REKLAMA

Polskie rakiety kosmiczne. Jakie są? Kiedy polecą?

Usługi Kosmiczne dla Ludności
Data emisji:
2022-09-25 12:00
Prowadzący:
Czas trwania:
53:40 min.
Udostępnij:

Trzy polskie rakiety mają wkrótce wzbić się w niebo. Wiele je różni, ale cel mają ten sam: przekroczyć linię Kármána, czyli umowną granicę kosmosu. I zaraz potem spaść na Ziemię, bo lot będzie suborbitalny. Dlaczego jest w tym sens? Odpowiedź w podcaście.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dzień dobry mówi inż. Jaśkowiak konstruktor rakiet orbitalnych przyświeca olimpijskie hasło szybciej wyżej mocniej konstruktorzy rakiet słup orbitalnych pomijają pierwszy człon i skupiają się na 2 pozostałych ich wynalazki podobnie jak olimpijczycy sięgają gwiazd, ale znów tak jak mistrzowie sportu nie zostają tam na długo jeśli rakieta leci zbyt wolno to po chwili pada z powrotem na ziemie nie jest jednak bezużyteczne, o czym się w Polskiej agencji kosmicznej prof. Rozwiń » Grzegorz Wrochna czy to mówimy o testowanie aparatury, która poleci na orbitę czy o technologiach, które wymagają mikro grawitacji to wszystko można testować właściwie tak się do szpitala, a poza tym jeszcze mamy zapotrzebowanie na badanie tych górnych warstw atmosfery na badaniu różnych zjawisk, które kiedyś robiło się balonami transfery czynnymi i na tym jak gdyby te możliwości skończyły dzisiaj rakiety suborbitalne te możliwości rozszerza loty suborbitalne od lat leżą w orbicie zainteresowań Polski i najbliższe miesiące powinny przynieść w tej dziedzinie poważne osiągnięcia w niebo wzbiją się rakiety Made in Poland ni 1 nie 2, a 3 dziś o lotach na skraj kosmosu za pomocą rodzimej technologii przyjrzymy się każdemu projektowi z osobna przeanalizujemy wybrane przez konstruktorów rozwiązania znajdziemy podobieństwa i różnice polskie igrzyska rakietowe uważam za otwarte inż. Mieszkowi, kiedy poprzednim razem skonstruowane w Polsce rakieta poleciała w kosmos na czele państwa stał towarzysz Władysław Gomułka od tamtej pory pierwszych sekretarzy zastąpili prezydenci premierzy zamiast do Radzieckiego programu Interkosmos należymy do europejskiej agencji kosmicznej Polak został papieżem kosmonautą, a rakieta meteor 2 AK od lat siedemdziesiątych nie doczekała się kontynuacji jak wysoko udało mi się wtedy wznieść pozostaje kwestią kontrowersyjną i będą teraz dawał szczegóły, bo już o tym rozmawialiśmy polecam odcinek pt. w poszukiwaniu polskiej rakiety kosmicznej i granicy kosmosu do posłuchania na tokfm PL i w naszej aplikacji dzisiaj za granicę kosmosu przyjmiemy linię karmana, czyli pułap 100km nad poziomem morza taką wysokość mają osiągnąć rakiety, których będzie mowa gdyńska firma Space Forest szykuje do lotu Peruna w Instytucie lotnictwa powstaje bursztyn konsorcjum składające się z wojskowych zakładów lotniczych nr 1 wojskowego Instytutu technicznego uzbrojenia i zakładu produkcji specjalnej Gamrat pracuje nad trój stopniową rakietą słów orbitalną w skrócie te Res 3 różne konstrukcje, ale 1 cel wynosić ładunki na skraj kosmosu, zapewniając im krótką chwilę w nieważkości nie chodzi o to by umieszczać satelity na orbicie w tym celu trzeba byłoby rozwinąć znacznie większą prędkość rakiety będą latały do linii karmana i z powrotem na tym polega lot suborbitalny zarówno Peru jak bursztyn wykorzystują napęd hybrydowy co to oznacza silnik każdej rakiety na świecie spala materiały pędne paliwo i utleniacz w wyniku reakcji z dysz pod ogromnym ciśnieniem brygad Strumień rozgrzanych spalin i następuje ruch zwykle jest także albo obie te substancje są cieczami albo obie są połączone w jedno ciało stałe każde rozwiązanie ma swoje zalety wady i istnieje też stosunkowo rzadko wykorzystywana możliwość połączenie obu systemów silnik hybrydowy pracuje na ciekłe utleniacz, iż stały ziarno paliwa albo odwrotnie, ale zazwyczaj właśnie tak Adam Matusiewicz kierownik działu rakiet badawczych firma Space Forest wykorzystujemy silnik tzw. hybrydowy, a więc silnik, który wykorzystuje Regent w różnych Stanach skupienia w naszym przypadku korzystamy ze stałego paliwa ciekłe łączenia czas dokładnie jest to mieszanka wykorzystująca jako główny składnik parafiny jako składnik palny, czyli to jest nasze paliwo oraz ciekły im podtlenek azotu jako uczeń, lecz ceny gazu jest znany bardziej jako gaz rozweselający albo fanom motoryzacji znany jest możliwości zwiększenia osiągów w danym silniku co do zasady silnik na ciekłe materiały pędne jest trudniejszy do zaprojektowania zbudowania, a silnik na paliwo stałe łatwiejszy silnik hybrydowy leży gdzieś pomiędzy nie tak skomplikowane jak gdyby obie substancje były ciekłe, ale nie tak prosty jak w razie zastosowania 1 mieszanki paliła i utleniacza my wykorzystujemy silnik hybrydowy dr inż. Adam Okniński dyrektor centrum technologii kosmicznych w sieci badawczej Łukasiewicz Instytucie lotnictwa, ponieważ jednym z celów demonstracji technologii jak uruchamialiśmy cały projekt było zademonstrowanie, że uda się wykorzystać nowe materiały te inne ekologiczne materiały będę tutaj kosztuje nadtlenek wodoru, czyli utleniacz występujący w stanie ciekłym jest znany z cienia stosowane i brakiem takich satelita nawet kilka dekad temu natomiast nikt na świecie nie przetestował wlocie ani rakietą ani na pokładzie satelity wykorzystanie nowej generacji tego materiału innego tylko wodą, czyli na tym bardzo wysokim stężeniu przekraczającym 98%, a jednocześnie wykazujących bardzo bardzo wysoką czystość stężenie czysto przykładają się na wyższe osiągi, ale też na potencjalny długi czas życia, czyli taka technologia mogła być później też zastosowana na pokładzie satelitów, gdzie czas pana misji to oczywiście wiele lat firma Space Forest i Instytut lotnictwa postawiły na napęd hybrydowy, ale inne materiały pędne Ferrum z pana parafiny i ciekły podtlenek azotu, a bursztyn polietylen i stężonym nadtlenek wodoru najsłynniejszym bodaj zastosowaniem silnika hybrydowego jest rakietą plan o nazwie Space Ship tu musisz o nim słyszeć w ubiegłym roku brytyjski Bogacz Richard Branson przeżył na jego pokładzie suk orbitalne przejażdżkę szumnie na wyrost okrzyknięto w mediach nowym początkiem turystyki kosmicznej w tej konstrukcji także rolny utleniacza odgrywa podtlenek azotu silnik na paliwo ciekłe wymaga doprowadzenia do komory spalania 2 płynów co jest tym trudniejsze im większa ma być rakieta hybryda jest prostsza, bo trzeba zaplanować tylko nad jedną z cieczą silnik na paliwo stałe w ogóle nie wymaga badania się z tłoczeniem materiałów pędnych, bo występują w postaci 1 mieszanki, a jednak konstruktorzy Peruna i Bursztyna nie zdecydowali się na takie rozwiązanie stały materiał pewne nie pozwala nam na włączanie i wyłączania napędu, a w przypadku silnika hybrydowego możemy to robić co więcej możemy zatankować taką rakietę hybrydową maksymalną objętością utleniacza możemy zatankować tylko część zbiornika dzięki temu ta sama rakieta może realizować różne misje wynosić lżejsza ładunkiem może realizować wyższe noty niższe noty właśnie manewrują w tym z zaparkowaniem możemy chociażby realizować pewne, gdyż w Polsce na poligonach polskiej, które są relatywnie małe wielkości czwartą śmieli i jakie nastały materiałowe, która ma maksymalny pułap lotu rzędu 100 km to oczywiście albo byśmy polecieli na 100 km albo byśmy nie realizowali testów, ponieważ nie ma tej możliwości realizacji jedno poznanie sytuację, że tutaj by się jakoś wszystkim odciążał rakiety albo zmieniały kilometr zatem hybryda pozwalano na pewną elastyczność testowania dzięki temu też możemy łatwo testować takie to na niższych wpłatach wielokrotnie niskim kosztem także sposób raz od spalonego silnika na paliwo stałe nie da się już wyłączyć będzie działał dopóki starczy mu mieszaniny materiałów pędnych skoro nie ma cieczy niema też zaworów, które mogłyby odciąć dopływ paliwa i utleniacza do komory spalania i to jest powód techniczny by utrudnić sobie życie i rozwijać jednak napęd hybrydowy jest też powód z zakresu bezpieczeństwa higieny pracy najprostszym rozwiązaniem byłoby sięgnąć po silnik na paliwo stałe, ale po pierwsze takie silniki w tej skali przynajmniej co trudno osiągalne w Polsce jeśli są to mamy pewne ograniczenia natury prawnej, bo to jest to jednak beczka prochu mówiąc kolokwialnie są materiały wybuchowe, a więc posiadanie posługiwanie się nimi jest obciążone pewnymi zobowiązaniami prawnymi jak również pewnym ryzykiem exposé silnika na paliwo stałe jest znacząca wybór takiego silnika nie wiem na wyrzutni np. to by było totalne zniszczenie wyrzutni całej infrastruktury naziemnej znamy hybrydy z wybuchów nawet w tej pełnej skali w skali głównego silnika czyni się w 1000 zdarzył nam się wybuch chyba pierwszym albo drugim teście na hamowni no ale de facto pękła rura rura wypadła z hamowni są zniszczenia, które powstały no, więc bezpieczeństwo też jest bardzo ważnym kryterium doboru takiego nie innego numeru ani podtlenek azotu ani parafina, czyli materiały pędne wykorzystywane przez z tej sfory w rakiecie Perun nie należą do substancji szczególnie niebezpiecznych można je bez bólu głowy bez specjalnych pozwoleń kupować przechowywać badacz łączą się dopiero w komorze spalania dając piorunującą reakcję inaczej ma się rzecz z paliwem stałym, bo w tym przypadku chodzi po prostu materiały wybuchowe zmieszany razem i gotowe do odpalenia należy się z nimi obchodzić wyjątkowo ostrożnie, bo bardzo niewiele dzieli je od eksplozji zresztą ostrożność nie wystarczy potrzebne są papiery a kto umie i ma prawo posługiwać się takimi środkami oczywiście armia mówi dr inż. Dariusz Sokołowski kierownik pracowni techniki rakietowej w pionie rozwoju wojskowego Instytutu technicznego uzbrojenia, który należy do konsorcjum pracującego nad trój stopniową rakietą Super witano jakąś myśl techniczną wymienia użyliśmy całego paliwa rakietowego konstrukcje silników rakietowych na Starym koniom pętle naszego punktu widzenia i naszego doświadczenia, bo to najtrudniejszy wybór też najbardziej perspektywicznych wiele weźmy się na napęd hybrydowy żaden sposób tego, że on później sami sobie trudne, a w naszej optyce, czyli wojskowego studium technicznego uzbrojenia nie polskiego króla Jana pieśni perspektywiczne z powodu swoich niskich osiągów formami uregulowaniem biura tego rozwiązania niskich kursów tego na każdą problemów z przechowywaniem utleniacza z powodu przedawkowania go mamy doświadczenie w pracy z materiałami wybuchowymi paliwami rakietowymi co pozwala nam na używanie paliw stałych rakietowy, które mają bardzo wysoką gęstość energetyczna co pozwoliło nam wybudować 3 nasze mniejsze silniki bardziej efektywna lepiej dla nas jest to naturalny wybór nie mamy ograniczeń, które mają inne firmy plan zdaniem promuje przechowywaniem prace nad takimi materiałami tutaj aż tyle lat poprzednio i toteż nasz odróżnia od innych podmiotów, które zajmują się podobną działką w Polsce dużo wątków stopniowo je rozpoczęciem trójstopniowy rakietę lub orbitalna dość generyczne nazwę dlatego wzorem twórców będę się posługiwał skrótem Ts to najświeższy spośród 3 projektów jakich dzisiaj rozmawiamy i jedyny, który nie wykorzystuje napędu hybrydowego, a jedynie silniki na paliwo stałe paliwa jest to klasyczna mieszanka w oparciu o tak grać postaci na tle rano amonu i pyłu aluminiowego jako paliwa oczywiście, żeby wytworzyć paliwo, po czym dodaje, że 10 składników, które wchodzą do tego procesu, ale już nie, choć masz tak głęboko szczegółowe paliwo na bazie na Clara Romano Tuvalu liniowego oraz pisze syntetycznego w Polsce powstają, więc 3 Soup orbitalne rakiety kosmiczne projektowana wojskowym Instytucie technicznym uzbrojenia Teresy opiera się na silnikach wykorzystujących paliwo stałe Instytut lotnictwa w bursztynie i firma Space Forest w Peru nie zastosowały z kolei silniki hybrydowe Dariusz Sokołowski z WITU tłumaczył decyzję o zastosowaniu silnika na paliwo stałe osiągami, które sprawiają, że jest bardziej atrakcyjny niż alternatywa w postaci hybrydy, żeby się temu przyjrzeć potrzebne będą 2 pojęcia ciąg i impuls ciąg jest siłą, z jaką napęd sprawia rakietę w ruch upraszczając można powiedzieć, że im większy ciąg tym większe przyspieszenie w silniki na paliwo stałe wygrywają w tej konkurencji z silnikami na paliwo ciekłe dlatego właśnie rakiety wyposaża się często silniki pomocnicze na stały materiał pędny tak było choćby w przypadku wahadłowców kosmicznych główny człon pana ciekły wodór ciekły tlen, a 2 dodatkowe bus stery wspomagały prom w początkowej fazie lotu od tej zasady są oczywiście wyjątki, ale generalnie rzecz biorąc silniki na paliwo stałe zapewniają większy ciąg niż te na paliwo ciekłe jest jeszcze 1 rzecz do wzięcia pod uwagę wiele zależy od tego jak długo silnik jest w stanie wytwarzać ciąg czasem lepszy jest słabszy napęd, który potrafi działać długo niż bardzo mocny, ale krótkotrwały ciąg razy czas działania daje impuls, czyli poniekąd sumaryczną siłę napędu albo mówiąc bardziej matematycznie jeśli ktoś lubi takie rzeczy chodzi Całka siły po czasie w projekt Ts zakłada całkowity impuls rzędu 11 000 000 mega Newton sekund konstruktorzy ze Space Forest deklarują, że impuls Peruna będzie wynosił 1 200 000, a więc przewaga jest po stronie rakiety hybrydowej przynajmniej w tym konkretnym przypadku z możliwością napędu wiąże się kolejna różnica między Teresy, a pozostałymi 2 rakietami konstrukcja wojskowego Instytutu technicznego uzbrojenia ma 3 stopnie, kiedy pierwszy silnik zużyje całe paliwo pusta już wtedy dolna część rakiety odłącza się pracę podejmuje druga środkowa, kiedy ona też opróżni sytuacja się powtarza i działania budzi się stopień główne, czyli trzeci myśli narodowej może pracować 4050 taką wyszli na paliwo stałe średnicy, którą przejęliśmy, czyli 300m pracujemy 99,5 sekundy to powoduje, że bardzo szybko wypracowuje paliwo i generuje życiowe to powoduje duże przyspieszenia na karcie dużej prędkości w nich warstwach atmosfery, które są bardzo nieefektywne, dlatego że mamy problem z bardzo dużym oporem aerodynamicznym, który powoduje ogromny ogrzewanie się powierzchni natarcia czy nowsze przekładów co powodowało duże problemy z zakażeniami szpitalnymi dlatego zdecydowaliśmy się na podzielenie tego aktywnego odcinka lotów na 3 zespoły napędowe, które pozwalają nam budować tą prędkość gęstych płatkach atmosferę, żeby nie przekraczać tego progu 2 Machów, czyli 26150 lat na sekundę, a ostatni człon uzyskuje prędkość już 1500m/s i kończymy pracę trzeciego stopnia przed osiągnięciem granice, które tracimy możliwość sterowania dynamicznego po ustabilizowaniu w tej chwili wykonujemy lot swój realistyczny notą docelową wysokość powyżej 100 km, aby tam pograł uwolnić ładunek badawczy, która jest naszym mailowe podejmowanie pracy przez kolejne stopnie Ts brzmi jak długotrwały proces, ale tak nie jest w sumie silniki pracują przez mniej więcej 30 sekund pomiędzy odpalaniem poszczególnych stopni następuje krótka przerwa, kiedy rakieta leci bez napędu w ten sposób konstruktorzy kontrolują jej przyspieszenie mogą zdecydować, jaką prędkość osiągnie na danej wysokości w końcu, gdy wzniesie się na jakieś 25 km paliwo się kończy i resztę drogi ku linii karmana te Res pokonuje już siłą rozpędu w Peru i bursztyn nie wykorzystują podziału na stopnie silnik hybrydowy da się kontrolować, zwiększając albo, ograniczając dopływ utleniacza inaczej niż w przypadku silnika na paliwo stałe, który jak powiedzieliśmy po prostu musi wypalić cały materiał pędny ciągu w zasadzie nie da się regulować silnika wyłączyć nadzieję, że podążać hybrydowe bursztyn imperium nie dzielą się na stopnie Teresa ma po 1 silniku na paliwo stałe w każdym z 3 stopni, a teraz skomplikuje ten obrazek oprócz silnika hybrydowego członie głównym Instytut lotnictwa wyposażył Bursztyna 2 silniki pomocnicze po lewej po prawej stronie to właściwie 2 dodatkowe rakiety, które wypełnia stały materiał pędny zwiększają siłę ciągu ułatwiają przyspieszają start, ale równocześnie sprawiają, że cała konstrukcja robi się dużo bardziej złożona, a przy tym są niecodziennym rozwiązaniem jak na rakiety suborbitalne ponownie Adam Okniński zgadza się w przypadku takich słów szpitalnych jest faktycznie konstrukcja zdecydowanie niestandardowa zwykle dąży się ostatecznie do uproszczenia te takie też mnie tak małej rakiet natomiast powód jest taki, że jest to pewien demonstrator technologii i my jako jednostka bazująca na badaniu i rozwoju nowej drogi wdrażano też listy raju krajowego europejskiego przemysłu chcemy demonstrować jak najwięcej technologii, bazując na 1 Platformie faktycznie my rozwijamy i oddzielnie właśnie tak mogę tylko jeśli zostały materiałów pędnych hybrydowych silników wspólnych komponentów typu komponenty kompozytowe zawory i wiele z tych efektów demonstracji także ślubnych na poprzednich wersjach rakiety Wuszter pozwoliło nam określić na udany europejski i łącznie pewne technologie, które wypracowaliśmy wewnętrzny w Instytucie warto daliśmy je na pokładzie Justyna już generowały blisko 30 projektów zewnętrznych zgłoście pełni fundamentalną rolę w kontekście budowania kompetencji Instytut lotnictwa jest placówką badawczą buduje bursztyny z myślą o zaprezentowaniu opracowanych technologii różnych technologii, a ponieważ silniki na paliwo stałe w przewidywalnej przyszłości nie wyjdą z mody na rynku także w Polsce będzie na nie zapotrzebowanie konstruktorzy postanowili wyposażyć takie te 2 takie booster teraz wszem wobec wiadomo, że potrafią je budować, ale jesteś powód stricte techniczne mianowicie chcemy, żeby ta rakieta miała szerokie zastosowanie zarówno wersji sterowanej jak nie sterowanych wiadomo, że wersja nie sterowana jest wersją tańszą i spełnia wymagania wielu potencjalnych ładunków użytecznych, a w przypadku wersji nie sterowanych chcemy zapewnić wysoką prędkość rakiety przy zejściu złożył je stosujemy za silniki pomocnicze odrzucane po dosłownie kilku sekundach pracy by ta rakieta uzyskała wysoką prędkość przy zejściu z wyrzutni, a główny silnik silnik hybrydowy pracuje około 40 zakończy wysoką wartością dla tak małej rakiety i w tym uwagę by mieć zapewniony stabilny lot stateczny lot, a po drugie, masa startowa tego typu konstrukcji przez panów użytecznym byłaby znacznie większa, gdyby to była prosta rakieta jedno stopniu wersja rozwojowa Bursztyna nazywa się bursztyn 2 AK na pamiątkę Meteora waga, czyli polskiej rakiety kosmicznej z czasów towarzysza Wiesława udoskonalona rakieta ma większe potężniejsze silniki na paliwo stałe, które zapewniają jej lepsze przyspieszenie czy też, posługując się fachową inżynierską terminologią mocniejszego kopa ma też przeprojektowany człon główny tak by lepiej dostosować ją do potrzeb potencjalnych klientów zarówno wersji testowej bursztyn, jakie pustym 2 lata możemy realizować los bez systemu sterowania i stąd też silniki pomocnicze i w tej w tej wersji, bo chcę móc realizować też loty najtańsze PS, czyli rakiety nie sterowanej w obu wersjach rakiety to nowsze taka natomiast tej wersji sterowanej rozwijamy 2 technologie 1 technologia sterowanie aerodynamiczne, czyli sterowanie powierzchniami sterowymi powierzchnie sterowe oczywiście działają do określonego władzom, ponieważ oczywiście miasto z powietrza zmniejsza za spłatę natomiast wystarczą by zapewnić pełną pionizacją lotów kluczowej fazie misji administrator systemu gazu dynamicznego sterowania, gdzie możemy też dokonać pewnej korekcie w trakcie lotu malutkim silnikami raz dynamicznymi, które też pozwalają nam poprawić ewentualne własności lotów mikrograwitacji wyższą jakość tej mikro grawitacji co jest istotne być może nie w kontekście rozwoju rywalizację większości technologii, choć pan wielu ładunków naukowych jest już kluczowe dla wielu naukowców inżynierów pracujących nad tymi ładunkach na razie bursztynem steruje się tak jak samolotem umieszczone na korpusie rakiety płaty czy też lotki mogą się wychylać różne strony i w ten sposób trajektoria ulega zmianie nazywa się to sterowaniem aerodynamicznym drugą możliwością, której bursztyn na razie nie ma jest sterowanie gazu dynamiczne, kiedy zmiany kursu powoduje się za pomocą napędu można w tym celu użyć dodatkowych niewielkich silników zamontowanych specjalnie po to, albo silnika głównego, który i tak przecież wprawia rakietę w ruch produkowany przez firmę Space Forest Adam Matusiewicz opracowaliśmy tzw układy sterowania ciągu, czyli jesteśmy w stanie główny ciąg silnika odchylać od osi, a więc sterować tym ciągiem epoki co umożliwia nam oczywiście sterowanie również, kiedy taki system nie jest integralny to jest system, który można założyć silniki można go nie zakładać nie jest zbudowany tak zostały zupełnie komorę jest w przypadkach nie jest potrzebny sektorowa nie można go po prostu nie implementować tam, gdzie jest potrzebne to od naszego założyć to jest układ takich klapek, które są ruchome i znajdują się na samym wylocie, gdyż tam, gdzie są warunki już takiej na jej jeże to jest chłodno najbardziej przyjazny powiedzmy do takich klatek, bo w przekroju krytyczny mamy bardzo duży przepływ bardzo wysoką temperaturę, więc tam ciężko, aczkolwiek dostosować oczywiście rozwiązanie, które stosowane w dużych rakieta, czyli ruszanie całą komorą spalania jest akurat problematyczne, bo ta komora spalania jest dość duża w hybrydzie zastanawialiśmy się nad tym dość długo my poszliśmy w kierunku tych klatek wylotowych klapy odchylając ciąg pozwalają manipulować strumieniem spalin, który wydostaje się silnika i w ten sposób wpływać na ruch całej rakiety firma Space Forest deklaruje, że terminal w wersji ze sterowaniem gazu dynamicznym jest w stanie sprowadzić na ziemię z dokładnością do 15 km bardzo istotna sprawa, bo poligony w Polsce są raczej niewielkie do czego zaraz wrócimy zwrócić tylko uwagę, że lądowanie odbywa się już bez napędu silniki wyłączają się na długo przed osiągnięciem granicy kosmosu w postaci linii karmana w dół rakieta leci już lotem balistycznym, czyli po torze z danymi wcześniej nie chodzi, więc o osadzenie jej nikt go z powrotem na powierzchni tak jak robi to nie przymierzając SpaceX nie ta skala nie ta technologia w naszym przypadku sterowanie pozwala przewidzieć z grubsza miejsce upadku rakiety spośród polskich konstrukcji tylko Perun wykorzystuje silnik do korygowania trasy lotu teraz tak jak bursztyn nie ma sterów gazu dynamicznych Dariusz Sokołowski z wojskowego Instytutu technicznego uzbrojenia przesuwaliśmy się na sterowanie wyższymi dynamicznymi powiem, że my wewnątrz jako pracę własnych w tamtym roku wykonaliśmy wprowadza jednak dynamiczna wektorem ciągu, ale stwierdziliśmy, że chodzenie tą technologię stanowi bardzo duże ryzyko, a później ciężko jest to wszak już na ewentualne pójście dalej zdecydowaliśmy się na użycie 4 pary granicznych, w których czujemy się bardziej petard nagromadził nakręciło do tej pory oprócz tych prac, które niedawno realizowaliśmy nie było rozwijana wielka nasza praca własna była tak po rozpoznaniu bojem ustaliliśmy, że tematy zbyt skomplikowane i będzie tak skomplikowane sama budowa silnika bardziej i drugiej strony silnik działają krótko wie tak, ale sprawę mielibyśmy szansę wysłanie, czyli się na koncie prowadzi rakieta wtedy jeśli byśmy nie ustabilizowali kraj chory wtedy trzeba ją wykonano obie metody mają ograniczenia, żeby sterować za pomocą powierzchni aerodynamicznych potrzebne jest powietrze rynki tam leżeć w kosmos, więc w pewnym momencie powietrza siłą rzeczy zabraknie z kolei sterowanie gazu dynamiczne wymaga działającego silnika paliwo w pewnym momencie się skończy jeszcze raz zwróćcie uwagę, że mówimy o małych rakietach suborbitalny duże rakiety nośne właściwie co do 1 stosują wektorowa ciągu dysza silnika jest w stanie wychylać się na boki co powoduje zmianę kursu niezależnie od tego, jakim będzie mówimy rakiety trzeba napełnić materiałami błędnymi w przypadku hybrydowych Peruna i Bursztyna blok paliwa, czyli tzw. ziarno umieszcza się w komorze spalania zbiornik tankuje ciekłym utleniacza natomiast ziarno te RS stanowi mieszanka jest w nim paliwo i utleniacz, bo mowa o rakiecie nastały materiał pędny, która składa się z 3 stopni, a więc ma 3 silniki ułożone 1 na drugim i gotowe do działania 1 po drugim, czyli rakietowe ma zakonnik endoskopu leczone po drugie, kolej ma wyższe rakietowe, a w środku na kolokwialnie mówiąc rura, którą jest znałam na paliwo rura jest samonośna kilogramy częścią, którą można powielać i po dołożeniu kopuły jak pomnikiem kopuły mieszał się rakietowego stanowi to całe chcieli co możemy modyfikować korpus pierwszy stopień ma dla takich jak mam drugi stopień 13 to wtedy też ma 1 taki sam, ponieważ silniki teraz mają budowę segmentowe ową można dostosować ilość paliwa, jaką się umieszcza w komorze spalania, gdyż na dole i mechanizm zapłonu na górze zostają bez zmian pomiędzy można umieścić tyle sekcji zawierających paliwo ile potrzeba kiedyś w ogóle już rozmawialiśmy o tym jak wygląda ziarno silnika jak wytwarza informuje na tokfm PL i w naszej aplikacji jest odcinek pt. splątany Gaju dysz i rur, gdzie znajdziecie więcej szczegółów sprawa nie jest prosta kształt ziarna ma kluczowe znaczenie może być bardzo różne, a w dodatku zmienia się w miarę jak ubywa paliwa standardowo jest taki walec z wydrążonym środku otworem, ale rura ten otwór nazywa się kanałem Płomień nowym biegnie wzdłuż całego ziarna na wylot tam właśnie zachodzi reakcja materiał pędny spala się od tego kanału pośrodku kół zewnętrznym ścianką i w ten sposób kanał się stopniowo poszerza aż w końcu jest już tylko kanał bez rury, ale są też inne warianty jak choćby ten zastosowany przez firmę Space Forest w Peru nie my korzystamy z systemu nazywanego ranczu, czyli mamy zewnętrzną rurę, ale wewnątrz tej rury znajduje się jeszcze jeden z rdzeniem, więc kanał, którym płynie uczulenia wewnątrz, którego zachodzą reakcje jego przekrój ma kształt pierścienia mamy taki 35, który wykonany w okresie tego samego materiału temu ma tytuł konstrukcję nośną wewnątrz, żeby się po prostu trzymał mechanicznie, więc mamy takich świń wewnętrznej z zewnątrz były plus jest taki że, o ile wypalając od zewnątrz z zewnątrz samo rurę to powierzchnia przekroju nam tego kanału bardzo rośnie co ma negatywny wpływ, jeżeli mamy w środku rdzeni to teraz mamy taką sytuację, że powierzchnia rdzenia nam będzie maleć bądź robi coraz mniejszy w czasie pracy silnika natomiast powierzchnia tej rury zewnętrznej rośnie, bo ten kanał ulega poszerzeniu i te procesy w zasadzie się znoszą w związku z tym mamy cały czas tę samą powierzchnię kontaktu między ocenia czy pani dzięki temu spalanie przebiega w równym tempie bez przykrych niespodzianek ilości parafiny, która wchodzi w kontakt z utleniaczem jest stała albo prawie stała w miarę jak paliwa ubywa zmniejsza się powierzchnia umieszczonego pośrodku rdzenia robi się coraz mniejszy aż w końcu cały zmienia się spaliny, więc właściwie reakcja powinna stopniowo wygasać tak się dzieje, bo równocześnie kanał Płomień nowy poszerza się, kiedy reakcję wchodzi paliwo umieszczone od zewnątrz od tej strony powierzchnię spalania rośnie oba procesy zachodzą równocześnie i wzajemnie się znoszą proste i skuteczne możliwości kształtowania ziarna jest zresztą więcej konstruktorzy Bursztyna wybrali inne podejście jest to działano paliwa, czyli taki blok, w którym mamy szereg kanałów zbudowano powierzchnie spalania jest można wiedzieć, ale przez, które są wydrążone kanały proszę równoległy do osi podłużnej walca mamy szereg tych kanałów cała technologia wytwarzania tego ziarna tego stałego jak na swoje terenu została też opatentowana przez Instytut lotnictwa jak mawiali starożytni inżynierowie z samego ziarna to ich ślepa kura nie naleje koncepcja silnika hybrydowego wymaga by w komorze spalania połączyć paliwo z ciekłym uczenia ciem ten problem nie dotyczy oczywiście teraz, bo jej ziarno jest mieszaniną paliwa i utleniacza za to twórcy bursztyny Peruna musieli znaleźć sposób by materiały pędne wyszły kontakt nastąpiła reakcja jak to zrobić w dużych rakietach nośnych stosuje się potężny turbo pompy, które tłoczą ciecz ze zbiorników do silnika w małych rakietach suborbitalny coś takiego nie wchodzi w grę najlepiej byłoby, gdyby utlenia tłoczą się sam jak w przypadku pełna jest też jeden z powodów, dla których sięgnęliśmy po odpoczynek azotu to umożliwia skonstruowanie takiego systemu samo ciśnie Wiącek to znaczy jeśli nie opartym o naturze pokojowej to jest około 50 barów jest to bardzo dobra wartość wystarczy taki podczas egzaminu zbiorników i otworzyć zawór, który prowadzi do komory spalania dalej no to ciśnienie pod ręką powoduje wtłaczanie tego odcinku do komory spalania bez użycia żadnej pompy żadnych dodatkowych urządzeń ten system jest tak proste jak to tylko możliwe po tlenek azotu jest gazem można go Oziewicz i skropić, ale jeśli temperatura wzrośnie natychmiast zacznie wracać do stanu lotnego i dobrze ciśnienie, które się w ten sposób wytworzy będzie pchało się czy do komory spalania bez użycia dodatkowych mechanizmów ze zbiornika dostajemy się 1 portem 1 utworem natomiast co się dzieje w komorze spalania w najprostszym przypadku, a my jesteśmy blisko takiego najprostszego przypadku to jest prysznic, jeżeli pan sobie wyobrazić to co mamy prysznic, więc po prostu dużą płytę z wieloma twórcami to jest ten sam układ nasz zyskiwać w pewnym uproszczeniu wygląda w ten sposób, że to jest płyta z kilkuset małymi otworkami, więc dostajemy taki prysznic uczenia się do wnętrza komory spalania w samo ciśnienie daniem jest pewien kłopot w miarę jak zbiornik opróżnia pary utleniacza muszą wypełnić coraz większą przestrzeń, bo ubywa ciecze, więc ma to do siebie, że wypełnia całą dostępną przestrzeń, ale wtedy spada jego ciśnienie skoro spada ciśnienie to maleje siła pchające utleniacz do komory spalania jeśli maleje siła to coraz mniej materiału błędnego trafia do reakcji jeśli materiału jest coraz mniej to reakcja słabnie, kiedy reakcję słabnie to będę tam widzicie do czego zmierzam wg Adama Matusiewicza nie ma tego złego co by na dobre nie wyszła spada nam również ciąg silnika oczywiście i paradoksalnie jest to też związane z pewnymi zaletami, bo masa rakiety w czasie lotu bardzo nam spada, gdybyśmy mieli stały ciąg to przyspieszenie w rakiecie będzie nam ciągle rosło, a my chcemy utrzymywać na umiarkowanym poziomie nazwijmy to, bo zależy nam na tym, żeby tajną, który będziemy wieść doznawał jak najmniej przeciążeń to są jakieś tam wrażliwe urządzenia no i też mamy taką sytuację, że ze spadkiem masy rakiety zmniejsza nam się ciąg silnika w związku z tymi maksymalne przeciążenia co mnie nieco bardziej skomplikowany mechanizm wykorzystali konstruktorzy Bursztyna, kiedy stanęli przed tym samym wyzwaniem jak tłoczyć ciekłe utleniacz do komory spalania uznali, że powinna go tam spychacz inna substancja w trakcie to jest jeszcze Jovana Helenka pozwala na lżejszą konstrukcja i wysokie osiągi wtłaczane jest nadtlenek wodoru do tzw. złoża katalitycznego i tam rozkładany jest samoczynnie bez otaczania dodatkowego źródła ciepła czy zapłonu samoczynnie sposób reakcji chemicznej głoszonej wodoru rozkłada się na składniki gazowe czy gazowych plany i gazu parę wodną i gazu na temperaturę przeszło 1200 kelwinów, więc w momencie, gdy wlatują już do samej komory spalania, które jest ziarno projekt nowe to ziarno zapala się mną w ułamku sekundy w ten sposób rozwiązuje się za 1 zamachem jeszcze 1 problem za pół silnika do komór spalania dociera Strumień ekstremalnie rozgrzanego tlenu w takich warunkach paliwem mogłoby być cokolwiek, a reakcja i tak zajęć od razu czym działa jak tłok dobrze się do tego nadaje, bo jako gaz szlachetny sam reakcję nie wchodzi tylko pchała nadtlenek wodoru na katalizator i dalej już po składzie na ziarno w przypadku Bursztyna nie ma żadnego prysznica, który równomiernie rozprowadza by utlenia po paliwie Strumień gorącego gazu dostaje się do komory spalania przez szeroki przekrój niewiele wyższy od samej komory w ten sposób utleniacz zalewa całe ziarno wypełnia wszystkie wdrożone w nim kanały i reakcja niemal od razu zachodzi z pełną mocą zapalnik jest niepotrzebny i to zapewnia duży komfort, ponieważ za pomniki zapalniki świeca nowsze systemy nawet systemy laserowe one nie są zawsze taki zawodny w przypadku wielu misji bardziej złożonych systemów rakietowych czy nawet napędów satelitarnych pan niezawodność zapłonu czy nawet pracę pulsacyjny rządu jest tak naprawdę jeden z najważniejszych kryteriów wyboru systemu jest tutaj jest najbardziej to rozwiązanie jest bardzo atrakcyjnej rum ciśnieniu się sam pary utleniacza wtłaczają dzieci do komory spalania bursztyn wykorzystuje Hel utleniacz trafia na ziarno wcześniej katalizator rozkłada go na rozgrzany tlen i parę wodną reakcja zachodzi niechybnie i samoczynnie teraz w ogóle nie mierzy się z tą kwestią zarówno paliwo jak i utleniaczy są w tym samym stanie skupienia, a skoro dysz wydobywa się już gaz pod ogromnym ciśnieniem rakieta nie musi się w górę przed wami konstrukcja hybrydowa bez podziału na stopnie bez silników pomocniczych po tych znakach rozpoznawczych wiadomo, że chodzi o Peru na silnik taka nominalna wartość, którą podajemy używamy do obliczeń to jest 40 sekund pracuje przez 40 sekund w praktyce może pracować odczuwalnie dłużej natomiast to jest specyficzna też rzeczy związane z silnikami hybrydowymi z tym systemem na podtlenek azotu w szczególności w pewnym momencie kończy nam się fan zaczęła, czyli poduszka pary fizycznie nam całą sieć zbiornika no i wtedy mówiąc kolokwialnie lecimy na gazie takiego na gazie on trwa jeszcze w naszym przypadku około 20 sekund natomiast związane ze znacznym spadkiem ciągu no, więc jest płynny dodatkowo chcemy zostawić pewne ciśnienie w zbiorniku, żeby po prostu usztywnić konstrukcję tego wynika także kilka barów chcemy w tym zbiorniku zostawić mamy powiedzmy 40 do 50 sekund lotu silnikowego Rachid rozpędza się w tym czasie do mniej więcej 1,5 km na sekundę dla porównania prędkość pocisku, który opuszcza lufę karabinu wynosi niespełna kilometr na sekundę Perun leci, więc znacznie szybciej, ale wciąż nie rozwija pierwszej prędkości kosmicznej, która pozwoliłaby mu wejść na orbitę, żeby zacząć okrąża ziemię trzeba się rozpędzić do niespełna 8 km na sekundę rakieta orbitalna nie osiąga takiej szybkości w końcu zacznie spadać jeszcze zanim osiągnie najwyższy punkt, czyli apogeum z tej części Perun, która zawiera napęd oddzieli się górny segment, gdzie znajduje się ładunek to nie oznacza, że mamy do czynienia z rakietą wielostopniowe ten od, włączając się fragment na szczycie nie ma własnego silnika, więc nie można go uznać za pełnoprawny stopień rakiety inaczej niż w przypadku Teresy tam każdą kolejną część konstruktorzy wyposażyli we własny napęd segment ładunkowych odczepia się od reszty rakiety czy też zresztą, kiedy od segmentu drogowego, bo w ten sposób łatwiej będzie za chwilę ponownie wejść w atmosferę, gdyby zrezygnować z rozdzielenia rakieta opadała by czubkiem Dodą zbiorniki są już wówczas puste przedział ładunkowy staje się najcięższym elementem i Peru zwróciłby się do góry nogami co jest kiepskim pomysłem, bo opływowy kształt utrudniałby wytracanie prędkości mamy tu rozwiązanie zwane w przemyśle kosmicznym, choć dane biliśmy, czyli taki mechanizm, który z 1 strony ma Super trzymać, a z drugiej strony musi kiedyś puści, żeby te części były w zasadzie swobodne jednak zgodnie z ulgi takie rozwiązanie istnieją na rynku nawet gotowe, ale plaży są kosztowne twarze z naszego punktu widzenia były optymalne, więc zdecydowaliśmy się na opracowanie własnego systemu najkrócej rzecz ujmując jest to układ siłowników hydraulicznych, które trzymają segment sobą moi przez spadek ciśnienia w układzie hydraulicznym następuje opuszczenie tych klamry te segmenty są w stanie się od siebie oddzielić teren z niej korzysta z siłowników pneumatycznych zamiast tego ma materiały pirotechniczne, które zrywają połączenie ze zużytym stopniem wojskowy Instytut techniczny uzbrojenia ponownie postawił na substancje, z którymi ma doświadczenie jak inaczej zarówno rakieta, jaki ładunek w pewnym momencie przestają się wznosić i zaczynają pikować roztrzaskali się powierzchnie zapobiegają spadochrony w przypadku Bursztyna otwierają się dość późno otwieramy pierwszy spadochron małe, które ponownie wytraca część prędkości, a dopiero na bardzo niskim pułapie otwieramy ten finalny duży spadochron, który gwarantuje niską prędkość popadnięcia, która jest bezpieczna nawet przypadku opadnięcia rakiet zarówno na wodę jak na rok skupmy się na wodowaniu, bo to najbardziej standardowy scenariusz rakietę ładunek trzeba wyłowić z morza dlatego dobrze jeśli lądują w przewidywalnym miejscu jest sporo części, które nadają się do ponownego wykorzystania, choć nie należy do nich akurat najważniejszy element, czyli silnik ani w przypadku KRS ani w przypadku Peru ona ani w przypadku Bursztyna silników nie da się ponownie zalać, więc silniki elementy randce, a jednak jednorazowy tutaj ciężko zrobić silnika na paliwo stałe i zadbać o wiele radość myśleli klepali go, czego nam kilka razy odpalić apele zostały, ale pozostałe elementy już tak, dlatego że takie jest cool hermetyczna takie projektują o tyle na początku ona ma możliwość podjęcia dowody ma swoją odporność, która pozwala jej, a pula i wtedy poszczególne elementy jego kontem można odzyskać i integrować kolejnymi zespołami napędowego to obniża koszty operowania tym jest w naszym przypadku niestety musi być to nowa struktura myśmy sami się trochę borykali z dylematami zastanawialiśmy się nad tym jakiś czas wykorzystanie wielokrotne komory spalania niestety mocno komplikuje z 1 strony, a z drugiej strony no wiąże się z dodatkowym ciężarem musi to wszystko cięższym muszą być większe zapasy na wytrzymałości na odporności na obciążenie cieplne no, więc summa summarum poszliśmy w całości komorę kompozytowe ona jest wykonana w prawie 100% z kompozytu co powoduje, że jest Super lekka i ma właściwości operacyjne, czyli właśnie w stanie znieść kontakt wspomnieniem jeśli gdzieś tam to paliwo spalało się nierównomiernie niestety coś za coś ona jest jednorazowego użytku część części zostaje, ale bardzo mało, bo do użytku wielokrotnego nadaje się tylko kopuła dyskowa sam wtryskiwacz no tak pierścień mocujący, który stanowi przejście wtryskiwacza i kopuły dyskowej do części kompozytowych sam kompozytor niestety my go tylko odzyskujemy częściowo był taki kompozyt da się zmielić zastosować jako dodatek do nawijania nowych komór, ale to tak bardziej w kategoriach recyklingu można rozpatrywać niż wielkości użyto krytycznie możliwe byłoby wzięcie odzyskanego silnika zmiana warstwy termoizolacyjnej wewnątrz tego silnika konopny umieszczenie w nim ziarna nowego ziarna polietylenu natomiast my jeśli zyskujemy zyskujemy nic bardziej pod kątem badawcze, żeby wyciągnąć pewne wnioski z punktu widzenia ekonomicznego dla relatywnie małych rakiet przynajmniej w naszej ocenie tańsze okazuje się nie regeneracja tej komory spalania termoizolacji, ale tworzenie no tutaj staramy się stosować wysoko wytrzymałe technologie, ale jednocześnie niskokosztowe stąd też naszą strategią jest niewykorzystywanie silników ponownie w odróżnieniu od pewnych innych komponentów, bo np. najdroższa część rakiety, czyli cały ładunek użyteczny eksperyment przedział sterowanie większości komputer pokładowy samolotu tankowania to oczywiście jest co podlega pozyskiwaniu i tomaszowski właśnie najbardziej każdej misji taki lot ponad linię karmana zwodowanie gdzieś na Bałtyku pozostaje na razie scenariuszem hipotetycznym przypominam, że żadna Polska rakieta nie osiągnęła granicę kosmosu od niemal 52 lat, a w ogóle nie ma pewności czy wtedy się udało to się może zmienić już wkrótce, bo wszystkie 3 zespoły robią postępy i zaczynają mówić o możliwych terminach próby generalnej wojskowy Instytut techniczny uzbrojenia planuje starty Teresy w maju i wrześniu przyszłego roku na razie ma za sobą testy w mniejszej skali była rakieta testowa złota rakieta w skali 13 kolejnych traktowaliśmy wprowadzania cyniczne autopilota koncerty 4 pary dynamicznych silników rakietowych kwatera Peter te informacje w przeciągu roku, które realizujemy zadania na tym obiekcie chcą metr implementowane do rakiety szybko milimetrowej z końcem tamtego roku została zamknięta dokumentacja konstrukcyjna 1 został zamknięty projekt i został zesłany na produkcję poszczególne elementy produkcja trwa lub radcy 9 miesięcy kluczowe elementy zostały dostarczone obecnie przechodzą testy integracyjne oraz funkcjonalna zespołu sterów powody śpiewania oraz silników rakietowych wytwarzamy także silniki rakietowe, które chronią, ale pana naszego partnera tylko stacją, więc do końca roku będziemy bardzo intensywny okres, w którym będziemy przeprowadzać testy laboratoryjne testy poligonowe w poszczególnych elementów już 3 mimo tego, kiedy tej docelowej wprowadzać ewentualne zmiany i początek przyszłego roku mamy, aby wydłużenie rakiet, która będą strzelane w przyszłym roku na trój stopniową rakiety suborbitalne pracuje większe konsorcjum, które do tej pory trzymało karty przy orderach niewiele informacji na temat teraz było publicznie dostępnych dzisiaj nieco rozwijaliśmy mgła tajemnicy zapytałem Dariusza Sokołowskiego obowiązujący podział zadań tu biuro konstrukcyjne, a także odpowiada za przeprowadzenie badań laboratoryjnych badań poligon, czyli jednostką badawczo-rozwojową dalej wojskowe zakłady lotnicze są liderem konsorcjum i odpowiadają za produkcję poszczególnych elementów ich zakupy układy elektroniczne, które zostały wcześniej kupiony przez nas przetestowane większą murowaną działający układ i na tej podstawie przemysł, czyli wyższe zakłady lotnicze nr 1 wykonały swoją część, czyli zakupimy też, czyli nieco nawiązaliśmy pewną taką energię każdy pracuje nad tym co się zna najlepiej chroni produkują jako czujemy prototypu ujemne to tak, żeby nie byli w stanie później wychwalać zakład lub specjalnej Gamrat na ich potrzebach i wymagania zaprojektowaliśmy stanowiska do raty, a także razem szukaliśmy po świecie szczególnie komponentów paliwa rakietowego, a także pracownicy odpowiedzialni za wytwarzanie tego paliwa ilość przemysł wojskowy Instytut techniczny uzbrojenia wojskowe zakłady lotnicze nr 1 zakład produkcji specjalnej Gamrat kwiat polskiej myśli zbrojeniowej mimo tego Ts jest przedsięwzięciem cywilne na tyle na ile dowolna rakieta wypełniona materiałami wybuchowymi może być cywilna projekt całkowicie ten jest finansowane z Narodowego centrum badań rozwoju i skupiamy się na dostarczaniu usług w postaci wynoszenia lekkich ładunków badawczej środków w bankach karierę ale, żeby być całkowicie 4 tu trzeba wyraźnie powiedzieć lekarzu technologie rakietowe technologie podwójnego przeznaczenia, a wymogach projektu mamy komercjalizację poszczególnych rozwiązań jeśli jakaś firma wojskowa broń, której demonów media zainteresowane użycie poszczególnych komponentów technikę wojskowej to jest realizowane, bo powiedział nieprawdę, gdyby nie było jeśli pan pyta czy brak fantazji nasze zrobić tego pocisk rakietowy o umaszczeniu pójść tym to w oparciu o technologie, które rozwiązujemy tak, ale jak zaznaczył jest to projekt euro trójstopniowy rakietę orbitalną te Res powinniśmy zobaczyć w locie w przyszłym roku do tej pory konstruktorom udało się osiągnąć pułap około 7 km niewysoką, ale nie w tym rzecz chodziło o wypróbowanie rozwiązań, które posłużą do przekroczenia linii karmana jeszcze tej jesieni kampanie testową zapowiada Instytut lotnictwa bursztyn też na razie nie osiągnie granicę kosmosu linię karmana oczywiście z planem to na pewno nie będzie ten rok chcielibyśmy realizować możliwie szybko, ponieważ wersja, którą strzelimy no właśnie w tym roku tutaj naprawdę będzie ta sama rakieta, która ma polecieć później najwyższych władz i tutaj przypadku tych wysokich pułapów rzędu 100km na dziś konieczna jest rezerwacja Polakom zagranicznego wynika to od obecnych rozmiarów projektorów krajowych oczywiście tutaj musimy działać zgodnie z procedurami bezpieczeństwa i zobaczył czy będą pewne zmiany pod kątem możliwości właśnie od wyższych w Polsce czy będzie konieczna realizacja lotu zagranicznego świadków zagranicznego tu jesteśmy tutaj uzależnieni od kolejek i procedur tych polityków zagranicznych na szczęście robi się ich coraz więcej w związku z docieramy tzw. nowych i sportu w Europie nie tylko Skandynawia też szereg innych krajów natomiast w tej czy Meksyk wojewodów też swoje obostrzenia ma jeszcze się przygotowujemy tutaj jeszcze dziś o dacie natomiast chodzi o założenia, że w ciągu roku od tej demonstracji na niższym pułapie chcielibyśmy właśnie zrobić demonstrację już finalną, czyli dokonać ewentualnych korekt jeśli będą potrzebne dopełnić wszelkich formalności realizować okna u 18 km luty w kosmos z Polski są możliwe tylko na centralnym poligonie sił powietrznych niedaleko Ustki jeszcze jakiś czas temu istniał tam maksymalnie dopuszczalny pułap, jaki mogły osiągać rakiety nie, łamiąc przepisów Instytut lotnictwa załatwił jednak zniesienie tego limitu formalnie nie ma już przeciwwskazań by zbijać stamtąd na nieograniczoną wysokość są natomiast ograniczenia natury technicznej rakieta musi spaść w miejscu, gdzie nikomu nie zrobi krzywdę wojsko może co prawda zamknąć pewien obszar dla statków tylko, że konstruktorzy nie są w stanie dać gwarancji, że celują z lądowaniem tam, gdzie trzeba lepiej byłoby oczyścić z osób niepowołanych większy teren oczywiście w przypadku rakiet sterowanych można sobie wyobrazić niemal pionowy lot niemal pionowy powrót natomiast przynajmniej, bazując na wytycznych zagranicznych do tego typu loty są dopuszczalne dla rakiet, które było nawet setki lotów w sposób realistyczny i dopiero później test są wykonywane na niższe opłaty, żeby takie tosty realizować to bezpiecznie jest faktycznie dzisiaj te ograniczenia pewne są związane z wielkością poligonu wydaje się, że większość tych kwestii formalnych jest rozstrzygnięta poza ewentualne zwiększenie straszy możliwego upadku albo Ustka albo zagranica centralny poligon sił powietrznych może nie wystarczyć także, dlatego że firma Space Forest też chce lecieć jesienią i plan ma podobne najpierw niższy pułap, a potem linia karmana już za kilka miesięcy zrobimy ląd z mniejszej skali jako pierwszy myślimy o 4050km zobaczymy jak to jeszcze widzi jeśli chodzi o możliwości poligonowe no i po tym pierwszym locie, jeżeli będzie udany co wiezie planujemy lot główny, który tak naprawdę jest zwieńczeniem projektu będzie dowodem na to, że zbudowaliśmy rakiety ono działa to wszyscy coś chcemy zrobić do końca tego roku terminowo jesteśmy związani jeśli chodzi o grafik projektu także projekt musi się zakończyć końcem marca przyszłego roku, więc do tego czasu na pewno musimy wszystko zamknąć nasz pan jest taki, żeby do końca tego roku jeszcze ten pierwszy od przynajmniej wykonać jesteśmy w takim gronie, że nikomu nie trzeba chyba tłumaczyć po co buduje się rakiety suborbitalne buduje się, bo są fajne i kosmiczne chcą szybko wysoko robią dużo hałasu kawał ciekawej techniki inne wyjaśnienia są zbędne ktoś bardziej wymagający mógłby się jednak zacząć zastanawiać rakiety orbitalne wynoszą w kosmos satelity satelity służą do obserwacji ziemi i innych ciał niebieskich zapewniają łączność nawigację, a nade wszystko przynoszą zysk, chociaż rakiety tak jak Peru teren czy bursztyn nie dźwignął niczego na orbitę to ich twórcy mają nadzieję, że też będą na siebie zarabiać, że znajdzie się ktoś, kto zapłaci za możliwość wyniesienia ładunków kosmos na krótką chwilę może to być eksperyment do przeprowadzenia w stanie nieważkości urządzenie przeznaczone do satelitów, które trzeba najpierw przetestować w locie albo sąd da do zbadania górnych warstw atmosfery oczywiście niewiadomą pozostaje popyt na taką usługę czy zapotrzebowanie w naszej części świata i jest na tyle duże by rynek pomieścił 3 polskie rakiety suborbitalne odpowiedzi brak, choć są sposoby by ominąć te kwestie my oprócz dostarczania usługi postacie wygłaszają budynków badawczych także danych cele komercyjne za poszczególne kawałki tej rakiety, czyli poszczególnych technologii opracowanych na podstawie tej rakiety także na rynek cywilny, jaki rynek wojskowy, ale jesteśmy w stanie dostosowywać opracowane przez nas rozwiązania do wytycznych zamawiających i na tym opieramy swoją ścieżkę Marceli do tego przy kilku elementach nie głównym naszym założeniem jest wynoszenie ładunków badawczy bardziej sprzedaż, ale być brokerem technologicznych sprzedaż technologii, które wypracowaliśmy, które są unikatowe i ciężko dostępne, bo firmy z Zachodu jak ze środy nie bardzo handlować te odmiany jesteśmy otwarci trójstopniowy rakieta orbitalna Peru i bursztyn są między nimi różnice napęd paliwo budowa sposób działania udźwig itd. itd. jest też jedno główne podobieństwo mają polecieć w kosmos taka sztuka nie udała się polskiej rakiecie od pół wieku mają rozpędzić się na tyle by wynieść ładunek ponad linię karmana 100 km nad ziemię i zapewnić mu kilka minut w nieważkości aż nie ściągnie go z powrotem Grawitacja Polski to były usługi kosmiczne dla ludności uwagi wnioski reklamacje przyjmuje się pod adresem Piotrka pańską jak małpa to Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: USŁUGI KOSMICZNE DLA LUDNOŚCI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA