REKLAMA

Czy ukraiński pisarz może spotkać się z rosyjskim i podać mu rękę?

A teraz na poważnie
Data emisji:
2022-09-22 12:40
Prowadzący:
Czas trwania:
14:17 min.
Udostępnij:

N początku września w Norwegii odbyło się spotkanie literackie dwóch pisarzy - Jurija Andruchowicza, jednego z najwybitniejszych, ważnych współczesnych ukraińskich autorów, i rosyjskim opozycyjnym pisarzem Michaiłem Szyszkinem.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
gość programu jest Witold Szabłowski reporter pisarz witam witam bardzo serdecznie i twórca Mikołaj 2 tygodnie temu prowadziłeś w Norwegii spotkanie wybitnego ukraińskiego pisarza Jurija Andropowa czas również wybitnym emigracyjnym rosyjskim hal pisarzem Michaiłem Szyszkinem no spotkanie literatów wiadomo, ale ma nikt się nie spodziewał, jaką róże w no przede wszystkim w intelektualnych środowiskach ukraińskich przez niektórych wywoła to spotkanie przykład Oksana Zabużko Rozwiń » ukraińska pisarka uważa, że to skandal i absolutna HOPA ze strony Janukowycza, że rozmawia z Rosjaninem i jak za nic mając tłumaczenie, że ów rosyjski pisarz Szyszkin jest od 1005. roku na emigracji mieszka w Zurychu jest zdecydowanym przeciwnikiem Putina, czego wielokrotnie dawał wyraz w spotkanie ze spotkania jest podwyższonego ryzyka to wiedzieliśmy z organizatorami od początku, bo od pierwszego momentu, kiedy dostał propozycję o prowadzenia takiej debaty pomiędzy wszystkich biłem wszystkim major imam duchowy to od razu powiedział organizatorom, że może takich spotkań w tej chwili odbywa bardzo mało ukraińscy pisarze są zazwyczaj przeciw takim spotkaniom no ale organizatorzy okazało się, że jakoś udało się namówić Jurij Andruchowycz czad zaraz powie można trochę szczegółów ale, albowiem jest tym podwyższonym ryzyku rzeczywiście pierwszy raz w życiu miałem także przykład któregoś dnia z Michaiłem wszystkim pojechaliśmy na fiordy pojechał za nami wóz stajnia kami po prostu jechała z nami policja, ponieważ bali się, że może ktoś go zaatakować natomiast przed spotkaniem ja jako moderator miał spotkanie z panem oficerem policji miejscowej którymi wytłumaczył że, gdyby nas ktoś zaatakował próbował nas z zginąć albo do nas senator wytłumaczono mi, gdzie na sali siedzą w oficerowie policji tam funkcjonariusze policji, gdzie mamy wyjście ewakuacyjne itd. więc to spotkanie podwyższonego ryzyka wiedzieliśmy natomiast chyba nikt nie spodziewał się skali emocji, jakie to spotkanie wywoła Ukraińcach ja rozmawiam z Jurijem Andruchowycz przed spotkaniem i on swoje motywacje tłumaczył trochę w ten sposób, że przecież są Rosjanie, z którymi Ukrainy się rozmawia jest np. Ilja Ponomariow też były deputowany w rosyjskiej dumy stuprocentowy Rosjanin, ale jedyny były członek dumy, który w 2014 głosował przeciwko aneksji Krymu potem musiał uciekać, na który w tej chwili tworzy ten oddział rosyjskich, który walczy po stronie ukraińskiej jest Dmitrij Muratow prawda redaktor naczelny nowej gazety są pizzą jest Michaił Elgin, który codziennie robi wywiady z Ukraińcami, którzy są na wojnie, więc Nowaka z kolei, z którymi się z nawiązką szydzi z tych tzw. dobrych Rosjan mówi, że cóż abstrahując od kina, który w, którego nazywał właśnie dobrym Rosjaninem, z którym do czasu, gdy trwa wojna w Ukrainie w ogóle rozmawiać niepodobna i wiesz nasuwają się taka analogia, bo wszystkim po wielokroć dawał wyraz tego jak bardzo nie jest po drodze z Putinem być może nie jest to jak podkreśla właśnie Zabużko emigrant polityczny na wyjechał się ożenił w Szwajcarii, ale przypomnę rok 2013, gdzie wszystkim odmówił reprezentowania Rosji na bardzo ważnych targach w stanach Zjednoczonych ile to jest taką cezurą dla Ukraińców wejdę ci słowo na chwilę dosłownie to, że ludzie byli wszystkim absolutnie przeciw aneksji Krymu, toteż warto mówić, że to nie jest człowiek ktoś teraz spotkał pod jakiś ruch tylko naprawdę od początku stał po właściwej stronie często nie cierpi Putina no i też nasuwa mi się taka analogia na wiadomo, że dojście Hitlera do władzy została został Toma to sama na za granicą tam pan nigdy nie wrócił do do faszystowskich Niemiec, gdyż był zdecydowanym przeciwnikiem tego reżimu zresztą płacił za to konsekwencje to jest trochę tak jakby właśnie w w pewnym sensie ignorować nie spotyka się nie rozważać w tym czasie z Tomaszem manem ze względu na to, że Niemcy, ale to może powiedzmy chwilę co się dzieje w ogóle Ukrainy, bo rzeczywiście po tej naszej debacie ilość emocji, które wybuchły w środowiskach ekip pisarską intelektualnych jest przy olbrzymia naj do tego stały do tego stopnia, że co ludzie, którzy na Twitterze bądź na TikToku palą książki odruchowy albo odsyłają do wydawcy z jego rodzinnym i Iwano-Frankowsku rozdawano ulotki w jaki sposób można go legalny obrażać tak żeby, żeby nie można być za to pozwanym i rzeczywiście ta burza nie milknie od 2 tygodni co jest bardzo nietypowe dla burz internetowych to znaczy, że dotknęła jakiegoś nerwu dotknęła czegoś ważnego no ja też rozmawiam z Oksaną Zabużko Zabużko to są 3 dni temu, a nami tłumaczyła w ten sposób, że po prostu ukraińscy pisarze przez tyle lat byli zmuszani do różnych debat z Rosjanami rosyjska kultura przez tyle lat była nad reprezentowana w tej strefie międzynarodowej europejskiej jest Rosja bardzo dobrze promuje swą kulturę umieć robić cała Ukraina niekoniecznie to miara przez ostatnie lata, że Oksana Zabużko wykona taki argument po prostu dopóki trwa wojna dopóki jeszcze nie wszystko wiadomo rosyjskich zbrodniach dopóki wychodzą kolejne masowe groby powinno się zrobić całkowity ban na spotkanie z Rosjanami i zdaje się, że ukraińska opinia publiczna jest bardzo bliska temu sposobowi myślenia na, ale trudno posądzić Jurij Andruchowycz czai on w jakikolwiek sympatie prorosyjskie przypomnę, że to jest autor słynnej wnioskowi rady ma najbardziej w ogóle zjadliwe jeśli chodzi o Rosję powieści ukraińskiej no to jest człowiek, który po wybuchu wojny powiedział absolutnie jest to moment, w którym należy przestać czytać Bułhakowa przestać czytać Dostojewskiego i przestać zachwycać rosyjską literaturą, ponieważ to właśnie ludzie wychowani na tej literaturze w tej chwili mordują jego rodaków i myślę, że to, że ten skandal, który wybór Ukrainy jest z tak wielki to m.in. przez to, że Andruchowycz Andruchowycz, który uchodzi za proroka ukraińskiej literatury właśnie za człowieka nieprzejednanego w relacjach z Rosją i myślę, że to, tym bardziej potęguje wrażenie, gdyby poszedł ktoś z systemem spotkał się pan Kurkowska też w marcu za miesiąc po wybuchu wojny i to przeszło kompletny bez Echa tak, ale kurkowi, mimo że jest przewodniczącym ukraińskiego IPN-u jest z pisarzem rosyjskojęzycznym pamiętam powiedzmy nikt za wiele nie oczekiwał natomiast Andruchowycz ktoś chce podkreśla swoją antyrosyjską ości swoją swój wielki patriotyzm wbije mu to po prostu nie przeszło mu to spotkanie w uważam, że te emocje są trochę ponad wymiar olbrzymie, bo wszystkim mówił same przyzwoite rzeczy na tej debacie jak zakładają, że wszystkim nam się prawie popłakał w trakcie debata powiedział tylko nie wysłane listy nie dochodzą no tutaj trudno podejrzewać o no o to, że nie cierpi wraz z kraju z granicami państwa to one toczone wojny wszystkim od początku wojny pomaga Ukraińcom jacyś Ukraińcy cały czas koło niego w domu w Szwajcarii wszystkim do tego przy napisał list, w którym przeprosił Ukraińców, ale przeprosił takimi słowami, że przeprasza głębi serca, chociaż wie, że to co Rosjanie robią w tej chwili Ukrainie nigdy nie będzie wybaczone, bo nie może być wybaczone jak mniej więcej takie słowa powtórzył do Jurij Andruchowycz ciocia w trakcie debaty więc, jakby wszystkim jak za absolutnie zachował się przyzwoicie mówił same rzeczy, które byśmy chcieli usłyszeć od Rosjanina dzisiaj bez absolutnie żadnego zawieszania głosu bez żadnego, ale po przecinku itd. natomiast ja rozumiem też trochę Ukraińców myślę, że też po tej debacie, bo oczywiście śledzę wielką uwagą, jaką jestem to wszystko uwikłany przez to, że debatę moderował Mn rozumiem też ich rozumiem ich poczucie że, że to nie jest moment na jakieś okrągłe stoły na jakieś debaty takie rozważania o pokoju rozumiem emocje, które się pojawiły nie do końca jestem po ich stronie, ale ale, ale rozumiemy no tak tego, że w takiej sytuacji trudno odróżnić tych, którzy no, bo pokazują jasny znak sprzeciwu Putinowi na od tych, którzy w z nim współpracują no tutaj cały czas właśnie do mnie wraca postać Tomasza mana no to jest trochę tak jakby rzucać właśnie kamieniami autora czarodziejskiej góry za to tylko jest dniem, a taką bardzo dobrą znajomą wzrost pisarkę Alisy gani Ewą, która sama stała na placu czerwonym z kartką Krym jest ukraiński jest Rosjanką właściwie z Dagestanu i jest bardzo prosto ważną kobietą, która wiele lat był wiele razy była za to aresztowana na 48 godzin itd. i ja sobie nie wyobrażam np. żeby teraz nie można było względnie Ewą rozmawiać, żeby był jakiś banalną natomiast ja też rozumiem, że Ukraińcy są winnej sytuacji, że to jest jednak jakiś komfort, że my sobie w bezpiecznym wciąż kraju snujemy dywagacje prawne czy Ukraińcy mają rację czy mają emocja, która im towarzyszy jest taka, że nie powinno absolutnie z Rosjanami rozmawiać, choć też mówiono dotyczy oczywiście to nie jest konsekwentne, bo są Rosjanie, którzy mieszkają w Ukrainie, którzy tam prowadzą działalność publicystyczną polityczną i tak też tłumaczył Jurij Andruchowycz, kiedy z nim rozmawiam dosłownie chwilę przed debatą powoływał się na te przykłady choćby ile Ponomariow, czyli pana, który z publicystą politykiem, ale też wprowadzi nowe rekrutacje do tego regionu rosyjskiego, który walczy po stronie Ukraińców Łukasz Ukrainie przeciw Rosji wyjaśniona, ale wiesz tutaj cały czas, bo ta debata też dotyczy, więc Polski no właśnie co zrobić z Bułhakowa Dostojewskim co zrobić wreszcie ze współczesnym teatrem wiesz, który jednak bez Wojaczka wani czy wiśniowego sadu wyobrazić sobie niepodobna prawda czy bez Płatonowa no, więc lat w to jest to dobry w nasz będąc razem z naszymi ukraińskimi braćmi siostrami na też w no jest pytanie okaz zdrowa nie właściwie światowej kultury ja tutaj zakład zgodził z Jurijem Andruchowycz ciem, który powiedział w trakcie tej debaty, że to jednak nie jest dobry moment na zachwycali się rosyjską literaturą poczekajmy aż wojna się skończy posprzątają po niej odbudujemy Ukrainę wtedy zastanówmy czy te dzieła jednak nie są, więc widzimy trochę innym kontekście Andruchowycz mówił zresztą też w trakcie tej debaty, że powinniśmy przeczytać Dostojewskiego, ale przeznacz go z tą wiedzą Rosji, którą mamy w tej chwili zastanowić czy Dostojewski to też jest literatura, która jakieś tam ciemne strony ludzkiej natury nie tylko omawia, ale też popycha do różnych rzeczy nie wiem czy się z tym zgadzam po prostu relacjonuje co co mówił Jurij Andruchowycz w trakcie debaty na co Michaił wszystkim odpowiadał, że nie, że po prostu oddzielmy te 2 rzeczy i oddziały Bułhakowa Dostojewskiego tego co się teraz dzieje buczy ja nie wiem czy to czy to można oddzielić natomiast wiem, że mam interes znajomą, której dyrektorką Filharmonii w Kijowie, która opowiadała, że to dzisiaj mimo ponad pół roku wojny roku ukraińska kultura ma wielkie problemy, żeby się przebić na Zachodzie może zatrudnienia wojska rozumiem ma na co ja rozumiem z tej strony, ale oczywiście nocą Czechow czy Bułhakow do Putina to jest trochę tak jak godzina emisji, jeżeli prawica lewica słuchaj z Kaczyńskim wyżej interesowało Mickiewicza to jest to to jednak rusyfikacja idzie bardzo różnymi drogami i rusyfikacja Ukrainy też postępowała bardzo różnymi również przez piękną literaturę również przez piękne działa również bale również przestać również przez ten mit wyjątkowości rosyjskiej kultury i te, które zresztą w dużej mierze jest prawdziwym być może ale, ale rozumiem, że Ukraińcy mają alergie na bok, ponieważ widzą w tym jeden z elementów wieloletniej rusyfikacji bardzo dziękuję za rozmowę witał się głosy dziękuję pisarz reporter był gościem państwa i moim i to wszystko co przygotowaliśmy dzisiaj dla państwa z Anną Piekutowska program realizował Krzysztof Woźniak zapraszam na informacje Radia TOK FM, a po nich na program połączenie w imieniu Jakuba Janiszewskiego Mikołaj Lizut do usłyszenia, a teraz na poważnie Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: A TERAZ NA POWAŻNIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA