REKLAMA

Znak czasów, wracają racjonowanie i kontrola cen. I będą coraz powszechniejsze. Oby?

Wieczorem
Data emisji:
2022-09-14 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
52:56 min.
Udostępnij:

Tego lata w wielu miejscach Europy racjonowana była woda. Coraz częściej dyskutuje się też o racjonowaniu energii. Do łask wracają racjonowanie i kontrolo cen. Czy jest lepsza alternatywa? Szczególnie w obliczu wyczerpywania się zasobów planety? To konieczna dyskusja na czas kryzysu klimatycznego. Rozwiń »
Rozmowę z dr. Możdżeniem zaczynamy jednak od komentarza do wyższej niż się wielu spodziewało pensji minimalnej, która ma obowiązywać w przyszłym roku Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Agnieszka Lichnerowicz dziś wieczorem zresztą zgodnie z wcześniejszą obietnicą zapraszam państwa na ciąg dalszy niejako rozmowy albo po prostu powiem rozmowy oraz Sionu w rwaniu, które kojarzy nam się pewnie bardziej z PRL-em, a powinno zarząd coraz bardziej kojarzyć ze współczesną gospodarką kapitalistyczną neoliberalną czy jak ją zwał będziemy rozmawiać właśnie racjonowanie wydaje się, że woda i energia to jest to co już widzimy, że w tym systemie najbardziej Rozwiń » optymalnym optymalnych przepraszam za mój pasji agresji jest już w najbogatszych miejscach świata na naszym kontynencie racjonowanie czy to początek co jeszcze, dlaczego i w zasadzie czy to dobrze czy to źle zgodnie z obwodnicą będę o tym rozmawiała z dr Michałem roszczeniem, który jest już państwa gościem dzień dobry w dobry wieczór państwu dobry człowiek Tour do wyłączeń dla porządku przypomnę jest związane z centrum polityk publicznych na Uniwersytecie ekonomicznym i też jest częścią członkiem polskiej sieci ekonomi, a w związku z tym też nowe inicjatywy, czyli społecznej rady fiskalnej, zanim jednak o racjonalizowanie New to, korzystając z tego, że rozmawiamy na fali dyskusji sporów emocji, które wywołała zapowiedź wczorajsza rządu premiera Morawieckiego o wysokości pensji minimalnej na przyszły rok, bo chciałam właśnie dr umorzenia zapytać o to co sądzi o takiej unijnej wysokości tej pensji minimalnej w kwotach brutto od stycznia ma to ma pensja minimalna wyniesie 3490 potem w lipcu wzrosnąć do 3600 to, że to w tych 2 etapach to jest mechanizm ustawowy w ogóle pensja minimalna rośnie w oparciu o inflację niejako automatycznie, chociaż ostatecznie po negocjacjach ze stroną związkową ich pracodawców właśnie ten chłop, który zaproponował rząd jest nieco wyższy niż ten wymagany czyni jest wyższy niż te wymagane przez automaty z ustawy o minimum w sumie zwraca uwagę na to, że wzrosła prawie no wzrosła o 15 w ciągu roku pensja minimalna czy też powyżej inflacji i ma wynosić już powyżej połowy powyżej 50% średni dużo liczb wymienia może to być nieco mylące wprowadzając, bo wydaje się, że kluczowa jest to, że pensja minimalna jest wyższa niż musiała być co o powoduje, że nie musiała być w sensie prawnym ustawowej co powoduje, że słychać ze strony niektórych ekspertów przedstawicieli przedsiębiorców właśnie, że to jest cios biznes, że stoję spowoduje przyczynia się do wzrostu cen już to jest oczywiście kampania wyborcza co na to dr roszczeń innym dziękuję bardzo, jak i to tam na pierwsze bardzo chciałem tylko powiedzieć, że nie takich nasze ja postaram się taki ekonomicznych Case przedstawić czy tak argumenty za przeciw płacy minimalnej wobec podwyższaniu płacy minimalnej 20% przy inflacji powiedzmy 14% w Polsce natomiast bardzo trudno jest oceniać tutaj inną czy to jest kiełbasa wyborcza to jest traktowane jako i jako próba załatwienia sobie poparcia przez rząd w każdym razie jeśli chodzi o płacę minimalną jej podwyższanie to istnieją dość istotne argumenty za tym, że ona powinna pójść w górę i te argumenty są dwojakiego rodzaju pierwszy argument związany ze zmniejszaniem nierówności te argumenty nawet chyba premier Morawiecki podawał, zwracając uwagę na to, że płaca minimalna jest podwyższanie płacy minimalnej jest w stanie skompensować tak naprawdę płace w gospodarce rzeczywiście dowody z krajów np. skandynawski coś takiego dostarczać ukraińska żydowska dostarczają nam dowodów fakt, że kraje skandynawskie przez lata szczególnie Szwecja stosowały też politykę płacy maksymalnej, o czym warto właśnie pamiętam to przecież, że wejdę słowo, bo czy to nie jest spłaszczenie, ale tylko w tym segmencie bym powiedziała klasy średniej klasy niższej średniej niższej czy klasy ludowej, czyli właśnie spłaszczenia środka i dołu, ale czy tu będzie to jest mechanizm, który już też obserwujemy także ustawa i zgódźmy się w takim razie teraz, że dobrze podnosi płacę minimalną, ale nie gwarantuje podwyżki pozostałych płac, czyli w nimi z doświadczeniem bardzo wielu ludzi tej partii się spłaszcza mają, ale to nie dotyczy tych ogólnie informatyków nie prezesów tych, którzy tam zarabiają po naście tysięcy tak to to jest związane z pewną specyfikę, więc specyfiką Polski czy w ogóle krajów takich powiedziałbym z tylko gospodarek zależnych w w obecnej zglobalizowanej gospodarce natomiast rzeczywiście jest także rzecz zupełnie najbogatszy zwykle uciekają przed różnymi są w stanie ukryć się czy też zabezpieczyć się przed konsekwencjami różnych polityk publicznych, które mają za zadanie ustabilizować kryzys czy też przeciwdziałać konsekwencją i ja dostrzegam coś takiego rzeczywiście spłaszczanie tak jak powiedziałaś następuje między klasą średnią klasą do tak to znaczy czasem mówią zaniku klasy średniej w tym sensie troszkę troszkę rzeczywiście to jest ja pracując w z w budżetówce nie mogę zauważyć, że jednocześnie podlegały budżetówki podwyżki dla budżetówki są zaplanowane na 78% co jest mniejszą wartością niż wartość zaplanowanej inflacji w budżecie to jest w ogóle, jakby zupełnie bezprecedensową sytuacją ATA to zaplanowana inflacja 2023 roku w budżecie w wysokości 98% ile dobrze pamiętam tu też jest wysokość, która jest bardzo wątpliwa wydaje się, że inflacja będzie sporo wyższe w przyszłym roku, więc jak widać tutaj pewne pewien dystrybucyjny charakter tego tego procesu to znaczy z 1 strony rząd oszczędza na pracownika będziemy pewnie trochę rozmawiać racjonowanie o tym, że pracownicy budżetówki są kluczowe sytuacje których, który rzeczywiście występuje niedobór podaży kluczowych dóbr, bo trzeba będzie sobie jakiś sposób z tym poradzić przy pomocy pani przy pomocy regulacji egzekucji aktorzy, którzy po prostu realnie biednie to też też dotyczy oczywiście akademików czy też pracowników uczelni, więc to jest dla mnie istotne jest jeszcze drugie uzasadnienie, które tradycyjnie często pojawiać wrzątku, żeby to bolesne po pierwsze, mój komentarz to jednak sugerowałoby, że ma, że w tym jest element wyborczy to znaczy, że właśnie emerytury itd. ale to odstawiam na bok, bo to jest rozmowa ekonomiczna, czyli to byłby raczej argument za tym, że automatyzm, a my, że podwyżki powinny być, chociaż bym taki wysoki jak inflacja no z wielu innych miejscach nie tylko pensji minimalnej, gdy nie argument przeciwko podniesieniu pensji minimalnej tylko postulat by taka gwarancja dotyczyła też innych kolejnym tak powiedział to znaczy chciałbym zwrócić uwagę na to, że za chwilę pewnie przejdziemy do do rozmowy na temat tego co, jakie ewentualnie makroekonomiczne konsekwencje takie podwyższenie płacy minimalnej by miało przynieść, ale prawda jest taka, że nawet dziś to by się wydarzyło, że np. nie wiem służby popyt już biedniejszych tych ludzi, którzy właśnie płacę minimalną uzyskują to trzeba pamiętać o tym, że Rze, że ten popyt uda się ściągnąć z rynku innych miejsc najlepiej byłoby ściągnąć, a od tych, którzy sobie na to pozwolić czyli, czyli tych najbogatszych i teraz już dosyć zabawne, bo podniesienie płacy minimalnej o tak dynamicznym stopniu powoduje, że płaca np. system to na uczelni, która była zamrożona od kilku lat zacznie się odnosić, bo po prostu płaca minimalna złapie asystentów na uczelniach to to jest lepsze ręce ludzie nie zarabiał pensję minimalną okolicy musimy zrobić pensję minimalną no to oczywiście budżetówka budżetu szczególnie dotknięta tym, dlatego że w budżetówce ostatnie, o ile nie najgorzej podwyżki wyglądały poprzednie dla faktu to wygląda wysokiej inflacji, a no budżetu co się oszczędza to, żeby można było właśnie te programy transferów realizować i też łatwiej rządowi oczywiście zadekretować podwyżkę płacy minimalnej niż po prostu wyasygnować odpowiednie środki jako pracodawca nie zachowuje się dokładnie tak samo jak oczekuje od innych pracodawców mówiąc mówiąc tak oględnie tras jest jeszcze drugi argument za tym, że podniesienie płacy minimalnej masek istnieją pewne anegdotyczne dochody, które wskazują na to, że druga, że taka funkcja płacy minimalnej jako, a tak te takiego narzędzia, które ma zadanie redukcję szarej strefy co było istotną cechą płacy minimalnej i pod koniec lat dziewięćdziesiątych w latach dwutysięcznych, że to wraca, ponieważ jak mówię to są anegdotyczne dowody ale, ale wiele osób wskazuje na to, że po prostu Fund zwyżki nastąpiły wielu wielu branżach szczególnie mniejszych firmach usługowych natomiast podwyżki nastąpiły powstały, tak więc podwyższenie płacy minimalnej, a z tak wysokim stopniu będzie wymuszało niejako na firmach, które utrzymają zatrudnienie, a po prostu urealnienie urealnienie tych płac i wyjście z szarej strefy 46 płac pasów do tej pory powstały tu widać np. prawdę, ale nie tak dawno Marek Skawiński z Ministerstwa Finansów pokazywał fajny dane na temat tego jak jest odsetek firm, które płacą płat, jaki odsetek osób, które dostają płacę minimalną na Podhalu no jest wyraźnie wyższa niż w innych krajach, bo najwyraźniej regulacji dotyczący podatków nie przyjęły się tak dobrze mówią, że moment pytam, bo już krąży wręcz odwrotny anegdotyczne argument to znaczy mówiące o tym, że właśnie więcej państw zajdzie do podziemia w tym do to jeśli stoczy wtedy by wymagało po prostu by formalnych, dlaczego wtedy mielibyśmy do czynienia z też inną patologią lat dziewięćdziesiątych związaną z w tym, że ludzie rejestrowali się rejestrowali się w urzędzie pracy jako bezrobotni, a w rzeczywistości pracowali na na czarno to jest też oczywiście my możliwe, chociaż wydaje mi się że, a wtedy tyle udało się uzyskać ciasnym rynkiem pracy winę w zakresie siły przetargowej pracowników rzecz pracownicy trochę mogą sobie pozwolić jednak na oczekiwanie od pracodawcy tego tego zabezpieczenia, jakim jest umowa o pracę coraz większym stopniu czy też przynajmniej umowa-zlecenie, więc ja obstawiam że, że to raczej nie będzie bardzo mocny, że także ten proces nie będzie nie będzie bardzo nasilone, a nie będziemy mieć do czynienia z takim nad Brda nad szacunkiem osób bezrobotnych to jakieś 2 argumenty to jest czas biznesu to znaczy, że pracodawca po prostu muszą więcej zapłacić też to jest w ogóle to nie jest argument, który łatwo można zrzucić siebie, dlatego że jak jak robiliśmy, dlaczego ja koledzy robiliśmy analizy dotyczące tego, które firmy najlepiej, których typy, kiedy poradziły sobie najlepiej w tym okresie prawda tej zwiększonej inflacji tylko tych różnych zaburzeń po pandemicznych to to są dane do 2021 roku myślę, że to się bardzo nie zmieniło to przede wszystkim firmy, którzy sobie świetnie poradziły i udało im się uzyskać wyższe rentowności prawda mniej niż proporcjonalnie podwyższyć koszty, ponieważ koszty nie odgrywają takiej dużej roli dużych firmach są po prostu mogą łatwiej te koszty przerzucać na my nawet biorąc to w przypadku małych konkurencyjnych podmiotów to rentowności nie są takie wysokie i to jest pewne niebezpieczeństwo, ponieważ jeśli uderzą firmy podwyżki podwyżki cen energii i gazu, a jednocześnie będą czy część tych firm nie po prostu odkryje szarej strefy tylko będzie musiała rzeczywiście podwyższyć płace pracownikom to może być oczywiście kłopot dla firmy, który należy monitorować, abym go nie lekceważył z drugiej strony bym go też nie przeceniał wydaje mi się, że firmy mają taką, a taką możliwość natomiast zawsze trzeba pamiętać o takim ryzyku jego upadku małych firm szczególnie w tej Polsce Powiatowej bym powiedział i zastępowaniu przez różne sieciówki prawda międzynarodowe są pewien taki koloryt lokalny zaburza no i oczywiście prowadzić do zwiększonej w zależności od uzależnienia od kapitał Międzynarodowego, więc jest tutaj, żeby jak mnie ignorował tego problemu wydaje się, że podwyżka podwyżka płacy minimalnej wojska król zaproponował rząd jest możliwa do udźwignięcia przez firmy natomiast nie jestem w stanie powiedzieć jednoznacznie tak nie ucieka innych tak tutaj oczywiście to może nie na dziś na inny wątek, ale jest w tle tego wątku taka dyskusja, która się czy o tym na ile warto bronić tych małych firm, które jak działamy, jeżeli chodzi właśnie o kwestie płac i też przestrzegania prawa pracy na co zwracają uwagę niektóre związki zawodowe niestety też wiemy, że po prostu są dużo większą presją niestety, więc nie są dobrymi zawsze pracodawcami częściej są złymi pręt częściej niż duże firmy bywają złymi pracodawcami, którzy mówią no to jest naturalna, zwłaszcza zwolennicy wolnego rynku nie być naturalna konkurencja oni wypadną z rynku na, a z drugiej strony jak wiemy jest problemem współczesnych gospodarek monopolizacja czy powstawanie takich dużych podmiotów, z którymi potem mały nie mają szans czy może zdaniem w takiej 3 minutowej znany jest broń czy nie bronić mały wzrost zalał w tej neoliberalnej opowieść o gospodarce i kiedy chciał chciałbym powiedzieć zgadzam się wszystkim co powiedziała, że rośnie znaczenie, kiedy są rzeczywiście z różnej, jakby argumenty za przeciw ja tylko zwraca uwagę na to, że jeśli niedawno patrzyłem też rentowności firm handlowych a, czyli handlu detalicznego takiego wolnego handlu detalicznego w taki taki mikro dane okazuje się, że my mówi się największe firmy mają najwyższą rentowność Love, więc to jest też także widać po prostu, że jeśli mamy no niekonieczne zadajmy efekty synergii to znaczy uzasadnienie lekarz zapis projekt sposobem grania tu monopolu dużo się dużo siedzenia i oczywiście częściowo częściowo korzyści skali występują, ale ale, ale monopolizacja jest sporo, bo w pewnym momencie otworzy jak duży dobrze zaopatrzony sklep to po prostu przechwytuje klientów całej lokalnej gospodarki oczywiście jest problematyczne ze względu na koszty transportu ze względu na obciążenie środowiskowe tego typu z tego tytułu podmiotów tak daleko to ma to różne różne konsekwencje jednak na pewno są za przeciw nie potrafi odpowiedzieć jednoznacznie natomiast natomiast bez wątpienia jest to kłopotliwe dla właścicieli tych tak niewielkich, gdzie jakaś restauracja zamykanych właściwym sobie wymyślić jakiś nowy sposób na nas życia no to jest oczywiście też ten drugi plan oczywiście z płacą minimalną jest podnoszony problem zwiększonej konsumpcji nowo tak, bo będzie by to wyraźny wyraźny wzrost to poza minimalną dotyczy jedynie 1617% osób to pewnie to ten odsetek wzrośnie pracę pracowników, którzy płacą minimalną w pobliżu minimalnej uzyskują, a i ma miliony Polaków tak jak to jak je jak tutaj mamy mamy do czynienia z wyraźnym wzrostem to i no no to prawdopodobnie przełoży się na konsumpcję, bo pamiętajmy o tym, że ci którzy, którzy czy uzyskuje płacę minimalną raczej nie mają możliwości specjalnie dużo oszczędzić, więc dlatego, jakby rozwiązaniem które, który jest na stole to jest rozwiązanie to są sprawy będą to są te, które będziemy dyskutować czy osie racją nowa nie ograniczanie popytu na górze tak naprawdę rozkładu dochodowego, a to jest też bardzo istotne do tego, że to jest sporo danych, które pokazują, że jednak wzrost ubóstwa w Polsce jest zauważany i profesor czasem Berg niedawno argumentował, że to będzie się po powiększało dla mnie jako makro ekonomisty widać to spadający udział płac w dochodzie czy spadających tak czy wzrost wzrastających wskaźnikach nierówności dochodowych majątkowych tak też jest taka w ogóle aspekt, który w jak warto podkreślać, bo jednak bardzo obrazowe, czyli udział spadek udziału płac w PKB czy ktoś inny przejmuje ten zyski jak napisał Robert jest raz mój ulubiony komentator wojna inflację teraz zaczyna być naprawdę brudne, czyli po prostu, kto za to zapłacić przejdźmy do racjonowania racjonowanie najpierw tak ogólnie no to rzeczywiście przyznam się o tym mówią, ale mnie to uderza bardzo pamiętamy racjonowanie PRL-u nawet ci z nas, którzy nie doświadczyli osobiście znają to anegdot to by bardzo traumatyczne czy z przeszłych anegdota, ale pewne, że te kartki itd. racjonowanie jest elementem silnym pamięci operę Lu tras w tym roku wakacje w Polsce 100 kilkadziesiąt gmin, ale nie tylko w Polsce, bo jeszcze innych krajach europejskich pamiętam, że we Francji m.in. wprowadzono racjonowanie wody wydaje się, że to jest skrajna rzecz racjonowanie wody no a teraz oczywiście też mówimy o jakimś racjonalni New energii to znaczy na razie nazywamy ograniczeniem spożycia czy nieraz jest obowiązkowe niektóre kraje to bardziej forsownie wprowadzają Polski rząd na razie chce zachęcać mniejsze u nas mówi właśnie o tym jak mniej zużywać energii co jest korzystne dla klimatu, ale z drugiej strony można już to mówić o pewnym racjonowania, więc nie mamy przypomnę państwu dr Michał Możdżeń jest państwa gościem ale jaka jest na początek twoja refleksja jak już za jawiły się podczas naszej ostatniej rozmowy, dlaczego racjonowanie jest niejako w przyszłości ktoś wpisuje koncepcja konkursu na ja ostatnio o innych żaden z naszych troszkę nowych koncepcji czytam i nową koncepcję są związane oczywiście szły pewnym przekonaniem, bo o tym że, że jedynym rozwiązaniem dla, a dla przejścia kryzysu klimatycznego względnie suchą stopą też dla ograniczenia konsumpcji będzie właśnie racjonowania no jest taka inspirująca koncepcja, a dotycząca podejścia zaopatrzeniowego to miny do ustalania tak naprawdę właśnie struktury konsumpcji jest bardzo mocno jak politycznie osadzona w tym sensie, że ktoś musi zadecydować o tym jak zaopatrzyć minimalne zasoby energii prawda tych kluczowych zasobów poszczególne gospodarstwa domowe to oczywiście dla dla wolnorynkowych jest odrzucana, ale to jest dla mnie dosyć zabawne czy też to właśnie interesujące jak wiek historia zatacza koło po bardzo podobne dyskusje były prowadzone w trakcie drugiej wojny światowej tak kiedy, kiedy była obawą wystrzał niekontrolowany wystrzał inflacji, a w konsekwencji jak zwiększenia wydatków wydatków zbrojeniowych zwiększenia zbrojeń tak naprawdę przeniesienia w przepisie punkt ciężkości gospodarki na zbrojenia no i to jest wydruk jest mała nowa koncepcja ma to mało nowa koncepcja bardzo bardzo interesujący dyskusje między Paulem sami sądem Johnny May marnym państwem czy polskim Michałem Kalecki, który był nieprawdopodobnie, jakby mądrym ekonomistą, który bardzo dobrze rozumiał, jakby fundamenty fundamenty tego, żeby co, więc działania gospodarki, a oni dyskutowali o różnych jak rozwiązaniach dziękuję pytanie w ogóle nie padało problem stóp procentowych zbywając dzień dyskutowali o różnych rozwiązań, które mają za zadanie jak zwolnić stronę popytu czy też rozdystrybuowane popyt w gospodarce, a w sposób bardziej zrównoważą były właśnie były podawane jako przykłady to akurat sami są zwolennikiem tego, a kontrole cen ceny wprowadzenie cen maksymalnych jeśli Kalecki mieli różne podejścia do racjonowania PSE, czyli takich systemów klatkowych bądź też do wymuszania do wymuszania oszczędności jeśli pomysł właśnie mówimy o taki relacjonował, które jest wymuszone przez inflację mieliśmy takiego racjonowanie, że on w ile siana co głosi zapytać, czego wyrazem jest inflacja inflacja jest wyrazem niedosyt niedostatecznej ilości będą wolnym rynku dostatecznej ilości kluczowych zasobów, tak więc jeśli mamy niedostateczną ilość kluczowych zasobów to musimy się nauczyć wiele osób sobie z nimi radzić bez utraty dobrobytu szczególnie tych, których uważamy, że ono najbardziej, a potrzebujących oraz, bo rynek mechanizm wolnego rynku mówi, a cena wzrośnie będziemy się ludzi kupować i w moim uproszczeniu barbarzyńskim będzie stać tylko bogatszych bogatszych natomiast racjonowanie to jest taki instrument, który mamy mało tego musimy jakoś tam sprawiedliwie podzielić zgadza się to dokładnie tak wygląda chodzi generalnie pewne pewną polityczną decyzję dotyczącą tego ile może dane np. gospodarstwo domowe względem np. swoich dochodów konsumować różnego rodzaju kluczowych długi usług, a więc mogą być różne kartki właśnie to to może być tak to co zaproponowali teraz zaproponował proponuje teraz rząd, czyli właśnie to ten kat taki limit taniej energii do tych 2 tysięcy kilowatogodziny rocznie powyżej już ma być dużo drożej i to ma to Jezus to jest rozsądne rozwiązanie, które pokazuje jak pewne miny jak w myślenie w tym w tym kierunku, więc ja bym, gdyby z z zaskoczeniem, ale z jednym z dużym w sumie uznaniem obserwuję co się dzieje w w stanach Unii Europejskiej czy w Polsce dotyczący powrotu dyskusji na temat na temat funkcjonowania przy czym oczywiście kluczową rzeczą przy relacjonowaniu jest kasy zdolność państwa do realizowania własnych regulacji tego w sytuacji, w której w, których państwo narzuca jakiś funkcjonowanie państwo musi mieć zdolność egzekucji tego, żeby ktoś za dużo np. nie nie uzyskał tego, a to dobra, które jest właśnie pod pory objęte racjonowanie stąd też bardzo istotna rola prawda kontroli spółek skarbu państwa to jest problematyczne ze względu na to, że te spółki skarbu państwa mają silne, acz one są silnie związany rynku od to znaczy one są mocno finansowo izolowany np. nowy Orlen ma tak wysokie marże do końca, dlatego że Orlen jest taki bezwzględny prawda akapit kapitalistycznym jakimś tworem tylko bazuje na instrumentach pochodnych wymusza niejako wymuszają to ceny taką wysoką dla Orlenu jak kłopot jest taki że, gdyby Orlen czy jakaś inna spółka paliwowa też z tego od tego systemu to natychmiast jest karana na rynku tak poprzez np. przecenę przecenę wysoką cenę akcji to jest oczywiście kłopotliwe ten podatek słynne wprowadzić wymiotował dlatego można np. podatek wprowadzić dla tych nadmiarowych zysków szczególnie dotyczy to jest dużo dyskutowane w kontekście Unii Europejskiej, gdzie gdzieś, gdzie jednak z jestem Info ten jest by niezasłużone czy też nadmiarowy zysk o różnych producentów energii, którzy produkują energię dużo taniej niż jest produkowana z gazu czy węgla tak, a one uzyskują po prostu ponad ponad wymiar owe korzyści no i chodzi o to żeby, żeby te korzyści, bo w normalnym czasie te korzyści są uzasadnione jako dobre ze względu na to, że przekierowuje zasoby w stronę tego sektora, w którym te korzyści uzyska poza jest tańsze tak tak nie Ozzy jest po prostu dużo tańsza ci, którzy produkują energię ZOZ-y dostają takie same ceny jak ci, którzy produkują energię z tym gazu taka jest taki jest uzasadnienie teraz także jest tu Tosię, bo tak działa rynek handlowy z ataku akurat nie do końca dyktowała tura to jest to jest to jest wynik w tej konkretnej regulacyjnego jest wiedziało, bo skoro astra tyle kogo chodzi na rynku i tyle by ludzie byli gotowi płacić co za tyle by sprzedawano niezależnie od tego mechanizmu, który zresztą chciał ustala, oddzielając je po raz kolejny chcą trochę zmienić, kto to jest bardzo do jeden z dużym zaciekawieniem obserwuję te debaty, bo one po prostu uświadamiają nam, że jakby wracam do narzędzi, które co najmniej 40 lat były kompletnie zawieszona jeszcze niższą Stanach wprowadzał wprowadza różnego rodzaju racjonowanie i kontrolę cen, a od tego czasu prawdo, gdyby dominacja takiego o ogólnie podejścia wolnorynkowego, a żeby z po spowodowała, że ekonomiści nie zapomnieli te debaty tamtych czasów dlatego trzeba moim zdaniem moim zdaniem odkurzacz też kłopot kłopot związany z prowadzeniem wprowadzeniem takich nie ortodoksyjnych polityk racjonowania kontroli cen przez przez kraje takie jak Polska jest związana z trzecim, jakby nurtem badań, które nie bardzo interesują, które moim zdaniem są inspirujące znów badań nad zależnością ekonomiczną tak to stara koncepcja propagowana m.in. przez Manuela Vallsa głos Fina, a w kontekście kont w kontekście Emine Ameryki Łacińskiej to Car dozą, ale to nie tak dawno w kontekście Europy środkowo-wschodniej była odświeżona przez duet nerkę ligę hard ta koncepcja mówi, że istnieją grupy krajów, które są uzależnione od globalnego kapitału, ponieważ wyprodukują na jego potrzeby różnego rodzaju różnego rodzaju rzeczy półprodukty komponenty itd. i to powoduje, że one są dużo bardziej wrażliwe na różne humory tylko jeśli np. Polska powiedziałaby okej my w tym momencie nie będziemy podwyższać stóp procentowych obniżymy je, ale w zamian za to wprowadzamy zestaw różnych rozwiązań na zasadzie właśnie kontroli cen w dialogu społecznego oraz rozbudowujemy dialog społeczny i wprowadzamy racjonowanie to prawdopodobnie skończyłoby się to dramatycznym odpływem kapitału portfelowego z Polski to się bardzo także będzie jakaś jest jakaś niepewność gdzieś na opłotkach kapitalizmu nie chcemy mieć z tym wspólnego z generalnie takie myślenie sądzę, ale to jest oczywiście kłopot, ponieważ wszystkie dyskusje, o których mówimy, czyli dyskusję właśnie o kontrolach cen 3 czy 3 relacjonował New one rozwijają o to, że to najpierw muszą wprowadzać wprowadzać mocny podmiot dla NATO trudno również bardzo bardzo dobrze, bo to widać widać jak zmienia się też konsensu ekonomiczny w Polsce w stronę, jakby bardziej no mnie niechęć wobec tych takiej interwencji jak i politycznych to jest moim zdaniem bardzo o obiecujących, dlatego że, że to racjonowanie jak sądzę z nami zostanie do tego trzeba się nauczyć poprawnie poprawnie wykonywać ze względu właśnie na torze zaraz za zawsze klęczał się katastrofa klimatyczna nas jeszcze do niej przejdziemy też uznać za kluczową, ale czy wskazywać obecne racjonowanie wymuszone przez powiedzmy inflację, czyli globalizację klubie prowokacyjnie mówić po prostu wskutek pandemii ten system nie potrafił odpowiedzieć na zapotrzebowanie i zaczęły ceny rosną wojna itd. to mówimy, o czym w zasadzie w tej chwili wprowadzane są ceny maksymalne na energię nie co jak jeszcze ktoś się pojawiają końca dziękuję tak po prostu wskazać jeszcze co, o czym konkretnie mówimy do oceny maksymalne są ceny zależne od od zużycia tak no to co w unii europejskiej dyskutowali na temat reformy tak naprawdę regulacji rynku energetycznego na razie jak na moje oko to jest tyle, a tych możliwości jest o wiele więcej znaczy w ogóle nie wykorzystuje systemu podatkowego w taki sposób żeby nic by wesprzeć tak naprawdę to, a za zatrzymanie redystrybucji stoi na górę, którą inflacja wykonuje dystrybucji dochodów poprzez np. do o, o czym mówię i koledzy też mnie w tym wspierają od dłuższego czasu np. poprzez opodatkowanie konsumpcji dóbr luksusowych mówimy mówimy najbogatszym, tak więc wierzę, że jachty samoloty prywatne są w w koszyku CPI, a więc żyć jak do tak półżartem pół serio, bo tak naprawdę to, czego innego dotyczyć, ale jego opodatkowanie rynku dóbr luksusowych, który w Polsce wynosi 25 000 000 000zł, więc to jest niebagatelna ilość pozwoliłaby po pozwoliłoby tak naprawdę przy 6 i bogatym suchą stopą to byłoby troszkę takie wymuszone wymuszone oszczędności, ponieważ liczne bogaci tym Wild najbogatszych wyglądałby w ten sposób, że rząd mówi Słuchajcie my teraz bardzo wysoko opodatkowujemy dobra luksusowe identyfikujemy jest taki taki taki sposób to są zegarki Rolex tak dalej tu są najczęściej dobra, które sprowadzamy z zagranicy, więc one obciążają bilans handlowy mamy go obciążony przez to że, że złotówka spadła plus przez konieczność importu drogą drugi drogiej energii jest tutaj zrobimy zrobimy trochę luzu, który pozwoli nam np. wprowadzać inne istotne rzeczy bądź też pozwoli na troszkę wzmocnienie złotówki co powinno obniżyć inflacja i wy w ogóle ani grosza tego podatku nie musi zapłacić tak wystarczy, że nie będziecie przez jakiś czas kupować rzecz to jest taki deal, który moim zdaniem mógłby być przedstawiony oczywiście nie bardzo trudno doprosić się dyskusje na temat tego ginu i było się wydaje to jakby ja chcę to one więcej waszych przyznał, że nie jest część z części miliarderów milionerów i też tych Stanach Zjednoczonych może bardziej milionerów, którzy są gotowi na takie rozmowy popierają różnego rodzaju podatki to wynika z jakich przekonań etycznych, ale też obserwacji tego jak system zaczyna się sypać oni też budują swój wizerunek na tym mówią o tym, że to jest dyskusja bowiem kontrakt społecznych oraz gdyby odnieść na prywatne samoloty czynimy przepraszam za przykład drogie torebki i podatek no cóż dziś ognisk i wydaje się, że nie ja nie rozumiem, dlaczego ludzie tak majętny nie są gotowi na takie coś w liście ja tutaj znajdę trochę na politykę, mimo że obiecywanie że, że nie zagraża wielka wydaje się być ogólnie jest trochę także dziękuję ja mam wrażenie, że do wprowadzenia tego typu tego typu rozwiązań potrzebny jest pewna zgoda społeczna znaczy pewien mechanizm jak Zanussi i wzajemnych zobowiązań tak rząd, a mówi tym i to prawda wy w tym momencie się wstrzymuje się, ale my w zamian za to robimy to to co jest żywe bowiem plaga dla ustabilizowania naszego systemu jest ciężko sobie wyobrazić, że taka zgoda, że taka zgoda wystąpi w sytuacji, w której mieliśmy prawda w covidzie dziesiątki osób związanych z maseczkami jakimiś różnymi różnymi operatorami, a teraz, aby prawda afery z z ciągnięcie prawda by załatwianiem posad dla początków itd. to wszystko jakby jak duże to co tutaj myślą okej na co się mamy z wami umawiać jak nie dotrzymać swoich chaos z swojej strony umowy i to jest moim zdaniem kłopot bo, bo jak nie należy, więc ani ja absolutnie uważam, że ludzie bogaci nie widzą swojego interesu w tym, żeby stabilizować system, żeby stabilizować sytuację biedniejszych, ale muszą wiedzieć, że to nie zostanie wykorzystany, jakby na bieżący polityczny los jeszcze, bo jednak przypomnę, że do terminu może jest z reprezentującą taj centrum polityk publicznych, więc dają się ta dygresja możemy zrobić minami zależy, bo sunie się to co powiedziałem jest dla mnie teraz takim uproszczeniem publicystycznym to ujmę dowodem na mylną Carla Schmitta to znaczy system, w którym z założenia ta duża największa mniejszość albo nawet większość, ale często po prostu największa mniejszość przejmuje władzę uważa, że w związku z tym może całej reszcie narzucić już nawet nie mówi o korupcji i które zazwyczaj najczęściej, żeby nie powiedzieć zawsze jest efektem takiej nagromadzenia władzy bezkarności itd. na już sam fakt tego mechanizmu, który my wygraliśmy dlatego mamy prawo narzucać no rozważa system dlatego właśnie zniechęca innych do kontry burzą dokonuje się do tego systemu do, tym bardziej że znaczy jak dziś wydaje się też jest właśnie problem związany z tą to wraca wracamy do tego problemu związanego z klasą średnią, która jest trenowana albo do góry albo nad, tak więc mówiąc nieco jego tak kolokwialnie to i tak zmieni swojego sojusznika widzi tych z tych ugór ja nie tylko na dole natomiast niestety był taki czytałem jakiś czas temu taki też fantastyczny artykuł, który pokazywał w jaki sposób w jaki sposób Donald Donaldowi Trumpowi udało się zjednoczyć wokół siebie wielu białych, którzy nie mieli których, którzy mieli dużo bliższe interesy czarnym czy Mac Mac sprawdzano zaczyna Amerykanom w, którzy po prostu realizowali podobne podobne zawody, a czuć się częścią prawda jakiegoś jakieś wspólnoty razem z Donaldem Trumpem i to pozwoliło mu wygrać wybory, ale jak jak to Ameryka Ameryka jest wolny jest troszkę inaczej docentem światowego kapitalizmu no troszkę pod górkę ze względu na to i tego nauczą właśnie ci przedstawiciele Toli zależności mówią, że tak naprawdę zwykle państwa zależne są rządzone przez różnego rodzaju koalicje i zwykle jakąś rolę w tych koalicję istotną rolę odgrywa kapitał zagraniczny ja mam wrażenie, że to jest bardzo widoczne w Polsce i nawet nie, dlatego że rząd by nie chciał, a troszkę nie zwiększać opodatkowania z ograniczyć repartycji zysków itd. tylko, że rząd jednostronnie, bo to robić, obawiając się, a ucieczki kapitału np. teraz widać było jak bardzo popularne były artykuły buduje biznes niż liderzy dotyczące tego, że nowa fabryka baterii elektrycznych trafi z Niemiec do Hiszpanii to już oczywiście na Polaków, ale brat blady strach przecież tam jest takie duże bezrobocie to zaraz zaczną przynosić nie wolno podwyższać płac w Polsce no to jest oczywiście to jesteśmy jesteśmy, jakby z Hiszpanią z innymi krajami, które są tak powiem w dużej mierze podwykonawcami w 1, żeby także my po prostu odbieramy sobie znaczy dzięki rozgrywaniu rozgrywaniu tego typu krajów takich właśnie albo peryferyjnych albo w pełni peryferyjnych państw centrum czy też kapitał z centrum jest w stanie uzyskiwać po prostu dobry, ale ja przepraszam muszę dodam do tego, że nakręca to jednak ujmę to grupa nacjonalizm to znaczy takie właśnie PiS silne podejście suweren mistyczne, bo póki co podatek cyfrowy trochę obok, ale trochę dotyczy tego samego blokują Węgry, a jeszcze przed Węgrami chwilę temu blokowała Polska to znaczy, że wyjątkowo te kraje mają wrażenie, że mogą rozgrywać, współpracując właśnie takimi dużymi podmiotami na własną rękę zamiast budować koalicję jakieś wspólne struktury w ramach Unii politycznej na kontrolach podwyżek podatku cyfrowym o podatku minimalnym, mimo że system trzecie minimalnie wyprzedziła tak rzeczywiście tak było choćby tak jak to było rozgrywany chyba ze względu na to, że kpi chciała Polska uzyska czar wcale nie jest pozna, więc stwierdzenie stosują służby zapewniają też myślę, że mogła być ale, ale trzeba pamiętać, że pan rzeczywiście rzeczywiście jak jest sporo przykładów, które są jak symptomatyczne jeśli zwrócił uwagę na to, że Irlandia pozwała komisję europejską na razie ta dzięki wiemy za to, że ta oczekiwano, że Irlandia po prostu bierze odkupi więcej podatków, a to znaczy, że coś coś tutaj nie zagrał, bo do końca, a tak jak trzeba, więc z tej perspektywy wydaje się, że jakby nie da się do końca mówić o polskiej politycy PiS właśnie tego o odniesienia tak naprawdę to do naszego wspólnego wózka jak na jakim idziemy ze wszystkimi krajami Europy środkowo-wschodniej, który jest wózkiem po prostu, a konkurowania od SA o względy tych samych tak naprawdę, a no podmiotów z globalnego centrum teraz ja, żeby nie było, że ja jestem jak żyją tutaj, jako że tak powiem rewolucyjną opowieść snuje uważam zresztą są jednak bardzo wiele dowodów, że to jak przyniosła bardzo dużo korzyści pamiętajmy, że od samego początku prawdę te firmy miały lepsze standardy to o tym, o czym wcześniej rozmawiać lepiej płaciły pracownikom, a więc, więc przynosiły dużo korzyści ale, ale trzeba pamiętać też o tym, że one przez to, że przynoszą duże korzyści i alternatywa jest zawsze niepewna tu stają się to rządy stają się zakładnikami, których zamykam tę dygresję, bo na koniec właśnie jeszcze wrócimy chciałbym byśmy wrócili do racjonowania i tego, że to nasza przyszłość taka by rozumieć swoje teza ale by też nie powiem tylko twoja w sensie, że coraz więcej się o tym mówi w kontekście kryzysu klimatycznego ostatnio Edwin Bendyk przypomniał raport granice wzrostu klubu rzymskiego z tego wielu miało też był dla nich tak perwersyjnie dowodem na to, że takie ostrzeżenia naukowców nie mają sensu się okazuje że, że w zasadzie to zresztą badacze inni przyjrzeli się temu, że spełniają się scenariusza, bo oni tam przecież głosowali kilka scenariuszy tych naukowców z klubu rzymskiego, który w zasadzie mówiono wyczerpywanie się możliwości rozwojowych naszych na tej planecie po prostu planeta ma ograniczone zasoby, że od dawna jest wyliczane, że gdzieś tam w lipcu mniej więcej czy zależy dziś od kraju już kończą zużywamy już wszystko co co ziemia ma zaoferowania nadany rok i po prostu zużywamy to coś przeznaczone na przyszłość kończą się zasoby no i na ile to teraz będziemy rozmawiać, o czym trzeba, bo poza wzrostem czy jak też łączy jedno z drugim aktora pionowa nie funkcjonuje w ramach kryzysu klimatycznego jedynym no rzeczywiście szansę to jest to jest bardzo gruby temat ale, żeby zdecydowanie, gdzie byli ja nie ufam, że te prognozy, że prognozy z raportu klubu rzymskiego one jeszcze dobrze sprawdzają ich już z tego co z tego co ja je jakby próbowało słuchałem z z rzeczywistością w jaki sposób czasu z zderzyć to to rzeczywiście one spalanie też tak jak rząd nadal Harringtona to bardzo dobrze całe, a dzięki za to nie czytałem w każdym razie to jest oczywiście i gdyby pewien inny do do źródło źródło uświadomienia sobie źródło wiadomości o tym, że były konieczne zrobienie czegoś, że możliwości transformacji energetycznej czy też transformacji wykorzystania wszelakich zasobów, które daje nam na naturalny się po prostu wyczerpują, której chyba 5 granic planetarnych 9 pań przekroczone dołek niektóre kilkukrotnie ja nie jestem ja jestem raczej zwolennikiem tezy, że nie jesteśmy w stanie przeskoczyć tego przy pomocy technologii przejdziemy do cyfrowych światów tak to cyfrowy świat nie zmniejsza zużycia zużycia zasobów to co nazywa się czasem tylko 5, czyli oderwaniem się wzrostu PKB od wzrostu zużycia energii ono częściowo występuje natomiast absolutne Absolute zużycie energii ciągle rośnie na świecie, a więc my musimy tutaj zmniejszy tak i to, że tej energii, która ne, które pochodzi z paliw kopalnych, bo to jest to jest główna główne źródło, jakby emisji gazów cieplarnianych i teraz jeśli jeśli uznamy, że technologia nie daje nam takiej możliwości no to jedyną alternatywą zawrzeć pytanie daje to jakby fakt może jak da to środki chcemy zastanowić co wtedy, ale na razie nie daje na razie nie tanie i jak trzeba było czy gdyby to zarówno zarówno, jakby za założenie polityki, a inne polityki Unii Europejskiej jak to, czego uczy nas nasz intelekt a gdy czyli, czyli takiego takiej zasady ostrożności, a mówi nam, że leki mając przed sobą ryzyko kompletu kompletnej tragedii tak kompletnego masz ciekawy wszystkiego utraty wszystkiego, a my powinniśmy wziąć tak poważnie jak to jest tylko możliwe zrobić wszystko, żeby temu przeciwdziałać ponieważ, ponieważ alternatywą jest to, że jest może i większe prawdopodobieństwo, że jakoś się dostosujemy natomiast jeśli się zrealizuje to prawdopodobieństwo najmniejsze, ale które jest związany właśnie z z no z bankructwem tak, bo tak, ale dodatkiem cywilizacji można by było tak powiedzieć no no to totalne nad tą alternatywą jest jedyną alternatywą jest ograniczenie zużycia zasób i ograniczaniu zużycia zasobów nie da się bardzo łatwo przejść do utrzymania wzrostu to znaczy właściwie w ogóle się chyba nie przejść do utrzymania wzrostu, więc trzeba się zastanowić w jaki sposób, a no i funkcjonować tak o po zatrzymaniu się przynajmniej z gramatycznym spowolnienie wzrostu i to nie jest oczywiście prostuje sam się z tym, a popsuje, dlatego że pamiętasz, że 2 lata temu pisaliśmy o tym, że należy zlikwidować limit długu w konstytucji i długu publicznego no i inne dzięki ograniczeniu z ograniczy twardo ograniczenie wzrostu gospodarczego niestety limit długu wraz z UE to znaczy w tym sensie, że jak w musza albo zmianę systemu finansowego na taki, który w, którym procent złożony przestaje funkcjonować co oznacza no taki procent, że jak mamy jesteśmy zadłużeni na ilość pieniędzy to po roku ta kwota wzrasta i po i potem od dodatku nowej kwoty płacimy dalej tai odsetki jeśli nie spłaci jeśli spłaciliśmy da na bieżąco jest jest generalnie kwota do spłacenia jest wielu wielokrotnie większa niż niż kwota pożyczona do procent złożony pan mówi nam po prostu o tym ile wzrastają całkowite odsetki odsetki od długu, a z perspektywy oczywiście dłużej teraz jeśli jeśli ten proces złożony zostanie zlikwidowane no to jesteśmy zmuszeni do tego, żeby nie wydawać więcej niż zarabia to ma dziewiąty reperkusje musi wymusza na nas stworzenie pewnych demokratycznych mechanizmów albo nie daj Boże niedemokratycznych, ale my byśmy chcieli pewnie takich, w których uczestniczą większa liczba czy odsetek odsetek populacji, które pozwolą rządom na decydowanie, kto może wie albo rządu wspólnie pomogą one pozwolą na decydowanie, kto może więcej konsumować i czyim kosztem to się odbyć to jest strasznie, ale my sobie wyobrazić taką dyskusję, która brzmi mniej straszni, chociaż wciąż dla nas strasznie dla mnie strasznie mówi się o np. pamiętam jak wyśmiano tego posła lewicy socjologa Maćka Gdula Maciej Gdula profesora, który mówił o tym, że może kiedyś będą wprowadzone limity na latanie to znaczy ile kilometrów może wylatać to wciąż przy dosyć nieprzyjemnej wciąż jest większy, ale bardzo bardzo konkretna z bardzo bardzo konkretny przykład jak mechanizm, który mówił tak to znaczy, że w pewnym momencie my przy pomocy regulacji czy państwo czy pomocy regulacji ograniczają możliwość konsumpcji pewnych dóbr i różnym grupom społecznym oczywiście ograniczenia latania szczególnie np. ograniczenie latanie prywatnymi odrzutowcami widzieliśmy co ma nowych piłkarzy tak Combat ostatnio o ten skuteczni ja powiem, którzy widzieli generalnie wybuchnęli śmiechem tak na pytanie o to dlaczego nie poparzyli prywatnym odrzutowcem oni pojechali to, że ktoś wygodniejszy tańszy szybszy z tą naprawdę rozbawiło wydaje mi, że to były naturalne akcja i tak to wolę to dla nich naturalne oraz to pokazuje, że jakby no no myślę tutaj wystawiamy rozmawiają o tym w ten sposób nową ludzie, którzy będą nas słuchali mogą pomyśleć no ustawiać ale, ale prawda jest taka, że trzeba takich rzeczach mówić, bo alternatywą jest to, że że, bo każdy nas katastrofa dotknie bardzo dotkliwy sposób nawet jeśli bezpośrednio nas katastrofa dotknie, ponieważ ze względu na na torze no bo Polska w tym takich umiarkowany klimat, więc jest to może być może się od odbić na ciasnych susza ale, ale prawdopodobnie nie spowoduje, jakby dramatycznego pogorszenia jakości życia, a w porównaniu do i gdy do czasów wcześniejszych no to będziemy musieli się jak sobie jakoś radzić prawdopodobnie z migracjami z terenów, które już, że już po prostu nie do, tak więc to jest oczywiście ja zaś dowody w takim razie się zawody, gdzie bagatelizować Skut skutków suszy np. dla bezpieczeństwa żywnościowego w Polsce to znaczy, że ich w ogóle tego tego też napięcia, które się wydaje, że ja tak przez miasto tnie o tym myślę i idą 3 ostatnie już podsumowanie głos, ale że często mówimy właśnie także głęboka katastrofy klimatycznej to właśnie często, w czym się trochę pewniej w Polsce może może właśnie susza trochę bardziej gorąco najwyżej trochę starszych ludzi więcej umrze przy, tak więc już pandemii, prosząc o cynizm, ale trochę tak to w rzeczywistości wygląda z naszej strony szkoła już o zwolnieniach, ale de facto myślę jak rozmawia z młodymi ludźmi oni się bardziej boją zapaści cywilizacyjnej upadku systemów demokratycznych dochodzącej do władzy właśnie jakieś faszyzujących czy lewej prawej z różnych powodów upadku edukacji publicznej upadku po prostu cywilizacji tego co uważaliśmy do tej pory za dosyć oczywista to jest bardzo bardzo bardzo mądra postawa młodych ludzi oni dostrzegają dalej niż ja powiedziałem zdecydowania, dlatego że jego cywilizację chodzą na Energi jeśli my tej energii tym cywilizacji troszkę zabierzemy no to pytanie 3 pozwoli to czy to ograniczenie energii nie nie ograniczy zdolności systemu to samo reprodukcji tak przepraszam powiedziałem to w sposób bardzo mgliste, ale generalnie to się sprowadza do tego, że w pewnym momencie pewnym momencie ograniczenie ograniczenie dostępu do energii, który w których, która napędza napędza dany kraj daną cywilizację powoduje, że jest coraz trudniej zarządzać zarządzać tym systemem coraz trudniej utrzymać go stabilnej formie, a nowo to jest klucz, bo kluczowym pytaniem pozostaje to, choć komu ta energia zostanie zabrany tek mówiąc jak z budynkami blokami tak to pytanie o to zapytać także projektu na mówiąc mówiąc czysto finansowe, kto za to zapłaci do legendy ja jestem zwolenniczką myślenia jednak osobowego, a finanse no co użyteczne, ale ale, jakby to czasami zaciemniają mogę więc, więc jak to jest to jest kluczowe, żeby uświadomić sobie, że dzięki możliwości, gdy radykalnego pięknie czy też ograniczenia dostępu do mas ludności dla mas ludności to to kluczowy TUW to tu są przyzwyczajeni no powód może spowodować dramatyczne konsekwencje, więc tutaj jest by liczyli tych bogatych Ameryki, żeby sobie zdają z tego sprawę, że tak naprawdę podzielenie się w tym momencie jest jest jedynym sposobem na utrzymanie swojego miejsca, chociaż nieco zredukowane, ale w tej stąd nocą ulice zawsze rewolucja co prawda Sejm, ale to jest naprawdę mną no i przerażająca od Sejmu nią ja teraz kończy taką książkę Łukasz Sajda się nazywa książka grille ten wielki również znać jak równy poziom jest niezwykle niezwykle pesymistyczny jeśli chodzi o możliwość redystrybucji, która ma za zadanie spłacać dochody majątki występujących w sposób występujących w sposób pokojowy oczy twierdzi, że w historii w zasadzie jedyne skuteczne trwałe sposoby wyrównywania i związane były bardzo dużą przemoc wojna flaga tak, ale to plaga musi być związana z przemocą tak to znaczy zwraca uwagę np. na czarną śmierć, w której pisze, że ona podniosła ze względu na to, że bardzo duże pracowników po prostu zmarło od czarnych świec w Europie to ona podniosła płace realne, ale płace realne my się podniosły na jakiś czas, kiedy były kolejne fale czarnej śmierci, które też dosyć zasadniczy dosyć wyraźnie ograniczały podaż pracy to już nie dostrzegano takiego efektu prawda wyrównującego tych tych fal co co Shine łączy ze zmianami instytucjonalnymi po prostu, a najbogatszy nauczyliśmy chronić swoje majątki swoje dochody poprzez poprzez różnego rodzaju po prostu interwencję publiczną, a więc pamiętajmy, że mamy np. co zdobyczą cywilizacyjną mamy kodeks pracy, który chroni pracownika do zasady to znaczy to jest prawo sami z obcymi serial, że można poprawić sytuację pracownika względem to coś za psa zapisane w kodeksie pracy nie można pogorszyć nie ma pełnej wolności nic nie stoi na przeszkodzie, żeby zostało wymyślone dokładnie odwrotne pro takiej tego typu rzeczy były proponowane były realizowane właśnie w czasach po czarnej śmierci w Europie alternatywa, którą się po prostu musimy mierzyć to moim zdaniem na olbrzymią lekcję, że bardzo istotne jest to, jakie sobie instytucję wymyślimy, jakie normy narzucimy nawet nie niekontrolowane procesy ogólnoświatowe typu właśnie demograficzny technologiczny prawda te różne megatrendy tylko o to w jaki sposób one wykorzystujemy swoje mechanizmy samo zarządzanie jego społeczności do tego, żeby mitygować czy też ograniczać też kanalizowanie wpływ globalnych globalnych zmian na nasze nasze życie no i to jest dla mnie istotna lekcja, którą ostatnio cały czas sobie powtarzam, dlatego że wydaje mi się, że ona będzie po prostu jeszcze ważniejsza w najbliższych czasach trzeba będzie po prostu w pewnym momencie sobie uświadomić, że tych najbiedniejszych tych, którzy odpadają w tym całym wyścigu z różnych przyczyn trzeba bardziej chronić niż trzeba było do tej pory to nie martwi, dlatego że widzę teraz po prostu tak nasiloną dyskusję na temat tego, że zwiększony deficyt budżetowy w przyszłym roku będzie będzie miał negatywne konsekwencje inflacyjne są oczywiście najprawdopodobniej sprawną, ale jakaś alternatywa myślenie dużej grupy społecznych iloma chce zna marca to największy w tym dr Michał Możdżeń z centrum polityk publicznych Uniwersytetu ekonomicznego w Krakowie polskiej sieci ekonomii państwa gościem bardzo dziękuję rosła bardzo dziękuję państwu część cięć ta Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZOREM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Posłuchaj o tym, co ważne w TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam 40% taniej! Bądź na bieżąco.

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA