REKLAMA

Czy gniew irańskich kobiet doprowadzi do zmian politycznych w Islamskiej Republice Iranu?

Gościnnie: Wyborcza, 8:10
Data emisji:
2022-09-27 10:10
Prowadzący:
Czas trwania:
30:33 min.
Udostępnij:

W całym Iranie trwają protesty przeciw brutalności i bezkarności irańskiej policji obyczajowej po tym, jak na komisariacie zmarła na skutek pobicia 22-letnia Mahsa Amini, aresztowana wcześniej za "niewłaściwe noszenie hidżabu". Dlaczego tak gwałtowny sprzeciw wybuchł akurat teraz, skoro strażnicy rewolucji działają równie brutalnie od lat? Jak długo mogą potrwać te protesty i czy mogą doprowadzić do zmian politycznych w Iranie? Jak dziś wygląda struktura władzy w Iranie i w jakim geopolitycznym momencie znajduje się ten kraj? Łukasz Grzymisławski z "Gazety Wyborczej" rozmawia z dr. Mateuszem Kłagiszem, iranistą z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Rozwiń »
Więcej podcastów na https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na listy@wyborcza.pl. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
czy gniew irańskich kobiet doprowadzi do zmian politycznych islamskiej Republice Iranu ósma 10 podcast gazety wyborczej w Jan Łaszcz Łukasz Grzymisławski państwa gościem dziś podcaście ósma 10 jest dr Mateusz uwagi ironista z uniwersytetu Jagiellońskiego dzień dobry dzień dobry już dziesiątą dobę z rzędu Irańczycy wychodzą na ulice niemal całym kraju by zaprotestować przeciwko brutalności bezkarności irańskiej policji obyczajowej i Skrą, która rozpaliła największa Rozwiń » od 2019 roku protesty była śmierć maksa mini to dwudziesto dwuletnia kurdyjska została zatrzymana przez obyczajów podczas wizyty w Teheranie 13 września, bo miała odsłonięte włosy obcisłe spodnie o irański prawo zabrać to było zbyt luźno związaną z szóstej obcisłe ubranie albo zbyt mocny makijaż przewiduje kary grzywny więzienia bądź siostra maksa została, więc wywieziona na posterunek, gdzie miała przejść obowiązkowy w takich sytuacjach przyspieszony kurs zasad ubierania się wg policji, kiedy czeka na przymusowe nauki straciła przytomność zapadła w śpiączkę po kilku dniach w piątek 16września zmarła zdaniem krewnych wskutek pobicia wieść o tym wywołała falę gniewu kobiety wychodzą na ulice palą swoich, aby zamieszki pochłonęły już oficjalnie 41 ofiar, ale organizacja Iran Shimano rajcy z siedzibą w Norwegii w niedzielę wieczorem informował już co najmniej 57 zabitych protesty prowadzone przez kobiety, ale udział mężczyzn rozprzestrzenił się na dziesiątki miast przerwę dostęp do internetu opóźniają napływ informacji z prowincji, utrudniając potwierdzenie, bo jak zwykle w tak gorących momentach władze zablokowały najważniejsze serwisy społecznościowe odrzuca boiska po Wiktorii telegram wiadomo jednak, że wina już nie tylko protestujący, ale też członkowie reżimowej milicji, dlaczego tak gwałtowny sprzeciw firanek wybuch akurat teraz skoro strażnicy rewolucji działają równie brutalnie od lat to jest bardzo dobre pytanie natomiast, żeby na nią odpowiedzieć trzeba sobie uświadomić, że skumulowały się szereg bardzo wielu czynników, a właściwie takim najczęściej powtarzanym obecnie argumentem jest to, że Irańczycy nie mają już właściwie nic do stracenia sytuacja gospodarcza jest fatalna od pewnego czasu jesteśmy świadkami kolejnego przykręcania śruby społeczeństwu bardzo różnych dziedzinach nie tylko obyczajowych, ale właściwie każdym etapie społeczeństwo poddawane jest teraz bardzo ostrej kontroli w to był taki zakup taka Iskra, która spadła na beczkę prochu tego wszyscy się spodziewaliśmy natomiast zastanawialiśmy się tylko kiedy no i widzimy wyraźnie, że to właśnie w tym momencie ma miejsce, czyli przelała się kolejna czara goryczy, chociaż może też zapytać ile jeszcze takich czar społeczeństwo irańskie będzie musiało wybić, zanim rzeczywiście dojdzie do jakiegoś poważnego przesilenia i zmiany w Republice islamskiej protestująca ulica krzyczą z waszą kobiecą twarz funkcjonariusza sił bezpieczeństwa kobiety życie wolność, ale także śmierć dyktatorowi kogo mają na myśli ajatollaha Alego Chameneiego prezydenta Ibrahima Raisiego krótko mówiąc, jaka jest struktura władzy w Iranie dzisiaj to, o czym tam ostatecznie decyduje to hasło, które pan wspomina to jest hasło, które pojawiało się nieśmiało już w roku 2009 wtedy zostało zinterpretowane jako wymierzone przeciwko Najwyższemu przywódcy Alemu Chamenei jemu i rzeczywiście pod tym pojęciem dyktatora należałoby przede wszystkim uznać Najwyższego przywódcy Alego Chameneiego dlatego, że to jest osoba najbardziej decyzyjna w całym irańskim systemie politycznym, który jest taki cztero elementowi nad klasycznym trójpodziałem władzy nad budowana jest jeszcze władza duchowna religijna reprezentowana przez duchowieństwo szyickie osobie Alego Chameneiego, a więc to hasło jak najbardziej wymierzone w niego, chociaż można też rozszerzyć na cały establishment polityczny irański to znaczy tych wszystkich, którzy dzisiaj są decyzyjne ni, którzy podejmują decyzje dotyczące kierunku politycznego czy to w wymiarze krajowym czy też wymiarze zagranicznym w zdanie wielu obserwatorów zamieszki będą stopniowo wygasać rozwiną się po kościach wiele poprzednich duchowny na wygnaniu były aparatczyk reżimu Jasser Mirna Mazić powiedział redakcji The Economist w weekend reżimowi starcza 500 000 lojalnych funkcjonariuszy nadal skutecznie kontrolować 841 000 000 mieszkańców Iranu też pan tak uważa ostatnie protesty w 2019 były spowodowane wysokimi cenami paliwa to jednak sprawa innej rangi niż podstawy prawa czeka obywatelskie irański zdobywca Oscara reżyser Asghar Farhadi nazwał te protesty domaganiem się prostych podstawowych praw, których państwo od lat odmawia Irańczykom to jest kwestia tego jak długo będą trwały protesty zależy tak naprawdę od tego w jaki sposób władza będzie do nich podchodziła od samego właściwie początku widzimy, że podchodzi do nich dość poważnie im to znaczy ktoś brutalnie to znaczy jest zdeterminowana w kwestii ich jak najszybszego zakończenia wyrokować kwestie związane z tym jak mogą rzeczywiście one trwać ja przypomnę, że te protesty w 2009 roku to były tylko takich właściwie najpoważniejsze właśnie protesty od momentu ustanowienia Republiki islamskiej w siedemdziesiątym dziewiątym roku trwały naprawdę długo, ale też spotkały się bardzo ostrą odpowiedzią ze strony władz irańskich temu taki mąż powiedział bym szok w wymiarze ogólnokrajowym, ale także międzynarodowym jak będą trwały długo te protesty trudno wyrokować natomiast widać determinację po obu stronach to znaczy po stronie państwa władz by jak najszybciej zakończyć po stronie protestujących, którzy tak jak mówię chyba w tym momencie przekroczyli pewną granicę barierę strachu i biorąc pod uwagę, obserwując to jak w jaki sposób się zachowują na ulicach w jaki sposób postępują jak protestują co robią można powiedzieć, że są zdeterminowani robić to tak długo jak tylko będzie to możliwe w w czwartek prezydent Reiss ma udzielić wywiadu stacji CNN jednak rozmowa została zwołana po raz zaś sobie mająca przeprowadzić tę rozmowę znana dziennikarka Christian mam pół rozmawiając z Zabrza hidżab mam urodzony w Teheranie odmówiła mówiąc tu jest nowy Jork z kolei w Teheranie mnożą się petycję z żądaniem rozwiązania policji obyczajowej i Bonet konserwatyści w Iranie nie od dziś mówią, że brutalne wymuszanie noszenia hidżabu np. niszczy wizerunek islamu publicznie przekonuje wpływowy kleryk ze Świętego miasta koło, że strategicznym błędem jest rozwiązywanie kwestii religii kultury z pomocą środków bezpieczeństwa polityka, która rujnuje islam pytanie brzmi czy możliwe do wyobrażenia dziś liberalny islam szyickim Iranie to jest bardzo trudne pytanie, ponieważ musimy sobie uświadomić 1 rzecz, że fundamenty Republiki islamskiej w siedemdziesiątym dziewiątym roku zostały m.in. osadzone właśnie na pojęciu hidżabu KOV rocznie do tradycyjnej muzułmańskiej zasłony można właściwie powiedzieć, że współczesne władze w Iranie utożsamiają zasłonę z republiką islamską uważając, że zmniejszenie obowiązku zasłaniania włosów przez kobiety oznacza definitywny koniec Republiki islamskiej też nieco absurdalne założenie, ale właściwie do tego można wprowadzić całą tę sytuację czy islam liberalny szyickiej sam liberalny w Iranie jest możliwe jak najbardziej tak pytanie brzmi tylko jakie należałoby spełnić rzeczywiście warunki by on mógł znaleźć swoją pełną realizację w Iranie proszę też pamiętać, że islam z powodu braku takiego centralnego ośrodka decyzyjnego był jest zawsze będzie takim bardziej areną wymiany myśli poglądów i nie wszyscy duchowni muzułmańscy będą zgadzali się z oficjalną linią państwową to jest wyraźnie zauważalny w Iranie w przeszłości jest wyraźnie zauważalny współcześnie na pewno będzie zauważalne w przyszłości pytanie tylko brzmi na ile te nieortodoksyjne albo nie zbieżne z linią polityczną Najwyższego przywódcy opinię duchownych będą respektowane z tego co widzimy na przykładzie roku 20092019 ostatnich protestów te poglądy nie są w żaden sposób respektowane, a ci duchowni bardzo często są zachęcani do jednak bycia bardziej powściągliwym mi wyrażaniu własnych opinii no właśnie czy ten liberalny nazwijmy to nurt w Iranie ma jakąś reprezentację polityczną w Teheranie pan ma jak najbardziej swoją reprezentację polityczną to są duchowni rozsiani przed wszystkim w 2 wal najważniejszych ośrodkach masz, choć i com, a zwłaszcza jako natomiast tak jak mówię to są duchowni, którzy nie zawsze mają możliwość pełnego wypowiadania się w różnych kwestiach ogólnokrajowych drzewem duchowni, którzy czasami są objęci aresztami domowymi, bo to się też czasami zdarza lub tak czy duchowni, którzy są po prostu na cenzurowanym albo są cenzurowanie, ponieważ ich poglądy wyobrażenie, czyli koncepcję rozważania teologiczne no nie wpisują się w ten nurt powiedzmy reprezentowany przez środowisko zgromadzone wokół Najwyższego przywódcy Alego Chameneiego proszę pani w jakim momencie politycznym w środku jak i geopolitycznych rozgrywek władze w Teheranie dopadł ten gwałtowny ruch protestu jak można wpłynąć na sytuację i Iranu w regionie Teheran grzmi, że między nimi zamieszki są inspirowane przez agentów Arabii Saudyjskiej, kto jest zainteresowany najbardziej destabilizacji reżimu ajatollahów Teheran grzmi, że wszelkie zamieszki są inspirowane przez agentów Zachodu od właściwie początków Republiki islamskiej, czyli od 40 kilku lat bez mała wychodząc z założenia, że przecież społeczeństwo irańskie no nie jest przeciwny Republice islamskiej natomiast rzeczywiście od kilku lat Iran, przeżywając bardzo poważne problemy ekonomiczne boryka się teraz z bardzo poważnymi problemami geopolitycznymi pan wspomina tutaj o rozgrywkach irańską saudyjski, które od kilku lat właściwie zyska na intensyfikację, ale ja bym też wrócił do kwestii zaznaczył także kwestię rozmów wiedeńskich, czyli powrotu do tego porozumienia między Iranem, a Unią europejską Stanami Zjednoczonymi Rosją czy Chinami dotyczącymi takiej zewnętrznej kontroli nad irańskim programem nuklearnym w zamian, za który w ramach, którego Irańczycy zyskiwali by szerszy dostęp do rynku Międzynarodowego poprzez zniesienie części sankcji gospodarczych ten program to porozumienie całkiem świetnie działało na początku prezydentury Hasana Rouhaniego i właściwie można było powiedzieć, że to taki jego sukces polityczny natomiast no pamiętajmy, że potem po dojściu do władzy w stanach Zjednoczonych Donald Trump on stany Zjednoczone się z tego porozumienia wycofało i to właściwie był taki gwóźdź do trumny irańskiego zrywu gospodarczego sprzed kilku lat i jeden z przyczynków, dla których do władzy powrócili konserwatyści pod takimi hasłami uniezależnienia Iranu o na arenie międzynarodowej od wpływu wszelkich państw Iranowi wrogi to nie są protesty, które wpływają pozytywnie na obraz Iranu na pewno taki rozmowach międzynarodowych będzie ten wątek się pojawiał jeszcze długo, chociaż trzeba pamiętać, że polityka rządzi się też swoimi prawami interesy polityczne gospodarcze nie zawsze idą w parze z takimi pełnymi interesami praw człowieka czy nie zawsze jedno jest zbieżne do końca w drugim no tak to wiemy dziś na świecie odbyło się liczne manifestacje Solidarności z irańskimi kobietami między mi w Berlinie Brukseli Nowym Jorku Paryżu i irackie diaspora jest bardzo aktywna przewodniczący parlamentu Norwegii urodzony w Teheranie Masud Graham powiedział, gdy moi rodzice nie podjęli decyzję o ucieczce osiemdziesiątym roku byłbym jednym z tych, którzy walczyli by na ulicach no właśnie, ale rewolucji islamskiej pod koniec lat siedemdziesiątych w Iranie rosły całe pokolenia nieznające innego porządku Europa z kolei kojarzy Iran egzotyką identyfikuje go poprzez nieledwie średniowiecznej teokracji ewentualnie niszowym autorskim kinem artystycznym, ale pamiętam furorę, jaką zrobił kilkanaście lat temu wydane we Francji komiks Persepolis media SA trapi, bo nagle wynikało z niego czarno na białym, że in europejski Irańczycy mają mentalność znacznie więcej wspólnego z Zachodem niż z islamskim światem arabskim i 8 stąd pytanie co dziś mają w głowach młodzi Irańczycy, skąd biorą wiedzę o świecie, czego aspirują no dobrze pan mówi młodzi Irańczycy też pokolenie, które nie pamięta ani monarchii ani zrywu rewolucyjnego końca lat siedemdziesiątych i to jest pokolenie, dla którego wojnę iracką irańska jeden z fundamentów tożsamości i Republiki islamskiej to jest po prostu przeszłość to jest historia, z którą nie mieli nigdy bezpośredniego zetknięcia dla nich i Iran w zetknięciu zderzeniu ze światem zachodnim bierze się państwem zacofanym bardzo państwem takim nastawionym na kontrolę obywateli nie rozumieją odrzucają bardzo często idee, które legły u podstaw Republiki islamskiej widzą w Republice islamskiej właściwie taki zwrot przeszłość, który dla pokolenia ich rodziców czy dziadków był takim zwrotem ku tożsamości odzyskania poczucia takiej narodowej godności natomiast dla nich efektem finalnym tego zwrotu jest po prostu system, którym nijak nie potrafią się odnaleźć, zwłaszcza jeśli mają dostęp do okej ograniczonego, ale jednak gdzieś tam dostęp do internetu, który pokazuje im, że poza Iranem, że jeszcze trochę inny sposób i to nie jest tylko kwestia wolności osobistej jest też kwestia wolności takie ekonomicznej tego, że oni młodzi ludzie marzą o wyjechaniu z Iranu, ponieważ nie mogą się realizować w pełni w swoim własnym państwie muszą myśleć o tym jak i zabezpieczyć swoje podstawowe potrzeby ekonomiczne, ponieważ państwo nie jest w stanie tego w żaden sposób uczynić, więc takie rozczarowanie rozczarowanie tym co do czego zdążyli ich rodzice rozczarowanie systemem jego owocami efektami rewolucji tego, że właściwie te hasła rewolucji sprzed 40 lat nie udało się zrealizować mam na myśli przed nim takie hasła o Solidarności społecznej wolnościowe takie hasła mówiące o równości ekonomicznej to są wszystko takie pojęcia, które mną nie zostały zrealizowane w IRA nie rozumie wszystkie one cały czas rezonują w tych kolejnych pokoleniach jak najbardziej jak najbardziej, bo to są hasła pod którymi szli Irańczycy od końca siedemdziesiątych do rewolucji tak to miało być takie państwo uczciwe, które zadba o swoich obywateli zapewni im dobrobyt daje wolność to wszystko, czego oni od monarchy Pachla miejski nie otrzymali efekt finalny natomiast jest taki jak w przypadku wielu rewolucji żona po prostu zamieniła miejscami ludzi natomiast niekoniecznie przebudowała niesprawny mechanizm zarządzania administrowania czy dystrybuowania wszelkiej maści dóbr rewolucja islamska w takiej 40 letniej perspektywie możemy powiedzieć nie spełniła pokładanych w niej nadziei to młode pokolenie nie chce czekać na kolejnych kilkunastu kilkudziesięciu lat na spełnienie tych obietnic premier będzie, bo bardzo wiele autorytarnych reżimów od wielu lat stawia na coraz bardziej szowinistyczne nacjonalizm w zarządzaniu wewnętrznym swój kraju tak było w Rosji tak jest w Rosji tak w Chinach czy taki, że w mistycznym nacjonalizm to jest taki nurt mentalności Chińczyków, który jest rozgrywany bardzo intensywnie przez władze w schronie u kogo Irańczycy uważają tak naprawdę zwykły Irańczyk uważa za wroga Republiki islamskiej krótko mówiąc to musielibyśmy tak naprawdę posłuchać jak buduje się tego mitycznego wroga wy takie prasie Państwowej czy w mediach w ogóle w mediach państwowych nacjonalizm irański to jest taki nurt, który rzeczywiście w całym dwudziestym wieku odgrywał bardzo ważną rolę był czynnikiem jednoczącym państwo natomiast po rewolucji islamskiej głównym wyznacznikiem nacjonalizmu stała się przede wszystkim religia religia szyicka, więc wszelkiej maści mniejszości etniczne, które teoretycznie mają zagwarantowane w konstytucji szereg przywilejów no i ich przedstawiciele są obywatelami drugiej kategorii można powiedzieć to się czy Kurdów to się czy Azerów to się czy ludów to się czy mniejszości sunnickich które, chociaż i reprezentują ten element muzułmański to jednak no są troszeczkę na cenzurowanym przez przynależność do świata sunnickiego tego, który praktycznie dominuje w świecie arabskim również, więc tutaj napięcia na linii szyi zmysł oni są jak najbardziej widoczne w Iranie z państwem wieloetnicznym to jest zawsze kwestia dyskusji czy Iran może pozwolić sobie na poszerzenie praw takich wolnościowych wszelkim mniejszościom etnicznym w ujęciu władcy teherańskim pełna centralizacja wokół Teheranu i wokół etosu takiego perskiego, który nawiasem mówiąc dodajmy, że Persowie stanowią w jesień dla około 23 populacji ran społeczność Perską języczka tak to jest społeczność zdecydowanie dominująca w Iranie wokół jak gdyby tego języka i jego bogatej kultury buduje się w irańską tożsamość kulturową także państwową po, gdyby ona sięga przecież no prawie 2 pół 1000 lat wstecz, chociaż nie zawsze się takich kategoriach współcześnie pokazuje, więc irańskiej nacjonalizm, gdyby 2 filary z 1 strony to jest ta kwestia Perską kości nazwijmy ją tak umownie, a z drugiej strony kwestia islamu islamu szyickiego te 2 filary są stosowane przez współczesny rządcy teherańskim władze w Teheranie do tego by irańską tożsamość budować jak widać ten model niekoniecznie dobrze podchodzi do wszelkiej inności chociażby kwestii kurdyjskiej azerskiej czy belgijskiej tak jak wspomniałem, ale ten model dominujący kultury irańskiej dzisiaj jest w sposób naturalny atrakcyjny dla tych 13 Perskiej ludność Iranu czy oni dobrze są zintegrowani z tym społeczeństwem kluczem może być atrakcyjny bywa bardzo atrakcyjny jeśli jest takim modelem rzeczywiście inkluzywny w latach osiemdziesiątych w obliczu wojny z Irakiem ten model jak najbardziej działa to znaczy każdy Irańczyk niezależnie od swojej przynależności etnicznej czy religijnej uważał przedstawił siebie jako Irańczyka jako obywatela Republiki islamskiej Republiki Iranu stawał do walki w obronie tej Republiki także pewną taką nadzieję, że tary publika to będzie właśnie ten twór, który będzie również uznawał jego prawa jako mniejszości współcześnie i Kurdowie Azerowie zaczynają powoli myślimy od dłuższego czasu podkreśla swoją odrębność od Teheranu jest jeden z takich mechanizmów zupełnie dla mnie w pełni zrozumiałych wynikających właśnie z tych dysproporcji nie umiejętności reagowania czy podchodzenia należyty sposób do relacji z mniejszościami etnicznymi przez władze w Teheranie uważa pan, że tak kostyczny tego reżimu przesądzi o tym, że te kolejny protest ten być może następne, która w sposób nieuchronny pewnie będą wybuchać w związku z niezadowoleniem społecznym czy ten kostyczny reżim ma szansę się wewnętrznie zreformować lekko system polityczny w Iranie ewoluują właściwe ewoluuje od samego o początku swojego istnienia po śmierci ajatollaha Chomeiniego w osiemdziesiątym dziewiątym roku my jesteśmy świadkami takiej wewnętrznej ewolucji oczywiście ta ewolucja jest jakiś sposób sterowana także protestami, ale też powiedziałbym taki proces równoległy do tego co dzieje się na ulicy taki bardzo długiej perspektywie czasowej można powiedzieć, że Republika islamska ewoluuje trochę w stronę takiej dyktatury wojskowej to znaczy wojsko postaci z przypadku basenów zaczynają odgrywać coraz większą rolę zarówno na płaszczyźnie politycznej jak na płaszczyźnie ekonomicznej co ma pan myśli mówiąc wojsko na płaszczyźnie ekonomicznej zaczną odgrywać rolę chodzi o to, że bardzo wiele spółek państwowych jest współcześnie kontrolowanych albo zarządzanych albo w jaki sposób współpracuje z se potem zapachem, czyli proteście rozszyfrować skrót mam na myśli strażników rewolucji jeden z takich zmieni teraz zwanych organów kontrolnych powołanych po rewolucji służących początkowo przede wszystkim umocnieniu systemu republikańskiego potem oni również brali duży udział w wojnie iracko-irańskiej natomiast to jest taka paralela względem armii jednostka jeśli głównym zadaniem armii jest obrona Iranu przed atakiem zewnętrznym to głównym zadaniem seppuku jest obrona Iranu wewnętrznie, czyli żydowskim rewolucji zdobyczy rewolucyjnych to jest taka organizacja, która od kilkudziesięciu właściwie już lat coraz mocniej wrasta, że struktury ekonomiczne państwa irańskiego i poprzez to kontroluje Iran obserwatorzy mówią nawet, że to jest osadzie państwo przez strażników rewolucji sprywatyzowane swój sposób ma znamiona państwa mafijnego pan jest można powiedzieć troszeczkę państwo w państwie rzeczywiście i właśnie z tego względu wyraźnie dzisiaj widzimy, że ten system polityczny on ewoluuje to znaczy on cały czas ma taką etykietę systemu demokratycznego islamskiego, ale coraz większe pole decyzyjne należy do przedstawicieli szeroko rozumianej armii ujmiemy tę grupę szeroko rozumianą armią, więc ta dyktatura wojskowa ona powoli powstaje w Iranie to będzie zupełnie nowa jakość to wyłania się z tego zupełnie nowa jakaż to zresztą widać też w sposobie podchodzenia do protestów eksperci od bardzo dawna mówią, że ta podejście władz do społeczeństwa jest taka sinusoida, że są okresy przykręcania śruby, a potem luzowania i ponownego przykręcania i ponownego luzowania, ale ja osobiście zauważam na przestrzeni ostatnich nastu powiedzmy 10 lat, że sposób podejścia do protestów troszeczkę się zmienia zawsze istniał taki mechanizm wyhamowania po stronie władz czy rozpoczynały się protesty było chwilę takiego zastanowienia i dopiero zaczynały się jakieś takie działania tłumiące w tym momencie właściwie można powiedzieć, że od pierwszego momentu od pierwszych protestów już obserwujemy ratyfikowanie obserwujemy wyciszanie siłowe protestów to powiedziałbym bardzo brutalne są automatycznie oznacza, że te protesty od samego początku przyjmują bardzo taką dużą skalę i rozlewają się bardzo łatwo zresztą tutaj nowa jakość jest taka, że one rozlewają się z mniejszych ośrodków do większych, a nie zwiększy do mniejszych to też jest zupełnie nowa jakość jeśli protesty no i irańscy mężczyźni wchodzą w obronie irańskich kobiet seks w zgodzie z postulatami to też jest tak pewna nowość tak to jest bardzo ciekawe zjawisko one wielopłaszczyznowe z 1 strony to jest kwestia takiego poczucia no potrzeby walki o prawa obywatela nie chcę mówić prawo człowieka, ale prawa obywatela tak obywatela każdego państwa do posiadania pewnej zagwarantowanej przestrzeni wolności osobistej to jest też kwestia wstawania o taka kulturowa stawania w obronie naszych sióstr matek córek rząd prawda my jako mężczyźni jesteśmy za to odpowiedzialni za ich los to jest wreszcie taka kwestia powiedziałbym też ekonomiczna to znaczy bardzo wyraźnie widoczny odczuwane przez społeczeństwo irańska dysproporcja między klasami uprzywilejowanymi społeczeństwem, który bardzo wiele traci nie tylko na sankcje, ale w ogóle charakterze systemu politycznego w Iranie tutaj trzeba powiedzieć też, że ta ewolucja systemu pyta pan ewolucję systemu irańskiego trzeba wiedzieć, że tej ewolucji towarzyszy teraz też coraz większy rozdźwięk między władzą społeczeństwa te protesty intensywność tych protestów sposób w jaki ludzie wychodzą na ulice wyraźnie wskazuje na to, że nie tylko przełamują kolejne bariery strachu coś co ludzie pamiętający rewolucję islamską osiemdziesiątego dziewiątego roku bardzo często mi opowiadają, że do pewnego momentu istniał wyraźny strach polityczna w pewnym momencie został przekroczony ta bariera się przełamała wtedy wszystko się rozlało, gdyby nikt już tutaj nie odczuwał strachu przed SA bankiem Niewiem czy Irańczycy współcześnie przekroczyli tę barierę do tego jest potrzebna większa perspektywa czasowa, gdyby to ocenić natomiast wyraźnie trzeba powiedzieć, że ewolucja systemu politycznego i ewolucja społeczeństwa irańskiego mają 2 zupełnie różne wektory ten rozdźwięk między tymi 2 sferami jest dzisiaj bardzo, ale to bardzo duży to widać na przykładzie masowości protestów i tego, że telewizja pokazuje protesty poparcia dla władz, a potem mamy filmiki wysyłane czy przesyłane przez Irańczyków z tych wieców poparcia dla władzy nagle okazuje, że to jest ogromna dysproporcja naciągu protesty poparcia dla władz są w jaki sposób sztucznie kreowane one nie mają nie znajdują dużego oddźwięku społeczeństwo irańską teraz te protesty wymierzone we władzach są masowe to nie tylko chodzi o to, że Irańczycy wychodzą na ulice i sianie, którzy po prostu idą wprost pod kule, ale np. jeżdżą po ulicach samochodami trąbią albo np. coś co jest dla mnie bardzo fascynujące jest powieleniem pewnych takich mechanizmów końca lat siedemdziesiątych rewolucji islamskiej, kiedy Irańczycy wieczorami wychodzili na dach domu krzyczeli Allahu Akbar, czyli Bóg jest najwyższa teraz po zmroku krzyczą z dachu domu z mieszkań nie wchodząc na ulice Mark Barney, kto to oczy śmierć dyktatorowi co jest też bardzo ciekawe, bo to jest pewnego rodzaju parafraza hasła końca lat siedemdziesiątych Mark bar Szoah, czyli śmierć szachowi, więc jest o wiele mnie w istniejących już wcześniej w społeczeństwie tradycji irańskiej wzorców państwo na bardzo ostrym kryzysie ekonomicznym, który nęka Iran m.in. skutek bardzo oszczędnych zachodnich sankcji będzie, kto jest dzisiaj głównym partnerem handlowym politycznym Iranu do Iranu takich 2 głównych partnerów politycznych gospodarczych to są Chiny Rosja od, których jest nieco przed Mattim uzależnione także Indie tutaj odgrywają dosyć istotną rolę natomiast nie są partnerzy, którzy dla Iranu byliby partnerami do końca atrakcyjnymi stąd ta potrzeba chęć otwarcia się na ten świat czy nawiązania dobrych relacji wszystkim z Unią europejską, bo to jednak jest ten element, który decydowanie lepszy sposób może stymulować irańską gospodarkę do rozwoju po prostu bardzo dziękuję za rozmowę państwa gościem dzisiaj w podcaście ósma 10 był dr Mateusz kładzie się lista Uniwersytetu Jagiellońskiego bardzo dziękuję dziękuję bardzo, dziękuję panu dziękuję państwu zapraszam wszystkich do śledzenia wiadomości na temat tego co dzieje się w Iranie na wyborcza PL i do odsłuchiwania kolej odcinków podcastu ósma 10 do suszenia Łukasz Grzymisławski Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: WYBORCZA, 8:10

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA