REKLAMA

Na Sądzie Ostatecznym czekają nas same przyjemności

Interluda
Data emisji:
16-09-2022 22:00 (Powtórka: 28-10-2022)
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
54:40 min.
Udostępnij:

Gościem jest dr hab. Jacek Friedrich - historyk sztuki, dyrektor Muzeum Narodowego w Gdańsku (Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Gdańskiego)

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Inter luda zaprasza Cezary łasiczka dobry wieczór Cezary łasiczka witam państwa bardzo serdecznie w programie Inter luda w z pewnością są państwo zaskoczeni, słysząc może takie inne tło akustyczne niż zwykle, a to dlatego Szanowni Państwo, że udało mi się wedrzeć wkraść trochę łaski też, ale do muzeum Narodowego w Gdańsku i stanąć przed legendarnym niektórzy mówią, że najważniejszym obrazem w Polsce inni mówią, że na pewno może drugie miejsca na pewno na pewno Rozwiń » jest to mniej miejsca na podium także jeden z najważniejszych obrazów w Polsce, a może w Europie na świecie zobaczymy państwa moim gościem jest pan dr hab. Jacek Friedrich historyk sztuki Instytut historii sztuki Uniwersytetu gdańskiego dyrektor muzeum Narodowego w Gdańsku dobry wieczór witam serdecznie witam uprzejmy i rozmawialiśmy już o tym obrazie wcześniej w programie Owczarek, ale tam mamy ograniczenia czasowe rozmowa też jest przerywana i pomyślałem sobie, że fajnie byłoby co zresztą też pan zasugerował że fajnie by było tak stanąć przed obrazem czy to przyjrzeć wszystkim detalom i porozmawiać o tym czym on jest czy też nie jest teraz, jeżeli państwo mają chwilkę jeszcze to bardzo proszę myślę, że bez problemu znajdą państwo w wyszukiwarkach internetowych hasło Hans Memling sąd ostateczny, bo Memling sąd ostateczny i z pewnością pojawią się obrazy obrazki różnej wielkości szczegóły no myślę panie dyrektorze w, że po pierwszy czy można w chciał być można podejść dotknąć, ale widzę, że nie będzie takie proste, bo jesteś pancerna szklana szafa jest jest to prawda w w od już o tym mówimy tu pracujemy nad nowszą lepszą bardziej nowoczesną i taką, jaką to arcydzieło zasług, ale na razie mamy tę, którą mamy to jest zawsze problem już od tego zaczęliśmy się to może być też ciekawe dla państwa po pewnie w wielu was z zwiedza muzea na całym świecie jest tym zakresie taka trochę niekonsekwencja bywa czasami wielkie arcydzieła są pokazywane za szybą pancerną z jakich kasecie jakieś gablocie potężnej, a czasami naprawdę bardzo wybitne dzieła są pokazywane bez żadnych jakichś przeszkód poza standardowym sznureczkiem na na stojakach no to za wszystko jak już wybory się, że może te nacje, które mają setki tego rodzaju arcydzieł może łatwiej łatwiej przychodzą z ich utratą dla nas oczywiście tak odpowiedział to jest jedno z bardzo niewielu dzieł, które na pewno są w kanonie sztuki światowej no, więc staramy się chronić tylko do no oczywiście kolejna rzecz to jest konserwacja czy bezpieczeństwo dzieła tak to, że coś jest w kasetce albo, że zasłonięte albo, że uprasza się łagodnie nie robienie zdjęć to nie tylko może być zła Wola właściciela instytucji, ale też może chodzić o właściwą wilgotność montował, żeby tego światła nie było za dużo no to zależy, jaki materiał mamy do czynienia jednak światło niszczy to prawdę w standardy też muzea tak jest też u nas można robić zdjęcia bez flesza programu flash z tym czasem bardziej, kiedy w z ekspansywnej natomiast w tej chwili mówimy o nowej nowej w naszej gablocie którą, który właśnie przygotowujemy bardzo długo zastanawialiśmy się jest w gronie ekspertów naprawdę mam temu był dumny w taką komisją bydgoską udało nam się stworzyć powołać w muzeum zaprawdę, wielkie wielkiej klasy specjalistami polskimi zagranicznymi no i zgodnie doszliśmy do wniosku, że jednak bezpieczniej jest w liczbie lotów tzw. pasywnymi warunkami takimi naturalnymi prawda kiedyś jeszcze nie tak dawno, bo moda na to, żeby robić coś rodzaju jak już takiego mikroklimatu sterowanego komputerami nawilża oczami kontrolą temperatury co jakiś tam ułamków stopnia natomiast ten znak ogromne ryzyko w komputery też są zawodne prawdę, kiedy Boże taki komputer by nawalił nad muszę tam Szkot nie wiem o jedno 0 jakiś wskaźnik swoim psie jeśli tak, żeby zaczął nawilżać w zawrotnym tempie to szkód mogą być o wiele więcej niż niż 10 lat w takich optymalnych warunkach trzymanie działa my jesteśmy w tej części sytuacji, że mimo niesamowicie burzliwych losów bardzo bardzo są to na pewno ludzie mówili prawdę wręcz sensacyjnych myślę poniekąd przemieszczania przewożenia rabowania tego dzieła powrotów znów rabowania on jest nadzwyczajnie dobrej kondycji to jest aż zadziwiające, że potem tam 550 latach to dzieło jak twierdzi specjaliście ma tylko 2cm² swoją powierzchnię, gdzie są pewne od spojenia pewne jakiś nowy mankamenty cała reszta, zwłaszcza wstanie doskonały to jest wspaniałe uczucie doskonale świadczy o warsztacie mistrza prawda, które takie dzieło stworzył ja dodam też dla tych państwa, którzy nie byli jeszcze w muzeum Narodowym w Gdańsku, że to dzieło jest wystawione w taki sposób, że można je no może nie obejść, ale można zajrzeć, dlatego że nie tylko front nie tylko przez przód tego dzieła zważmy, ale także tył tak ze sobą tania co jest, a co jest sprzedawać tak, bo jak wyobrazimy jak to dzieło było eksponowane przez całe stulecie w ogóle ołtarzy średniowieczne, że retabulum ołtarzowe jak nazywają to fachowcy historycy sztuki czy nastawę ołtarzową z po polsku, bo też tak dla porządku może powiem prawdę to jest ta to jest ten stół ołtarzowy kamienne program, którą sprawowana jest Najświętszą ofiarę natomiast natomiast od późnego średniowiecza stawiano na nich na tych stołach montażowych na właściwych ołtarzach właśnie tzw. nastawy retabulum ołtarzowe rzeźbione złotniczych, ale z czasem coraz częściej się też malarskie no i właśnie piętnasta już Niderlandy to było to było coś co to było to miejsce gdzie, gdzie rozkwitło to w stopniu niebywałym jest to nawet wielkie arcydzieła, ale procent tego chce sprzedać jest złym wysłuchaliśmy właśnie uświadomić to że, że to arcydzieło nie stoi w gablocie muzeum tylko przez wiele stuleci stało właśnie na ołtarzu i na co dzień było zamknięte te skrzydła, które teraz mamy rozwarte położone w całej okazałości obejrzeć w tym w środek tego tego tego retabulum ono nie było dostępne na co dzień do wiernych to tylko od wielkiego święta otwierano te skrzydła co zresztą wielkim wydarzeniem, a na co dzień ze środy były zamknięte, więc właściwie to co teraz widzimy z tyłu za te możliwe, żeby poszerzyć szerzej o proszę spojrzeć tu mamy tu mamy takie piękne wyobrażenie Katharine analiz żony fundatora tego tego tego ołtarza ze złożonymi rękoma w modlitwie pod górą wyszedł Archanioła Michała, gdybyśmy złożyli te skrzydła po drugie to mielibyśmy małżonka Andżela taniego ne z kolei właśnie podczas imieniem Marii z dzieciątkiem, którzy jak zwracają się ku tym swoim świętym patronom no właśnie w tym sensie też sobie to jest to co widział widz przez cały setki lat na co dzień prawda to także to raczej był przód, a to byłaby wnętrze, bo chyba nie ty też nowość to też osoby ciekawe, bo rozumiem, że te 2, że te 2 osoby 2 te 2 postaci one naprowadziły na czy też były kluczem do rozwiązania jakiegoś częściowego przynajmniej tej zagadki, kto właściwie autorem czy jakich okolicznościach to dzieło powstało, bo przez cały czas było po prostu piękne dzieło, które było przedmiotem pożądania wielu możnych w Europie, ale nie wiadomo było, kto jest autorem, w jakich okolicznościach powstało, a tak naprawdę wiele wiedzieliśmy na temat okoliczności jakich zostało zrabowane przez Hel Gdańsk danych do Gdańska przywiezione natomiast rzeczywiście nie było wiadomo kto, kto jest twórcą się to może trzeba 1 rzecz powiedzieć to jakoś wiążę z tym, o czym przed chwilą mówiliśmy dzieła sztuki został dzieła sztuki sakralnej, a już na pewno późnym średniowieczu funkcjonowały inaczej niż my dzisiaj to obraża ono proszę proszę sobie uświadomić to, że muzeum tak jak my rozumiemy wynalazkiem, który ma trochę ponad 200 lat właściwie problem w wcześniej dzieła sztuki zupełnie inne funkcje pełniły aż został właśnie dzieło sztuki kościelnej czy sakralnej w one miały wymiar w pewnym sensie użytkowy, chociaż do dzisiejszego współczesnego widza to czy odbiorca może może być zaskakujące o tyle użytkowy one miały służyć zbawieniu duszy miały służyć dbałości o ten proces zbawienia duszy w związku z tym możliwości to powinniśmy się wytłumaczyć, zanim będziemy tylko kto zamówił to znaczy, dlaczego po co w ogóle obrośnie dzisiaj dzisiaj niektórzy mają na ścianie może mniej często np. w telefonie czy też na ekranie jakieś takie napisy motywacyjne jakieś takie mądre niż cytat, że nie wie bądź dobry bądź miły pomaga to jest ważne to jest ważne no i w pewnym sensie to są takie rzeczy, których należy pamiętać tak jakim, jakim chciałbym być człowiekiem i co co mam o tym przypominać ma już sobie że, że mówiąc o sztuce jako o pewnym narzędziu, które miało nas prowadzić do do raju netto to to są takie wczesne napisy motywacyjny jako oczywiście, że oczywiście, że tę rolę sztuka pełniła to wspaniale widać w katedrach średniowiecznych praw do malowidła rzeźba w portalach niezliczonych wręcz działa, które dekorowały ściany tych świąt ty no no wielu wtedy nikt nie piśmie innym ludzi większość ówczesnego społeczeństwa właśnie poprzez obrazy poprzez obrazy docierała do tych praw wiary co, więc te wszystkie dzieła, które zapełniały kościoły witraży, które jeszcze nie mówiliśmy to były też niezmiernie ważną częścią dawnego wnętrza kościelnego no one właśnie poprzez to, że przywoływały Święty historię ze starego startu nowego testamentu żywotów świętych albo właśnie tak w tym wypadku prawo, jakby antycypował te wydarzenia przyszły odwołujące się dziś takich wizji apokaliptycznych, zwłaszcza one były też takim narzędziem w jakie panują tych dzisiejszych skojarzenia któż to były takie materiały pomocnicze prawdę jak w szkole, że kaznodzieja mówiąc przemawiając, głosząc kazanie mógł odwołać spójrzcie tutaj prawda Kaliny Abel prawda albo spójrzcie tutaj są ostateczne już od razu opowiadającym historię tym niepiśmiennych nieznającym często pisma poza tym co tam czytano w kościołach odbiorcom mógł właśnie pewność tłumaczyć natomiast natomiast, że mówimy właśnie tym zbawieniu duszy jako pewnym celu, który stał za tym zatem za tym całym zwykłym zamówieniem to też musimy pamiętać o tym, że ówczesny człowiek no i innymi kategoriami postrzegał rzeczywistość dla niego to rzeczywiście zbawienie dusz, bo takim celem nadrzędnym wiele, zwłaszcza ludzie bogaci, bo ich na to było stać do biedak robił to na inny sposób, ale Bogacz mógł ufundować kościół mógł ufundować kaplicę mógł ufundować auto tak właśnie w tym wypadku Andrzej tani bardzo bogaty florencki Bankier przedstawiciel najpotężniejszego wówczas w domu bankowego medycy już słynnych tych Medyceuszy, który kojarzymy w znacznie niższymi osiągnięciami sztuki florenckiej prawda oni przede wszystkim właśnie bankierami, którzy obsługiwali pół Europy mieli związku z tym też przedstawicielstwa w w różnych miejscach w intencji w Londynie, do którego ostatecznie tani trafi, ale też bruk drugi trop właśnie taką stolicą wówczas bankową finansową, ale też artystyczną jest dla nas bardzo ważne tutaj ówczesnej Europy tani nie był waszym przedstawicielem Medyceuszy drugi miał, więc wystarczające środki, żeby zlecić tak wspaniałe dzieło to dzieło to musimy wyobrazić, bo to jest to sobie istotę rzeczy my, którzy jeszcze raz powiem oglądamy dzieła sztuki w nałogu w muzeach często o tym zapominamy to ten tryptyk wspaniały miał stanąć na ołtarzu bocznej kaplicy kościoła bardzo się Ola pot w Florencji ją pod Florencją są w zbudowano właśnie w w 13 wieku taki kościół, który miał mieścić grobowe kaplice najważniejszych najbardziej zasłużonych najbliższych domowi medycy niskie mu współpracowników wśród nich znaleźć także Angelo tani ten kościół nie do dzisiaj kaplica jest nie do dzisiaj, ale nigdy nigdy czyn ten obraz tam nie trafił natomiast gdyby trafił to jakby wyglądały to warto sobie uświadomić, w który tabelą stałby na ołtarz było zamknięte na co czy od święta byłby otwierany, czyli liczyć na co dzień widzi widzieliśmy to fundator fundatorów modlących się czterdziestoletniego wówczas dla niego i jego osiemnastoletni żadne Katerine kanalii którzy, składając ręce w takim modlitewne w geście adorują te posągi prawda świętych patronów Archanioła Michała i matki Boskiej jest o tyle ciekawe, że często tego rodzaju obrazach czy dziełach pokazywano Świętego patrona fundatorów, a w przypadku nie mamy świętej Katarzyny w dodatku matkę boską jako taką ogólną swoją patronkę kobiet w ogóle matek macierzyństwa z archaniołem hasła też nie jest taka jednoznaczna Anwilu jak samo imię wskazuje rzeczywiście nosił imię anioła, czyli do myślenia Archanioła Michała, więc to jest w jakim sensie patron dla taniego, ale Archanioł Michał jesteś tym, który zajmuje centralną pozycję w tym otwartym ołtarzu jako ten, który waży duszy o tym zaraz będziemy pewnie mówić jak jak to wszystko skonstruowano też bardzo ciekawe jak duże są ważone wcale oczywiste natomiast natomiast wracając do tego jeszcze ciągle zamkniętego wyobraźmy sobie ołtarza to rzeczywiście adorują na co dzień to święte figury, które są zresztą umalowane jak widzieliśmy przed chwilą może stać nas przed samą stronę może Angela taniego przejdźmy zobaczmy to przysporzyć prawda z sal SA sam donator jest pokazane w takiej konwencji do dziś moglibyśmy podjąć fotograficznego realizmu Ruda pełnych kolorach w realnej przestrzeni na tle figury matki Boskiej z dzieciątkiem, która z kolei pokazana, jakby była realną rzecz, bo jakiś mniejszy w kościele środowisk korzysta razem z dzieciątkiem dyskretnie spoglądają na niego tak tak i to one tak na eksport pot spod powiek można bardzo byśmy zamknęli to to pewnie bardziej na Katarzynę spogląda on też on też są też tak jak tak tak pół na pół gdzieś to wszystko prawda, więc między małżonków, a aż o świętym Michałem pewnie jestem swój wzrok sytuuje na testy właśnie ciekawe że, że to jest, że to jest od odwzorowania bardzo bardzo sugestywnie jak rzeźba również matka Boska, która wstąpiła na nie na ziemię prawda to jest czy ty Michała Hanią tylko te figury świętych są pokazane też taki sposób się realistyczne można sobie trudu wyobrazić jak złożymy 2 skrzydła wysokich kosztów kościele są niższe niż są rzeźby do tych rzeczy modną sieci liczyć do NATO czy w tym czy w tej nowej gablocie będzie możliwość pokazywania tego tryptyku w postaci opcji zamkniętej czy Chrome zawsze jest oczywiście kwestia budziłaby prosił o wpływie wtorki np. zamknięte w we wtorki piątki zamknięte przez nie myśleliśmy o tym, ale o to, że kto wie może może rzeczywiście może rzeczywiście warto, bo to pomysł, chociaż to byłby o tyle trudne, że pan widzi w typu otwarte skrzydła, gdyby je przyciągnąć tak, żeby one dotknęły to tak wrócą, żeby chociaż, że większa od ca odsunięta wtedy jeszcze dalej odrzucali byśmy naszych widzów od tego arcydzieła, ale jesteś dopuszcza dla mnie kuszące, tyle że oczywiście nie wzorujemy tego jak to działało w średniowieczu to było fascynujące są zapisane na wielkość Ameryki w Krakowie są zapisane takie instrukcje dotyczące otwierania ołtarza co zwykle fascynujące, bo to otwieranie auta to było niesamowite wydarzenie to rzadko się zdarzało w niektórych w niektórych przypadkach tylko kilka razy do roku wcale nie co niedzielę np. tylko największe święta prawda w związku z tym jak już od rana ten autor to to robią niewyobrażalne wrażenie prawda to było coś co co też jakimś sensie uruchamiały te postaci z ZUS są takie badania niedawno właściwe zaczęto prowadzić mówiące o tym jak dzieła sztuki średniowiecznej był właściwie pewnego rodzaju animacją znów, używając dzisiejszego języka jak figury poruszały właśnie otwieranie zamykanie skrzydeł sugerowało wiernym jakąś wręcz taką fizyczną żywe niż się ze społeczną w Polsce myślę tutaj Oliwia np. jak woli się poruszają dniówki za oczywiście w prospekcie organowym tak, bo dawna sztuka temu służyło też zdania było kina nie było co masz rozrywek, do których myśmy przywykli i proszę zabrać ludzi, którzy dosyć biedny dosyć ubogim w świecie materialnym prawda większość ludzi nie żyła jakichś wielkich luksusach w wchodzi do wnętrza kościelnego, gdzie otaczało ich światło kolorowe przesądzające się przez witraże, gdzie w światło słoneczne odbijały się w srebrnych złotych w rzeźbach w retabulum naczyniach liturgicznych, gdzie te cienie kolorowe gdzieś wędrowały po z już kamiennych filarach, gdzie właśnie każdy element był nadzwyczajny prawda, gdzie 2 rzeczy chodziło taki zupełnie innej przestrzeni rząd też coś co musi sobie współczesny obraz był też zrozumieć jak to oddziaływał, a to, o czym mówimy to właśnie to poruszanie się poszczególnych elementach animacja ich toczy się też miało wzmagać ten wymiar rzeczywistej obecności w pewnym sensie prawda to łóżka są takie kapitalne zachowany do dzisiaj w niektórych muzeach czasami w niektórych kościołach tak późno średniowieczne rzeźby pokazujące Jezusa z ruchomymi ramionami np. ochronnymi pewnymi elementami mamy świetne opisy, które mówi Otóż Szkot w czasie tych wszystkich wielkanocnych Wilkasy liturgii odwzorowywania składano do grobu to jest gdzieś ten zwyczaj zachował prawda składano ręce to 4 co podnoszona trwogę w żonę jakieś takie figury siedzące na osiołku odwzorowano triumfalny wjazd do Jerozolimy mec to też ruchome na kółkach tego marszałka wyciąga co wyciągnięto potem z tego te figury Chrystusa już znalazła w kościele właśnie animowaną w ten sposób, że rozkładano ręce składam ręce, a co było tak apogeum tych tych różnych w taki właśnie animacyjnych tutaj w starań to ostatecznie tę figurę podwieszaną na chmurze i przez klucz sklepieniu podnoszono do góry, więc Jezus, jakby wstępował na niebiosa prawda no to muszę robić kolosalne wrażenie prawda na ówczesnych ludziach, więc to pokazuje, że sztuka ówczesna bardzo bardzo daleko wykraczała poza poza takie czysto estetyczny wymiar, który dla nas najważniejsze, że to jest piękno obrazu, ale jesteś coś co dla ówczesnych ludzi było wręcz żywą obecnością i litość wracam do tego sedna prawda duży, że to wszystko miało służy zbawieniu duszy ten ołtarz miał być tylko częścią pewnego systemu, które do pozostałymi elementami były msze śpiewy palenie świec różnego rodzaju nabożeństwa obsługa tego całego złożonego systemu czasami planowana na wieczność to ciężko są kontrakty, gdzie tamten zleceniodawca pisze, że po wieczne czasy, zwłaszcza jeśli jacyś zakonnicy zobowiązują modlić za swoją drogą ciekawe skoczek sekret już tam franciszkańskim czy Dominikańskim klasztorze w Szczytnie, gdzie piętnastym wieku podpisano taką umowę do dzisiaj się modlą gdzieś tam we Francji czy Włosi nas była przerwana ciągłość, chociaż w Krakowie prasowy była ciągłość to można sprawdzić coś zrobić zwrot, że warto rozmawiać o rodzinę spadkobiercy mogliby kary umowne jest wyegzekwować, ale serio mówiąc serio oczywiście to niezmiernie ważne wygląda zupełnie czy to było też bardzo kosztowne przedsięwzięcie Fundacja ołtarza w tym wszystkim tylko częścią tego wino i to prawda mszalne na wiele wiele dziesięcioleci naprzód gdzieś tam opłacane przez jakiś funduszy jest to wszystko rzeczywiście kosztowało, a w płacono za to właśnie po to, żeby mieć taką no nie gwarancję, że to co mamy przed oczyma pokazuje, że gwarancji nie ma, żeby uniknąć ran czy minimalizm minimalizować prawdopodobieństwo, że korzyści po tej złej stronie znajdziemy prawdę temu to służyło to właśnie to społeczne już, bo to, kiedy państwo odwiedzą odwiedzają odwiedzili muzeum narodowe w Gdańsku i zobaczą ten rozłożony czy ten tryptyk wersji rozłożonej to właściwie widzimy to co na co dzień było niedostępne dla dla widzów, więc trochę odwrotnie to widzimy co pewnie ukazywało się raz jakiś czas przy okazji ważnych wydarzeń no i mamy tutaj jest centralnie 2 postaci Jezusa i Archanioła Michała w i Jezus w czerwonym płaszczu siedzi dla Aten czy ten czerwony płaszcz symbolizujący władzę królewską, ale też symbolizujący śmierć pewnie Leszczyńską kres po prawej stronie czerwony miecz chwały po lewej biała Lilia łaski no oczywiście mamy też bardzo ważne przypomnienia tej męczeńskiej śmierci, czyli po lewej stronie drzewo krzyża kolumnę bicz, którym publikowano koronę cierniową i gwoździe młotek gąbkę, na której podano takie panie wino, którym kwaśne bardzo, którym ówcześni ówczesna armia rzymska się w dawnych radnych przykładach biblijnych mowa jest odczyt prawda właśnie dlatego, że to taki trwa kwaśną mówiąc dzisiejszym językiem te narzędzia męki Chrystusa, których pan mówił, w których historycy sztuki nazywają armat Christie są tutaj niesione z taką niezwykłą pieczołowitością i nabożną czcią nawet proszę spojrzeć często poprzez jakość tkanin z Koroną cierniową prawda nie jest nawet bezpośrednio ręce anielskie nie są rodowe dlatego to właśnie aniołowie niosą te armat listy, ale nawet oni jak widzimy nie zawsze są godni, żeby te święte relikwie trzymać we własnych dłoniach trzymają poprzez morze resort odniósł się brudzić, a Wrocław Korona Korona cierniowa Okole czy w tym konkretnym wypadku Lexus też tak, że może to gdzieś z września krzyż już bezpośrednio dłońmi no być może rzeczywiście to jest przyczyna, chociaż Senat natomiast rzeczywistość anielską jest ale, ale oczywiście to jest żartujemy, testując serio to jest przejaw w tej średniowiecznej dewocji pobożności prawda tego tego, czego pewność lat dziś do dzisiaj zostały trzeci z naszych słuchaczy, którzy uczestniczą jeszcze w takich tradycyjnych obrzędach w w wielkanocnych prawda z pasyjnym potem paschalnych wiedzą jest też zwyczaj całowania stóp prawda te w tej figury Chrystusa jest to to są to są takie już nieliczne w tej chwili pozostałości dewocji, która kiedyś rozkwita w sposób niebywały zupełnie rzeczywiście ta ta czułość w tym ten ten pietyzm do dziś już są pięty mamy przeszło Piety, zwłaszcza siebie, że to jest rzeczywistość pobożności przecież ta ten szacunek, które okazywano właśnie przez zwracanie się za koszt najwyższą na bujność właśnie dotykanie świętych, czyli poprzez jakieś tkaniny delikatne itd. to wszystko głów niesamowicie rozwinięty system i te ołtarza ktoś mówi ono tylko tego częścią oprócz tego odbył fenomenalne zupełnie od modlitewnika rolnicy w tym samym czasie 15 wieku jest jest absolutne apogeum w Europie, czego już nazwało godzin kami to były takie o świeckim odpowiednikiem szału prawda brewiarza ściślej mówiąc, więc w taki tak taka książeczka, która służyła codziennej modlitwie świeckich ci, którzy byli bogaci mogli sobie zamówić do nich najwspanialsze jak dziecko można wyobrazić miniatury malowane przyznaje wspaniałych artystów ówczesnych ówczesnych Niderlandów Francji, ale czy Hiszpanii czy Anglii, ale lider Lady były to wyjątkowo ważnym ośrodkiem i w tych w tych godzinkę co jest ciekawe, dlaczego o tym mówię, bo to nie wódką modlitewnik gładko książka, którą patrzą książki dotykane zgładzono ją całował święte wizerunki dzisiejsze badania na pozwalają od wzorów jakiś tam dna, a ze śliny np. nie brzmi to może zbyt zbyt jakoś apetycznie to co w tej chwili mówię, ale pokazuje jak bardzo fizycznie podchodzą damie jest tylko gdy fascynujące badania, które się od pewnego czasu od kilku dziesięcioleci właściwie dopiero na serio zaczęły nas w tym nie tylko jak piękne są dzieła, ale też czemu one służyły, dlaczego powstawały, jaki obsługiwały emocje potrzeby prawda wtedy to jest kapitalna rzecz ludzie używali tego nie miejsce fizyczny kontakt z tym prawda mówi cały całowali te, które czasami już widać w tych w tych w tych z godzinkę ach to były malowane na pergaminie, że takiego wielokrotnego już kładzenia całowania są niektóre partie wręcz starte prawda no to widzę w tym takie emocjonalny robi właśnie emocji, a do teraz, analizując ten obraz można wyciągnąć czy kilka wniosków pierwszy wniosek, który chyba też bardzo łatwo wyciągnąć taki, że sąd ostateczny jest wydarzeniem emocjonalnym, ale tylko dla tych, którzy mają trafić do piekła, bo tak żadna z istot boskich, w czym się tutaj Bogu świętych aniołach różnych innych funkcjonariuszy nieba właściwie nie ich twarzy nie wyrażają żadnych emocji w UE jest na sali obrad do piekła do nieba łopata miotła miotły pana to w ogóle nie interesuje no ci, którzy teraz mają trafić do piekła to w, ponieważ jest ogień zgrzytanie zębów wpłać 3 biura nie jest jakaś bardzo sympatyczna pewnie byśmy nie dali więcej niż 1 gwiazdkę takim dziś w rankingach no to jest dla nich coś przerażającego miny mówią same na siebie to jest wydarzenie emocjonalne oraz ci, którzy mają trafić do nieba i właściwych po są nadzy za chwilę dostaną też pan przy wejściu do nieba aniołowie widziały prawda już składać się te szaty to w ogóle są też za emocje nie są jakoś zbytnio szczęśliwi są tacy bardzo jakieś takie swojskie podejście także to jest taki wniosek, że emocje tak, jeżeli trafia do piekła czy też nie ma co właściwie taka neutralna na drugi którymi, a może nawet pierwszy jest taki, że niewiele, że sąd ostateczny w sumie obejmuje niewiele osób w nie można jakiś moment zamieszczenia wolą się spaliła różne są różne teorie prezydenta złotych tamy Struk 441000 prawda to pewnie jakaś metafora dobrze, ale Radziwie wiemy przecież tylko coś się raz była także zamknięta, choć wciąż słyszy natomiast na to dlaczego rośnie, dlaczego ten brak emocji pani procesował się, że tak te emocje, których panuje po stronie potępionych są oczywiste daty zmierzenie się otchłań nią wietrzną grozą wiecznym potępieniem, więc dziwnego, że tutaj ten ten repertuar różnych przerażonych min twarzy jest jest jest to znaczny natomiast podróż do czego są też może warto wrócić za chwilkę ale, ale ale, żeby się słaby, żeby się przyjrzeć też w tym zbawiony czy rzeczywiście tak pan zauważył oni są bardzo spokojni tacy neutralnie otrzymał tu widać okrzyków radości od czasu do czasu jednak taka postać kobieca, która się wyraźnie uśmiecha widać na tym brodacz Paweł nasi wyraźnie uśmiecha natomiast tak zresztą lewej stronie kobiety, które sami Polacy są nowe nagroda w gazetach tablicy środkowej Alona, ale ona ma minę już siedzą zgodzi panie profesorze mała minę taką, jakby właściwie ona przynależy do piekła, ale zdaje się, że dyskretnie przeszła na stronę jak, tak więc punktów mógł się da się nie zorganizował CEED cywil czy taki zapis o ligę, ale co ciekawie jest też do tych dotyka dotykamy jak pan Jan Paweł oraz reklam anioły niewiele miała ona też trochę podejrzane in anioły tak odwrócił uwagę kapitalna scena tzw. Psycho banki właśnie takiej walki o duszy człowieka, więc aniołem szatanem osobistą zrywają z rąk tego tego nieszczęśnika, który trafi albo na jedno albo na drugą stronę, a to rzeczywiście wracamy do tego dlatego te twarze są takie dość dość neutralne bez jakichś emocji wielkie wielkiego wielkiego szaleństwa w 2 eksplozję radości to to myślę, że w proszę tak wyobrazić znów trafia pan na to nie ma do tej do tej Doliny Jozafata dobrze źle wedle przekazów apokryficznych miał się ma się odbyć sąd ostateczny i teraz tak nawet poszedł pan na tę właściwą stronę pani profesor żywienia twierdzą, że rolą zaprzecza przerażają widzę taką sytuację stoję w kolejce do sądu potem wskakują tę wagę rozwoju Archanioła i Hanią mówi tak no dobra panie Cezary idzie pan do nieba mówię ów i no dobrze zasłużyłem tym swoim wspaniałym życiem niebo powiedz mi drogi aniele na co mogę liczyć w niebie on wino o w Generali będzie dużo modlić dużo czytać świętych tekstów właściwie tyle, a ja nie mieć dobre jedzenie no nie boję no wiadomo, a nie wiem jakiś całe spotkania nie też, a więc właśnie w naszym czy ten pogląd głównie na tym dotyczyć odwracam się z taką gminą w swojej zakłada też warto było to, czego SUV to wieczność tak być pan tak tak to jak może być, że może też w pewnym sensie rozczarowanie jednak interesów kurde, jednak trzeba było trochę być złem rzecz, że wraz z jakaś akcja już wiedział o aspekty Ewa człowieka dwudziestego pierwszy wieku prawda się ujawnia w nie myślę rzeczywiście człowiek wieku piętnaste go w innych swoich kategorii to wszystkim myślał natomiast taksy żyli tak próbują psychologii izolować go psychologia to bardzo nowoczesna nauka obca dosyć dawnej kulturze co zapewni sobie niebywale cenią Europę psychologii my nadmierne jest na zakaz sztuki współczesnej zaś sztuk narracyjnych wszelkich natomiast natomiast wracając do tego średniowiecza, jeżeli tak się bawimy taki trochę psychologii zaufanie jak próbuje na serio się wczuć w mocy kogoś, kto w takiej sytuacji znajduje się też zgroza tak niewyobrażalna spotkać z elementów z absolutem prawda spotkać, a potem gdzieś to na celu resetu myślimy może jest może go niemal sposób zresztą w rzeczywistość dobrze jest źle ubrany także Archanioł czy Jezus w co należy spojrzeć prawda na to no ale Jezus Chrystus Ryska Rosji to jest skromnie i to oczywiście wiąże to, o czym pan mój program to jest też ten płaszcz przywołujące natychmiast męczeństwo prawda ta ta szata królewska, które zaszły w czasie z częścią opowieści pasyjnej, w której to właśnie ci żołnierze tak wyśmiewając się w domu skoro jesteś królem żydowskim to tutaj ubierzemy w płaszczu czerwonym Królewskim może być Korony z Czerniak rok dał ale, ale koronę wystarczy przywołanie tej męki, więc stąd taka pewnie skromność tego na ten Archanioł Michał występuję znalazło wnosić Zbroja rzeczywiście występuje bardzo efektownym w taki rów no trudno być ubraniu prawda nie zbroje ubraniem trzeba oddać się rzeczoznawców często forma ubranie jakiegoś jakoś albo ze stosowania no tak czy inaczej tak czy nasz szyła z tyłu związane z rządu Piotr niezależnymi biurami wspaniały wspaniały płaszcz z takimi Aksamit tam strzeżonymi w tutaj jakieś wyższe wady z drogimi kamieniami perłami prawda itd. no przecież zbroi rycerskiej to przy przywołanie właśnie wchodzi Michał jako takiego Bożego wojownika prawda walczącego ze złem grzechem szatanem natomiast gdy już mówimy o tej samej górze to te ciekawe, że Archanioł Michał w tych przedstawieniach sądu ostatecznego z tego czasu występuje w różny w 2 już tak może powiedzieć czy w rolach modus wzrosły o takich, które każdy trzeba by 22 rodzaju przedstawień możemy odnaleźć jedne to jest to, które widzimy tutaj jednak jest to, które widzimy tutaj, czyli właśnie zbroje jako takiego rycerz, ale drugie to jest tylko Płońsk czy albo jako kapłan albo jako taki wojownik bardzo ciekawe jest to już takie szczegóły może w taki tylko sztuki przecież interesująca, ale MON może dla słuchaczy też jakieś mierze ten obraz bardzo wiele zawdzięcza innemu arcydzieło wcześniejszemu ruchu Evander Walden sądowi ostatecznemu z kaplicy w Bonn w górskim w niemieckim wątków Drogowski boom i rady czy tam jest do było przeznacza takie szpitala taki trochę umieranie, które oczywiście, bo Litwa przed śmiercią miał wielkie znaczenie, więc sąd ostateczny był jak najbardziej tematem stosownym do dzisiaj ten ten tytuł arcydzieło jest przechowywany w część spraw pewnie zna to jest o tyle fascynujące, że w wielu punktach w ten obraz chwilę Androidem jest zbieżny oczy widzę, że postać jest w stanach oszustów jest właściwie niemalże kopią tego tego tego tego ruchu ruskiego Chrystusa, ale wiele elementów jest podobne prawda nadal uczyć też różnice to na tym polega wielkość tego Gorce działa, że nie jest już prostym powtórzeniem jak coś zresztą zdarzało w dawnej sztuce bardzo często panie amen min nie miała jeszcze tego kultu oryginalności, które gdzieś tam romantyzm wprowadził do naszego myślenia o sztuce, więc jeszcze powtarzam tak też bezmyślnie różne rozwiązania kompozycyjne pomnik robi zupełnie inaczej tworzy bardzo skomplikowaną bardzo swoistą bardzo własną strukturę obrazową, ale wykorzystuje pewne elementy właśnie te figury Chrystusa, lecz jako pewien cytat, ale wiesz chodzi o Michała anioła, żeby do niego wrócić do Archanioła Michała przepraszam też podświadomość taki system zresztą nic do Archanioła Michała Michelangelo wkręca w od tego przecież to my się wzięło więc, więc tutaj pokazano jeszcze jako rycerz, ale nie tylko to różni od tego ujęcia ruchu to one trwać do jak byśmy porównali oba obrazy ojca mogę persona do tego czy przed chwilą mówił pan redaktor spojrzeć sobie gdzieś tam Wikipedia gdzieś tam znaleźć trochę van der Heyden sąd ostateczny zobaczyć jak on przedstawił i na pewno uderzającą różnicę jest to, że są odwrotnie skonfigurowane szale na tej wadze u archaniołów Michała w gdańskim naszym w arcydziele ten zbawienny ciąży w NATO swoje szali ku ziemi w 2, a potępiony jakiś taki wsparł matecznik jakichś ruchach próbuje się utrzymać na tej sali, która gdzieś tam idzie ku górze, który łączy właściwie za chwilę gdzieś tam znajdzie ślizgi no tak też ważne pytanie o stronę tak tak patrząc na ten obraz można pewnie zaryzykować, że lewica ma szansę na zbawienie natomiast prawica trafi do piekła no teraz, ale można zapytać zadać pytanie czy mówimy o lewicy prawicy z punktu widzenia tak obserwującej czy z punktu widzenia ktoś na nią jak ktoś mówił na planie filmowym moje prawo twoje prawo może lego twoje, bo ktoś jest oczywiście, że od tego to w dużej mierze zależy jasne, że z punktu widzenia symbolicznego ówczesna sztuka operuje prawą lewą ręką osób przedstawionych w nie widzę prawdę Chrystusa po prawicy Jezusa są zbawieni po lewicy są potępieni, ale właśnie sam ten sam ten proces ważenia tych dusz no tak to w nazwijmy on jest też właśnie ciekawy wzór na torze okazuje się mówiliśmy można na 2 sposoby to pokazać się u Memlinga takich jak widzimy po zbawiony ciąży ku dołowi potępiony gdzieś tam idzie ku górze, a euro FOT 1 odwrotnie tam potępiony i idzie na dół zbawiony, a ty szalik do góry to bardzo ciekawe prawda nawet myślę, że dla dla Bystrego obserwatora to od razu będzie taka jakaś niekonsekwencja, która wręcz domaga się jakiegoś wyjaśnienia i oczywiście to w dużej mierze zależy od pewnej interpretacji wszystko zależy od interpretacji jak mówi klasyk prawda ale, ale w tym wypadku w tym wypadku tak istotnie jest w to co tu widzimy to jest właściwe wyważenie dobrych uczynków prawda to dobre uczynki przeciął przeczą, że mają one to one w ciężar dobrych uczynków świadczy o sam zresztą dla mnie fascynujące jest to pewne rzeczy trwają w języku język z takimi są tym rezerwuarem znaczeń jeszcze żyje mówił o tym że, że ktoś prowadzi życie poważne, że coś jest ważkie, że coś jest ważne prod używali słów nocy twarzy, że to wszystko odwagi wszystkie te słowa rozumieniu ono rzucą słomy waga, a kolejny skutek wzrostu jest nieważne nie ważkie prawda nieważne pusty bez znaczenia nic nie wasz tutaj widzimy to życie tego złożonego jest ważne ono ważne on gdzieś w ciągu swojego życia gromadził tych dobrych uczynków tych ekip po bocznych fundacji et Cetera et Cetera et Cetera prawdę, a ten drugi właśnie niczego takiego nie nie zabrał ze sobą na tym sąd ostateczny co by mogło przeważyć szalę prawda natomiast drugi interpretacji ruszy remont trwa 1 odwrotnie tam ważysz nie dobre uczynki tylko odwrotnie Grześ grzech, który każdy z nas sprawdza teraz też bardzo ciekawe funkcje takie rozmyte logicznego właśnie dość w taką zręcznie pozwala wyjść z tego dylematu jeżeli, iż Bóg jest miłosierny to dlaczego skazuje nas na wieczne potępienie prawda ta druga interpretacja Tatarów troska o jakimś sensie odpowiada to to nie Bóg skazuje nas to my sami by siłą naszych grzechów złych uczynków nieprawości słabość et Cetera et Cetera et Cetera to my właśnie przez sąd ostateczny to my ciągniemy sami szyby w dół upiekł prawda te mrozy były takie niepokojące dylemat teologiczny jak powiedział jestem bardzo interesujące, że nawet w ówczesnych warunkach można głosy posłów takie no po prostu mówić, że poczeka można powiedzieć nieekonomiczne prawdę rozważania ale, ale to jest miasto fascynujące fascynujące jest też to kto tych wcale się znajduje to znaczenie to, że nas ludzie, ale są nadzy ludzie, którzy przedstawiają konkretne osoby te sprawią tak o tym podłączonym nie wiemy, ale rozbawiony rzeczywiście to jest fascynująca historia to mamy kilka bardzo również wobec tego wobec tego bez takiego wyjaśnienia historycznego tła nie zrozumiemy, dlaczego ta postać jest tak zagadkowy sposób tak zagadkowo, że spokojnie do Braun miałby, o czym pisać w chciał się zająć sądem ostatecznym i jakąś kolejną swoją w fantastyczną słów znaczeniu w samo palce opowieść napisać to tutaj nawet nie muszą aż tak bardzo wymyślać, bo tutaj naprawdę wiele rzeczy, które historycznie są sensacyjny ale, ale ta jest chyba najbardziej zagadkowa w ten też tory table mówiliśmy zamówił Andrzej STAŃ przedstawiciel Medyceuszy grup w na tym stanowisku zastąpił go Tommaso Portinari też też Florentyny krzyk tani by przeniósł się do Londynu obsługiwać tamtejszą Fili medycy niską, a drugi zastąpił go port nad teraz w taka legenda romantyczna, kiedy już tę historię jakoś tam poznano jakąś tam skojarzono ten obraz z z tymi bohaterami, których tutaj mamy z Mikiem Cetera et Cetera cały sektor gdzieś tam rozsupłać no co za chwilę może też spróbuję państwu przedstawić to w właściwie okazało się, że ten port Narita do antycznej studenci z kimś, kto i intrygował przeciwko niemu w doprowadził go do ruiny do rozpaczy w wybór kopał pod nim dołki prawda tak itd. no i nagle teraz ołtarzu, które ufundowane przez taniego zrobić go rodowej kaplicy grobowej w pod Florencją umieszczonym na szali z barwionego jest to Thomas kurtyna, skąd wiem to jest bardzo ciekawe, więc z tego, że są zachowane w zachowanych kilka innych jeszcze bardzo wiarygodnych portretów Martina i jego tamtego czasu, w którym które nie budzą, zwłaszcza większych wątpliwości czy w proc od stuleci tożsamość tego sportowego jest znana ciągu prawda w zresztą ta tradycja i podobieństwo uderzające oczywiście ta twarz z tutaj jest zbawiony tego typu zbawiennego sądu ostatecznego jest oczywiście no oraz całą pewnością powiedzieć twarzą Toma porcji nad jego pytanie dlaczego, dlaczego pani, żeby zbawionych poniesie smażyć chyba właśnie dodaje, że jeżeli to miało, jeżeli rzeczywiście zgodnie z tą romantyczną legendą był tego, jaki śmiertelny wróg, który doprowadził do winy i upadku to też w ogóle nie trzyma kupy prawdę musi potem jest inna z procesu jest taka, że być może w tym całym dziele nie chcemy tego, ale być może partycypowała w ogóle cała społeczność turecka taniej oczywiście jako ich tam do pewnego momentu lider występuje ten główny donator być może to było w rodzaju dziełach składkowego, bo jak spojrzymy na ten obraz to nie tylko ten port nad jego jedynego jesteśmy w stanie rozpoznać, bo są innego portretu prawda dzięki temu wiemy wiemy wiemy, że to jest on natomiast jak spojrzymy na tych tutaj tę grupę zbawionych widać wyraźnie szczególnie w męskich oblicza kobiet są takie stereotypowe, ale słyszymy na mężczyzn to są wyraźnie portret poprawy są tam są obawy potępieni to są raczej takie typy takie typy powtarzających to samo, które tworzy wręcz po prostu powtarzają się, jakby szkicownik gdzieś tam 1 model obsługiwał różne pozy tutaj przynajmniej część tych postaci ze budowana większość ma rysy wybitnie indywidualne, więc jest taka hipoteza, że to są po prostu przedstawieni członkowie tej Kolonia zresztą proszę zobaczyć większość nie takie w raczej włoski ciemne często kręcone kędzierzawy szybę czarno włosy to cytaty z szóstym jest czarnoskóry tutaj zaraz wrócimy też natomiast tak to fascynujący element natomiast natomiast z wielu jest właśnie to można podejrzewać, że są to członkowie tej floty Florencji zadość tego ile w życiu jest do kiesy to były, ale po stronie Piotr Wieczorkowie może tak być każda to nie jest do końca wyjaśnione, bo to są pewne hipotezy nie mamy na to dokumentów natomiast co jest bardzo ciekawe w tym wszystkim to, że ta twarz pan spojrzy jak państwo też na reprodukcji spojrzą to widać wreszcie takie miejsce w obrazie który, która jest bardzo źle zachowane to właśnie jedyne miejsce na tym całym w tym samym arcydziele czy farba łuszczy odpada i to jest związane z w zrazu od razu uprzedzam nie jest to karach PKS w tym z zaświatów służy spuszczono kurtynę Diego to wynika to wynika z pewnego rozwiązania technologicznego, które w tym kontekście też zresztą zagadkowe prawda jest taka, że zupełnie wyjątkowa jednak dość ze zastanawiające mianowicie portret Putina i jego został namalowany nie tak jak cała reszta tego obrazu na desce tylko został namalowany na na blasze do takiej stawce blaszany, którą na, które dopiero zaczyn do pomocy to tę warstwę malarską ulokowano i w związku z tym ten metal on kursu pracował przez stulecia meta woda zwęża się rozszerza w zależności od temperatury już dziewiętnastym wieku był bardzo złym stanie importer i te fascynujące ludzie z to taki lokalny Gdański malarz, który konserwował to dzieło namalował też dziś istniejącą kopie są ostateczne to państwo mogą oglądać w kościele Mariackim w Gdańsku właśnie jego autorstwa XIX-wieczna kopia, a on też konserwował ten obraz i są zapisane takie jego notatki, gdzie on pisze, że ten import tego zbawiennego taki bardzo bardzo złym stanie i że właściwością uprawy na nowo go namalować, ale że starał się namalować najwierniej jak to tylko możliwe z tym zachowanym oryginałem to jest o tyle dla nas ważne, że z, pisząc słowa nie widzi jeszcze porcji nar nie mógł wiedzieć historycy sztuki dopiero dużo później to odkrycie nie ma nie ma mowy o kimś fortyfikacje na zasadzie takiej, że o przyczyny, ale jeśli weźmiemy także, jakiej książce przeczytał, że to port China arii był uwikłany gdzieś tam, skąd wziął jakiś port port nad jego odmalował nie ma takiego ryzyka, bo jak mówi nikt o tym jeszcze wtedy nie wiedział co więcej mało, kto w ogóle bym Miga nazwisko w tym kontekście wymawiał no bo to też takie ustalenia, które już nowoczesnej historii sztuki to autorstwo Memlinga natomiast natomiast na to pytanie właśnie żyta blaszka została wstawiona w znów pogłębia pewne pytania może jednak też paszport Narin nie wiemy siłą przejął podstępem za jakiś długi prawda albo urządza sobie kazał namalować siebie mobbingowi po tym, jak już odebrał taniemu ciągle tego nie wiemy nie ma takiej 1 satysfakcjonującej teorii to odczuwać mailing sam na życzenie taniego ustawił tam blaszkę wiedząc, że nie przetrwa upływ czasu po prostu może tak proszę o własnych językowo wyrafinowana zemsta czarnoskóra postać to jest ciekawe, bo jak pan spojrzy na drugą stronę czy na stronę potępionych to też pan czarnoskórego odnajdzie prawda mamy go i po 12 stronie wśród zbawionych od potępionych to jest to jest ciekawy dowód po pierwsze, czy na to, że już kontakty z Afryką no i wielowiekowe wtedy istniały i że życie Afrykańczycy byli byli częścią ich świadomości Europejczyka, który się z mistyką, bo przyzna pan, że soczyście z obaj nominowani nie po prostu nie tylko mają ciemną karnację rzeczywiście ma te charakterystyczne dla Afrykańczyków rysy twarzy widać tu jakiś jakiś model pewnie był dostępny Berlinowi w natomiast to co jest z ważniejszych pewnie z punktu widzenia całego sensu tego tego tego dzieła to jest to, że oni podobnie zresztą wszyscy inni jak się przyjrzeć bohaterowie tego obrazu ale, ale ci 2 Afrykańczycy szczególnie silnie akcentują powszechność sąd, że sąd dotyczy wszystkich ludzi wszystkich nieważne czy czarny biały czy kobietą czy mężczyzną czy jesteś świeckim duchownym w tamtych czasach duchownego można byłoby trudno nauczyć choćby przez przez tą sur prawda, gdy widzi pan prawda niektórzy z tych potępionych, ale podobnie jak też niektórzy z tych zbawionych na tych charakterystyczną wygolone kółko takie prawda mało się źle w dzieci nie mam na to jest jeszcze inna to jest jeszcze na chęć do dzisiaj nierozstrzygnięta w jaki w, jakim stanie by dokonać się to zmartwychwstanie czy związkach ktoś stracił w wypadku nogę to czy zmartwychwstanie jako jedno nogi jako dwu nogi, jeżeli ktoś właśnie przykład umarł wykluczyły zapraszał 90 lat czy bardzo się jako 90 laty czy raczej ten obraz pokazuje nam, że ówczesna wizja z stawiała na takie rozwiązanie, że będziemy w jaki iż takim raczej rozkwicie swoich sił prawda mamy też starszych ludzi, ale nie jakiś zupełnie mapę starców ma pan swoje ulubione postaci na tym obrazie w co pewnie jest wiele postaci, ale może szybko, że od orzeczenia albo pomimo powszechności zbawienia to 1 rzecz bardzo ważna jednoczy bardzo ważne, że nie tylko mamy tutaj młodszych starszych kobiet dzieci tak samo teraz do teologów pewnie pytanie, bo do tego, że jeszcze nie są do końca świadomy prowadzona do końca może jeszcze swojej decyzji nie podejmują może dopiero osiągnąć jakiś wiek, żeby mógł być poddanym sądowi, ale też my też nie chcę nie chcę teraz zgłosić, którzy zostali na ogłoszenie, że kościół jak teologia teologia musiałby się pan już spotkać natomiast natomiast bardzo ciekawe jest to, że wszyscy ci przedstawiciele różnych kategorii, o których mówiliśmy znajdą już po 1 po drugiej stronie jest też bardzo ciekawe, że nie ma lekarza jest duchownym Tomasz gwarancję zbawienia nieprawda są duchowni zbawieni, ale są też duchu co mężczyźni po 1 bardzo kobiety wolność od mężczyźni kobiety tak samo jest czarny mamy po 1 czarnym po stronie zbawionych potem to bardzo ciekawe to pokazuje, jaką nas nie dość dobre słowo demokrację sądu ostatecznego tak czy i ani ulubiona ulubioną postać postaci w Polski kilka nowoczesnych sondaży chodzi też sobie zakrada często też od, a często jest za dużo powiedziane, ale oczywiście to jest jakaś ulga czasami czasami w szczyt młodość tak to co parę razy na teren jest dostatecznych wspaniały bez związek chronił psychologizowania Zobacz też terapeuta białych chcę do powiedzenia rzeczy dobrze, że to pan, że zasady został wydany w wolą tego nie usłyszą nas w każdym razie w każdym razie tak to są takie postaci, które szybciej kawie mnie ze względu jakieś ujęcie intrygujące w kata postać na pierwszym planie tej kobiety takie podparty prawdo rudowłosy jak dla niektórych tak jakby okiem w w z ręką zgiętą prawą w łokciu, podpierając się o uszy bardzo ciekawy bardzo bardzo takie ekspresyjne ujęcie niesamowite jest też taki przymykając się tutaj u dołu kompozycji ten ten potępiony, którego próbuje się przedrzeć na stronę zbawionych, ale gdzieś tam inne potępiony zazdrośnie chwyta za za łydkę prawda żeby, żeby żeby, żeby się nie udało to też o tym mówimy proszę zobaczyć już jesteśmy w tym miejscu obrazy ukryte 2 postaci tutaj przywołaliśmy proszę czy kapitalnie też mniej pokazał tę różnicę między tą częścią Doliny Jozafata, po której znajdują się zbawieni on jest porośnięta zieloną trawą różnymi roślinami kwiatami lek. Lilia wyrasta z dołu widzimy jakieś niesamowicie kunsztownie wymalowane w szlachetne kamienie gałązki koralowca prawda jest takie bogactwo piękno zasad cały cała ta niebiańska Jerozolima, która wpływa na chmurach też jest w postaci takich z kryształem Górskiego wyróżnienie tych z nas stopni natomiast po stronie potępionych mamy oczywiście to czeluści piekielne te z PUP mienie ogarniającej tych tych tych potem pieców, ale też jeszcze w tej części, którą widzimy właśnie dolinę Jozafata widzimy taką wypaloną jałową ziemię prawdę ta to jest taka metafora życie albo Rud żelaza, które takiemu docent dni w tu może tak może tak natomiast natomiast tutaj właśnie to jest metafora tego co jest życiem śmiercią prawa i działowe ziemia nie rodząca życia żywa z roślinami zielenią i przez 5 postaci dużo nowych bardzo ciekawa jest to taka może ciekawostką to też pokazuje jak w jak historyk sztuki ogląda to z podziałem są takie postaci, które są ciekawe po prostu jakoś to co fizjonomii co nas przyciąga prawda w geście z sensu jak już szóste ułożenie ciała, a są oczy też takie postaci, które są intrygujące ze względu na to co co wiemy o nich zrodzą jakieś tezy, które historycy sztuki postawili i tak już bardzo ciekawą postacią jest ten Apostoł trzeci po lewicy Chrystusa, ale ciekawe, dlatego że w Hiszpanii, którzy jakoś tam są oswojeni z ikonografią chrześcijańską to na pewno wiedzą, że Apostoł przedstawia w ten sposób, jaki jest 12 to 11 ma zarost, a 1 ten najmłodszy Jan Ewangelista jak o tym najmłodsi ukochany uczy on jedynym gładką twarz Jan Ewangelista jest tutaj na tym obrazie prawicy Jezusa nad głową marsz i to jest okej to jest pytanie kim jest drugi i teraz pytanie kim jestem drugi prawda, ale niestety już dzisiaj nie poznawał chodzi Narodzenie wolą rzeczy bardzo boisk jest bardzo ciekawe rzeczy tak odpowiedział, jeżeli mamy coś co wychodzi poza poza normy to stare sztućce zadaj pytanie, dlaczego i pewna odpowiedź, który dobrze Szanowni Państwo to jest taki, że spróbuje się dyskretnie wymknąć z muzeum Narodowego w Gdańsku, gdyż doszedłby do pani widzi pilnował, dlaczego ta jest na miejscu formami to oznacza, że pan wyszedł wtedy cudownie spokojnie bardzo dziękuję pan dr hab. Jacek Friedrich dyrektor muzeum Narodowego w Gdańsku, a też historyk sztuki Instytut historii sztuki Uniwersytetu gdańskiego opowiadał o obrazie Hansa Memlinga sąd ostateczny, który mogą podziwiać państwo muzeum narodowe w Gdańsku dziękuję, a także dziękuję serdecznie zaproszą, a teraz zapraszam na informacje Radia TOK FM o godzinie dwudziestej trzeciej Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: INTERLUDA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA