REKLAMA

O Ig Noblach, humorystycznych odpowiednikach nagrody Nobla, rozmawiamy z Darkiem Aksamitem z Wydziału Fizyki Politechniki Warszawskiej i Marszu dla Nauki.

Homo Science
Data emisji:
2022-09-17 13:40
Audycja:
Czas trwania:
24:55 min.
Udostępnij:

Nasz gość, Darek Aksamit, fizyk medyczny z Wydziału Fizyki Politechniki Warszawskiej i działacz Marszu dla Nauki, co roku uważnie śledzi rozdanie nagród Ig Nobla. Jego zdaniem nie ma chyba wydarzenia, które lepiej popularyzowałoby naukę niż Ig Noble.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry państwu witam w audycji Homo science przy mikrofonie Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski Crazy nauka PL i jest z nami nasz gość Darek Aksamit fizyk medyczny z wydziału fizyki Politechniki warszawskiej działacz fundacji marsz dla nauki czas Darku cześć potwierdzam, że jestem dziś rozmawiamy o ich nogach to sąd humorystyczne odpowiedniki nagród Nobla, a ważne jest to, że wśród tegorocznych laureatów tych nagród znaleźli się Polacy z Warszawskiego Rozwiń » Uniwersytetu medycznego, którzy otrzymali tegorocznego IG Nobla za wykorzystanie lodów krioterapii i o tym właśnie chcemy porozmawiać, ale też porozmawiamy o pozostałych nagrodzonych badaniach i Darek jak co roku śledziło rozdanie nagród Nobla i są to nagrody, które najpierw budzą śmiech apotem refleksja, bo to jest bardzo ważna sprawa, że nie są to takie śmiechu ich tylko w ogromnej większości nagrodzona grodzone są badania wartościowe wykonane zgodnie z metodą naukową i tyle że w pierwszej chwili nieco albo bardzo zaskakujące swoim tematem no to Opowiedz Darku za co w tym roku Polacy dostali Nobla i dlaczego te są ważne badania i tak naprawdę w upowszechnienie ich dzięki tej nagrodzie zrobi bardzo dobrze bardzo wielu ludziom, którzy no właśnie są chorymi ludźmi tak szczerze, że też podkreślamy za każdym razem, że to nie jest tak, że mamy Oscary maliny, czyli że mamy nowele anty Noblem tylko jedne drugie nagrody Nobla i i Noble są bardzo wartościowe są docenieniem ten i też osoby, które są nagradzane i nowelami z radością z dużą dozą humoru też przychodzą odebrać innego grody i wygłosić np. dwudziesto cztero sekundowy wykład na temat swoich badań i da natomiast akcje za jeśli zaczynamy ogólnie opowiadać o badaniach to jakaś komedia na dostali nagrodę, bo przynieśli lody do szpitala dali pacjentom to faktycznie co w tym poważnej nauki adresatem apelacji zrobi dla alimenciarzy otrzymali na zespół Uniwersytetu Warszawskiego Uniwersytetu medycznego, który serdecznie w tym momencie pozdrawiamy zajął się poważnym problemem chodzi o to, że kiedy mamy pacjentów, którzy przechodzą chemioterapię to po takich chemioterapii pojawiają się różnego rodzaju powikłania już dawno było wiadomo, że taka lokalna krioterapia może pomóc łagodzić skutki, tyle że taką krioterapii prowadzone za pomocą kostek lodu to standardowa procedura medyczna, tyle że, o ile można stać kostkę lodu ani przyjemne i temperatura jest też inne po prostu jest uciążliwe, ale musimy pamiętać, że komfort pacjenta no też wpływa na na wyniki terapii i też komfort pacjenta wpływa na to jak on będzie z nami współpracował szczególnie jeśli to jest nasz mały pacjent, więc do naukowcy stwierdzili bardzo prostą rzecz zaraz do niego kostki lodu są zimne lody też są zimne to może oddajmy od razu, że chodzi o łagodzenie dokładnie zapalenia błony śluzowej jamy ustnej to, żeby nie było, że te lody trzeba przykładać do czoła dzisiaj z dokładnie chodzi o błonę śluzową sobą bardzo naturalne że, o ile mało naturalny sanie kostki lodu to bardzo naturalnej sanie loda przez długi czas przez co faktycznie ten efekt terapeutyczny jest się być może nawet lepsze niż z tą kostką lodu mamy pacjenta niech go współpracującego, ale jeszcze uśmiechniętego no i badając wyniki i tej terapii okazało się, że także, że nie go humor wszystkim odprawił na oddziale, ale też wyniki istne wyniki uzyskiwane w w tej terapii i przy okazji właśnie zespół lekarzy chciał też podziękował w trakcie ceremonii restauracji, która dostarczyła na oddział te te lody takiego, zwłaszcza za darmo tam dostarczali, więc to poważny udział zresztą za dodajmy, że cała całe badanie zakończyło się też publikacją ów bardzo dobrym piśmie, więc nie jest to jakieś tam jako zabawę w placówkach jak wszystkim jak wszystkie wszystkie nagrody, które są rozdane są rozdane za jeszcze raz podkreślmy autentyczne badania ze zawsze konkretna publikacja naukowa jest wskazana, że za tę publikację dostaje się tę konkretną nagrodę także prawdziwa nauka, która ma ręce nogi i zmienia na świat no tylko jest do tego ma ten bonus jest środowego Zawada, a jeszcze dodajmy, że te nagrody właśnie Noble są wręczane przez noblistów, czyli laureatów nagrody Nobla ma tutaj tej nudnej poważnej ME i mam takie wrażenie, że z roku na rok i nagroda IG Nobla no zyskuje coraz więcej prestiżu tu się zawsze przywołuje Andrzeja gej ma laureata nagrody Nobla za odkrycie grafenu, który jak zapoczątkował swoją wielką karierę naukową stał się sławny, ponieważ otrzymał Nobla za badania nad likwidacją żaby chyba tak tak i to faktycznie widać też na tej ceremonii, że ona oczywiście z humorem, ale w tym sensie serio traktowana, że tam chcą no goście z najwyższej półki i faktycznie wręczenie nagród dokonują nasi autentyczni laureaci nagrody nagrody Nobla i cała impreza odbywa się we współpracy z wieloma czasopismami naukowymi też odbywała się na Uniwersytecie niestety teraz ze względu na pandemię odbywał się zdalnie, ale tak STS cieszy się coraz większym poważaniem krótko mówiąc tak zresztą przez to, że jest zdalnie to tam odpada cała Syria różnych zabaw towarzyszących temu zwykle te transmisje ciągnęły się w nieskończoność, bo oni tam robi najdziwniejsze rzeczy rzucali papierowymi sama drużyna jest z tego zrezygnowali to, że to, że są online niezasadnie nie znaczy, że zrezygnowali z rzucania papierowymi samolocie kami po prostu wszystkie grupy, które uczestniczyły rzucały w swoim zakresie nagrali filmik i na sygnał wszyscy odtworzyli filmiki reszta jest nawet budujące, że ta tradycja jest podtrzymana tylko, że teraz właśnie zamiast siedzieć na tej sali w stanach Zjednoczonych rzucać w samolocie okiem to pojawiają się filmy kompletnie zewsząd właśnie z o tu Australia tu Tokio tutaj Hongkong tutaj jest kraj w Afryce Ameryce północnej Południowej z całego świata grupy badawcze no mają mają radochę, że angażują bowiem, że straciła chwilowo posadę niejaka miejsc typu, czyli takie standardowo ośmioletnia dziewczynka, która zawsze uczestniczyła w tych ceremoniach i zapowiemy robionych różni ca Maron stacjonarnie dziękuję i rola polega na tym, że jeżeli któryś z laureatów zbyt długo opowiadał swoim odkryciu ona przychodziła zaczęłaś zaczyna się drzeć przeszkadzając mówiły o wygaszaniu, tak więc zostały nagrane w zależności od od roku różne miała techniki, bo w zeszłym roku po prostu bez krzyków stawała mówiła jesteś nudny skończ jest też tak to jest standardowe jest jeszcze, jaki jest koń i próbują ją kółka oraz wytycznymi, ale ten profesor tak taki biedny nie wie co zrobić wszyscy śmieją faktycznie dobrze i kończył teraz zrobili inaczej teraz transmisja była ona za każdym razem, kiedy ktoś zaczyna swoje weto bardzo krótkie wystąpienie to był Stream z drugiej kamery prowadzącego i trzeciej kamery właśnie osoby odpowiedzialnej za pilnowanie czasu 1 pan siedział z wielkimi goglami tak widać było się z szykował, żeby z niego przywalić, a inny jakiś profesor siedział z akordeonem i przerwał w momencie, kiedy właśnie wyznaczony czas minął to ja muszę powiedzieć, że to chyba jest najlepszy sposób popularyzacji nauki jest to absolutnie cudownie wciągająca ceremonia, jeżeli ktoś ma chwilę to niech zerknie na transmisję Rafis transmisje na YouTubie i naprawdę gorąco zachęcamy, bo uważam, że niema lepszej formy popularyzacji nauki niż właśnie podejście takie z luzem z dystansem dystansem do siebie do innych też radę Adrian Budka spraw do tego ta jest jeszcze jedno genialne ćwiczenie, które też myślę, że wszystkim naukowcom powinno się wprost w ramach studiów zalecać do wykonania, czyli są tzw. wykłady 247, czyli najpierw muszę podać pełnym technicznym językiem opis moich badań w 24 sekundy, a potem dokładnie to samo, ale 7 słowach dra Niejestem wstanie tego powtórzyć, bo to oczywiście ludzie się szykują do tego też nie tygodniami, ale zachęcam, żeby odsłuchać tych tych pól minowych wykładów, bo to naprawdę robi wrażenie tak jak z morza do takiego no z tym żadnego języka i do tego, żeby być po prostu precyzyjna nie, ale sądzę, żeby wyciągnąć esencji, bo można coś powiedzieć, więc można odpalić to slajdów, z których nic nie wynika, a można powiedzieć jedno zdanie, które nagle wywraca komu światopogląd i odchodzi, żeby być długo krótko dosadnie no dobra to co jeszcze spowodowało, że park nowość, bo już tam opowiadały o tym, że parę razy rzeczywiście rozbawiły totalnie też co zwróciło twoją uwagę, jakie odkrycia co jeszcze wydać ją w po pierwsze w ogóle program artystyczny, więc też brzegi piosenki różne gry przedstawienie itd. i Grzegorza one bardzo często są bardzo niszowe też bazują na grach słownych, ale jeśli chodzi o same badania to właśnie, żeby podkreślić, że znowu śmiechy, ale są bardzo serio badania ta akurat wczoraj na wydziale fizyki wpadły na kolegę doktora habilitowanego, który się zajmuje fizyką układu krążenia najjaśniej dyskutowaliśmy o pierwszej nagród, czyli z medycyny stosowanej, gdzie naukowcy zorganizowali randki w ciemno i próbowali ocenić, który parametry fizjologiczne tak naprawdę jest dobry, żeby ocenić czyjąś atrakcyjność no i możemy był bardzo się domyślać, że pewnie tak pocenie się czytamy w rytm serca, ale pokazuje, że nie, bo dużo czynników wpływa na każdy z tych czynników, więc one nie są takie jednoznaczne, ale się okazało, że ten, ponieważ byli wszyscy podłączeni też do EKG, że jak para sobie spodobała to zsynchronizować się bicie serc, więc znowu to jest bardzo ciekawy temat w kontekście fizyki układów biologicznych, gdzie następują synchronizację pomiędzy różnymi złożonymi układami no tak koniec końców oni zaprosili na randkę randkę w ciemno, czyli tak naprawdę randki, gdy powinno się chodzić z EKG i gdzieś potem analizować to podwójna EKG czy się synchronizuje nie jest, więc warszawska biologa Adam daleko jakieś powinno być tak np. Tinder jest połączony z zegarkiem, który mierzy jakieś parametry to byłoby bardziej obiektywne, więc by podejmowaliśmy, mimo że pod wpływem emocji to jednak trochę bardziej świadome, a nie losowe losowy wybory natomiast w wyjątkowo dużo też tematów krążyło wokół UN dolnych części ciała powiedzmy i to niekoniecznie ssaków Uściślijmy chodzi o defekt ACo je literą chwali też getta generalnie chodzi o odbyt, ale w 2 różnych odsłonach w 1 chodziło Skorpiony Zobacz nagroda Zoologii nie wiedziałem tego, że Skorpiony mają podobnie jak noża jaszczurki, że potrafią o odrzucić narząd jak jak ogon właśnie, żeby uciec my się okazało, że faktycznie Skorpiony też jak jest łapie za tą końcówkę z żądłem no to, żeby się uwolnić z potrzasku potrafią urwać urwać o sobie i chodzić bez problem w tym, że to nie jest tak matematyczki, które z tyłu mają mają nie tylko Żądło, ale też chociażby właśnie odbyt, więc nagle się pojawia problem, bo nie mają jak dedykować na jej było badanie to jak one dalej żyją znaczy co się dzieje z produktami przemiany materii skoro skoro no no wkładamy jedzenie do układu, a nie wychodzi z niego niska to co się z tym dzieje no okazało, że znowu metaboliczne ciekawe rzeczy tam siedziały łączy, ale przede wszystkim zmieniała się dieta i zaczynała zaczynał Skorpion mniej jeść, więc nową odsyłam do pełni badań natomiast druga kwestia dotyczyła ssaków to są jeszcze możliwych ocen wydaje się, że skargę tragicznie kończy, bo w końcu umiera, ponieważ nie mógł zdecydować, choć bycie z załącznikami należy przedłużyć swoje życie właśnie ograniczał swoją dietę na na pierwszym etapie równo trochę tracił też na atrakcyjności wobec samic zdecydowanie na śmierć w kawie mająca wiele spraw tak to zresztą dotyczy 1 zasiliły konkretnego gatunku, a także duża grupa zwierząt druga nagroda dotyczyła właśnie bliższych nam ssaków naczelnych, czyli ludzi, tyle że przed setek lat, bo chodziło o rytualny nią lewatywę dokonywaną przez Majów, a więc była nagroda z historii i do historii historia sztuki chodziło o to, że właśnie naukowcy badacze tych kultur z Ameryki przypatrywali się dzieło sztuki właśnie przykuły uwagę że, że to wygląd to coś co oni tam widzą no wygląda tak jakby ktoś robił sobie lewatywę i potem połączyli tę wiedzę i też zaczęli drążyć zaczęli jeździć po muzeach wyszukiwać różne dodatkowe kolekcje przeglądać muzealne, po czym zaczęli łączyć tę wie ten ten ten pomysł tę wiedzę ze materiałem doświadczalnym, czyli z obiektami znajdowany mi w tamtych kulturach no w końcu byli w stanie wskazać że, że tak proszę tu jest taka, że coś rodzaju gruszki, czyli tak rurki ze podkom, gdzie można nalać płynu jeszcze dodatkowych mikrobiologicznych analiz można było ustalić, że ten płyn miewał alkohol, więc było ta dodatkowa zaleta wy rytuale religijnym upijali się od drugiej strony w kolejnej części nasz cel naszej audycji porozmawiamy o kaczkach na fali i manekinie łosia do testów zdarzenie będzie mocno zwierzęcą, czyli innymi słowy ciąg dalszy nagród i dno by z 2022, a jest z nami gość Darek Aksamit fizyk medyczny z wydziału fizyki Politechniki warszawskiej działacz fundacji marsz dla nauki zapraszamy za chwilę o informacjach od Radia TOK FM witamy państwa ponownie druga część audycji Homo science i przy mikrofonie Aleksandra Stanisławska Piotr Stanisławski Crazy nauka PL i wciąż Dariusz Aksamit i oparcia się cienie oraz dary jak samice fizyk medyczny z wydziału fizyki Politechniki warszawskiej działacz fundacji marsz dla nauki i Darkiem rozmawiamy o naszej wspólnej ulubionej ceremonii, a nie tylko ceremonii samej idei rozdawania nagród i Nobla, które są takim humorystycznym odpowiednikiem nagród Nobla i ich cechą charakterystyczną jest to, że najpierw mają budzić śmiech potem refleksję i no i zaczęliśmy od Polaków, którzy są tegorocznymi laureatami i Nobla w dziedzinie medycyny powiedzieliśmy sobie też o 2 nagroda związanych z odbytem i defekacją a, ale chcę chętnie przejdziemy również do kolejnych nagród no i tutaj nagroda z fizyki została przyznana za badania nad sposobem wpływania kaczek i możemy zrobić tutaj płynny link że, żeby przejść, bo takie płynne, bo kiedyś była nagroda za badanie Homo chwili nie by nakreślili homoseksualne wśród kaczek, więc mamy od tej, gdzie to defekacji przejście nagle do znowu do kaczek jest jeśli chodzi o kaczki tym razem to to było czysto fizyczne chodziło o to, że kaczki jak jak płynie matka kaczka to dzieci kaczki z kaczątka płyną za nią bardzo konkretnej formacji i jak idą po ulicy to idą w linii, ale jak wpłyną to płyną w takim powiedzmy trójkącie na pytanie, dlaczego obwodnica ewolucja jest nie zostawia przypadkowi, więc badania przeprowadzone właśnie przez naukowców pokazały, że to jest najbardziej efektywne jeśli chodzi o zachowanie energii jeśli kaczka z tyłu i surfuje na fali tworzonej przez kaczkę z przodu, więc krótko mówiąc chodziło oto one optymalizują problem pływania w formacji i znowu możemy się śmierci ktoś tę bada jak pływają kaczki, ale od razu na ceremonii w ramach wykładu podano bardzo konkretną aplikację zamiast budować olbrzymich rosły chorych rozmiarów kontenerowców które, które prują wodę można mieć flotę mniejszych stateczników, które płyną w jak właśnie 1 duży statek, za którym płyną mniejsze statki i łącznie zużyją mniej paliwa, żeby przewieźć tę samą ilość materiałów, więc jest kwestia podnoszenia efektywności jeśli poznajemy kolejne zjawisko, które nam to umożliwi nawet widać, że w ogóle ptaki świetnie znają się na fizyce się zdają się na fizyce cieczy, ale również na fizyce gazu nowa właściwie chyba podobne zjawisko Darku będziesz wiedział najlepiej jest wykorzystywane przez ptaki lecące w kluczu nie jestem pewien czy ja się na tym będę słabo znał, bo nie jestem ornitologiem, więc odsyłam pewnie do znanego tutejszym Ks Biniaka natomiast iż, żeby było latanie kluczem też jest badane przez fizyków, ponieważ to jest kwestia samoorganizacji bardzo skomplikowanej struktury jeśli mówimy o takich olbrzymich stadach i też właśnie w ramach fizyki układów złożonych bada się takie struktury jak właśnie mur rację szpaków czy jak wielkie ławice ryb jak to się dzieje, że one są w stanie właśnie uniknąć np. atakującego rekina i te modele matematyczne, które się tworzy na bazie ich zachowań te algorytmy potem no mogą chociażby posłużyć temu, że mamy kolumnę autonomicznych pojazdów nagle, a Niewiem pada drzewo i jak maja ma kolumna to wyminąć jak małe jednostki tworzące większy układ mają się zachować, więc musimy ich koniec końców ratujemy komuś życie to w takim razie, zostając w świecie zwierząt Łoś mianowicie test łosia ktokolwiek miał coś wspólnego z motoryzacją usłyszało tym teście łosia, który z grubsza polega na tym, żeby coś przy dość szybkie, że gwałtownie ominąć, o co chodziło zgłosił mi zimno blach no tutaj sprawa jest znowu 1 rzecz oryginalna jest taka, że w tym wypadku nagrodzona była nie publikacja naukowa wy czasopiśmie, ale praca magisterska, więc pewien pewien Szwed właśnie w ramach pracy magisterskiej miał za zadanie zbudować fantom łosia na potrzeby robienia takich crash testów więc, ponieważ szczególnie w Szwecji łosi jest na tyle dużo, że wypadki z łosiami zdarzają się w relatywnie często no to chodziło o to jak optymalizować samochody też jak się zachować w razie wypadku, więc krótko mówiąc chodziło o to, żeby z odpowiednich materiałów zrobić odpowiednie i odpowiednich rozmiarów no model łosia, który następnie tak można było wziąć wjechać, więc po raz kolejny praca może śmieszna, ale koniec końców dla dla kierowców bardzo ważna no i jeszcze praca związana ze szczęściem, ale co prawda nie jest ta praca z zakresu nauki tak rozumianej jako termin science, ale ekonomi naj tutaj mamy dosyć chyba nie wiem czy mało bardzo optymistyczne wyniki zależy, jakiego punktu widzenia się spojrzy, że nie liczyć się tak naprawdę do sukcesu to ile się na pracujemy tylko o to czy mamy szczęście, bo nie mamy to układy jest bardzo optymistyczna praca dla wszystkich, którzy szukają pozycji w rządzie albo spółce skarbu państwa nie potrzeba talentu nawet lepiej działa szczęście tutaj robią właśnie takie prace, które próbowały to porównać w różnych scenariuszach chodzi o to, że czasem faktycznie ktoś ma talent, ale może mieć właśnie części lub PHO pytanie co jest co jest lepsze w tej symuluje, chcąc przeróżne 1 tysiące scenariuszy wyszło, że jeśli mamy firmę i w tej firmie będziemy kompletnie losowo przyznawać awanse to całościowo się okazało, że performer całej organizacji ten jest jest lepszy jest przewidział, że przez to, że robimy to losowo to na pewno nikogo nie faworyzuje, więc odcinamy nepotyzm to sorry to zła informacja dla ludzi ze skarbu państwa, ale z drugiej strony daje to nadzieje na to, że np. ktoś to właśnie byłby pominięty jednak zostanie doceniony, więc te też przy okazji też były takie bardzo poważne prace przy innej okazji na temat systemu głosowania, więc u nas w Polsce mamy słynną regułę Bonda, gdzie osoba Barty, która zgarnia więcej głosów dostaje nieproporcjonalnie więcej mandatów w parlamencie, więc były dyskusje właśnie czy to powinno być proporcjonalne nieproporcjonalne czy dzielić przy głosowaniu na tam większe mniejsze okręgi jednomandatowe itd. jeden z modeli głosowania był taki że, a może po prostu losujemy przedstawicieli do parlamentu i zupełnie serio to było analizowane bo, ponieważ to rozwiązuje bardzo dużo problemów no łącznie z tym, że rozbija wszelkie trwające przez dekady układy rozbija to nepotyzm, a jeśli każdy z nas jako obywateli może być wylosowany i na 4 lata zawieszam swoją działalność i jestem posłem to też by stosunek do tego zawodu jest jest inny nie ma klasy politycznej, która żyje z robienia polityki tylko faktycznie wtedy ta polityka jest bardziej w rękach ludzi, którzy już muszą tam zawiązywać różne koalicje, ale właśnie mniej wokół konkretnych osób, które chcą się trzymać władzy, a bardziej wokół konkretnych tematów, więc ten system nie został nigdzie wdrożony tak na masową skalę ale, ale faktycznie jest jest jest to rozważane, że potencjalnie on mógł być lepszy niż ten system głosowania, które mamy obecnie, a na pewno też taki system jest odporny na demagogię to, pozostając również przy politykach można powiedzieć, że im również poświęcona była nagroda pokojowa i Nobla, która została wręczona za pracę za opracowanie algorytmu, który pomaga plotkarze zdecydować, kiedy mają mówić prawdę, kiedy kłamać niestety nie mamy już czasu, żeby umówić te prace zachęcamy państwa do zajrzenia do relacji do zajrzenia do artykułów poświęconych właśnie rozdaniu nagród Nobla, a naszym gościem był dzisiaj Darek Aksamit fizyk medyczny wydział fizyki Politechniki warszawskiej działacz fundacji marsz dla nauki dzięki podsumował bym to wszystko zdaniem laureata nagrody z fizyki już nad, zwiększając siłę not Kevin van o tego się trzymajmy bardzo dziękujemy jeszcze raz gratulujemy Polakom za ich lodowe odkrycie państwa zapraszamy akurat na ten temat jest króciutki tekst u nas na Facebooka jest naukowym tam można sobie doczytać zapraszamy, więc również na naszą audycję co tydzień trzynasta 40 w sobotę i teraz czas na informacje Radia TOK FM Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: HOMO SCIENCE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA