REKLAMA

Herstorie: organiczniczki, czyli jak utworzyć związek zawodowy i wychować powstańców

Gościnnie: Wysokie Obcasy
Data emisji:
2022-09-26 15:50
Czas trwania:
39:10 min.
Udostępnij:

Uważały, że ojczyzna jest ważna, ale nie aż tak, żeby od razu z honorem lec w walce z zaborcą. Najpierw - kombinowały - trzeba zbudować solidne społeczeństwo obywatelskie, pomóc najuboższym, wyedukować dzieci i wyemancypować kobiety, a dopiero potem chwytać za broń i robić rewolty. Może dlatego udało im się wychować bojowników jedynego wygranego polskiego powstania. Rozwiń »
Wielkopolskie organiczniczki to siłaczki, które dzień po dniu odwalały ciężką pracę u podstaw. Wbrew zakazowi uczyły polskiego, karmiły biedne dzieci, założyły pierwszy w Polsce kobiecy związek zawodowy, stworzyły sieć podziemnych polskich bibliotek, walczyły o równe płace dla kobiet. Były bezkompromisowe i płynęły pod prąd. Dzięki temu wszystkiemu dorobiły się wielu wrogów w prasie i towarzystwie oraz przydomka "rozczochrane feministki". Ale dziś ich spuścizna jest odkopywana i przywracana nam w nowym kontekście.
W najnowszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk oraz - gościnnie - wydawczyni podcastu Martyna Osiecka - opowiadają o trzech wielkopolskich organiczniczkach: siostrach Zofii i Anieli Tułodzieckich oraz skrajnie niepokornej Julii Molińskiej-Woykowskiej.
Partnerem podcastu jest Pałac Generała Dąbrowskiego w Winnej Górze, organizator konferencji „Herstorie. Praca organiczna kobiet" Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
partnerem podcastu jest pałac gen. Dąbrowskiego winnej duża organizator konferencji Herstorie praca organiczna kobiet zapraszamy na Her Story wysokich obcasów dzień dobry na bramkarzy nawiązek, a ja nazywam się Natalia Waloch dzień dobry witam was kolejnym odcinku naszego podcastu Herstorie wysokich obcasów podcastów, które opowiadamy o kobietach i często mówimy, że są to kobiety, które kopniakiem wyważał drzwi po to, żeby dojść do tego do czego chcą, ale dzisiaj powiemy o Rozwiń » kobietach, które robiły dzień po dniu podkop też po to, żeby dojść do swego celu i zaczynamy dzisiaj tak, że przypomina mi się dowcip, że w Polsce rzeczy mogą się wydarzyć w 2 trybach normalnie i cudem normalnie to jest wtedy, kiedy Archanioł Gabriel albo matka Boska wstępują nie ma i pomagają Polakom np. pokonać wroga np. nad Wisłą, a cudem to jest, gdy Polacy zabierają się z rozmysłem do zaplanowanego działania i krok po kroku realizują dziś wydamy o odcieniach na tapet bierzemy bowiem Wielkopolski organicznie teczki nie martwcie się że, o ile nie jesteście z Poznania i okolic tak jak my, że słyszycie o nim po raz pierwszy, bo jak wielu wybitnych kobiet organicznie teczki też niemal przepadł gdzieś w przyszłości na szczęście pamięć o nich teraz jest przywracana, ale na początek musimy powiedzieć 2 słowa o samym ruchu prace organicznych, bo było to swego rodzaju pospolite ruszenie, ale tym razem pod tym pojęciem dla odmiany nie kryje się rewolucja przewrót ani tak typowo polskie pchanie się na barykady im bardziej beznadziejna tym lepszy nie chodziło o to by z honorem Lec, ale o to, że pod koniec dziewiętnastego wieku była taka grupa Polaków idolek i Polek w dużej mierze z Wielkopolski, którzy uważali, że w obliczu zaborów trzeba działać na rzecz niepodległości nazywali się Organik czynnikami i organiczny ni czka kami polecamy jako ciężarem analityka akcje nie proponowali takiego zrywu jak to zazwyczaj Polacy mieli w zwyczaju, ale budowę solidnego społeczeństwa w skrócie chodziło o to, że najpierw jest solidne długofalowe działanie na rzecz edukacji emancypacji kobiet oraz klasy ludowej zadbanie o wykluczonych, a dopiero potem ewentualna zbrojna walka o niepodległość i nasz dzisiejszy bohaterki to prawdziwe pozytywistyczne siłaczki, która dzień po dniu robiły swoje wierząc, że tylko taki sposób da się dojść do wyznaczonego celu, a jeszcze zaznaczamy jeśli tak jak np. ja na hasło pozytywistyczna siłaczka zmieniać kanał chciałbym zapewnić, że nie będą takie siłaczki, do których przyzwyczaiła nas pisane przez nas literatura będę pełnokrwiste kobiety bardzo ciekawych biografiach i zaczynamy właśnie od Zofii i nie Lead dziecka ich, które urodziły się odpowiednio 1800 pięćdziesiątym 50 trzecim roku ALT Dąbrowie, którą dziś znamy jako Dąbrowa stara były dwojgiem z piętnaściorga dzieci Antoniego plagi pary silnych patriotycznych uczuciach chyba chyba nie tylko patriotycznych powiedziałabym, które to uczucia patriotyczne zaszczepił swoim córkom synom bracia analizą i brali udział w powstaniu styczniowym Antoni za ukrywanie powstańców traci na Pawiak po 6 tygodniach uwolniony powrócił stamtąd złamanym świąt starcem mimo 56 lat wieku będzie wspominać potem Aniela nigdy się nie podniósł i 2 lata później zmarł, a wdowa z dziećmi przeniosła się do Poznania jako szesnastolatka Zofia zdradzające od dawna smykałkę do krawiectwa postanawia właśnie taki sposób zarobić na życie wyjeżdża do Warszawy na naukę a kiedy wraca zakłada w Poznaniu mały zakład krawiecki i z pomocą siostry Anieli rok po roku rozwija biznes idzie to naprawdę naprawdę dobrze, bo od maleńkiego wynajmowanego pokoiku przy ulicy strzeleckiej mrówczą pracą dochodzi do salonu mód bardzo dobrze prosperującego popularnego podobno siostry Tułodziecki po najnowsze wzory modele jeździły do Paryża na nas Zofia nie ma wątpliwości, że praca zawodowa finansowa niezależność są kobietom potrzebny jak powietrze, kiedy na łamach przeglądu kupieckiego ukazuje się artykuł, w którym autor lamentuje, jakim to przygniatającą ciężarem są kobiety pracujące w handlu jak na Lidla, która też przeczytała, że kobieta pracująca to jest przecież dramat tragedia no to starszy pan nad dziecka chwyta za pióro odpisuje od chwili, gdy zmieniający się stosunki społeczne wyprowadziły nieświadomą dotąd kobieta z Zacisza domowego na rynek pracy od chwili, kiedy kobieta samodzielnie zdobywać zaczęła kawałek chleba zrównały się prawa z mężczyzną wolno jej wybierać zajęcia, jakie się podoba i jakiego jest uzdolnioną ze względu na to się o to komu podoba czy nie to jest szalenie współczesna to się w ogóle nie przecież nie dotarło to mogą być napisane dziś może trochę winnej stylistyce, ale absolutnie brzmi świetnie w 1903 roku Zofia zakłada Stowarzyszenie persona żeńskiego w handlu przemyśle, czyli tak naprawdę pierwszy w historii Polski związek zawodowy kobiet i jego działalność była naprawdę szeroka pomagał kobietom szukać pracy te, które nie mogły pobierać nauki dokształcanie z polskiego literaturę, bo tak tak, żeby znać ojczysty język pod zaborami trzeba było mieć minimum warunków finansowych, bo zaborca tego oczywiście nie ułatwiał dziewczęta, których rodziców nie było stać na naukę na pensji czy po kryjomu po prostu uczyły się w niemieckich szkołach no tutaj też pięknie widać jak tu dziecka latała działalność taką stricte społeczną patriotyczną poza tym Stowarzyszenie persona Ojrzyńskiego wspierał też pracownicy podczas sporów z pracodawcami oferowało pomoc prawną szeroko zakrojona była też działalność edukacyjna związana z kobietami na rynku pracy to znaczy zrzeszone w organizacji mogły wysłuchiwać takich wykładów jak w budżecie kobiety pracującej o nowym prawie rzemieślniczą dla kobiet czy po prostu o równouprawnieniu kobiet w dziewiętnastym wieku dodam na początku dwudziestego niestety źródła na temat działalności Zofii łowiecki i związku zawodowego są dość skromne, ale podobno przed pierwszą wojną światową miał umrzeć około 600 Polek co było na tamte czasy dużą liczbą tu dziecka była bardzo jak dzisiaj byśmy powiedzieli lewicowa wtedy takiego określenia nie używano są nie przysparzało jej popularności endeckim wówczas Poznaniu przeciwnie ona sama jak i jej organizacja były pod naprawdę czujną obserwacją mediów i poznańskiego Towarzystwa nie była jego ulubienicą też m.in. dlatego że wiedziała, że po to, by zachować niezależność nie może pozwolić przyłączyć swojego związku do katolickich organizacji kobiecych na co oczywiście organizacje miały zakusy Zofia była katoliczką, ale chciała działać sama i całkowicie na świecką modłę o tym jak bardzo jej umysłu wyrastał na czasy, w których żyła musi świadczyć też to, że w 1907 roku złożyła spółka udziałowi pracownia sukien na pokładzie miała zawodowe krawcowej uczennice, czyli pewnie dziewczyny z takich rzeczy biednych rodzin chorych, którym była sprawczość, bo one się Unii 2,5 roku kształciły, po czym dostawały po egzaminie patent na wy doskonale na krawcowe bardzo ładne i stawał się automatycznie udziałowcami w tej spółce no to olbrzymi awans społeczny finansowy dla tych dziewczyn był, czyli po prostu rzeczywiście realne działania ileś tam jednostek się udało wyciągać prawdopodobnie olbrzymi życiowych tarapatów dzięki wykształceniu i właśnie niezależności finansowej tak no dała możliwość utrzymania się samodzielnego trakt ogromnym darem tak również dzisiaj młodsza siostra Zofii Aniela poza tym, że pomagała jej przy budowie modowego biznesu była nie mniej aktywna jako działaczka dla niej mottem działalności stały się słowa Kościuszki oświata ludu dokona cudu i niesiona nimi młodsza tło dziecka w setną rocznicę przysięgi Kościuszki wraz z kilkunastoma innymi poznaniakami rozdawała dzieciom książeczki po polsku no tylko problem był taki, że dzieci nie były w stanie ich przeczytać no tak być nie może myślę panie zacznę kombinować jak temu zaradzić na jego myśleniu fortel i zakładają Towarzystwo przyjaciół wzajemnego pouczania się oraz opieki nad dziećmi Warta oficjalnie Towarzystwo nie ma absolutnie nic wspólnego z jakąkolwiek nauką, zwłaszcza polskiego po prostu wspiera ubogie dzieci, a na filantropię pruskie władze, aczkolwiek niechętnie pozwalały na poznańskim Polakom, o czym jeszcze powie później no nie podoba się, że Warta działa samodzielnie nie we współpracy z kościołem no jak można dodatkowo chyba jeszcze bardziej, że nie ma męskiego kuratora, udając zwykłą działalność dobroczynną członkini Warty odwiedzają robotniczą rodzinę i namawiają by rodzice posłali dzieci na lekcje polskiego nieoficjalne lekcje polskiego oczywiście, bo oficjalnie no to było zakazane i te dzieci ubogich rodzin uczyły się czytania pisania czytały polskie książki poznawały historię geografię, a także opanowały umiejętności praktyczne tak jak robótki ręczne i warto docenić zasady higieny co nie było oczywista dbajmy, więc o zdrowie fizyczne dla dziatwy naszej wyda bądź mają w dusznych i sklepowych, do których słońce nie zagląda z ciemnych niezdrowych podwórek utworzy miejsca, na których dziatwa swobodnie będzie mogła hasać zaczerpnąć świeżego powietrza skąpa odżywczych promieniach życiodajnego słońca stwórzmy stał ogródki dla dzieci apelowały Marcinki hit jest to on się nieznośny jest dzięki pozytywistycznej okropny paskudny nie cel był słuszny i też bardzo nowoczesny nie tylko Polski historia Sienkiewicz cokolwiek, ale też po prostu taki, że jak należy myć ręce przed 1 no tak, że świeże powietrze, a nie duszna izba przez cały dzień coś nie jest ani dobre dla płuca dla kości dla wzroku tak także nią nowoczesna de facto tak to samo mówią nam lekarze dzisiaj tak wkrótce Warta ma setki podopiecznych w całym Poznaniu działa uwaga 12 bibliotek z polskimi książkami konkretnie z 20 000 polskich książek jedna z takich bibliotek była zresztą w salonie Zofii tło dziecka, która go na ten cel udostępniła system działał także nauczycielki oficjalnie uczyła prywatnie, żeby w razie wsypy nie pogrążać całej organizacji na ich korzyść działał fakt, że były kobietami no i zajmowały się taką naturalną kobiecą w cudzysłowie oczywiście działalnością, czyli opieką nad dziećmi któż mógł podejrzewać nasze kochane panie o wywrotową działalność, a nawet jeśli działo się tam coś nielegalnego to słabe kobiety łatwo zastraszyć groźbami i karami administracyjnymi to były głównie grzywny chyba i faktycznie co jakiś czas władze którąś z nauczycielek zamierzały nakładały karę finansową, ale po początkowym strachu, kiedy trochę nauczycielki bały się jednak to robić to takie akcje tak naprawdę wzmacniały morale członkiń Warty i organizacja sobie prowadzę, ale do przodu coraz bardziej na celowniku była szefowa Aniela Tułodziecka, która kilka razy właśnie Europa się takiej grzywny na któregoś dnia stwierdziła nie płacę i sąd skazał ją na 12 dni aresztu jak się okazało nic lepszego nie mogą się przydarzyć Warce i w ogóle całej poznańskiej polskiej społeczności, bo wieść o tym, że znana działaczka opiekunka biednych dzieci święta nie może się za kratkami lotem błyskawicy obiegła miasto i woła o świętym oburzeniem pod więzienie przychodziły tłumy, a dzień uwolnienia z dzieckiem był dniem prawdziwej demonstracji Solidarności na jej widok posypały się ze strony publiczności najgorętszy powitania okrzyki najczęściej kwiaty większe tłumy zgromadziły się przy ulicy Ogrodowej przed domem pani łowieckiej opisywał głos Wielkopolan Mac obie siostry Tułodziecki były prekursor kami feminizmu na ziemi wielkopolskiej co nie przysparzało im sympatii popularności, zwłaszcza Zofii ona sama pisała tak urządzamy wiece wołają na nas rozczochrany feministki sypią się publiczne napomnienia bardzo się też ochronę seminarium podobają zaadaptuje to sobie i zapamiętam, ale zaczęło się dobrze, bo pierwszy wiec kobiet w Poznaniu zorganizowała Warta w marcu 1800 dziewięćdziesiątego dziewiątego roku i odzew był naprawdę niezły prawdopodobnie, dlatego że na pierwszy plan wybijała się kwestia ubóstwa kobiet dzieci oraz edukacji potem jednak zaczęły się schody i w prasie pojawiło się otwarta krytyka samego pomysłu, żeby kobiety w ogóle się gromadziły publicznie mówiły co myślą dziennik poznański np. pisał, że kobiety powinny być matkami Polkami, a w sprawach społecznych uczestniczyć bez hałasu i bez występowania na arenie publicznej, czyli po prostu w domu trochę późno, jeżeli uczestniczą w domu no i solą wokół poznańskich endeków było też to, że biskup chciał zostać patronem Warty, ale siostry odmówiły przekonaliśmy się bowiem że, uwzględniając rozmaite wymagania księży straciłyśmy swobodę działania ster przyszedł ich ręce, a w żadną miarą nie przestaniemy pisała bardzo słusznie Ania, kiedy siostry pojechały do Krakowa na pierwszy zjazd kobiet polskich, którego Zofia zresztą była współ organizatorką pisano już tak no to jest naprawdę uwagę nie zjazd kobiet polskich, lecz szopka żydowską socjalistyczna Wish miała miejsce w prastarej stolicy Polski czy nie oblały się rumieńcem wstydu ze swoją obecność tam, gdzie socjalizm i żydostwa urągały naszym ideałom to był goniec Wielkopolski dziś mówimy na marksizm kulturowy, ale chodzi o to samo no i co tak rozsierdziło tych komentatorów to, że obecny na zjeździe emancypantki mówił przed równości płac kobiet mężczyzn Janda skandal oraz, że katolicy bez piękny jest największą zaporą rozwoju kultury narodowości w poznańskiem też się nie zmieniono nie swoich głośnych odczytach Zofia mówi o tym, że bierność kobiet jest kulturowo wymuszona ustawia się na równi z dziećmi idiotami przecież to same umysłowo niedojrzałe cudzysłów kobiety to matki tych ludzi co prawa dyktuje to matki cały zastęp ludzi uczonych twórców kultury ludzi robiących genialne wynalazki mówiła, że świat potrzebuje nowej kobiety wolne obywatelki, która jest równoprawną towarzyszką mężczyzny, ale też dajemy zaznaczała solistką nie jestem nigdy nie będę, bo zbyt drogie są ideały narodowe religijne specyficznie rozumiane nie bardzo siostry Tułodziecki, choć do działalności zainspirowała je setna rocznica powstania kościuszkowskiego nie zamierzały iść drogą polskich powstań, czyli szlachetnych zrywów szczytnych haseł i nieodmiennie spektakularnej klęski wolały pragmatyzm metodę małych kroków skuteczne działanie w ramach zastanych warunków w Wielkopolsce pamiętane są dość dodamy protekcjonalnie jako matki chrzestne powstania Wielkopolskiego, bo to ich wychowanków rekrutowali się potem pierwszy powstańcy wielkopolscy, którzy w grudniu 1918 roku chwycili za broń dla odmiany skutecznie jakże to ożywcze, a współpracowniczka łowieckiej Klara Paczkowska zapamiętała rozmowę właśnie z jednym z podopiecznych warte, bo warczał Anki zawsze aktywne zorganizowały wtedy dożywianie powstańców, kiedy ona rozdawała jedzenie podszedł do niej mężczyzna z karabinem powiedział panie mini nie poznaje przecież jestem tym chciałbym jasełek pamięta pani jak nas Niemcy wyganiali soli Bazarowej teraz my ich z Poznania wygrani tych Zofia i nie ma tu radzieckie działały pełną parą do lat dwudziestych dwudziestego wieku obie pozostały niezamężne za to wychowywały razem córkę swojej zmarłej siostry, czyli pary jednopłciowe tak naprawdę wychowująca dziecko brały też pod opiekę inne dzieci w potrzebie na pogrzeb Zofii stawiła się tylko garstka przyjaciół ani ile dla odmiany żegnał ogromny kondukt żałobny ciągnący się ulicami Poznania żegnano ją jak wielką przewodnicy w budzeniu ducha narodu, choć tak na patos widać nie tylko będą Kongresówki Poznania też, a teraz powiemy postaci absolutnie niezwykłej, w której obecność wśród organicznie ciek może dziwić, bo Julia Wolińska Zajkowska ruch pracy organicznej ostro krytykowała zresztą nie tylko ona dużo, że ostro krytykowała o tym powiemy, ale też wykonywała solidną pracę u podstaw o tym za moment Julia Wolińska urodziła się w 1800 szesnastym roku w rodzinie szlacheckiej dostała wszechstronne wykształcenie jako siedemnastolatka na pewno znała już świetnie polską literaturę historię powszechną języki obce są nawet tacy, którzy twierdzili, że była w tym wieku taką czytana inteligentna, że mogłaby z powodzeniem rywalizować z mężczyznami katedrę profesorską jako dwudziesto cztero latka Julia przybywa do Poznania, bo pragnie poznać redaktora tygodnika literackiego niejakiego Antoniego Zajkowskiego, którego wcześniej poznała korespondencyjnie od tego momentu jej życie będzie towarzyszyć wieczna atmosfera skandalu po pierwszym co wzburzyło otoczenie Julia zaraz po przybyciu do Poznania zakłada postępową pensje dla panien, w której zamierza uczyć przedmiotów dotąd uznawanych za typowo męskie, czyli dodajmy tych przyrodniczych czy jak ktoś mówi ścisłych, kto tę osobę miał honor widzieć to może śmiało powiedzieć, że ona z tych dziewcząt porobił wariatki pisała do syna niejaka Apolonia z serwisów Motyl, której matka prowadziła w Poznaniu znaną i bardzo tradycyjną pensje Modlińskiej udało się skompletować naprawdę świetny zespół pedagogów i pozyskać chętnych do nauki dziewczęta, ale jednak po kilkunastu tygodniach szkoła została zamknięta, dlaczego tego do końca nie wiadomo ona sama jako przyczynę podała decyzję władz pruskich nad drugim zdarzeniem, które od razu negatywnie ustawiło do niej poznańską Sophie temu był oczywiście związek z ojcowskim, który miał dla niej porzucił kochankę kochanka poza tym była jego kuzynkę albo była z nim w ciąży albo miała dziecko tego też nie wiemy na pewno w każdym razie skandal wiadomo, że za mieszkanie pary razem no bo aktu ślubu Wojtkowska nigdy nikomu nie pokazała było oczywiście afrontem i odtąd jury odciągnąć będzie opinia niezrównoważone emancypantki ekscentryczni i życie elki dobrych starych zasad co nikomu dotąd podobno nie przeszkadzały oni w ogóle się chętnej oficjalnie ja nie wiem szczerze mówiąc czy się dni by tak ale, ale ona odmawiała, jakby udowodnienia tego ULC ciekawe, że ktoś poprosi udowodnienie sądzę, żeby była powszechna procedura w środku par mieszkających myślę, że ten może nie poprosił tylko po prostu wieś plotki chodzące takie macki wie Siek jutro jest ten, ale swoją drogą ciekawe były naprawdę niewiele wiemy tutaj jest wiele takich luk wejdzie jeszcze, ale wiemy, że mówiono o niej Polska Georges Sand i znowu podobno miała 3 się na krótko pić wódkę palić papierosy i w salonie siedzieć o zgrozo po turecku naprawdę nic gorszego, a w salonie Wojtkowski tam, gdzie po turecku siedziała naprawdę dużo działo para prowadziła bowiem oprócz tego tygodnika literackiego również regularny salon literacki byli w ogóle tak ekscentryczni naprawdę owych czasach był to wyskok, że płacili autorom tygodnika za teksty i przez tę ich kamienice, gdzie działa redakcja, którą Antoni dostał w spadku przytaczali artyści społecznicy literaci nie tylko z Polski też z Europy sami wojsko chce jak w liście do syna pisała jedna z pań Towarzystwa mieli przy wszystkich się całować skandal straszne rzeczy w ogóle ile na równi z Antonim pracowała przy tygodniku pisała teksty polemiki poprawiała i na ogół strzała no cenzorzy nieraz ostrzegali Wojtkowskiego, żeby utemperować żonę, bo zabiera koncesje, a jeśli chodzi o jej przekonania to próżno szukać bardziej radykalny działaczki w tamtym czasie Wojtkowska krytykowała bowiem wszystkich wszystko kler szlachtę konserwatyzm ziemiaństwo toruńczyków zaborcy oraz przywódcy powstania 1800 czterdziestego ósmego roku jestem za postępem prawdziwym nienawidzę fanfaronady postępowej deklarowała i trudno odmówić trzymanie się tej zasady jeśli chodzi o sprawy kobiet to wedle dzisiejszych kryteriów ona nie była jednoznacznie feministyczna kobiety widziała jednak zawsze jako część rodziny, ale i tak na tamte czasy poglądy były wywrotowe uważała np. że sfera prywatna publiczna życia kobiety powinny być równoważnej przenikające się dokładnie tak jak było w jej przypadku no co w czasie, kiedy kobiety był głównie paniami domu i matkami było naprawdę odważną teorię, ale tak naprawdę dla Wojciechowskiej tą jej idée fixe była emancypacja ludu ona nienawidziła kwasowości hierarchy ucisku i właśnie dlatego też krytykowała organicznie dzików i cały ten ruch uważała, że jest on mimo całkiem słusznych założeń elitarny, a jego aktywiści działają co prawda na rzecz ogółu, ale w ten sposób realizują osobiste niekoniecznie altruistyczne potrzebę było w myśl niesienie kaganka oświaty przez dobrą panią ciemna ludowi jest szalenie protekcjonalne no i Wojtkowska akurat powiedziała jako jedno z nielicznych, ale tygodnik niestety z czasem popadł w długi Wojkowic zaś taką nędzę zaliczyli prawdziwy krach ich kamienice licytowano oni zamieszkali w innej jednoosobowej chacie naprawdę oni poszli wlot na przedmieściach, skąd uratował ich właśnie fizycznego wycieńczenia przyjaciel, ale los jednak się do nich uśmiechnął Antoni dostał spadek, więc para mogła wrócić do Poznania i wtedy Julia zaczęła pisać popularne książki dla ludu elementarze nawet podręcznik do Religi Julia mimo tej całej ostrej krytyki kleru była katoliczką i podręcznik trafi pewnie do szkół, gdyby nie to autor miasta Konin opinię na przecież taka skandalistka nie będzie naszych dzieci uczyć, bo tak jest, ale za to udało się naprawdę dotrzeć do nizin społecznych, które ją najbardziej interesowały kilkadziesiąt lat po śmierci Julii Wojciechowskiej jej tekst zanotował Oskar Kolberg i one miały postać popularnych ludowych pieśni śpiewanych w Wielkopolsce ich tematem było oczywiście wyzysk niesprawiedliwość, a wersach nieraz padała taka otwarta zachęta do buntu przeciw panom ciekawe jest jeśli chodzi o Herstorie bojkowskiej, że my w ogóle nie mamy pojęcia wyglądała, bo nie zachował się żadna fotografia ani portret Lucyna marzec kuratorka wystawy takiej bez kompromisów Julia Wojtkowska w dziewiętnastowiecznym Poznaniu sprzed kilku lat mówiła tak Julia Wojtkowska należała do tego pokolenia romantyków bezimiennych konspiratorów budujących ideowców jednodniowych motyli mała na tak relacje oni też są niejednoznaczne Jan Nepomucen Gniewosz uważał ją za młodu dniówkę Piotr Chmielowski pisał z kolei, że nie był to umysł zupełnie deklarowane cokolwiek to znaczy, a nawet zaś miechowska uważała, że Julia była jedyną prawdziwą MR banku w Poznaniu umysłową i obyczajowo na pewno też miała przekraczać siebie samą, bo jako katoliczka przyjmowała w domu np. Jana czerskiego znanego Apostata, który opuścił stan kapłański, żeby być kobietą oraz założył własny związek wyznaniowy najmu też tak znienawidzony że, gdy odwiedził ojcowskich na całą trójkę poleciały kamienie na pewno też Julia Wojtkowska nie bała się wypuszczać na nieznane wody znane są teksty reporterskie co ciekawe napisane po wizycie w zakładzie psychiatrycznym w Owińskach w 1800 trzydziestym ósmy roku Leszek Celej tak tak dokładnie ona psa trzyczęściowy taki artykuł cykle taki z 3 części złożony z meliny podcast mamy tak zachęcamy do wyszukania rozważała jak relacje społeczne wpływają na psychikę ludzi tam pokazywała matkę, której odebrano dziecka kobiety, która popadła w obłędnym po obcięciu Kołtuna, bo tak po prostu wierzono czy tam księdza, któremu nie pozwalano właśnie rzecz się z kobietą zastanawia się jak te normy społeczne wpływają na nasze zdrowie psychiczne no i konstatował też bardzo ciekawie, że nawet w domu dla obłąkanych cudzysłów, bo tak to się wtedy nazywało są klasy i bogaci mieszkają jednak lepiej niż biedni koniec życia już jest równie tajemniczy jak całe życie bo kiedy w krótkim czasie straciła najpierw męża w tym ojca przed cela przeniosła się do Wrocławia zam. u handlarki owocami, które starała się dbać o, marnując gotowej kostką, ale z czasem została jeszcze rozmawiać kilkakrotnie znikała z mieszkania, a wreszcie pewnego dnia znaleźli na polu chłopi i zaprowadzili na posterunek Wojtkowska miała wyrażać chęć znalezienia zmarłego męża wśród żywych po paru dniach żandarmi zawieźli ją do szpitala wszystkich świętych, gdzie stwierdzono w obłokach nie i skrajne wycieńczenia zmarła w wieku zaledwie 35 lat podobno w sali nr 30 i wielu próbowało śmierć przedstawić jako taką odpowiedź z morałem oto jak kończą skrajnie niezależne emancypantki tak no pewnie życie, jakie wiodła nie szczędziło jej stresów, bo to nie jest łatwa sprawa płynąć całe życie pod prąd i robić za czarną owcę w stadzie, a trudno jednak cokolwiek powiedzieć na ten temat całą stanowczością jak mogło mieć wpływ nie wiemy jak wyglądała nie wiemy, gdzie została pochowana z całą pewnością nie wiemy, jaki był jej wewnętrzny świat to też ciekawe wiemy, jakiej sali zmarło jak informacje zostają zachowane i dzisiaj doprosić wy dawczynie Martyna Osiecka, która jest Poznania i która Organic karpie na pewno więcej od nas, bo ja muszę przyznać, że jestem z Gdańska później mieszkał w Kongresówce ja nie znam żadnych kobiet pracujących organicznie w tych czasach powiedzmy jak to jest, żeby w Poznaniu jednak pamiętać, gdyż mając dobry jest wszystkim wie po tak, tworząc już trzeci rok audycje o Poznaniu jest sama dopiero poznaję to niestety są postaci, które dopiero zaczynają być wyceniane na wieś jest tak, że ja sama byłam dzieckiem pamiętam, że moje pierwsze zetknięcie z pracą organiczną to było kiedyś szłam z mamą Alejami Marcinkowskiego i tam jest pomnik Marcinkowskiego ana nim jest duży napis twórca pracy organicznej nie miałam zielonego pojęcia, o co chodzi dowiedziałem o tym dopiero w szkole i niestety wydaje mi się, że większość z nas o rencistach decyduje się dziś przypadkiem, gdyż właśnie usłyszy radio Łódź dziś sam czyta przypadkiem trafi, bo one niestety nadal są takie bardzo bardzo nieodkryte czy właśnie siostry tło dzieckiem przecież postać Zofii tu dzieci, które ich stworzyła pierwszy związek zawodowy dla kobiet w Polsce raz jest dziwne, że kraje są też związki zawodowe, że to jest w ogóle nie znamy historii ona nie jest wiedzą na razie ten sposób dotrą ciekawe jest to zresztą mówiliście, że weneckim Poznaniu ona miała złą prasę oraz uważnie socjalistą, a w tej prasie niszczeją wyzywali od socjalisty to myślę, że to jest kwestia naszej teraz pracy organicznej w Poznaniu, żebyśmy te kolejne postaci wyciągały myślę, że dużo się niestety nie uda, ponieważ no nie zachowały się materiał nie zachowały się źródła tutaj ciekawym przypadkiem są siostry dany one uczyły się w wersji dla dziewcząt Katarzyny po chińskiej same potem przejęły nauczanie historii na e-administrację i nauczanie i przez teściowe przebrnęło około 3000 osób 3000 dziewcząt i ciężko było znajdziecie wiele więcej informacji o tym co tam były ich wspomnienia konkretnych to może dziś jest może w miejsce jest też kwestia odwołania się dowiedzieć pamiątki rodzinne i mam nadzieję, że to jest kwestia kolejnych lat, że te historie są coraz częściej widzą dane między kojarzy historyczne ze szkoły baletowej w Poznaniu, który sam zabiera się dziś wolnej z okazji swoich uczniów i uczennice na wycieczkę po Poznaniu właśnie opowiada też wiem, że ten opowiadał organicznie oczkach, ale to jest kwestia tej naszej pozycji pracy organicznej które, którą teraz trzeba po prostu wyciągnąć no ale to dla mnie wyjątkowe upały wydaje mi się, że stacje przekazanie swojej pracy czujny są to znaczy najfajniejszą przykładem są właśnie te siostry dają żadnej strony najpierw Katarzyna Kuklińska, tworząc pensjonat początkowo nie była tak powiem proporce, ale się zmieniła z czasem zaczęła też uczyć tam też było nauczony Polski zresztą w momencie, kiedy było hasło, że jest kontrola notatki po prostu było szybko chowane do osób z brudną bielizną czy przypadkiem został zięć nie będą zaglądać brudne majtki OFE, więc liczby też popis, narażając się stwarza możliwość nauki dla dziewcząt w języku polskim potem przejęły siostry danych one też by wiadomo, że to było ich sposób na życie, ale z drugiej strony poświęcały swój czas poświęcały swoje bezpieczeństwo w kolejnym dziewczynom, które mogły uczyć izraelskie do i wśród dziewczyn, które do nich chodziły do ich pensji była też Zofia Czernicka przyszła pierwsza poseł zresztą możecie posłuchać tych pieszych poseł czas w jeden z poprzednich odcinków Herstorie wysokich obcasów w no i Zofia z rolnictwem stworzyła zresztą podręcznik jak uczyć dzieci czytać pisać po polsku, bo nie było czegoś takiego, żeby każda pensja jest zdecydowała się na to, żeby uczyć tajnie języka polskiego no to dziś tam każdy robił to po swojemu chciałbym zobaczyć zachował właśnie nic nie wiem trzeba by trzeba by pogrzebać sprawdzić i ona faktycznie udało jej to jakoś wszystko zebrać i stworzyć 1 konkretny nazwijmy to program i dostać przekazywanie po prostu kolejnemu pokoleniu kolejnych osób, które tak naprawdę nie są z nami związane z teoretycznie jest dla nas znaczą przekazujemy wiedzę przekazujemy swój czas energię, poświęcając siebie sposób i nie ma dla mnie jest to co mi się na jej lepiej czują się z pracą organiczną, a która z organicznie czek jest twoją ulubioną taką bowiem wiadomo, że podziwiamy wszystkie, ale zawsze gdzieś tam emocje mną w kierunku, której z osób lecą chętnie jak też ciebie jak wojna się zdecydujemy zawsze tu dziecko czy z nich wszystkich tych wszystkich rolnicy, których znam ja bym chciał poznać wrocławianie są one rozwój nie są to babką, która dążyła do wczoraj doszło do wniosku, że to nie jest ważne, że był obyczaj inna nie pozwalają widzę, że jest potrzeba, że te kobiety muszą pracować muszą utrzymywać muszą się uniezależnić ja chcę im stworzyć ja w jaki sposób ma możliwość to stworzyć, więc ja zrobię ja to wypracuje i po prostu będę robić to może też jest ten nasz poznański etos pracy, że liczby jest jakaś duma z tego, że pracujemy nieważne co robimy tak wartościowe jest to, że pracujemy w ich boli to, że wszyscy z traktu radzieckich nie ma w momencie, kiedy umarła to był pochód biało-czerwona flaga na jej trumnie za nią właśnie szli powstańcy do tej pory na wzgórzu Świętego Wojciecha przy kościele zachował się tablica pamiątkowa, a nie szukałam drogą ze świtu radzieckiej nie ma sensu może euro pierwsza Zofia Zofia jak tłumaczy to, że ofiara nie został zapamiętany interes wydaje mi się właśnie kwestia tradycji do Poznania po prostu o tym nie była mowa w mediach dla porównania Zofia sokolnictwa, kiedy zmarła to któryś z poznańskim był po prostu cała pierwsza strona poświęcona jej zdjęcie było pisane od łowieckiej który, podając też duży artykuł poświęcony jest właśnie taka nauczycielka powstańców, które wychowała ich troje zaopatrzyła też mecze patriotyczne podstawy, a o Zofii był raczej inną wzmiankę, która była w stylu pamiętam, że wykupione właśnie przez ani jej hipokryzję temat jednak praw kobiet emancypacji był dużo mniej popularne proponowanym przez Towarzystwo niż opieka nad dziećmi i patriotyczne działania prawda to są inne czasy i chyba teraz w tym naszym jestem pierwszy wieczór to jest nasza misja, żeby trochę powiedzą jest organicznie, które jeszcze listę są i mam nadzieję, że przy dalszej mojej pracy będę po prostu kolejny widzom dać po świecie system jeszcze żyją na cmentarzach już niestety nie jest to co ITC, a może w częściach nie tak dziś uderzyły po pierwsze, on gości, którzy takie podziemne państwo nowo trzeba jakoś zorganizować w sobotę komplet zorganizować w sobotę po w radzie w tym zakresie drukować książki wtręty to wszystko było takie konspiracyjne państwo, które nie służyło walce zbrojnej tylko przesłaniu kultury Tarnów wydaje mi się Scherzo było to po prostu wyciągnięty z domu to one tym odzywka zajmowały jemy to tytuł jest źle Tomuś piętnaścioro na czele na pewno musiały pomagać w domu na pewno się narażono dziecka były nauczone zresztą sprawę, że mówimy o trasie są z tytułu dziecka są siostry dany jest jakoś to siostrzeństwa misje regularnie przebija czytając o tym, więc po prostu umiał się zorganizować podaż do tego pragmatycznie trzeba to zrobić, więc robimy i to efekt mamy widzimy postulatach ponad druga rzecz jest taka, że one przygotowane z każdej strony pomysł działacze musieli zmagać z zaborcami, ale mieli z tego podeszłam heroiczne benefity własnym otoczeniu one nie tylko musiały z jakąś przechytrzyć tak władze pruskie, ale też przecież kościół atakował prasy atakowane wychodziły poza to poza tą matkę Polkę, która słała syna męża do powstania, a potem ogarniała dworek i była taka właśnie bierna, ale wierna no one wychodziły poza granice swojej płci to też się obrywało musiałby być kobieca niezmiernie siły skoro to nie łamało te klimaty, ale znowu się wydaje on po prostu może te po trochę moje poznaje perspektywa być może my, ale że brały się do roboty twierdziły, że trzeba zrobić by nieważne, że są atakowane tylko jest robota do zrobienia one widzą efekty wśród tych dzieciaków widzą to, że ta praca przynosi konkretne skutki i tyle trzeba torowisk i dla nas na szczęście nie zrezygnowały tylko, że w RPO zależy, która była też bardzo atakowany, bo faktycznie Zofia była przez pismo postęp pisze tam orędownik chyba Wielkopolski, które faktycznie wyją ostrzegały, że robi rzeczy niepotrzebne przecież trzeba skupić się właśnie na tej edukacji patriotycznej trzeba powinna brać przykład innych, które siedzą z tymi dziećmi i jest już pracują to niech pracują nad naszą ojczyznę i po prostu nie widzieli też herb bardzo jest potrzebny też ona pomagała tej emancypacji kobiet, a z rejestru właśnie przecież ani ratusz dziecka byłam przekonana była opisywana była wyniesiona na piedestał, mimo że obyło się, mimo że razem pracowały może było widać wspierały 1 były traktowane co więcej na czele to co pisał też bardziej radykalna artykuły no Zofia po prostu poszła w stronę po spacji ani 1 poszła w stronę edukacji dzieci, więc Aniela wpisała się tą odpowiednią rolę, ale to zawsze sprawy kobiet są tymi, o których się mówi drogie panie później tak zawsze jest najpierw zaborca najpierw wojna najpierw obalanie komuny najpierw obalanie PiS, a potem prawa kobiet aborcja itd. to do dzisiaj przerabiamy pieśń nie, że aborcja w Polsce dzisiaj jest tematem zastępczym, bo najpierw trzeba obalić PiS ani zajmować się prawami kobiet tak na notował Tusk, kiedy wreszcie po 2 latach stwierdził, że może Platforma jednak dopuszcza aborcję do szóstego tygodnia ciąży przejmie władzę od razu pojawiły się głosy, że użytek prezent dla Kaczyńskiego przy nie powinno być aż tak krytyka słów tak także szósty, ale co na to są bardzo nie zmienia tak Martyna, ale powiedz 1 rzecz, bo ja naprawdę nie mogę się przed 3 wrażeniu, że one mogły być tylko w Wielkopolsce, że to jest kwestia jednak też regionu i że Wielkopolanie są jednak mniej romantyczni na szczęście niż cała reszta Polaków tak jak to jest taki poznański Wielkopolski pragmatyzm jesteście Niemcami i Orląt poznański organ ten hejt, choć w tej chwili charakteryzujący się z Gdańska będzie trochę wiemy jak mogę ja ogólnie, więc nie, bo fakt faktem zresztą nie wcześniej mówiliśmy natomiast zastanawiam, skąd bierze się właśnie to, że takie zaciskanie zębów i praca i działanie wydaje się, że to była ta najlepsza możliwość oporu też trybu najbardziej dostępne dla wszystkich jeśli ci ograniczają możliwość działania ograniczają możliwość pracy, którą to po prostu jak najlepiej rób to Działaj i wypracuje sobie patrzy, kto będzie rozwijać i chyba no to jest trochę połączenie tej wielkopolskiej obecnie pragmatyzmu, ale wydaje mi się też, że podejścia pruskiego zaborcy i może inaczej wyglądałyby nie być mili Austrię, że tak powiem zaborcy w Wielkopolsce może myśli szybciej rozwinęło, ale końca, bo nie wyszło ze jest to bardziej protestancka etyka pracy niż katolickie zrywy zdecydowanie i głosów o tym, że akurat ze strony Niemiec przyszło dużo dobrych rzeczy legislacji w innych w innych byłem bardzo zależy kadry nie są rzadkie wśród badaczy ja byłem bardzo zaznaczają przyjechał do Warszawy do połowy miejsc, które chce dojechać nie może dojechać pociągiem kongresów Ka to co chyba byłoby na cele bardzo Martynie, które nam powiedziała o Poznaniu ogranicznika, która ani dużo więcej niż my z rynku nam kolejnych dokładna, iż będziemy jeszcze wracać do granicznej, że nawet nauczyliśmy się wymawiać organicznie Oczki pod koniec zapraszam oczywiście naszego Instagrama Herstorie była inna nasz profil na Facebooku Herstorie wysokich obcasów, gdzie życzymy wam materiały wizualne nie wszystkim boju nie ma, ale innych organicznych kach jak wyglądały co nie więcej robiły my zapraszamy za tydzień do następnego odcinka naszego podcastu to mówiłam jak też nowe rzek i mówiła miana talia Waloch mówią Martyna Osiecka to były terytoria wysłał kolejny mecz 4 zapraszamy w najbliższą środę z partnerem podcastu jest pałac gen. Dąbrowskiego winnej duża organizator konferencji Herstorie praca organiczna kobiet Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: WYSOKIE OBCASY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA