REKLAMA

Jak doszło do sprowadzenia prochów prezydenta Mościckiego do Polski?

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2022-09-13 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
53:41 min.
Udostępnij:

O idei sprowadzenia prochów Mościckiego do Polski, którą udało się zrealizować za prezydentury Lecha Wałęsy. A także o tym, z czego zasłynął Mościcki i jak to możliwe, że miał 900 chrześniaków

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia dobry wieczór 13września 2022 roku 13września 1993 roku w krypcie prezydenckiej archikatedry warszawskiej Świętego Jana pochowano sprowadzone ze Szwajcarii prochy byłego prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego i jego żony Marii był to duży sukces stowarzyszenia chrześniaków prezydenta drugiej RP Ignacego Mościckiego to ciekawa organizacja, a jeszcze bardziej ciekawe jest to, skąd się ci chrześniak wzięli Otóż w 1926 roku nowo wybrany Rozwiń » prezydent drugiej Rzeczypospolitej no właśnie Ignacy Mościcki wydał dekret na mocy, którego każde siódme dziecko płci męskiej w rodzinie będzie jego chrześniak kandydatów na chrześniaków szukali urzędnicy prezydenckiej kancelarii i lokalne władze każda rodzina była dokładnie sprawdzana musiała być rdzennie Polska i niekarana każdy z chrześniaków na drugi imię otrzymywał Ignacy przed wojną ochrzczono około 380 dzieci wcześniakom prezydenta przysługiwały liczne przywileje np. bezpłatna opieka zdrowotna prawo do darmowych przejazdów komunikacją miejską koleją prawo do darmowego kształcenia, które obejmowały również studia za granicą i chociaż w trzeciej RP odzyskanie tych przywilejów napotkało na poważne trudności to jednak września w wolnej Polsce postanowili upomnieć się szczątki swojego ojca chrzestnego prezydent Ignacy Mościcki zmarł 2października 1946 roku w verso niedaleko Genewy zgodnie ze swoim życzeniem został pochowany na tamtejszym cmentarzu ana grobie ustawiono prosty drewniany krzyż z inicjałami i ME w 1984 roku planowano przeniesienie szczątków Ignacego Mościckiego i małżonki ze Szwajcarii do Polski z prośbą taką zwróciła się wtedy rodzina odpowiednie władze PRL-u wyraziły zgodę pogrzeb miał się odbyć w Warszawie jako całkowicie prywatny bez żadnego ceremoniału państwowego jednak władze kantonu genewskiego Schwarza i cofnęły zgodę na ekshumację z przyczyn politycznych po protestach środowisk emigracyjnych związanych z Solidarnością zdławione w wyniku wprowadzenia w grudniu 82 pierwszego roku stanu wojennego w nowych okolicznościach już w trzeciej RP z prezydentem Lechem Wałęsą na czele ideę sprowadzenia prochów Ignacego Mościckiego małżonki udało się zrealizować jak do tego doszło dzisiaj we wtorkowej audycji, którą poświęcam na historię Polski dowiemy się tego z pierwszej ręki, bo już za chwilę gościem audycji będzie pan dr Andrzej Drzycimski historyk działacz opozycji PRL-u w latach 199094 rzecznik prasowy prezydenta Lecha Wałęsy cała historia jest też dobrą okazją by przypomnieć nieco postać prezydenta Mościckiego, a z pewnością był nietuzinkową głową państwa zarówno jeśli chodzi o jego życiorys polityczną drogę jak i wizję prezydentury od co tu dużo mówić lubił być prezydentem całym sztafażem dworem przywilejami rezydencjami tak dalej i ten sylwetkę przypominam pan prof. Mariusz Wołos z Uniwersytetu pedagogicznego imienia komisji edukacji narodowej w Krakowie pan profesor pracuje też w Instytucie historii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, ale najpierw obiecano rozmowa ze świadkiem historii co zawsze jest dla mnie ucztą specjalne Maciej Zakrocki przedstawia jest już z nami zapowiadany gość pan dr Andrzej Drzycimski historyk działacz opozycji PRL-u w latach 199094 rzecznik prasowy prezydenta Lecha Wałęsy dobry wieczór dobry projekt no ja właściwie powiem szczerze, że próbowałem zrobić taką kwerendę na ten temat w internecie nie ma wiele informacji o tym jak doszło do tej do tego pomysłu do rozumiem jak i spotkań w kancelarii pana prezydenta no właśnie jedyne co udało się znaleźć to, że bardzo zaangażowali się w ten w tej idei sprowadzenia prochów prezydenta Mościckiego jego chrześnicy o aktach miał dużo około no i 6900 słusznie jako, dlatego że on wydał taki dekret taki mały zresztą, kto Warszewo się znajduje archiwum akt nowych bardzo ciekawe 2006. roku jak został prezydentem no wydał taki dekret zapowiadający się będzie ojcem chrzestnym był też bardzo interesujące każdego tak pamiętam siódmego syna w rodzaju męskiego potomka dla męskiego podoba, ale warunki funkcję od pan, że rodzina musiała być Polska i niekarana odbyła bardzo ważny warunek tamtym czasie na jej oczywiście przywileje, jakie tam kosztowali września od od prezydenta były znakomitą wojsk stypendia i i możliwość studiów w Polsce za granicą przejazdy jakieś komunikacyjne opieka zdrowotna bezpłatna, więc jeszcze mniej były lub usługi bardzo modne teraz już nie te książeczki oszczędnościowe TK one takie także wyposażenie tak jak 6 taka była bardzo z nami Nikkei nowy starano się zawsze, żeby projekt był 6 z ojcem chrzestnym siódmego syna rodzi no to były właśnie ogromny i tak archiwiści ustalają tak i po badaniach jest taka około 800 do 500 Krześniak ów miał prezydent i ile właściwie no właśnie, ale czy na początku lat dziewięćdziesiątych to byli jeszcze sami leśnicy czy to już potomkowie, którzy Tomkowi część, ale w tym, że to była to było tym wiele inicjatyw tym zakresie się pojawił to było w 1 to oczywiście też to taki impuls, ale z drugiej strony kancelarii prezydenta od samego początku była taka idea, żeby wprowadzać prochy tych naszych wielkich bohaterów czasu żony bal niepodległości państwa do kraju jeśli jest zgoda jeśli rodziny wyrażają zgodę, żeby wprowadzać swoje był to taki szeroki projekt ogromne najbardziej roślina jest zamiennik w 2 właśnie z wprowadzenia prochów to były właśnie moście im prezydenta Mościckiego i generała od naczelnego Bacha Sikorski zresztą zrobiono prawie w tym samym dniu tego to jest takie bardzo ciekawe w odstępie jednodniowym też takich sytuacji specyficznej takiego napięcia politycznego w Polsce, bo ten cmentarz już był przechyliły się kończyły się rządy Hanny Suchockiej jako premiera zbliżały się wybory we wrześniu 19września miały być wybory parlamentarne określił zapowiadała się wielka rewolucja, bo było widać, że w badaniach opinii publicznej, że zdobywa dużą przewagę w UE zdobywają ugrupowania lewicowe w związku z tym co opowiadały się, że to będzie trzęsienie ziemi i to chcieliśmy, żeby ta uroczystość uroczystości podobnie mówił tylko nie nie tylko Mościckiego, ale już polskiego, żeby były jeszcze przed wyborami, a równocześnie był też inny zbieg okoliczności, które na ogłoszenie mu ogromnie nam zależało jak podkreślał, jaką ma dużą mocą, żeby te uroczystości odbyły się siedemnastego 6 podkreśla siedemnastego to już 17września rezydent i naczep Mościcki przekroczył granicy państwa polskiego, udając się najmniej graczy przekroczył także generał inaczej również gen. Sikorski znaleźć za granicą i zależało nam jak przywołać to, że oni już musieli od opuścić, ale wracają w tym samym czasie, a jednocześnie, o czym zapominamy 17września ostatni oddział zbrojnych wojsk byt prawny radzieckie, a wówczas rosyjskich opuszczał granice państwa Polskę odbywało się na placu przed Belwederem jest to zbieg okoliczności był ogromny, a 19września odbywały się wybory parlamentarne, więc na by tak natężenie wydarzeń Bóg i ta idea wprowadzenia progów również prezydenta Mościckiego wiąże się również dla dostaliśmy sygnał takim bardzo przyjemne likwidowanych cmentarz tam, gdzie jest pochowany pod Genewą Virtual i istnieniem, gdyż takie niebezpieczeństwo, że ten grób zostaje czy tylko chwilowa podjęliśmy w czasie błyskawicznej starania o to, żeby uzyskać zgody aktualnie od strony rodziny była część rodziny mieszka w szkole były skomplikował 6100 pokojami takich szczegółów kamerze decyzja prezydenta Lecha Wałęsy było, żeby jak najszybciej to sytuacji moim żeśmy taką delegacją burza pojechali polecieli samolotem jeśli idę świń nowe wrażenia niesamowite, bo na czele naszego kolegę Krzyśka szef kancelarii prezydenta profesor mówi Ziółkowski wybitna postać rektor również Uniwersytetu poznańskiego rząd jak narodowa polskość taka umowa, ale był wówczas szefem kancelarii prezydenta wśród nich był jeszcze w niego dyrektor gabinetu ja byłem tam jeszcze kilka Szydło ma ich delegacja wojskowa Kompania, choć przedstawiciele Kompanii honorowej wszystko odbywało w takim protokole przewidzieliśmy no jesteśmy na czele przynoszą wejdę słowo, ale goście pojechali już w momencie, kiedy ja rozumiem, że właśnie od strony zarówno rodziny wszystko było doganiają oznacza lekarskich, dlaczego właśnie tak tak nie zmienia Boniego takiej ekshumacji zresztą tak jak tłumaczy tak dali kulturze było dno, które mówią o tym końcowym etapie czy on długo trwał no wyczynowych były problemy są podobnie jak Sikorski różne były problemy zgody zgody na końcu była ligowe kamerze i ten moment, kiedy tam mieliśmy się narazili dać szantażu not przy tych urna to było przerażające Polakami głowami lądowały samoloty podać huk taki nieprawdopodobny uroczystych lekarz skromna przemówienie w języku francuskim i wygłosił znakomity Corso owianej Ziółkowski władze były Świt carski kantonu i przedstawicieli również rządu prezydenta w swej kadry była Kompania honorowa wszystko takim protokole dyplomatycznym w pełni tylko chłopaczek, iż w momencie, kiedy żeśmy podejmowali te urny prezydencka głos okazało się, że oczywiście też była urna Grądy etap szczepień Kurt rodzinę szkoły było pytanie ciotki, a przecież nie było także myśmy wiedzieli o tym, że będzie taka sytuacja, bo decyzja była błyskawiczna, że bierzemy wszystko zabieramy do kraju dziś i docentem ten cmentarz miał być zlikwidowany, bo poszerzono lotnisko to było dużo na skraju granicy lotniska to lotnisko miało poszerzony właśnie klimat podjęta decyzja była natychmiastowa na jej lecimy już tego do kraju notek pogoda była potężny nieprzyjemna lało pioruny ląduję w Warszawie na wojskowym Okęciu późno, czego leje Kompania honorowa wszystko jest postument, na którym ustawiamy urny Kompania odegrała od maszerowała na myśl tych kar jednak urwać ich jak głosił południa rodzina, pod który Kostrzyn nad absolutna kompletny widzieliśmy coś zrobić to wyjście upoważnienie jako funkcjonalnie przyjmowania rodzina jak wydatku i cała obsługa kilku wojskowego był wojskowym Okęciu no już było jej mu Kompanii odeszło też wjechać też mieszkali w samochodach i górny stojący w taki instrumencie kolega Jacek Starościak, który był dyrektorem gabinetu właśnie okres sprzedaży Ziółkowskiego mimo kluczową w Europie w Genewie, jaki masz pomysł mówi jeźdźca wiele do mieszkania w koronie po jakimś tak nowe tory nadal padamy na Pomorze może do kancelarii zawiezie do kasy to ciepłych dobra do samochodu i tak stoją w taki piękny anturażu przywiezione do Chin jakżeż wkładamy do samochodu służbowego grozi mu do kancelarii szef ochrony budynku piątka ich ulubiony nagle stajesz w pakiecie kilka biur sprawiedliwie nie żona mąż, czyli prezydent i jego żona Maria tylko jeszcze 4 roli co stanowi postawiono to w gabinecie sprzętu na rolnictwo kupowane na kilka dni Spały do biura rano zostały przewiezione uroczyście katedry polowej była to, bo ludzie tak w chronologiczny 13września 13września, czyli akurat jest data była było przyjęcie tych uczniów czy Kancelaria prezydenta i trzynastego przewieziono do Warszawy tam naszego rano po dziesiąty była msza w katedrze polowej idzie kazanie miał biskup Głódź już znakomity kazanie takie się chory nie robione, gdzie mówił o tak i ciągu praktykantów porównywał Gabriela Narutowicza i właścicielskiej jako tych wielkich kontynuatorów idei niepodległościowej bardzo ładna tak jak każdy na jej trudność tego, a 15 tego powiedzieć dziesiątej widzę brak dziesiąty przed przed dziesiątą ruszył w katedrze polowej, bo nazwa głodny w Katarze polowych ruszył kondukt no wojsko pogrzebowy w kierunku katedry Świętego ja czy Szczerka paszowych Jana Chrzciciela na ich kim w kondukcie, gdyż świtę i do katedry Krzak też takie kazanie podniosło mnie pokazaniu było złożenie do krypt i krytyk prezydenta Mościckiego natomiast małżonkę pochowana, a w komentarzu lub osób także i pytaj jak było zaskakujących torze rodzina się zgłosiły dopiero następnego dnia rano, kiedy urnę już przenoszą w kancelarii, który pręta do katedry polowej jest później po pierwszych objazdu to było dla nas takie zaskoczenie, że ma miejsce właśnie w tej sławy, bo mieliśmy do czynienia nie 2 drużynami tylko w 1, a przy okazji bardzo ważną rzeczą typu ami w Szwajcarii Szwajcarzy jak Polonia bardzo licznej przybyła Polonia wówczas bardzo wysoko oceniali to, że taka inicjatywa się jak na razie podjęto takie działanie, które miało uchronić od pamięci i uchronić szczątki prochy bobry sympatyczne ze strony Szwajcarów jest on polonijnych na frontowej jak później to wszystkich rozmowach, które już prowadzi bywa bardzo ciepło przyjęty i bardzo podkreślano taki gest ze strony prezydenta Lecha Wałęsy kontrowali klienta zrobiono taką rzeszą delegacja już wyszła tak to byłem na jego najwyższym szczeblu szef kancelarii jechał specjalnie odbywać prochy prezydenta Mościckiego, czyli szef kancelarii prezydenckiej jechał po prezydenta poprzednika w kolejach wciąż podobna sytuacja była generałem szybko, bo to jest taka niesamowita zbieżność po gen. Sikorskiego też poleciał kuratorzy Bukowska koszt kancelarii do ani gdy i też zgody kamienne on lądował wylądował o godzinie 17 na Okęciu Kasia i określał otwory kanału i to było także i ten pewnych kondukt, który został przewieziony do odwrotu później przechowane jak równych do Krakowa, bo General chowano w Krakowie i kiedy był chowany 17września te jednak czy wtedy, kiedy jechał w tym samym dniu został pochowany w call 17, więc w Krakowie była przepiękna punk rocka i jak otworzyło się niebo przyleciał razem z prochami gen. Sikorskiego również, jaki przeciętny rozmowy z księciem chwili projekt Lech Wałęsa prowadził kamieni, ale dzięki kulturze trzeba tą sprawę tajemniczej też czy wszystko jest możliwe to od od tajemniczych ujawnić światu to i tak ma tu wszystkim jak sprawa przepiękna opowieść napraw naprawdę zawsze jako osoba, która z historią interesuje uważam, że właśnie świadkowie różnych wydarzeń powinni opowiadać jak najwięcej, bo to znaczy ja tutaj stara się także znajdzie takiej walki z tą podkreślił też zbieżności to niebyły przypadkowe, bo tak tak trochę to rozpatrzymy takiego dystansu czasu tego nie tak nie czujemy tego napięcia, które wówczas był on było nie stanowi ona 5 myśmy chcieli po pierwsze, to, jakbyśmy walczyli o to, żeby 17września grzeszy wojsko rosyjskich KUL jak powiedział tak, ale no było też to był punkt trochę szerzej, ale w tym kontekście szybko związane, bo wielcy powiedział tak oczywiście przyjadę jak ostatnim będzie żołnierz rosyjski wychodzi posunąć powiedział ale kiedy żeśmy zaczęli organizować tu motywy okazało się, że jest tu nie przyjdzie na to miał być premier, a ustawy z kolan tak tak okazało się, że premier też później miał przyjechać niż problem, a krą kogoś jak też, że koszty później miał przyjechać minister spraw zagranicznych, kto się, że każdy został tylko na tym już tylko, że określa rosyjskiego przed i klasy bardzo krewkim pisze gnał, który jest ambasador Rosji Republiki rosyjskiej w Polsce jak coś jako rzecz prezydent podjął decyzję wówczas światowi telewizji był Janusz od jak i podjął decyzję, o ile dzwoniłem do niego czy możliwość, żebyśmy zrobili to po siedemnasty godzinę 17 bezpośrednią utratę wówczas to by technologia trochę była inna niż teraz to i tak David pamięta, żeby problemy z kamerami no tak techniczny rzeczonego dziękuję kamerze podjęto decyzję w telewizji dopiero okej w sprawie chyba 45 kamer wtedy wynik to było w ogóle, które są ogromnym nie było takiego sprzętu traktorów naj i Ka uroczystość odbywała się innym na placu był Gary KęKę opinia honorowa witam ostatnio oczom uczestnik wypadku punktu ich, gdy ścieki, które to był oddział taki łączność owcy, gdyby tak trochę śmieszne oddział wasza w Krakowie 1 taki wysoki na końcu taki mały mały rząd my w Bush uroczystość była leje prawo złoty moi Comarch Robert no ten pierwszy wychodzi przez bramę bardzo gorzką patrzy od prawu, jeżeli w lewo jest ambasada rosyjska naprawo jest pomnik Piłsudskiego skręcił nagle, ale takim wie tek to jest takie małe drobiazgi, ale one świadczą o tym tak ważna w tamtym czasie był element pewnego rodzaju podnoszenia się nasze byśmy chcieli to co było przed wojną kraju dobrego wspaniałego i ważnego historycznych dziękuję zdobyć ponownie na świat Hucie m.in. wprowadzających prochów to już także głosu nie było takie łatwe, które budowały, aby różne zastrzeżenia obawy, ale w końcu autorytet Wałęsy przeważał i ma wydawało się to działaczy Kancelaria tu innych momencie myślimy jak i proszę tam winne były szkoły badanie prochów kardynale Poznajcie bank, który z kolegów mówi bycie Eko myśmy się zamienienie jakiś taki instytucje, które zajmuje się tylko wyłącznie w spółkach próg to oczywiście też była jak przesadą, ale jednak było ważnych elementów takiej i uczuć swego czasu, tym bardziej rzek przypominam po raz kolejny jedno swego września odbywały się wybory parlamentarne w Polsce w wyniku tych wyborów lewica przyjęła była tylko dodam jeszcze, że jeśli premierem w tym czasie jak wprowadzono Mościckiego Sikorskiego jest na końcówce byłaby tu był chodzącą była premier Hanna Suchocka ona odeszła w październiku złożyła ją Otóż dla października 9 lutego trzeciego roku marszałkiem Sejmu marszałkiem Sejmu był wówczas prof. Wiesław Chrzanowski marszałkiem Senatu tylko solidarnościowej etos marszałkiem Senatu marszałek Ziółkowski i jak w tym 90 trzecim roku kończy się pewna epoka zaczyna się zupełnie nowa prezydentura Lecha działań chodzi, gdyby zupełnie inny wymiar już zaczyna się o innych klubach i gdyby powrót do tej z jakiego nie było ciągu powrotów chcieliśmy, żeby jak najwięcej tych powrotów Polaków, którzy 20 w ścianie wtedy począć świeci przywołania do pamięci narodowej, kto otrzyma było batuty przykład, ale to także prezydent Mościcki był taki honorowym prezydentem, który otworzył kół Książ w ferie powrotu do kraju doktorantom i Drzycimski rzecznik prezydenta Lecha Wałęsy był naszym gościom, a jeszcze bardzo bardzo dziękuję dziękuję w Maciej Zakrocki przedstawia, a teraz z nami pan prof. Mariusz Wołos Instytut historii Polskiej Akademii Nauk Uniwersytet pedagogiczny imienia komisji edukacji narodowej w Krakowie dobry wieczór to był wieczór państwu dobry wieczór panie redaktorze no i od razu się oprzeć żywa pan niezwykle trudne zadanie, bo trzeba przedstawić sylwetkę szlachcica, który był też socjalistą, a nawet był terrorystą, bo przecież zamachu terrorystycznym, do którego przygotowywał mitologii syreny nawet miał zginąć śmiercią samobójczą już rzeźbiarzem pomocnikiem fryzjera światowej sławy naukowcem autorem dziesiątków światowych patentów rektorem wyższej uczelni przyjacielem Piłsudskiego ich w końcu prezydentem Rzeczypospolitej przez 13 lat to wszystko trzeba opowiedzieć no właśnie, ale wiem, że pan świetnie sobie z tym poradzi Ignacy Mościcki świat święta postać prawda no to wyśmienita postać mieście dodał jedno co może zainteresować naszych słuchaczy wytwórca nogi zbyt udać sny kefiru, więc postać bez wątpienia wielobarwna różnobarwna niezwykle ciekawa to znaczy, jeżeli mogę nawiązać do tego wątku już teraz całkiem na poważnie był Ignacy Mościcki równolatkiem Piłsudskiego starszym od 4 dni dosłownie od przyszłego marszałka tego drogi splatały się w różnych momentach i chyba ta znajomość, bo przysłużyła się do przejścia, dlaczego Mościckiego do historii w stopniu największym wspomniał pan redaktor o jego takiej drodze ja bym powiedział, że wcale nie tak znowu nietypowej, bo rzeczywiście pochodził z rodziny ziemiańskiej herbu Ślepowron niezbyt może zamożnej z Królestwa polskiego i przeszedł drogę taką typową edukację gimnazjum w Płocku w Zamościu, bo to zależało od tego gdzie ojciec miał majątki potem były jeszcze szkoły średnie w Warszawie Szcze wylądował w Uniwersytecie czy Politechnice ryskiej, gdzie całkiem sporo Polaków studiowało tam studiował chemię to jest początek tej drogi naukowej, która zakończy się i profesorowi wynalazkami bardzo znanymi w świecie i naprawdę wielką wielką karierą, ale obok tego obiegła inna ścieżka ścieżka Ignacego Mościckiego jako człowieka, który angażował się w politykę ma, aczkolwiek ja bym go do roku 1926 politykiem i przede wszystkim politykiem nie nazwał on miewał przygody z polityką zaczyna o jeszcze na studiach w lidze narodowej potem był związany z organizacją młodzieżową oset, a więc raczej z prawicą potem związał się i to był dosyć trwały związek, ale niezbyt mocne z nurtem niepodległościowym socjalizmu przez drugi proletariat itd. tutaj są wątki o zaangażowania Chemika już wtedy ukończonego, bo studia w Rydze skończył w 1800 dziewięćdziesiątym pierwszym roku, a zamach na generała gubernatora Josipa córkę święci od postać nadał znienawidzoną przez Polaków i miał się odbyć w roku 1800 pięćdziesiąty drugim no go tego nie doszła to spowodowało, że musiał Mościcki uciekać z kraju z polskimi Polski wylądował na Wyspach brytyjskich tam się rzeczywiście próbował uaktywnić na różnych odcinkach nie znając języka angielskiego, a to jako fryzjera to jako stolarz, a to właśnie jako twórca filmów o bo niespecjalnie doszło stabilizacja nastąpi dopiero u schyłku wieku dziewiętnastego, kiedy otrzymał propozycję pracy naukowej Uniwersytecie we Fryburgu szwajcarskim Fryburgu, o czym zadecydowała dużym stopniu zdają się języka niemieckiego, aczkolwiek miał też propozycję pracy naukowej w Liege, czyli Belgii nowym obszarze francuskojęzycznej czuł się może słabi i to to się gdzieś tam cały czas przeplata ten poziom, zajmując się związkami azotu i szukając najtańszej możliwości produkcji ma dużą skalę kwasu azotowego i wcale nie odstąpiło od kontaktu z socjalistami Piłsudskiego poznał w 1800 dziewięćdziesiątym szóstym roku obaj uchodzili za socjalistów, ale nawet będąc tam w Szwajcarii przyjmował bardzo wielu działaczy socjalizmu niepodległościowego i rzecz w tym, żeby tutaj oczywiście opowiadać całą biografię skądinąd dosyć dobrze znaną aleją zakończy znowu żartem, a za Antonim słonimskim, bo on to propagował, kiedy Mościcki został ku zaskoczeniu wielu wysunięty przez Piłsudskiego jako kandydat na prezydenta faktycznie wybrano prezydentem pierwszym dniu czerwca 1926 roku o zamachu majowym to puszczono taką taką o taki żart, że oto w Warszawie wystawa wynalazków, na której to wystawie znajduje się 67 wynalazku prof. Ignacego Mościckiego 1 wynalazek Józefa Piłsudskiego prof. Ignacy Mościcki no tak inna opowieść mówi o tym, że w momencie, kiedy właśnie zastanawiano się, kto mógłby zostać prezydentem po tym, jak też przez znana historia tym prezydentem miał zostać sam Piłsudski, ale urzędu nie przyjął w NATO właśnie, kiedy ktoś rzucił tę propozycję, aby to był Ignacy Mościcki to pan pan marszałek tak miał powiedzieć Ignaś tak masz stary dobry połowy rzeczywiście czasami taki przedstawiciel nauki w sytuacji, kiedy scena polityczna jest dość barwna może być złotym kandydatem no chyba tak było to znaczy może nie do końca ja jednak nie dyskredytował do końca tej nitki działalności politycznej w tym środowisku, które przejęło władze po zamachu stanu w maju 2006. roku i nie tylko w tym środowisku i Ignacy Mościcki był jednak kojarzony to jedno po drugie, był to człowiek, który no mógł uchodzić wówczas za wzór patrioty mając za sobą bardzo udaną karierę naukową w Szwajcarii właśnie we Fryburgu trwającą kilkanaście 1912 roku, a zatem jeszcze w okresie zaborów wrócił to biorę trochę nie w cudzysłów do na ziemie polskie wrócił do Lwowa objął katedrę w Politechnice Lwowskiej przeniósł też Szwajcarzy mu to umożliwili o dużą część swojego laboratorium kontynuował badania już tak na rzecz Polaku, kształcąc młodych polskich inżynierów no to niebyły takie częste przypadki, kiedy z Europy zachodniej zjeżdżamy do Galicji uchodzącej za marną prowincje zostały szacunkiem ale, ponieważ moja rodzina pochodzi z Galicji z jednej z2 strony, więc pewnie nie potomkowie Galicja nie obrażą, bo jestem jednym z nich po prostu ta prowincja uchodziła za bardzo marną taką głęboką o głęboko zacofana prowincja Austro-Węgier, a on przyjechał uznawano to zaczyn patriotyczny zresztą w okresie pierwszej wojny światowej też wspierał wydatnie nurt niepodległościowy związany z Piłsudskim jego synowie Michał późniejszy dyplomata Józef wojskowy dyplomata trafili do do Legionów on z tym środowiskiem był ciągle w kontakcie, a ponieważ nobliwym szanowanym panem z pewnym jednak życiorysem polityka to takiej roli pasował pasował także Piłsudskiemu przypomnijmy, że Piłsudski dał się wybrać prezydenta celowo świadomie po zamachu majowym potowy w ten sposób uwierzytelnić uwiarygodnić dokonane przez siebie zamach Piłsudskiego wybrał ten parlament, przeciwko któremu on od wielu miesięcy występował no, a ponieważ marszałek wiedział, że władza i tak będzie jego na rynku chciał prezydenta, który znał szanował, ale którego ambicje polityczne nie były przesadnie wielkie na co się zresztą później trochę obrusza no bo okazało się, że po śmierci Piłsudskiego jednak Mościcki te pensje, choć poważne ambicje tak uwydatni to w latach mówi delikatnie ne, ale on też nie był pod do końca kilku wyłącznie malowanym prezydentem piwniczki jednak go szanował o kontaktował się z nim w najważniejszych kwestiach no i nieprzypadkowo, chociaż może pewnym przekąsem po 7 latach sprawowania funkcji prezydenta głowy państwa 1933 roku, czyli po pierwszej kadencji, bo wtedy wedle ówczesnej konstytucji kadencja prezydenta trwała 7 lat 1933 roku marszałek zgodził się na to, żeby po raz wtóry na drugą kadencję Mościcki został wybrany tak się stało to współpraca się układała mimo wszystko dosyć dosyć dobrze to też trzeba powiedzieć, że rzeczywiście ten patriotyzm symbolicznie można by wskazać właśnie tak jego gest, bo on był bardzo zamożnym człowiekiem patenty, które zarejestrował pracując naukowo część przecież miała patent międzynarodowy, więc to wszystko był było całkiem niezłym majątkiem on z chwilą, kiedy został prezydentem przekazał VAT dochód właśnie z tym, że ze swoich wynalazków patentów skarbowi państwa, a sam tutaj może 2 słowa powiedzmy na ten temat chyba polubił być prezydentem znalazłem takie opisy np. redaktora naczelnego Kuriera Warszawskiego Konrada Lachowicza ach, który, który opisywał go tak był to piękny rasowy okaz Polonusa, lecz na białą czupryną i takimż wąsem, jakby żywcem z dawnych wieków we współczesność przeniesiony dopiero co KON dusza modnie skrojony frak czy żakiet przebrany obdarzony przy tym szlachetną wyniosłością postawy i dostojeństwem w posłów listy polonezy owych ruchach na już świętej pamięci pan prof. Paweł Wieczorkiewicz znowu pisało o nim Mościcki był antytezą ascetycznego Wojciechowskiego i umiał smakować uroki swego urzędu porzucił Czasna wybory Wedel i zarządził wystał rację zamku Królewskiego, który obrał ze swoją siedzibę w wykrywaniu i reprezentacyjną obok zmodernizowanej Spały wybudowano dlań za Wiśle oraz oddano do dyspozycji zamek w Jaworzynie pałac w Białowieży no w podobało musi być prezydentem no komu by się nie podobało fale ja bym powiedział tak Piłsudski pewniej tym kierował, że postawił na człowieka zamożnego, który rzeczywiście na tle ówczesnej elity polskiej o no posiadał pewien majątek konkretny, ponieważ Piłsudski chciał na tych stanowiskach najwyższych obserwowanych przez prasę po swoim międzynarodową ludzi, którzy nie są właśnie na pieniądze to tak mówię delikatnie przytoczę tutaj takie słynne powiedzenie nie, które znam dawnych lat jeszcze o ambasadorze Alfred Chłapowski to był długoletni ambasador w Paryżu, kiedy Piłsudski dowiedział się, że chłop Polski ma jakiś tam długi to powiedział ma długi znaczy nie kradnę i tu chodziło też o to, żeby tak ważną o funkcję zajmował ktoś to koniecznie dba o to stronę finansową, ale to wcale nie znaczy nie lubi pewnego blichtru co więcej wszystko to co pan redaktor cytował ja mogę pod tym podpisać ja dodam jeszcze 1 rzecz nawet Mościckiemu niespecjalnie przeszkodził pewien no skandal, który też jednak pokazuje, że on lubił kosztować życie w różnych jego odmianach, ponieważ po śmierci pierwszej żony Michaliny Mościcki nagłej śmierci w Spale 1932 roku bardzo szybko pocieszył się z małżonką, która była, więc moje dzieci, a nawet młodsza była od niektórych jego dzieci, czyli panią Marią Mościc, skąd de domo odrzańską to była kuzynka późniejszego słynnego Kubala, a wcześniej była my żoną adiutanta, a Mościckiego na nazwisku na górnych czy oficera dziwne to wszystko taki starszy nobliwy pan dobiera sobie jako małżonkę dużo dużo młodszą 30 lat temu różnicy czy niemal 30 lat nową powiedzielibyśmy panią prezydentową jakoś to wszystko przełknie to on się też bardzo ucieszył, kiedy Piłsudski zdecydował się czystym trzecim roku, żeby powierzyć drugą drugą kadencję podjąć się marszałek o tym decydował i inne no niemalże skakał z radości, więc to jest, który lubi polowania też człowiek, który czuje się dobrze murach zamku Warszawskiego to jest człowiek, który otacza się takim swoim orszakiem, bo może to nawet było młodemu państwu jakimś sensie potrzebne, więc ja tego też tak jednoznacznie negatywnie oceniono jednak reprezentował majestat Rzeczypospolitej tak traktowano wówczas nowa, ale gotuje taka jeszcze 1 ciekawostka, która wymaga wyjaśnienia, bo to akurat zbiegł z pana tym Tusk wspomniał ze śmiercią Piłsudskiego w 3005. roku, ale to jest jednocześnie czas, kiedy właśnie zmienia się pozycja prezydenta, bo wcześniej m.in. powód, dla którego przecież Piłsudski nie chciał tej funkcji pełnić konstytucja marcowa wielkich kompetencji prezydentowi nie przyznała później była tzw. nowela sierpniowa, która troszkę rozszerzyła, ale na dobrą sprawę siła prezydenta dopiero się pojawia w konstytucji kwietniowej czy czy w związku z tym właśnie kim był, jaką pełnił funkcję, jakim był prezydentem i tutaj nie było żadnych pewnie były tak, ale jeśli to właśnie jestem ciekaw, jakie głosy czy czy zmiana tej konstytucji w momencie, gdy nie zmienia się prezydent jest dobry pomysł do proszę pamiętać, że dużym stopniu konstytucję marcową moc 1921 roku, jeżeli chodzi o prerogatywy głowy państwa pisano przeciwko Piłsudskiemu natomiast konstytucję kwietniową 23kwietnia 1935 roku pisano dla Piłsudskiego ani 12 i marszałek Józef Piłsudski nie skorzystał z nie wnikajmy, dlaczego o tym względy są oczywiste z tej drugiej skorzystał natomiast Ignacy Mościcki, ale to też musimy mieć świadomość, że nie on był, bo powiedziałbym namaszczony może nie dość wyraźnie, ale dla pewnego grona elity obozu po majowego dla samego Mościckiego było jasne, że tym, które ma być następcą Piłsudskiego jako główny lider polityczny obozu majowego Walery Sławek, a ani Ignacy Mościcki Bawer spodziewali się niektórzy już przecież po śmierci marszałka Mościcki ustąpi w trakcie kadencji i przekaże władzę no w sposób oczywiście legalny wal eremu Sławkowi tak się nie stało co też doprowadziło do konfliktu i nawet powiedziałbym rozkładu sił elit obozu no właśnie tylko tylko czy to mu, że tak by pozwalało zachować zachować funkcję to oczywiste, ale na jakiś autorytet właśnie tej głowy państwa no, które aktu aktu, które to tedy tych uprawnień przyznała konstytucja znacznie więcej pozwalał pozwalało powiedziałbym z 2 powodów po pierwsze, dlatego, że Ignacy Mościcki miał wokół siebie Pete grono bliskich politycznych współpracowników takich jak Wojciech Świętosławski takich jak Eugeniusz Kwiatkowski do wicepremier odpowiedzialny za gospodarkę postać przecież znana, ale też Emil Kaliński Juliusz Poniatowski już Lech to byli dosyć jednak emblematy liczni politycy obozu po majowego i oni postawili na na zamek jak wtedy mówiono to jest właśnie ta grupa Zamkowa prezydenta, z którą jednak trzeba się było liczyć właśnie ze względu na daleko idące kompetencje prerogatywy głowy państwa, ale była też druga przyczyna, kiedy nastąpiła jak to się pięknie mówi w literaturze też naukowej dekompozycja obozu sanacyjnego majowego to nie widzimy 3 grupy ten realnie, bo tam jest bardzo wiele elektronów, które krążą wokół 12 grupy wcale nie tak łatwo gdziekolwiek zakwalifikować to jest grupa Zamkowa, które już mówiłem to jest grupa generalnego inspektora sił zbrojnych generała dywizji niebawem już od 3006. roku marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza to jest tzw. grupa pułkowników i teraz my no na czele grupy pułkowników może nie jakoś bardzo precyzyjnie zdefiniowane stał Walery Sławek Mościcki okazał się jednak przez strony politycznej całkiem niezłym graczem, ponieważ rząd się porozumiał z grupą generalnego inspektora sił zbrojnych, czyli Śmigłego i to 2 grupy dosyć skutecznie zaczęły zwalczać tę trzecią, a to powiedziałbym dawało jednak to parytet siły oczywiście musiał zapłacić za to mianowaniem faktycznie drugą osobą w państwie Śmigłego, ale drugą, a nie pierwszą od zachował po śmierci Piłsudskiego tę pozycję pierwszego przynajmniej formalnie, a nieformalnie lidera jednej z 3 grup obozu po majowego, która powiedzielibyśmy dzisiaj brzydkim językiem politycznym wycięła tę trzecią i skutecznie i ostał się przy władzy nie myślał o tym baroku 3009. żeby tę władzę Mościckiemu odbierać są dosyć skomplikowane sprawy my, ale widać tutaj ten pazur polityczny Mościckiego różnie tłumaczony niektórzy twierdzą, że bardziej sterowali nim inni ze wskazaniem na Piątkowskiego właśnie bardzo oddanego też przecież wybitnego inżyniera, a inni twierdzą, że za tym wszystkim stała chęć utrzymania się kim byliście władzy tak dalej tak dalej tak czy owak okazało się jednak całkiem sprawnym skutecznym politykiem, który władzy po śmierci Piłsudskiego nie oddał to jest zostały nam już 2 minuty, ale proszę w takim razie pana taki krótki komentarz czy fakt właśnie, że stał na czele państwa w ewidentnie jako reprezentant właśnie tej Polski Polski sanacyjnej po tym, jak wybuchła wojna po tym, jak zmienił się obóz władzy mówiąc najkrócej właśnie nie miał nie miał szans zaistnieć w tym okresie wojennym, kiedy znalazł się na emigracji nie miał szansy, dlatego że wpadł w tzw. rumuńskim podczas czy rumuńską pułapkę okazało się, że władze zostały faktycznie internowano również głowa państwa nie mógł sprawować rządów robił to nieoficjalnie, ale ta niedemokratyczna konstytucja kwietniowa dawała mu możliwość bardzo tą jak ta sprowadza tych prezydenckich mianowania swojego zastępcy wskazania go co w tych warunkach i okazało się wręcz zbawienne co prawda pierwszy kandydat gen. Bolesław Wieniawa-Długoszowski ambasador przy Kwirynale we włoszech został utracony przez polską opozycję przy walnym udziale Francuzów, ale na drugiego kandydata wskazanego przez Mościckiego marszałka no i Senatu znanego polityka w tamtym czasie wojewodę pomorskiego Władysława Raczkiewicza się wszyscy zgodzili i NATO spowodowało, że zachowano ciągłość władzy, ale Mościcki musiał ustąpić stało się to 30września 1939 roku oczywiście to skutkowało też dymisją rządu gen. Sławoja Składkowskiego Mościcki dzięki swojej szwajcarskiej przeszłość, a był obywatelem Szwajcarii ski do 1920 roku był też honorowym obywatelem gminy Trybunalskiej otrzymał zgodę Schwarza rów na wyjazd z Rumunii właśnie do federacji chorwackiej, ale nie od razu to też trwało trochę, a ponieważ protestowali Niemcy trzeba przyznać, że włączyli się bardzo mocno Amerykanie z prezydentem Rooseveltem i na skutek nacisków w grudniu 1939 roku, bo ścisk jako jedyny z tych no najważniejszych polityków Polski o majowej wyjechał do Szwajcarii i tam, dokąd dokonał swojego żywota razem z nim wyjechała też najbliższa najbliższa rodzina bardzo także no tak się to tak się ułożyło to Szwajcaria po wielu latach muszę jednak przysłużyła uniósł głowę do normalnych warunkach zmarł w 1940 szósty roku na przedmieściach Genewy w taki niedużej miejscowości, ale rodzina mieszkała tam jeszcze jeszcze długo część wyjechała potem do Stanów zjednoczonych chociażby wnuk Józef słodki bardzo ciekawa postać Lewis zrobił karierę w stanach, ale o tym już mówić nie będę, bo wzajemnie, ale nie nie mamy czasu tak jest bardzo dziękuję pan prof. Mariusz Wołos Instytut historii Polskiej Akademii Nauk Uniwersytetowi imienia komisji edukacji narodowej w Krakowie był naszym gościem wielkie dzięki dziękuję bardzo, dobrej nocy bardzo dziękuję dobrej nocy podziękowania dla Małgorzaty Olszewskiej, które drzewa audycję Maciej Zakrocki słyszymy się do tej samej już pan Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA