REKLAMA

W irackim Kurdystanie jest coraz więcej migrantów

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2022-09-15 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
54:01 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór w czwartek 15września przypominam, że czwartki to dni na ciekawe wydarzenia w historii świata czasem pomaga wybrać jakaś rocznica czasem po prostu jakiś skojarzenia, kiedy indziej nieoczekiwana inspiracja i właśnie teraz zagrał ten trzeci element to w tygodniku Newsweek przeczytałem reportaż Jacka Pawlickiego z Kurdystanu pt. zapomniani ten reporter dziennikarz nieraz wybierał się te rejony w tym do licznych tam obozów dla uchodźców by przypominać nam o wielkim Rozwiń » problemie tego świata, jakim jest los Kurdów narodu, którym ktoś powiedział, że jest jednym z tych najbardziej doświadczonych przez trudną i tragiczną historię, że ona na terenach należących do 4 państw Turcji Syrii Iraku Iranu prawie wszędzie byli są narażeni albo tylko na niechęć albo na represje wielu z nich musiało uciekać rodzinnych stron setki tysięcy znalazło się w obozach dla uchodźców et nasz brytyjski ochotnik, który wyruszył by walczyć wraz z Kurdami przeciw ofensywie, a ISIS obrazowo opisał w swoich wspomnieniach jako społeczność rozdzielona pomiędzy tyle państw Kurdowie znaleźli się w klasycznej sytuacji kogoś, kto trafił na sam środek ruchliwego skrzyżowania z każdej strony coś może w nich uderzyć próbowali wielokrotnie walczyć o swoją niepodległość, ale nigdy to się nie udało czasem karą za ich dążenia były przedziwne decyzje jak chociażby te podjęte wobec nich w Syrii, choć zamieszkują terytorium tego kraju nie są jego obywatelami w 1962 roku wydana została dyrektywa, która odebrała dziesiątkom tysięcy kurdyjskich rodzin obywatelstwo i wszelkie prawa z niego wynikające podzielono ich na 2 grupy cudzoziemcy z prowincji Hasa AK otrzymali czerwone dowody tożsamości dokumenty te pozwalały im opuścić Syrię jednak nie mogli już do niej wrócić z kolei nie zarejestrowani oficjalnie istnieją mogą otrzymać dowód tożsamości od burmistrza lub certyfikat rezydencji jednak tylko za zgodą policji politycznej posiadając żadnego obywatelstwa nie mają żadnych praw nie mówiąc o prawie własności w Iraku też byli cierniem w oku to przecież działania Saddama Husajna wobec Kurdów zimą 1988 roku przeszły do historii jako jedna z największych jego zbrodni 16marca irackie lotnictwo zrzuciło na miasto hala dla Gazy bojowe użyto mieszaniny sarin tabun i gazu musztardowy ego w wyniku czego około 5000 osób zmarło w męczarniach, a kolejne tysiące zostały okaleczone w ostatniej fazie tej strasznej operacji oczyszczany z Kurdów na głębokość 30 km pas graniczny iracką irański wyrzucano z domu około 300 000 osób, z których część od razu zamordowane można mnożyć przykłady bestialstwa wobec tego narodu, ale to tylko będzie dowodzić bezsilności świata i cynicznego czasem zamykania oczu na ich los czekania nie wiadomo na co Jacek Pawlicki opisuje życie ludzi pozbawionych od lat swoich domów stron rodzinnych nadziei szansy na w miarę normalne życie przedstawia konkretne rodziny ludzi z imionami nazwiskami, dla których życie w obozie dla uchodźców jest standardem innego ci najmłodsi nie znają, ale też zwraca uwagę, że tak nie musi być, że któregoś dnia coś pęknie setki tysięcy zdesperowanych młodych ludzi ruszy w kierunku Europy i znowu będziemy zaskoczeni znowu będziemy mówić z troską o fali uchodźców padną postulaty budowy murów na granicach Europy, a populistyczne partie sięgnął po władze dzisiaj oczy świata zostały skierowane na Ukrainę to zrozumiałe toczy się krwawa wojna naszych granic pomagamy dostarczamy broń pomoc humanitarną wywiadowczą, jaką tylko się da tyle reszta świata nie zniknęła stare problemy nie zostały rozwiązane klosze, a któregoś dnia zaskoczył nas siłą ognia zapraszam na opowieść o zapomnianych, którzy chcą by o nich pamiętać Maciej Zakrocki przedstawia jest z nami Jacek Pawlicki dział zagraniczny Newsweeka dobry wieczór dobry wieczór może tylko, bo to czasami takie są różne tam sytuacji ludzie różnie odbierają myślę znamy mówimy sobie po imieniu byłoby sztucznie, gdybyśmy dzisiaj mówili sobie proszę pana, a więc takie jest na początku moje wyjaśnienie, a w pierwszy pytanie opowie gdzie, gdzie byłeś w ostatnim czasie i jakie to miejsce i może od tego po prostu zaczniemy w byłem w irackim Kurdystanie to jest autonomia w ramach Iraku w zasadzie niby państwo, bo ma swoją flagę ma bardzo szerokie uprawnienia w wielu dziedzinach z wyjątkiem chyba polityki zagranicznej trójka prowadzi ma ropę naftową, którą sprzedaje te czasami kurczy się to z rządami rządem w Bagdadzie i ma wielką chęć być niepodległym państwem, ale że Kurdowie mieszkają także w Turcji Iranie Syrii i siadłem z kraju nie chce zgodzić się na jakąkolwiek autonomię, a iraccy Kurdowie mogą się zjednoczyć w tym miejscu Turcji serii i Iranu to prawdopodobnie za naszego życia tobym się mylił niepodległy Kurdystan nie powstanie to jest jakaś jakaś klątwa jakieś przekleństwo akurat jeśli chodzi o ten naród, dlatego że rzeczywiście jego historia sięga czasów króla Salomona no, a szczególnie dwudziesty wiek, kiedy się pojawiły tyle okazji do tego, aby narody w ramach słynnego hasła prawa do samostanowienia no właśnie akurat akurat Kurdów ten przywilej XX-wiecznych można tak powiedzieć ominął czy to właśnie dla, dlatego że przedstawiciele tego narodu właśnie mieszkają w takich mi w takim miejscu, która to jest ktoś tam kiedyś to linijką te granice wytycza auto to po prostu ich nie zauważył to jest przekleństwo geografii toż to Polska też doświadczyła przez wiele wieków licznym przekleństwo bycia takim unijnym miejsc świata przewalały się imperia zmieniały się o interesy geopolityczne jak 2 lata temu 3 lata temu rozmawiałem z najwybitniejszą polską kurde, już dorożką i Joanną bocheńską co najmniej działa takie zdanie, że strach Kurdów to dzieje zdrad rzezi to rzeczywiście coś w tym jest, bo oczywiście dwudziesty wiek należy przyjąć najwięcej takich krwawych wydarzeń i pamiętamy to w przyszłości też Kurdowie, choć dziś sojusze z z Osmanami z Persami nawzajem się wyrzynają-li raz byli Kurdowie na górze raz byli podwoziem, ale ostatnio taka poważna zdrada miała miejsce w 1965 roku, kiedy Amerykanie stany Zjednoczone przestały wspierać powstanie Kurdów przeciw Irakowi, które wcześniej CIA sponsorowało miejscu interes, żeby osłabić jak, ale w międzyczasie zmienili politykę aktor wielokrotnie w przypadku USA siedziało i Henryki sędzia miał powiedzieć takie zdanie pierwsze Kurdów skoro nie znają się na żartach, bo rzeczywiście Kurdowie wtedy to powstanie przerwali przegrali potem była rzeź czy też ludobójstwo hala, gdzie broni chemicznej Sojda, ale dzięki przemysłowi dzięki temu po pierwszej wojnie w zatoce te Amerykanie otoczyli protekcją Kurdystan, które tworzyli strefy zakazu lotów nad tym krajem i od tego czasu od początku dziesiątych zaczęła się rozwijać iracka autonomia, która to jest mówię jest najbliższa temu działowi, do którego Kurdowie dążą w zasadzie jest to państwo się ląduje na lotnisku w Irbilu to wszędzie są koreańskiej flanki na napisy w języku kurdyjskim jest nawet kurdyjska iracka kurdyjska wizja, która nie jest ważna na terytorium Iraku więc, żeby jechać z Irbilu np. do Mosulu albo do Bagdadu trzeba wcześniej uzyskać iracką widzę są też Belgowie 70 000 ludzi po odebraniu licznych dobrze wyszkolonych w bojach czy są dane później rejs Wizz Priority, czyli taka armia tak tak też Narodowy to jest to jest to jest armia to są naprawdę dobrze wyszkoleni żołnierze, którzy nie tylko na papierze istnieją, ale sprawdzi się boją do tej pory zostają zresztą jakąś pomoc wojskową w już może nie w postaci setek milionów dolarów, ale ich wozy wojskowe amunicję szkolenie po prostu Amerykanów zależy, żeby Kurdowie byli taką silnym elementem Iraku państwa, które od 2003 roku nie może się pozbierać państwo, które ma najbardziej demokratyczną konstytucję w tej chwili na bliskim Wschodzie, ale demokracja kompletnie nie pasuje do panujących tam relacji politycznych plemiennych religijnych szyici sunnici frakcję i tureckie irańskie to wszystko się rozpada Kurdystan ma się całkiem nieźle ich bili jest miastem na ropie tam rzeczywiście tak jak pisałem w tym swoim reportażu czuć czuć Amerykę niż Kurdowie są zapatrzeni w Amerykę, więc wysokie krawężniki tak jak w USA w zasadzie brak brak chodników tak jak w USA olbrzymie samochody terenowe takie pikapy dobrze ram, które można spotkać na środkowym Zachodzie w USA tam są bardzo popularny ogromne toyoty my i taki miłość do błyskawicy Świt świata jak las Vegas no tu tego oczywiście ogromne ambicje ogromne ambicje, które w 2017 roku zostały no odłożone na półkę, ponieważ referendum, które zostaną ogłoszone i które w znakomitej większości Kurdowie odpowiedzieć za niepodległością został uznany tylko przez Izrael oczywiście ze względów strategicznych, ponieważ Izrael śmiertelnym wrogiem Iranu, a Iran Air ma 18 000 000 Kurdów nigdy nie zgodzi się na to, żeby w Iraku powstało państwo kurdyjskie, bo wtedy ci irańscy Kurdowie też chcieliby autonomii może tego państwa, żeby chcieli przyłączyć do Iraku, więc w powietrzu wisiał, aby kolejna wojna no właśnie to teraz jeszcze powiedzmy tylko dlatego pełnego obrazu po wielkim problemem są też Kurdowie mieszkający w Turcji mówi problemem, dlatego że my z tą Turcją mamy od od lat kłopoty nowo z 1 strony jest państwo, które ciągle oficjalnie ma otwarte negocjacje z Unią europejską oczywiście się toczą ale, ale formalnie ta jest członkiem NATO, ale między nim jeden z powodów, dla których i członkostwo Turcji w Unii Europejskiej jest kompletnie niemożliwe jak i napięcia, które się ostatnio o działy w NATO w kontekście woli akcesji wyrażonej przez rządy Szwed i Finlandii właśnie pokazuje że, że ten problem kurdyjski jest jest taki ważny z punktu widzenia tego kraju i jednocześnie to pokazuje, że tam tam jest duży problem o charakterze no nawet bym powiedział terrorystycznym tak to przynajmniej podnoszą władze tureckie życie kuleją, bo żyją w tej Turcji to są terroryści po prostu nie wszyscy natomiast władze tureckie i prezenter ducha traktu nikt jak terrorystów to jest część problemu, owszem w Turcji nie tylko w Turcji, bo jej Syrii i częściowo również w Iraku, gdzie ma swoje bazy działa PEKA, czyli partia pracujących Kurdystanu zbrojna partyzantka stworzoną przez oszalał, na który w tym w tej chwili siedzi w więzieniu ale, ale generalnie rzecz biorąc Turcy uznają Kurdów za zagrożenie nie tylko terrorystyczne, ale egzystencjalnym, ponieważ 20 000 000 ludzi tyle mniej więcej mieszka Kurdów Turcji to jest bardzo dużo i Turcy mają stosunek do mniejszości zbliżony jak pieniędzy Chińczycy i generalnie mniejszości w mniemaniu władz istnieją są tylko Turcy górscy też górale, owszem, Kurdowie mieli jej autonomię nawet red Chan i jakoś próbował się z nimi układać, ale kompletnie nie wyszło i po zamachach w 2015 roku by docisnąć śrubę w związku z tym Kurdowie TKK odpowiedziało pięknym za nadobne słów zaczyna się wojna podjazdowa partyzancka zamachy to się wszystko po wybuchu wojny domowej w chwili przelał na Syrię dziś działa działa taka partyzantka to część syryjska Kurdystanu nazywa się różową Róża wiedziała partyzantka, która jest wspierana przez PKO która, owszem, była użyteczna dla Zachodu w czasie wojny zaś PiS podobnie jak PK, który bardzo pomógł w obaleniu zniszczeniu państwa islamskiego ale kiedy państwo islamskie zostało rzucone na ziemię obcięto głowę tej hydrze, chociaż ciągle tam podrygują jeszcze o czym możemy później porozmawiać to to zarówno TKK, jaki i jej jej syryjska siostra, która się trochę inaczej nazywa, ale są to podobne oddziały również pitne równie zdeterminowane, żeby utrzymać ten kawałek Kurdystanu w swoim posiadaniu przestało być Zachodowi potrzebnej trza być traktowane jako organizacja terrorystyczna, a ponieważ Szwecji Finlandii żyje bardzo spora duża diaspora kurdyjska Kurdowie słynie z tego wszystkie zresztą narody by państwo, że nawzajem się wspierają i tutaj do Ham wykorzystał moment, w którym oba kraje z nordyckiej starają się wejście do NATO, żeby rozwiązać tzw. problem kurdyjski pozbawić Kordy Sejm i Turcji przejmie nominalnego wsparcia Kurdów ze świec czy się uda nie wiadomo o świecie musiała wykonać pewien gest by tam jest konflikt pomiędzy partiami nie będę teraz wchodzi głęboko, bo to świecka polityka nie o tym rozmawiamy sieci też wzrost niedługo wybory i Kurdowie również są tematem i te, ale to jesteś skomplikowało, owszem, relację turecką europejskie też córeczko kurdyjskie, a musi pamiętać, że bez woli Turcji i nigdy nie powstanie więcej niż ta autonomia w Iraku Adla wielu Turków auto na Iraku różni się za dużo jest jeszcze 1 jest jeszcze 1 aspekt sprawy uchodźcy to był cel mojej mojego wyjazdu, ponieważ w Kurdystanie irackim przebywa około 250 000 uchodźców z Syrii głównie, ale też wewnętrzny ludzie przesiedlonych z Iraku uciekali przez serwis i oni większość z dniem 9000 mieszka ciągle w obozach to obozy są trochę zapomniane w tej chwili, bo priorytet kredytem dla świata słusznie pewnie również dla nas jest Ukraina tam idą pieniądze tam idą środki tam tam i wszystkie organizacje między międzyrządowej kierują swoje swoich najlepszych ludzi to jednak w tym Iraku jest sytuacja nie powiedziałbym beznadziejna, ale bardzo zła, ponieważ kraj, owszem jest bogaty, ale źle zarządzane skorumpowany podzielone pomiędzy 22 rody polityczne i 2 partie, które trochę ze sobą rywalizują trochę współpracują jest lód by bardzo mi tyle bani to jest taki duopol władzy tym duopolu pieniądze przepływają z kieszeni do kieszeni, choć najbiedniejsi na tym nie korzystają aż na poziomie korzystają na tym uchodźcy, ponieważ te obozy, które odwiedziłem w Siarce w sztabie i do Oscara są ciągle finansowane przez sądzę przez UNHCR i organizacji do spraw uchodźców i ONZ-owska, która nie budżet z roku na rok na na te obozy, ponieważ musi coraz bardziej, skąd te środki kierować Ukrainy w no właśnie, ale to to jest to jest ciekawe, bo z 1 strony, kiedy opowiadamy o historii tego narodu by mówimy właśnie o sprawę z pewnym współczuciem nawet sympatią właśnie mając też z tyłu głowy naszą historię to dążenie do niepodległości i do posiadania własnego kraju, a z drugiej strony można by powiedzieć, że to coś się również z jest z nimi samymi i że że są problemy właśnie takim dogadaniem się na dobrą sprawę, jeżeli nawet przyjmiemy, że oczywiście ich ciągle ogromna część mieszka właśnie w Turcji jak jak to mówiłeś w Iranie czy po serii chyba coraz mniej prawda o tym się coś wydarzenia z serii w Chorzowie mieszka też dużo Kurdów i oni utrzymują tam tak swoją autonomię i właśnie Turcja dlatego w tej chwili przeprowadza ofensywę w Syrii, bo boi się życie Kurdowie syryjscy tu również ma ambitne armie swoich też emerytów również, jakby wyszkoloną na placu boju walka zajrzyj, ale również siłami reżimowym z Rosjanami boją się, że ci też Belgowie syryjscy połączą siły z irackimi zagrożą Turcji też taka układanka do tego jeszcze dochodzi Iran, który jest rywalem wicerzecznik Starym sensie rywalem Turcji, ale jednocześnie jeśli chodzi o Kurdów sojusznikiem w tej skomplikowanej kładące bez PS, gdyby dopasowania interesów tych dużych regionalnych mocarstw Kurdowie system stale w stanie zrobić, owszem, mają wiele sami za uszami bo, bo tu referendum 2017 roku został zwolniony, gdy naciskał na nie ma Masud Barzani ówczesny prezydent kurde, tego irackiego Kurdystanu, ale ten drugi lód talibami ich w dziale dla pani wcale tego referendum nie popierał tak zgodził się w ale dług generalnie przeciwny, ponieważ prawdopodobnie wykazał się większą przenikliwością jeśli chodzi o ocenę geopolitycznych możliwości Kurdowie myśleli, że po pokonaniu państwa islamskiego, kiedy Radosławem, bo komin tamy armia iracka uciekała przed czarnymi flagami, a dziś i iraccy żołnierze po prostu zdezerterowało rzucali broń zostawiali wozy opancerzone dla Kurdowie walczyli nawet zajęli dzięki kilku, o czym możemy później porozmawiać, więc myśleć, że będą nas na taki wzór wzrostowej wzrastającej fali poprzez Amerykę Unia europejska wtedy zaczną rozmowy z Turcją Żerań okazało się, że jak już mówiłem poparł tylko ich Izrael i wtedy rozmawiano o tym teatrach byłem cały region był w izraelskiej flagi co dziwne, bo to jest kraj muzułmańskiej jak wiadomo muzułmanie i z Żydami się nie lubią szczególnie nam na bliskim Wschodzie, a jednak we wrześniu 2017 roku dziś Billie widać było flagi izraelskie kurdyjskiej ja tylko tak właśnie powiedziałem że, że trochę też może kłopot między nimi, bo związałem tutaj do do do twojej oceny właśnie tych ugrupowań politycznych autonomii no w reportażu piszesz kwitnie nepotyzm korupcja oligarchiczny system krępuje rozwój można by wyobrazić, że jeżeli jesteśmy narodem, który właśnie no niemal każdej strony dostaje my mamy, jakim ma ogromne problemy właśnie z możliwością realizacji swoich celów ambicji to, że będzie więcej jakiejś takiej współpracy Solidarności tymczasem właściwie no to co co jest głównym tematem twojego reportażu to jest właśnie taka trochę beznadzieja tych tych ludzi szczególnie tych, którzy tam właśnie znaleźli się w tych obozach, które odwiedzałem no bo ile lat można żyć w obozie ile lat można można żyć właściwie w takiej tymczasowości i nie wiadomo nawet czy kiedykolwiek się skończy oczywiście niektórzy podejmują decyzję o o wyjeździe o jakiejś próbie przedostania się do obrony w Polsce mieliśmy niedawno przecież i zresztą nadal mamy tylko tylko z powodów, o których też nie będziemy tutaj rozmawiać o no ten przepływ ludzi m.in. Kurdów przez granicę białorusko-polską został ograniczony albo częściowo również zapomniany przez opinię publiczną no bo właśnie żyjemy z innymi sprawami innymi słowy można by by ten już mój za długi tren zakończyć takim pytaniem, dlaczego oni tam się źle czują mówi o zwykłych ludziach w sytuacji, kiedy no i mają Europy i mają jakieś zrozumienie świata dla ich aspiracji no i mieli powinny być takie poczucie właśnie Solidarności, nawet jeżeli do nich docierają z Syrii chociażby ci imigranci to od no to wskazywać na życie w obozie nie wiem mają mają mają oczywiste 12 lat dlatego te obozy powstały, bo Kurdystan autonomia region Kurdystanu też nazywa otworzył granice i wtedy te 250 tam trochę mniej niż 205 000 ludzi Syrii przedostało się na terytorium Iraku znalazł schronienie albo w obozach albo po prostu zaczęło swoje życie od 0, więc to nie jest tak, że nie mają zrozumienia natomiast mają też ograniczone środki ograniczone pomysły co z tymi ludźmi zrobić jak i odwiedzają 3 obozy wszystkim więcej przypominały te obozy, które widziałem wcześniej w Jordanii Zadary i Jordanii to jest w zasadzie już ogromne miasto metropolia można powiedzieć jest ulica handlowa, której nazwa sią Elizę, gdzie są piekarnie sklepy zakłady rzemieślnicze fryzjerzy w tych drugi irackich obozach też są takie ulice, których nazwę baza szczyt, czyli takim mym główne ulice gry rynkowej, gdzie są też sklepiki tak dalej ludzie tam próbują sobie poukładać życie nowo nie wrócą do Syrii, bo Syria nie jest już miejscem, która była przed wojną nie po to, stad rozpętał cały konflikt, żeby teraz przyjmować z powrotem nie tych Kurdów chce mieć zupełnie inny skład etniczny Sejm do państwa zresztą rozżalona, który uciekł jest najbiedniejszym najbardziej beznadziejnym regionem cee, gdzie ma kompletnie żadnych możliwości świeże znalezienie pracy wielu mężczyzną, którzy są w tym obozach grozi wcielenie do armii syryjskiej tej rządowej Sadowskiej, więc ostatni zrobią to wrócą tam jeśli chodzi o uchwale i migrację, której wspomniałem to w cenie wliczone biedniejszych tylko ludzi klasy średniej, które chcą by stać na opłacenie przemytników, którzy żądając, choć kilku nawet ski 20 000USD za przerzut na Białorusi z obietnicą, że to jest dramat Europy Kurdowie NATO pali, bo kompletnie nie wiedzieli, jaka sytuacja w Polsce patrzyli na mapę widzieli tylko, że Polska jest naj szybszą drogą na zachód wielu z nich celem dla wielu z nich celem były były Niemcy, bo to jest jakby taka ziemia obiecana tak Kurdów dla jazydów uważają Niemcy za taką swoją ziemię obiecaną tańszą ja sporo kurdyjska wiem, że jest silna wpływowa dobrze zorganizowana jeden z dyplomatów rozmawiałem mówili, że jesienią zeszłego roku chyba, więc gorączka w Irbilu Polska jak się przedostać do Polski jak Polski przedostać do Niemiec to był główny temat rozmowy w tym tych knajpka ci się pije herbatę, a jest ich mnóstwo, ale też w bardziej luksusowych restauracjach i punktach z kebabem dosłownie wszędzie traktowano jako wyzwanie jako jako szansę też po prostu stało się to modne, bo musimy pamiętać, że iracki paszport obok syryjskiego Jaruzelskiego należy najgorszych na świecie nikt praktycznie nie chcę dawać wizy i Irakijczykom ze względu na ryzyko, że tym właściciel wizy zostanie w kraju, do którego dostał wizę w związku z tym Białoruś, która wizytowała był jedynym takim możliwości oczywiście Łukaszenko robi TOZ z oczywistych powodów chciał zdestabilizować sytuację w Polsce, więc Krudowie z tego korzystali teraz ta fala, która clio, którą ja, jakby to strzegły zresztą wynika z moich rozmów silnik z urzędnikami i psy UNHCR z ludźmi, którzy pracują w obozach to są mężczyźni, którzy z tych obozów próbują się wydostać oszczędzają 567 lat już tam niektórzy mieszkają 9 lat to są bardzo przedsiębiorczy ludzie oni często wykonują kilka prac naraz bardzo dobrzy rzemieślnicy fryzjerzy i ja spotkałem człowieka, który składał na szelkach samochody z różnych wraków sprzedawał je po 8 setek dolarów po 1000USD i wsiadają do takiego samochodu i fizycznej ruch miałem to człowiek maszyna działa można wolno jeździć, więc prezenty to są też świetni fryzjerzy się większych fryzjerzy wielbi wielbi to są Syryjczycy świetnie strzelą tak dobrze strzeżonych ludzi to na świecie widziałem nigdzie i jeździłem sporo po świecie w zasadzie po całym świecie tak po prostu no po prostu można aż po myślę, że to jest światowa Izby oświatą stoi są fryzjerstwa żarty, bo ludzie w obozach są dosyć marnej sytuacji, bo większość z nich klepie straszną biedę nie wszyscy są przedsiębiorczy i znakomita większość to są kobiety, bo faceci próbują się przedostać już wyjechali albo pracują dzielić, żeby wyjechać kobiety zostają same z dziećmi dzieci średnio jest pięcioro w rodzinie małe duże trzeba ją utrzymać te pomoc finansowa miesięczna oferowana przez ONZ przez agencję ZU jest niewielka rzędu 80zł, a ceny w Iraku sią także jak w Polsce 80zł miesięcznie pieniędzy i nie będę mówił wtedy z Dinara czy butelce coli nie ma nie ma, więc nie ma każdy się że te kobiety są skazane na pomoc dlatego jakakolwiek pomoc świadczona im jest jest nie tylko wskazana ale gdyby do konieczna dlatego bardzo dobrze, że jedna z polskiej organizacji pomocowych Polska misja medyczna ciągle utrzymuje swoje placówki medyczne i działa przy pomocy innej organizacji włoskiej która, jakby tam reprezentuje interesy, ale w tym roku to było 2 000 000zł zostanie wydane na pomoc przyszłym 1,51 000 000 dzięki temu ludzie w tych obozach mają pomoc medyczną kobiety wciąż mogą sobie zrobić perskie są pod opieką stałą pomoc dentystyczną, która jest próby, że elementem podejrzewam, że większość tych ludzi nigdy nie było dentysty nowe także w swoich domach na wolności jakiś tam wioskach tonie nie były też na dno dentysta wizytę ustąpiły u stomatologa, bo jest bardzo droga usługa wira ku to jest wydatek rzędu równowartość 50USD majątek i kiedy normalnego takiego zjadaczy chleba oni tam tą pomoc dentystyczną mają za darmo i zostać na telefon mogą przez telefon się pomagać co robią, więc chwała Polsce za to finansuje polskie ze służb polityka Polska zagraniczna to jest inny temat nie będziemy tu rodzi dyskutowali akurat w tym zakresie absolutnie popieram działania MSZ, ponieważ w interesie Polski jest pomaganie tym ludziom, żeby zapobiec kolejnym falom relacji, które reżimy typu Łukaszenko czy Air ducha, który też próbą przeczy to wykorzystać bardzo chętnie grają tymi uchodźcami przekonywaliśmy się tym 2015 roku w Europie i 2021 roku na Litwie w Polsce to tylko właśnie czy to jest nawet przy tej skali pomocy, nawet jeżeli to właśnie nieźle wygląda przynajmniej z tej perspektywy, którą w tej chwili przedstawił 6 to przecież też wiemy, że to nie rozwiązuje problemu jako takiego pisze, że tak na dobrą sprawę właśnie ze względu na pandemię, która wiadomo, że też zmieniła trochę priorytety zmieniła możliwości funkcjonowania w tym również różnego rodzaju wolontariusz samego ulice itd. 1 duży po prostu zaczyna brakować pieniędzy, że ci ludzie mieszkający w tych obozach są coraz bardziej trudnej sytuacji pisze, że za chwilę może zabraknąć wody pitnej, bo wypłaty nie dostali kierowcy cystern lekarka no ręce i jedyne rozwiązanie, jakie widzę zresztą ludzie, którzy kierują tryby obozami mówią tu jest bardzo proste w sensie formalnym te obozy zmienił się w kosteczkę zostanie po prostu zdjęto ogrodzenie tylko, że większość ludzi nie poradzi na tzw. wolnym rynku, ponieważ nie zawsze będą obywatelami druk drugiej kategorii, bo nie mają prawa pobytu jeśli podejmują pracę za niższą stawkę Atom jest też przecież konkurencja bezrobocie wysokie, więc nigdy nie będą w stanie konkurować z rodowitymi Kurdami z Iraku i w związku z tym czeka nas scenariusz, ale musieli pytać, nawet jeżeli są Kurdami, tyle że z innego kraju są drugiej kategorii to znowuż trochę właśnie na nie mają maści kurde, fajne niedobrze świadczy nie nie mają statusu mają prawo do pobytu, ponieważ Irak nie chce przyznawać im tego boi się po prostu nie będzie, że to się wiąże z jakimiś obowiązkami państwa w stosunku do takich obywateli świadczenia socjalne itd. tak dalej, więc woli by utrzymać tą tą tą status prawny, które są obecnie oni wszyscy mają takie ze świadczenia formatu A4 i MHC, gdzie jest pisanek ich przypadek nazwiska, kiedy uciekli, skąd uciekli w jakim wieku są dzieci nie bez przerwy z tym w zasadzie nie rozstają wchodzą po tej głównej ulicy Bazarowej kobiety się tym przed słońcem zesłanie parasolkami wnieść do znaczenia jakiekolwiek sprawy czy do wzięcia jakiegoś towaru na kredyt, ponieważ wiele wiele wiele z tych osób na kredyt kupuje w sklepach też w przychodni te karta jest niezbędne słyszałem też od dyplomacji pewnego, że tych ci, których stać na danie łapówki urzędnikom irackim kurdyjskim, więc irackim Kurdystanie dają łapówki dostają ten status popytowy w związku, z czym mogą pójść do polskiej ambasady konsulatu przepraszam czy konsulatu niemieckiego amerykańskiego, który jest w Amerykanie mają w Irbilu największy największej konsulat, ale w regionie i prosić tam o wizę i dzięki tej wizji próbować wyjechać z dalej na zarzut, ale tak jak to sąd ci najbardziej sprytni zamożniejsi i bardziej zorganizowani rzeź tysiące będą tkwiły w tych obozach czeka nas scenariusz palestyński, czyli tak jak w w Libanie te obozy palestyńskie to przekształcały się w kwas dzielnice miasta, do których do dziś strach się zapuszczać gdzie, gdzie na skutek biedy poczucie dyskryminacji braku jakichkolwiek perspektyw dochodzi do radykalizacji tam, gdzie jest radykalizacja brak kostek, które pojawia się po prostu terroryzm i tu pojawia się wątek Aziz, który już prowadzi rekrutację w obozach na terytorium Syrii wśród Kurdów syryjskim, który zwiększy nie udało przedostać do Iraku, który jest chodzi za lepsze miejsce do życia niż ta seria i tam już pomału próbują odbudować to co było to nie siedzą nie uda, bo bo, gdyby opinia świat region się przekonał, jakim bestialski im tworem było państwo islamskiej jak traktował swoich obywateli oni jednak jest takie niebezpieczeństwo, że pozostawieni sami sobą ci Kurdowie i Irakijczycy, którzy zostali wygnani swoich domów nie mają, gdzie wraca się radykalizm radykalizm ją tu będą stanowić zagrożenie wtedy nie tylko dla Iraku Turcji Iranu również Europy, bo część z nich przeniknie do Europy i będzie tam budować czy tworzyć jakieś siatki terrorystycznej i jest to najgorszy stan już, któremu musimy przeciwdziałać pomoc rozwojowa Humanitarna jest jednym z jednym z form jest jedną z form pomocy niedoskonałą tutaj życie na garnuszku będzie losów to mieszane rozwiązanie wiemy to nie mniej trzeba odwiedzić by odbyć w obozach dla policji żeby, żeby powiedzieć natomiast jest to mniejsze zło no to teraz w tych ostatnich 10 minutach naszego spotkania chciałem się namówić na takie nas na takie taką relację właśnie reportera, ponieważ w opisach świata tych ogólnych prawda, gdzie mówimy o procesach mówimy o polityce mówimy o strefach wpływów mówimy o możliwościach działania czy to ONZ czy innych organizacji le gdzieś tam właśnie na samym dole jak jedzie reporter spotyka ludzi ludzi, którzy dzielą się z nim swoimi troskami, którzy czasami być może nawet patrzą nie tylko, prosząc o zrozumienie, ale może nawet ja jakąś jakiś rodzaj pomocy i jacy to są ludzie czy oni rzeczywiście jest taki jest taki fragment twoim tekście, który powiem szczerze zrobił na mnie duże wrażenie pisze o mieszkańcach Daraż karaną którzy, którzy zaczęli i tam tworzyć cmentarz w tym obozie i piszesz wrocławskiej tradycji chowania zmarłych w obcej ziemi uchodzi za tabu, więc jeszcze kilka lat temu uchodźcy wozili zwłoki bliskich do oddalonej o kilka godzin leżały teraz nikt już tego nie robi, więc to też jakiś taki symbol właśnie takiego, jakby z załamania pogodzenia się ze swoim tra tragicznym losem, ale przecież część pewnie jakiś młodych ludzi z ambicjami może jakoś wykształconych nie chcę tak żyć po prostu nie chce stracić trujące są to są wspaniali ludzie dusza ludzie powiedziałby wiele wspólnego z Polakami bardzo gościnni bardzo otwarci jak tylko ćwiczysz chodząc policji, iż był za wahałem się natomiast podchodzili do mnie nie pytali czy pomóc wielu akurat język angielski jest dosyć powszechnie znany nad tą nie ma problemu, ale pojechałem do takiej miejscowości niewielki na granicy z Iranem czy oman to miejsce właśnie zeszło pięknej położonej w górach tam poznałem 20 dwuletnią Kurtykę która by dla mnie było takim przykładem beznadziejnego w przypadku, gdy ta dziewczyna mogła najmniej ma gala mógłby lub robić karierę na dowolnym Uniwersytecie w Europie w stanach Zjednoczonych dziś dobrze mówiąc nawet powiedziałbym świetnie mówiąca po angielsku z szerokimi horyzont tam feministka oczytana i wielka z miłośniczka mijać rana Sanetra kami egzystencjalizm k sypiąc cytatami z tym, że autorów, która nauczyła się Romów rumuńskiego, żeby lepiej czytać swojego idola mieszka w maleńkim miasteczku wyrasta z tej społeczności głowy albo 2 to absolutnie nie ma żadnych perspektyw, ponieważ pochodzi z dosyć ubogiej rodziny nie stać na opłacenie przemytników, chociaż mieszka mieście przewodników Gucio mam oprócz tego że, że tam żyje jakiś rolnictwa i uprawy i hodowli owiec jak większość tych wiosek słynie również przemytników ram przemytnicy kursują na trasie z do Iranu przemycane papierosy elektronikę, a także ludzi, bo Irańczycy też chcą uciec na zachód i uciekają przez Irak i w pewnym momencie jak staliśmy z sobą kilka godzin odwiedziliśmy 34 wioski kurdyjskie rozmawialiśmy z pasterzami Galant była tłumaczką naszą Donald zaprowadziła takie miejsce nas widać góry Panorama miasta powiedziała to jest to niecenzuralne słowo padło to jest moje życie piękne, ale do grupy, bo nie ma żadnych perspektyw nie ma szans na żadną pracę pomoc strony wyjechać z UE no i tak się, jakby nasza znajomość nie to, że skończyła, bo ja w tej chwili staramy się pomóc plan, bo uważam, że na tyle zdolna mądra wykształcona zasługuje na to, żeby studiować, na której uczelni w Polsce w stanach jest w związku w trakcie próbuje jeśli legalnie stamtąd no i wyjechać by uważam, że to samo rangi ta gala za 105 lat być może będzie potrzebna w Kurdystanie, który może zyska drugą szansę wtedy ludzie wykształceni mówiący językami mający koneksje na świecie będą wracać do ojczyzny będą budować odnowa i rozmawiają też pasterzem takim tematem, który mieszka w takim tradycyjnym namiocie, jakie Beduini na pustyni ma 200 owiec i synów, którzy zajmują im sam import lodem akuratnie 35 lat już na emeryturze pasterzom jak widać powodzi lepiej dziennikarzom w ich co prawda, że od średniej obraz żadnego innego życia cieszę się, że w generatorze prąd, ale nigdy nie wróci do wnętrz będzie mieszkał mieszka w mieście, bo dla niego sens życia testu z pasami latem owiec w tych górach, a zimą zimowanie i jego synowie był to samo jest spotkanie jego wnuka Mohameda dziesięcio dwunastoletni chłopiec zapytaliśmy punkt tego Mohameda młodego Pastuszka czy podoba mu się życie Pasterza być może tak, ale chciałby zostać lek. Alto Legal pytam, bo jak chcesz być lekarzem to musisz pójść na studia, ale nie byłem nawet w szkole nigdy dlaczego, bo muszę poznać owcy, a więc ten tradycyjny tryb życia piękny na pocztówce i relacjach ma swój koszt ten koszt jest kolejne pokolenia ludzi, którzy nie mają szans na jakiekolwiek wybić się z drugiej strony oni dużo niechętnie myśli myślą o migracji Gałan i jest wykształcona znała życia i mediach społecznościowych masz znajomych z całego świata zna chyba wszystkich konsulów w Iraku utrzymuje z nimi świetne relacje, więc dokładnie wie jak wygląda świat Pastuszek Mohammed wie tylko wygląda pastwisko owce góry słyszał czy wiedział czy może ktoś powiedział, że bycie lekarzem jest fajny ale, ale dopóki, jakby nie mieliśmy tego innego świata to po prostu pogodzić się ze swoim losem nie będzie, ale pośrednicy KE pytanie jest tylko jeszcze właśnie ich i jak to można sobie wyobrazić właśnie w kontekście takiego opisu rzeczywistości i w jakiejś dającej się przewidzieć przyszłości, bo z 1 strony sam mówi, że należy pomagać, ale przecież zawsze wiemy, że ta pomoc jest właściwie utrzymywanie status quo, że to nie jest rozwiązywanie problemów że, że pomoc rozwojowa, którą Unia europejska stara się być tutaj jak wiemy jednym z największych donatorów na świecie też w tym samym koncepcję polityki migracyjnej ten etap to polityka ważne miejsce, ale wydaje, że ciągle skala różnica między standardami życia tamtego świata naszego jest tak ogromna przy tacy młodzi ludzie jak wspomniana przez siebie ta dziewczyna oni nie chcą czekać, żeby ten ich świat nawet nie mówię, że dogonił, ale trochę przybliżył się do bezpiecznej socjalnej mimo wszystko ciągle obfitej Europy i innymi coraz czy czy rzeczywiście no po prostu nie grozi nam pod potężna fala migracyjna myślę że, że grozi natomiast rozwiązaniem byłoby stworzenie leki jeszcze lepszej autonomii myśli mówi państwa, bo to wie, że te niepodległy Kurdystan w przewidywalnej przyszłości nie powstanie, który stwarzałby możliwości dla takich ludzi gala, gdzie mogliby też ludzie pracować jak świat jak zachodzi korporacji czy też tureckiej korporacji firm te, bo los Kurdystanu zaś nie tylko tego co Amerykanie będą dalej pomagać będą mieli interes w tym, żeby Kurdowie byli silni, ale nie od tego jak się potoczą negocjacje z Iranem w sprawie atomu irańskiego czy do ochrony wygra wybory czy nie kto będzie po nim jeśli przegra też bardzo skomplikowana układanka, który jak ludzie są zakładnikami Kurdystan mając to co ma ropę duży wykształconych ludzi potężną diasporę olbrzymie know how potencjał jest w stanie być takim naprawdę czy Rzeszowie być Szwajcarią bliskiego Wschodu to wymaga przebudowy struktury społecznej to zajmuje lata tt 2 rody zdaje się już chyba wiedzą, że muszą coś zrobić, bo niezadowolenie społeczne rośnie to były różne protesty przeciwko tym klanu politycznym, które otrzymają nie tylko władzy, ale stanowiska dzieją się wpływami, więc ci ludzie młodzi już nie mieszczą w żadnym żadnych układów są ścieki protestują, więc myślę, że rozwiązaniem jest też jakaś pomoc i taka nie jak nazwać wulkanizacji społeczeństwa nie jakieś dowody jakich wzorów, ale również inwestowanie w tym Kurdystan mi jest olej jest to najbezpieczniejszy kawałek tego świata gdzie, gdzie naprawdę można zrobić uczciwie dobre pieniądze, gdzie i pewnie są różne przeszkody w postaci korupcji i jakiegoś tam ryzyka i związanego z z atakami memem terrorystycznymi natomiast dużo mniejszy niż dziś zbieramy czy już nie mówiąc o Syrii, które jest państwem de facto bandyckim w tej chwili Asad jest przecież człowiekiem, który nurtowało swój żart, a więc czy Kurdowie zasługują dużo więcej zasługują na to, żeby w nich uwierzyć, żeby im pomóc, żeby stworzyć możliwości dla takich ludzi gala, jeżeli musieli wyjeżdżać no, żeby o nich pamiętać co m.in. w morze nie tyle zaapelowały ale w jakim sensie tak również odbieram odbiorą twój reportaż naszą naszą dzisiejszą rozmowę, za którą dziękuję, bo rzeczywiście ja również bardzo szybko nasze skupienie się teraz na tym wszystkim co się dzieje tuż obok jest naturalne ale, ale tak jak już dzisiaj wiemy świat przecież w innych miejscach się nie zatrzymał i jak zamkniemy oczy to za chwilę się okaże, że obudzimy się znowu z innym poważnym problemem dlatego na tego co jakiś czas trzeba mówić bardzo dziękuję Jacek Polic dziękuję bardzo, Newsweekowi wraz z nią nic dziękuję dobranoc podziękowania też dla Karoliny Łacińskiej za pomoc w przygotowaniu audycji Maciej Zakrocki do usłyszenia jutro o tej samej porze Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA