było absolutne Novum aż trudne do uwierzenia, niemniej właśnie potwierdzone przez kolejne wypowiedzi, które pani zdecydowała i pokazujące właśnie pokazujące, że Moskwa się wycofuje z takiego modelu, że rząd w Polsce ma być jej całą jej powolny ale, toteż znaczyło co znaczy co znaczy, że w Polsce są radzieckie wojska Polska przynależy do układu Warszawskiego, a zatem co co nie rozumieją przez ten rodzaj Formuły no i rozumiem, że Jacha jeszcze trzeba powiedzieć w zasadzie pomiędzy opozycją, a Rosjanami nie było żadnych kontaktów, ponieważ to jest także opozycja Solidarność była traktowana przez Moskwę przez od początku w zasadzie jako element wrogi prozachodni i tam nie było kontaktu nawet takich kuluarowych pośredniej zatem tutaj nagle powstała potrzeba skoro mamy tworzyli ląd nawiązania jakichś rozmów kanały komunikacji jakieś kanały komunikacji to bardzo było trudne no ale ta ta ta wizyta Adama Michnika w Moskwie rozmowy, że tak powiem z ludźmi pierestrojki otoczenie Gorbaczowa on oczywiście miały duże znaczenie dla wyjaśnienia sytuacji, ale też przekazania na do Moskwy takiego, jakby nią, o co chodzi rura i uspokojenia PEC ma atmosfery i one się toczyły zresztą ile pamiętam, że jako wlewem chyba z tymi takimi ludźmi, którzy byli zwolennikami pierestrojki bardzo zdecydowanym opublikowali na ten temat wywiady artykuły, więc to była taka stawka na tych Demokratów przy Gorbaczowa je no i stworzenie tak powiem warunków bezpieczeństwa dla dalszej ewolucji w Polsce jest 7sierpnia, kiedy Lech Wałęsa wydaje takie oświadczenie, które uznaje monopolistyczne rządy PZPR za główne źródło kryzysu państwa misja Kiszczaka dokładny cytat za szkodliwą stanowiącą dla społeczeństwa potwierdzenie obawa, że nic się w istocie nie zmieniło, że brak nadziei na przyszłość dodał, że jedynym rozwiązaniem politycznym jest powołanie rady ministrów w oparciu o koalicję Solidarności ZSL ISD, o co będę zabiegał wówczas upoważnił braci Kaczyńskich do tych negocjacji z PSL-em IS de no teraz zadam kluczowe pytanie jak to się stało, że Tadeusz Mazowiecki stał się kandydatem na premiera, bo mam przed sobą jeszcze 1 cytat prof. Jerzy zdrada historyk wówczas także poseł mówił także, gdy Michnik opublikował swój artykuł przypominam 3lipca większość z nas uważała, że oczywistym kandydatem będzie Bronek Geremek to był pierwszy umysł opozycji orientowali my się na niego ta tak jest no wtedy też przewodniczącą gór obywatelskiego klubu parlamentarnego, czyli całego klubu posłów senatorów Solidarności też od roku osiemdziesiątego razem z Mazowieckim doradca jeszcze strajkujący jeszcze Solidarności nie było przy okrągłym stole potem tak samo jak przy Mazowieckim szef doradców Solidarności internowany przez rok więziony jeszcze przez ligę czas no i przy okrągłym stole główny negocjator tych wszystkich reform politycznych, więc to była rzeczywiście mózg Solidarność w no tak, ale trzeba wziąć pod uwagę, że jeszcze się toczyły rozmowy takie kuluarowe, w których nie koniec niekoniecznie dużo wiemy w one się też toczyły Ross w relacjach między Jaruzelskim, a episkopatem, czyli prymasem Glempem mogę podejrzewać, że też odbywały się jakieś konsultacje z papieżem koniec nie wiemy, a profesor, gdy ktoś pytał, a odpowiada na pytanie, dlaczego Mazowiecki jako działacz katolicki Mazowiecki mógł liczyć na wsparcie kością dokładnie wyznaczone ma być jedna z przeczytam padły pewne jeszcze 3 nazwiska jak o możliwych premierów Bronisława Geremka Jacka Kuronia i Tadeusza mazowieckiego, jeżeli popatrzymy na życiorysy każdego z nich nie mamy czasu, żeby w szczegółach analiza ważna, ale króciutko chory to był rewolucjonista przez cały czas PRL 6 lat więzienia prawda no postać znienawidzona przez ludzi partia aparatu władzy tak dalej Geremek był były oczywiście to co powiedziałem doradcą Solidarności itd. ale miał żydowskie pochodzenie myślę, że to miało znaczenia no i Tadeusz Mazowiecki, który nie miał żydowskiego pochodzenia myślę, że to miało znaczenie dla różnych grup i druga rzecz zasadnicza nie był jednak katolikiem koncesyjnym i w tym sensie z tych 3 osób najmniej przeciwników mógł mieć mazowieccy myślę, że dlatego NATO na niego padło, a nawet Tomasz Nałęcz, który robił takie badanie jest jego książka on gdzieś dotarł do materiałów po Jaruzelskim tam wynika, że też kościół właśnie wprost wskazał, że jeżeli tych 3 najbardziej Mazowiecki i to Jaruzelskiemu oczywiście się mogło podobać profesor dotyk mówi że, że być może decydował także to, że pozostawał poza Sejmem i był w kontrze wobec grupy Geremka co pozwalało z kolei Wałęsie przypuszczać, że będzie mógł odgrywać rolę arbitra między obu tymi grupami albo też mógł się wydawać Lechowi Wałęsie człowiekiem podatnym na wpływy czy będzie mógł Mazowieckim sterować kierować tylnego siedzenia to pierwszy tak to pierwszy tak uważający się budziło wtedy mocno takie poczucie, że tu prawda w Warszawie wszystko zagarnęli prowadząca politykę i i w związku z tym tak, aby takie poczucie że, że on wypada z gry, a zatem trzeba podzielić się tutaj próbować oddziaływać na niektórych przeciwko niektórym takie myślenie Wałęsy się pojawiło potem eksploduje w okresie wojny na górze dziesiątym roku, ale wtedy były tego zaczątki przypuszcza, że Jarosław Kaczyński też takie myśli sączył, bo to jest jego styl polityczny przez całe jego życie natomiast natomiast to drugie nie za bardzo mi się wydaje możliwe, bo przez Wałęsa znał mazowieckiego bardzo dobrze 80 tego roku 80 do pierwszego i wiedział, że jest to szalenie uparty i przekonać go to nie jest tak łatwo, a z drugiej strony mamy słynną wymianę zdań, kiedy Lech Wałęsa z procesu mówił przecież to ja pana zrobiłem tym premierem Mazowieckim odpowiedział, ale już nim jestem no właśnie mógł tak kombinować mógł też myśleć, bo Mazowiecki w temacie nie miał zaplecza Geremek miał zaplecze postać posłów senatorów mazowieckiego naczelnym redaktorem tygodnika związku z tym mógł myśleć w kategoriach politycznych, że on ma za słabe zaplecze, a więc będzie bardziej uległy tak mógł myśleć no ale tego nie wiemy to taksy dogadujemy, bo znając trochę Wałęsę mazowieckiego Geremka możemy pewne rzeczy by obrać wiemy jak to się odbyło Lech Wałęsa zaprasza Tadeusza mazowieckiego spotkanie w hotelu europejskim mówi tak panie Tadeuszu będzie pan premierem to Mazowiecki zastyga jak słup soli mówi panie Lechu ja dostaje dzień na podjęcie decyzji jasna wstępnego dnia mówi, że że, owszem, potem Mazowiecki wspominał rozmowę tak przekonywałem go, czyli Wałęsę, żeby to on objął funkcję w USA mówił, że nie chce, że musi zostać Solidarności, a nawet napomknął coś o prezydenturze oczywiście Mazowiecki też musiał się wytłumaczyć się ze zmiany własnego zdania przed chwilą jeszcze mówił spieszmy się powoli teraz obejmuję funkcję premiera tłumaczył to tak stwierdziłem, że nagle sprawy bardzo zdecydowanie posunęły się naprzód, więc wołanie naszego premiera nie jest publicystyczny fajerwerkiem, lecz koncepcją, która ma osadzeni w dynamicznie zmieniającej się sytuacji miałem, więc odwagę przyznać, że zmieniłem zdanie może jeszcze 1 fragment po latach jeszcze tak tłumaczył to nie jest zmieniłem zdania sytuacja byłem zwolennikiem tego, żeby ewolucja następowała wolniej, ale historia nabrała w ciągu ostatnich tygodni wielkiego przyspieszenia musiałem wyciągnąć z tego wnioski Adam Michnik może z satysfakcją powiedzieć wasz prezydent nasz premier, a ja muszę spieszyć się prędko nie, ale to prawda, bo rzeczywiście to jest bardzo krótki, żeby okres musimy w gruncie rzeczy od 2 miesiącach nawet mniej tak nawet mnie, ale proszę zobaczyliśmy sierpień notach, ale co się w tym czasie dzieje okazuje się, że po pierwsze, klub PZPR nie czy w PZPR nie jest w stanie kontrolować procesu politycznego nie jest w stanie tak powiem rządzić ani swoim klubem do końca sejmowym ani nie jest w stanie kontrolować swoich sojuszników ci sojusznicy się zbuntowali nastąpiło 18 rozpad koalicji, która mówi w Polsce była podstawą formowania rządu przez kilka dziesięcioleci to sytuacja się zmienił no to prawda teraz tak Pm różne wypowiedzi tak dalej wskazują, że to, że my, czyli ludzie Solidarności stawiamy postulat chcemy premiera to już nie jest postulat rewolucyjny radykalny tylko realny nawet Moskwa mówi, że no dobra tak nie ma nic to jest zmiana sytuacji, ale PZPR ciągle walczy, bo równolegle no jeszcze PZPR próbuje zastraszyć swoich dotychczasowych koalicjantów np. 11sierpnia gen. Kiszczak ostrzega Romana Malinowskiego, że ewentualna koalicja z Solidarnością to ich zmiecie Malinowski jest już pod presją własnych posłów, którzy nie chcą Sojuszu z polską zjednoczoną partią robotniczą tylko chcą iść naprzód no to PZPR stosuje inny manewr najpierw Jaruzelski proponuje Malinowskiemu premierostwo Malinowski odmawia potem Kiszczak rezygnuje z funkcji premiera na swojego następcę wyznacza Malinowskiego, ale ten nie przyjmuje tej propozycji nadal, ale było też umie liczyć umie liczyć kto by chciał mieć Malinowskiego za premiera w nawet jeżeliby PZPR głosowało na premiera Malinowskiego nawet SD głosowana premiera Marka Malinowskiego NATO ledwo przeszedł przez Solidarność na pewno nie głosowano jest paroma głosami przeszedł, ale w samej samej PZPR istniała pewna grupa posłów, którzy raczej sympatyzowali z ludźmi Solidarności niż w stalinowskim związku z tym nawet mają zdaniem nie było szans, żeby uzyskał 50% głosów Sejm, dlaczego Ano dlatego, że to jednak była postać, która stała na czele ZSL i 1 kojarzyła nam wszystkim zda z tamtym systemem był marszałkiem Sejmu w latach osiemdziesiątych, czyli w czasie, kiedy no właśnie Jaruzelski był szefem państwa, czyli byłoby to się przedłużenie tego samego ta tylko imię uważa Marzena no dalej rada na innym uważa miejski w charakterze marionetki no i tak oczywiście podejrzewaliśmy Malinowski nie był żadną wielką figurą po raz liczono, że wiele znany specjalnie na mur, jakim marszałkiem Sejmu otwierał zamykał nic więcej o nim nie wiedzieliśmy nie chcę być premiera i umie liczyć powiedział pan panie profesorze 17sierpnia się spotyka z Wałęsą Wałęsa prezentujemy te 3 nazwiska potencjalnych kandydatów na premiera, o których pan powiedział Malinowski też stawia na na mazowieckiego, a szef SD Aleksander Bentkowski wykluczył Kuronia na niby zawiązano koalicję po krótkim oświadczeniem sygnatariusze wyrażają gotowość sformowania koalicyjnego rządu odpowiedzialności narodowej rząd ten byłby otwarty dla wszystkich sił pro reformatorskim zasiadających w parlamencie jednocześnie byłby konsekwentnym rzecznikiem realizacji ustaleń filozofii okrągłego stołu cóż znaczy to sformułowanie, że rząd byłby otwarty dla wszystkich sił pro reformatorskich to znaczy, że rząd się nie ustawia w opozycji jakiś istotnych sił politycznych na scenie politycznej no widać, że jest to rządu tak po bez PZPR w punkcie wyjścia, ale to nie znaczy, że jest wrogiem, że otwiera ofertę współdziałania w sprawach różnych również dla członków PZPR, o ile akceptują okrągły stół jego filozofię mówił pan panie profesorze tych kilku tygodniach pomyślał sobie, że teraz mam dobrą kram klamerek spojrzałam na swojej notatki, bo skoro 3lipca tekst Michnika wasz prezydent nasz premier no to 18 sierpnia okładkę gazety wyborczej zdjęcie mazowieckiego tytuł nasz premier ta no tak no tak świat doszło przydzielono szło bardzo szybko bardzo szybko co nie znaczy, że to była taka euforia w tej chwili były emocje strach niepewność trwa to zależy, gdzie w śród ludzi Solidarności ogółem widelca inteligencji związany z Solidarnością oczywiście były emocje pozytywne radość nadzieja ante natomiast w takich kręgach na bardziej politycznie takich zastanawiających się to niepokój był duszy, dlatego że wkracza mała wkraczali ci ludzie sytuację kompletnie nieznaną kompletnie niejasna nie wiadomo jak przy zachować w ogóle jakieś tam państwo nieznane szerokie wody dokładnie Brzezie także w normalnym życiu politycznym, jeżeli ona funkcjonuje w demokratycznym systemie to również opozycja ma pewną wiedzę o stanie państwa o sytuacji gospodarczej sytuacji międzynarodowej o o ludziach siłą rzeczy tu natomiast opozycja wchodziła na obcą ziemię nie miała żadnych informacji w zasadzie poza tymi oczywiście, które mieli właśnie eksperci obszaru spraw ekonomicznych, ale oni też formowali swoje diagnozy swoje sytuacje w oparciu o to co w gazetach co było publikowane, ale przed nimi w ogóle dostępu do tajnych danych nikt nic Solidarności nie miał dostępu do tajnych danych ostanie państwa np. więc to jest wchodzenie, że tak powiem na bardzo trudny teren bardzo niepewny i nie było tak powiem precedensu premier Mazowiecki został premierem jak wtedy mówiono powszechnie pierwszy niekomunistyczny premier, jeżeli się na chwilę zastanowimy od czterdziestego czwartego roku nie było takiego nie tylko w Polsce, ale we wszystkich krajach tej tej części bloku co to w zasadzie oznacza na ile sytuacja się zmieniła, choć chodzi do, zupełnie jakby nowej sytuacji, która jest nieznana od wielu dziesięcioleci ludzie też nie mają odpowiedniej praktyki lub oczywiście nie mają nie mamy własnych urzędników nie mamy własnych bankowców nie mamy własnych ekspertów ekonomicznych od handlu zagranicznego handlu krajowego chodzimy bez kompetencji doświadczenia działaliśmy w opozycji to jest trochę innego rodzaju gleba jest co innego, a tutaj, że tak po musimy przejmować stery urzędy i wydawać dyspozycje, które w ogóle nikt nie wie jak to robić jak wydać okólnik ministerialny prawda dla administracji sąd powinien mieć, jakie cechy nikt tych ludzi nie miał takiej praktyki Mazowiecki powiedzmy może miał ślad w ślad, bo był posłem kiedyś na Sejm przypominam 6172 posłem z ramienia katolickiego znaku no to jakby wiedział trochę jak tam różne ustawy Dz.U. jak wygląda monitor takie różne rzeczy komisje sejmowe jak pracuje, ale to było pobierze bardzo dawno po drugie, nigdy nie był ważny poseł on był posłem za delikt opozycji no władza zgodziła, żeby tych 5 takich posłów nie swoich tam było mieli tam reprezentować opinię katolicką no, więc on też nigdy nie był dopuszczany do żadnych tajemnic i teraz zostaje premierem, czyli premier to jest w dzisiaj też trochę także nie do końca rozumiemy czym jest premier w zasadzie premier szef rządu wszystkich spraw rządowych nie ma jakiegoś innego miejsca dziś ustala politykę państwa sąd ustala politykę państwa wszystkich zakresach i to właśnie trzeba ustalić od początku w bo to było wiadomo że, że nie wchodzi się, że tak pojąć te same buty tylko chodzić z wolą zmian ustrojowej gospodarczej okład z dnia muszę powiedzieć ja jak ten moment, że dobrze pamiętam moja ja współpracowałem wtedy premierem Mazowieckim nawet uczestniczyłem w Legii jednym z 2 spotkania, kiedy ten rząd był formowany i no i wiem, że tam mówiło bardzo wąskim kręgu paru osób w 2 ogromne poczucie ciśnienia sytuację odpowiedzialności zupełnie nieprawdopodobne za Polskę ogromnej niepewności na i konieczności połączenia bardzo różnych rzeczy także ambicji personalnych no bo właśnie Mazowiecki też mówił już niema co pani cytowała Czyż nie mogę stworzyć rządu przeciwko całej PZPR nie mogę, że stworzyć rządu przeciwko wojsku przeciwko całemu aparatowi MSW to są ludzie pod bronią są ludzie tak powiem mogą podsłuchiwać mogą prowokować nie wolno mieć przeciwko sobie oni muszą zneutralizować no ale to oznacza oczywiście w jakim zakresie mogą mogą partycypować w tym procesie były ogromne problemy 19sierpnia Jaruzelski powierzył Mazowieckiemu misję tworzenia rządu to teraz zapytam pana profesora jak ten rząd się tworzył ostatecznie na 24 członków gabinetu 12 było Solidarności po 4 z PZPR ZSL Lou 3 z STI 1 niezależny to był prof. Krzysztof Skubiszewski Waldemar Kuczyński wspominał to tak zaczęło się żmudne konstruowanie rządu zarzucano nam, że chcieliśmy kandydatury naszych notesu, ale wszędzie na świecie tak się robi godzinami siedzieliśmy w gabinecie mazowieckiego i rozważaliśmy wszystkie za przeciw każdej kandydatury i ta w, więc MPO Krym to jest dosyć trudno mówić, bo dużo też do bycia projekt, ale spróbujmy Mazowiecki oczywiście w pierwszym rzędzie oparcie na ludziach, którzy w, których dobrze znał te, których miał 100% zaufania, który umiał współpracować stąd się wziął Jacek Ambroziak, który będzie szefem urzędu rady ministrów w oraz Waldek Kuczyński, który przyjechał w tym momencie z Paryża, gdzie był po wyjściu z internowania i chorą córką wyjechał do Paryża osiemdziesiątym drugim teraz wrócił no i natychmiast wszedł do tej ekipy prawda, która tam dyskutowała jak to ma być zorganizowane i oczywiście ten noty prawda do tego nadeszły zaraz wrócimy, bo wielkim problemem i kluczowy był oczywiście Ministerstwo Gospodarki, kto będzie teraz w gospodarce ale zanim dojdziemy do gospodarki zwrócił uwagę na życie trochę prostsze to znaczy obsadzenie tak powiem tych kilku ministerstw, które no, które były jak ministerstwo szkolnictwa wyższego jak na jak inne ministerstwo aktywnie strategicznie takie, że państwo się zawali nabór relatywnie prosty minister kultury tak natomiast to co było szczególnie ciężkie to były właściwie Ministerstwo Spraw Zagranicznych Ministerstwo Gospodarki najmu ministerstwa siłowe, czyli MON i MSW rozmach z prezydentem Jaruzelskim i innymi przywódcami PZPR wówczas oni stawiali warunek absolutne poparcie 3 ministerstwa dla nich man MSW i MSZ uważa, że to jest ten element kontynuacji stabilizacji Mazowiecki wiedział, że ono MSW MON to pewnie nie mamy do nich ordynator, ale postawił się za cel główny wyrwanie MSZ z tej z tego pakietu i skutecznie zrobił, wysuwając Press oraz Tobiszowskiego z Poznania prawnika Międzynarodowego na stanowisku ministra no to łyknął jakoś Jaruzelski jakoś to zaakceptował PZPR utraciła tym samym kontrolę nad MSZ temu nad polityką zagraniczną, ale nie była manifestacja taka wroga tylko człowiek na czele ministerstwa, dla którego szefem był Mazowiecki ani np. Jaruzelski w no i rzecz te pozostałe 2 ministerstwa no to jest trochę to co powiedziałem ich szefowie dotychczasowi, czyli Kiszczak gen. Siwicki wchodzili do rządu no dla, jakby też zneutralizowania tych sił, żeby one stały się wrogami rządu i to w zasadzie jest wszystko co dotyczy nie gospodarki gospodarka oczywiście wielkim problemem, bo to jest już gigantyczny kryzys on w ogóle toczył się, że w Polsce od wielu lat, ale w przybrało jeszcze, więc bardziej na sile latem roku osiemdziesiątego dziewiątego i w ogóle w skali roku inflacja wynosiła 400% dzisiaj mamy inflację 15% oficjalnie i widzimy co się dzieje, gdybyśmy 400 tacie za cenę galopował na kilka dni przed swoim exposé, którego rocznicę dzisiaj mamy Mazowiecki dostał pismo z NBP bank wstrzymuje dalsze kredytowanie państwa co właściwie mogło skutkować wstrzymaniem wynagrodzeń ta zadłużenie Polski 40 000 000 000USD, a deficyt budżetowy 8% PKB deficyt mieszkań tu bardzo taka ludzka bliska dana 3 000 000 ta do tych danych można czy dużo też następne można już dostępne również teraz żyjemy w warunkach prawda po katastrofie w Odrze również stan zniszczenia środowiska naturalnego ja taką broszurę widziałam, którą członkowie rządu już chwilę potem musiał być rząd dostali nabyć na swoje źródła, które na stół z raportu stanie państwa w te przerażające co tam pisano to jeszcze sporządził ten rząd odchodzący jego instytucje stan gospodarki stan finansów oraz Peerelu bilans PRL-u jak zresztą streścił opublikowała obszerne streszczenie tego w roku 2015, kiedy powiedziano nam, że Polska stoi w ruinie, żeby pokazać na czym polega ruina 805 w punkcie wyjścia tak 80 dziewiątym, więc oni się zetknęli z sytuacją wiedzieli, że źle, ale nie wiedzieć, że aż tak źle i to oczywiście znajduje też odbicie w tych negocjacjach czy rozmowa z ludźmi, których Mazowiecki proponował urząd ministra finansów, bo wiadomo, że minister finansów normalnym rządzie to jest osoba druga właśnie po premierze zawsze jest ciężka Mucha to jest zawsze ciężko, bo decydują o wydatkach innych ministerstw samego premiera to minister finansów dużym stopniu ogranicza też możliwość i na tu w ogóle była ruina ten minister musiał odbudować stan finansów kraju w związku z tym te osoby, które Mazowieckie rozmawiał w zasadzie się na to nie godził nie były w stanie podjąć decyzji, że one mogą zrobić to jest czas czasem obciążone różnymi legendami np. przyjechał tutaj ZAKSA nie ma tam oraz imienia wybitny prawda ekonomista amerykański z pewnymi propozycjami, które tutaj głównie go wobec Polski klubie parlamentarnym były dyskutowane to jest świadomość tej ekipy rządzącej, że obejmujemy kraj w warunkach katastrofy, kiedy może jak pani już niebyła powiedział może zabraknąć na wypłaty dla ludzi na pierwszej oraz upadłość wypłaty emerytur nie będzie tego ludzie zostaną bez niczego albo jakimiś resztkami zasiłkami nie ma wszystko opada inflacja zżarła finanse państwa rezerwy państwa oszczędności obywateli, którzy mieli w Pekao o wszystko jest nieważne do i teraz jak zbudować tutaj politykę gospodarczą jakąś możliwość dalszego funkcjonowania było wezwanie nieprawdopodobne no i ostatecznie, że tak powiem stanęło na Balcerowicz, który doznał Waldek Kuczyński i i z osiemdziesiątego jeszcze pierwszego roku i coś o nim wiedział prawda rząd ma swój takim zrobić zrobił dobre wrażenie na Mazowieckim podczas pierwszej rozmowy potem Mazowiecki przyznawał, że wiedział, że Balcerowicz się waha, więc namawiał Kuczyńskiego, żeby go docisnął, żeby jednak zdecydował tak jest, chociaż mazowieckiego wcześniej nie znał Balcerowicza to jest o tyle ciekawe, że musiałby być rozmowa zrobiła ta wrażeń i taktem zaufanie do połczyńskiego i zaufanie, że Kaczyńskiemu radzi najlepszą wolą pewnie ma rację i no oczywiście jak powiedziałem minister finansów był osobą w rządzie nr 2 absolutnie jego jego zespół jedno ministrowie jego doradcy no też ten zespół fenomenalnie pracował tu po nieco ponad 100 dni, kiedy ten projekt przejścia od ustroju gospodarczego socjalistycznego do kapitalistycznego został przygotowany 1stycznia roku dziewięćdziesiątego startowaliśmy z kapitałem pana, ale myślę trzeba mnóstwo rzeczy było zrobić po pierwsze, my Balcerowicz może właśnie ten zespół ten zespół, który Balcerowicz jest budowa w latach osiemdziesiątych jako po prostu profesor SG pisze i to rodzaj seminarium, gdzie oni się spotykali dyskutowali różne warianty możliwe polityki gospodarczej powstał krąg kilku specjalistów wybitnych, których w zasadzie bardzo wszystkich rządu rządu im już, jakby znali wie rozumie się wpół słowa wiedzieli, o co chodzi i kiedy w, jakim ruszą roboty i ruszyli do roboty ale, żeby to się wszystko powiodło to jeszcze trzeba było zbudować asekurację dla tych ciężkich zmian, czyli właśnie, żeby ludzie mieli pieniądze, czyli trzeba było wydać fundusz stabilizacyjny, a do krajowych pieniędzy nie można było zbudować trzeba by Amerykanie dali Niemcy dali na międzynarodowy fundusz walutowy rozmowy z tak PEM z partnerami polskimi były kluczowe ważne, bo one, że tak Pm zapewniały powstanie funduszu stabilizacyjnego dla tej ochrony łączona ten przejściowy, żeby hamować rozpad pieniądza po drugie, że tak po, żeby zahamować mi Warmię 0 fundusz walutowy nie zahamować tak PEM by stany wypływ znaczy spłaty długów trzeba zamrozić na jakiś czas, żeby w ogóle te pieniądze w Polsce zostały co już w końcu jakoś tam uzyskamy to była gigantyczna operacja to jeszcze nie koniec musimy o exposé porozmawiać z 12 września ósma 50 Mazowieckie przebywa na wiejską, a Józefa Hennelowa jedna z posłanek OKP atmosfera wśród posłów była podniosła, a wśród tych, którzy znali mazowieckiego osobiście niemal rodzinna Aleksander Hall wyczuwało się uroczystą atmosferę nie miałem tremy, ale świadomość wyjątkowości chwili no i był taki moment wyjątkowy w czterdziestej minucie swojego wystąpienia Mazowiecki zaczyna się dziwnie rozglądać po sali wygląda nieswojo i prosi o przerwę i jest popłoch strach lęk co się dzieje ze mną, który zemdlał no to jest ludzka sprawa wiele dni bardzo ciężkiej pracy bardzo krótkie rosną bardzo dużo papierosów niedotleniony był tam bardzo dużo papierosów nadało skutek prawda napięcie nerwowe w ich rzeczywiście zasłabł w UE i to to jednak miało znaczenie takie bym powiedział polityczne również, bo to zbudowało takie poczucie, że to człowiek normalny, że mnie, że jest to człowiek, który też budzi sympatię i trochę współczucia w tym momencie jak zemdlał miało swoje znaczenie też bym powiedział, ale nie była dobrym, że żadna gra Mazowiecki budżet, który nigdy w życiu do czegoś takiego nie proszono natomiast rzeczywiście słabość organizmu dusze okazała na szczęście na szczęście się nie powtórzyła w następnych tygodniach w i i najważniej exposé zresztą te przemówienia Mazowieckie one strasznie ważne, bo one jakiejś mierze są takim programem Polski nie tylko na te najbliższe dni, ale pewne zasady, które tam zostały powiedziane one przez one przez wiele wiele lat może do dzisiaj budzą czasem i negatywne reakcje prawne jak słynna gruba kreska, które znaczenie jest oczywiście źle interpretowane jest źle interpretowano celowo tak, bo chodziło o odkryciu śledzenie grubą linią epoki, która do tej pory było i teraz ponosi odpowiedzialność za to co jest od tego momentu mówi też manierą, jakiej dokładnie no, niemniej potem także w innych momentach w innych fragment przemówienia jest założona pewna rzecz która, która jest istotna bardzo to znaczy nie budujemy Polski przeciwko komuś przeciwko jakiejś grupy obywateli jakiejś grupie, która była zaangażowana w tamten system lub popierała każdemu otwieramy drogę do budowania demokratycznego państwa to ma być wspólne państwo wszystkich obywateli 13 września godzina 17 sala świetnie Kowal urzędu rady ministrów pierwsze posiedzenie nowego rządu zakończyło się dziewiętnastej 40, czyli trwało 2 godziny 40 minut mówi o tym, dlatego że był jednym z najkrótszych, ponieważ Mazowiecki był tym premierem, który trzymał swoich ministrów do nocy wszyscy wspominali potem te posiedzenia trwająca wiele wiele godzin szopki wszystko zostało przepracowane posiedzenia były np. chwilę zamrażane toczyły się rozmowy kuluarowe wraca na posiedzenie, więc wszystkie kolejne posiedzenia ciągnęły się po prostu przez c wiele godzin Pańskiej moc jest tam tygodnia pamięta pan z tego dnia to tak, gdy za bardzo pamięta poeta oczywiście tego dnia exposé i pamiętam dobrze pamiętam z tego dnia, kiedy to jeszcze wszystko było niepewne poprzedzało ten dzień, kiedy Mazowiecki został powołany na premiera natomiast powiedziała pani od tych długich, bo to okresie chodzi też Pence styl mazowieckiego Mazowiecki oczywiście nie był członkiem raptowne nie był człowiekiem szybkim nabył energicznym, ale w tym sensie, że jak zdecydował to było energiczne, ale długo brał rozważał różne okoliczności i koszty różnych decyzji i to trwało teraz druga rzecz jest taka, że on ze względu na swój styl działania nie był premier w sensie dyktator on miał świadomość miał poczucie, że jest liderem premierem zespołu dużo indywidualności dużych specjalistów i nie chciałbym narzucać pewne rzeczy, a zwłaszcza narzucać, zanim oni nie omówili sytuację swojego punktu widzenia różne sprawy państwowe uśmiecha się, bo mam przed sobą jeszcze wspomnienia Krzysztofa Kozłowskiego druku 90 tego szefa MSW, które mówią o Mazowieckim tak ktoś naprawdę pozbawiony zmysłu obserwacji przepisał Tadeuszowi Mazowieckiemu wizerunek żółwia powolnego łagodnego pamiętamy polskie co prawda właśnie Mazowieckie Gorzów mitem jest też mniemanie łagodności premiera to przebiegły dyktator posiedzenia rady ministrów zaczynały się późnym popołudniem, gdy wybuchał konflikt zdarzało się często, bo Balcerowicz bezlitośnie ciął wydatki rządowe gilotyną budżety ministerstw znów Jacek Kuroń walczył nagle o pomoc dla najbiedniejszych wówczas Mazowieckie zarządzał przerwę w kuluarach wymusza rozwiązanie kompromisowe po przerwie mogliśmy gładko przejść do następnych spraw itd. tak dalej, gdy pod koniec listopada 90 tego roku Mazowiecki powiedział, że podajemy do dymisji mogłem zrobić tylko jedno stuknąć obcasami powiedzieć tak jest tata, czyli jednak wg Kozłowskiego dyktator dodaje pan jak ja trochę to jest częścią podkręcone przestała Nowak Kozłowski chyba żart, ale zwraca uwagę na 1 rzecz, której życie bardzo trafna dla przerwanie posiedzenia, żeby rozmówić się z 2 legionistami wypracować jakąś płaszczyznę porozumienia, a nie np. wszyscy uczestniczą w dyskusji, że cały rządzili na pół prawdy jedni z 1 drudzy za drugim to jest zawsze trudne prowadzenie tak powiem rządu takiego taka wielka polityka zawsze trudne natomiast ta tutaj ona była prowadzona w warunkach wydobywania państwa z bagna z bagna kryzysu z bagna dyktatury i taki sposób, żeby minimalizować przeciwniku może być wypowiedź mogła tak to się zaczyna 33 lata temu prof. Andrzej Friszke historyk Polskiej Akademii Nauk panie profesorze dziękuję rozmowa bardzo dziękuję państwu dziękuję za wspólnie spędzony czas oczywiście zapraszam na powrót do przeszłości już za tydzień dobrej noce Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA