REKLAMA

"Krwawy karzeł" Nikołaj Jeżow

Powrót do przeszłości
Data emisji:
2022-09-26 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
53:59 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
z kim bolszewickiej rewolucji w chwili wybuchu ma 22 lata jako niewykształcony ślusarz niewiele zgoła nic do stracenia nie wiadomo czy bierze udział w walkach, gdy jest na szczycie propaganda przekonuje, że przygotowywał masy żołnierskie na Białorusi do rewolucyjnego powstania, ale żadnych dowodów na to nie ma z dokumentów wynika raczej, że leczył się wówczas w lazarecie wojskowe albo robił za pisarza spółki zapasowym tak czy owak Nikołaj Jeżow załapują się na falę Rozwiń » przebicie się do Moskwy zajmuje raptem kilka lat jest nikłej postury, która jednak zdoła pomieścić gigantyczną ambicja jego pierwszy Protektor zauważy, że nie ma bardziej idealnego pracownika niż on, a właściwie wykonawcy jeśli muszę coś powierzy późno już niczego nie sprawca i mieć pewność on wszystko zrobi 1 problem w tym, że czasem nie potrafi zatrzymać ta opinia potwierdzi się nieco później z całą mocą to będzie wtedy, gdy z dziwną fascynację podpisywać będzie niekończąca się listy nazwisk z wyrokami śmierci, ale najpierw jest zabójstwo Siergieja kirowa to bolszewik, o którego popularność zazdrosny jest sam Stalin to stanie stoi za zamachem znani nie tylko wyeliminuje konkurenta, ale zyska pretekst do przeprowadzenia czystki informuje się opinię publiczną o odkryciu wielkiego spisku terrorystycznego rusza proces 16 prominentów oskarżyciel Andrzej Wyszyński domaga się we wszystkie wściekłe psy rozstrzelano sąd skazuje ich śmierć wyroki wykonuje się na dziedzińcu więzienia na Łubiance pospieszne rozstrzelanie niedawnych bolszewickich druhów nie podoba się jak godzicie, a co oznacza dla Stalina, że obecny szef NKWD już do swojej funkcji nie nadaje dlatego śle telegramy uważamy za absolutnie konieczną i pilną sprawę powołania towarzysza Nikołaja Jeżowa na stanowisko Ludowego komisarza spraw wewnętrznych Jagoda wyraźnie nie stanął na wysokości zadania jest 26września 1936 roku powrót do przeszłości w poniedziałki po dwudziestej drugiej zaprasza Karolina Lewicka moim państwa gościem jest prof. Marek Kornat kierownik zakładu dziejów dwudziestego wieku w Instytucie historii Polskiej Akademii Nauk dobry wieczór panie profesorze dobry czy będziemy mówić o jeziorowiec ale zanim wprowadzimy tę mroczną postać na scenę dziejów no to musimy porozmawiać o tym co było nazywane wszech rosyjską komisją nadzwyczajną do walki z kontrrewolucją spekulacją i nadużyciami władzy, bo na początku właśnie była czeka, czyli organ czuwający nad bezpieczeństwem państwa tak naprawdę nad bezpieczeństwem bolszewików przed 1917 rokiem Lenin nie widział potrzeby powoływania organów bezpieczeństwa służb wywiadowczych on był przekonany, że nadejdzie czas światowej rewolucja okazało się, że problemem jest opanowanie samej Rosji przez bolszewików, więc aparat przemocy stał się niezbędny jego szefem zostaje czterdziestoletni Polak Feliks Dzierżyński i cóż zdziałała czeka to była to organizacja powołana zaraz w początkach rewolucji w użyła rzecz jasna walce w rogiem wewnętrznym jak to nazywano w języku komunistycznym w języku propagandy no właściwie to jej wystąpienie na widowni historycznej zaczyna się od tego momentu kiedy rozpoczyna terror terror czerwony terror biały, a wszystkiemu daje początek najpierw rozpędzenie konstytuanty na początku 1918 roku i rzeczywiście trzeba wiedzieć, że Dzierżyński wykazał duży talent organizacyjny, o czym historiografia wspomina, chociaż nie jest to chlubne na pewno dzieło mamy do czynienia w każdym razie jest w organizację będącą formacją policyjną o charakterze nadzwyczajnym to bardzo tu warto podkreślić o charakterze nadzwyczajnym do stłumienia oporu w procesie budowy reżimu komunistycznego co zresztą było chyba przez bolszewików kalkulowane wkalkulowane od dawna w scenariusz rządzenia, dlatego że jak wiadomo pism Lenina jeszcze sprzed rewolucji na ile pismami są znane tam jest gloryfikacja komuny paryskiej, a komuna paryska przecież rozpoczęła swoje 70 dniowe rządy terroru od egzekucji na masową skalę w Paryżu nie, oszczędzając nawet arcybiskupa tak to może dodajmy no, więc krótko mówiąc krótko mówiąc terror jest skalkulowany proces rządzenia i wydaje się, że Lenin w Lenin działa w myśl tych założeń tak należało ująć Grigorij Zinowiew mówił tak musimy pociągnąć za sobą 90100 000 000 mieszkańców Rosji radzieckiej jeśli idzie o pozostałych nie mamy im nic dopowiedzenia muszą zostać zlikwidowani, czyli chodziło właściwie o fizyczne unicestwienie, o czym bolszewicy mówili wprost mówił pan panie profesorze o Leninie ci, którzy go znali np. Maksym Gorki twierdzili, że jego okrucieństwo nie miał w ogóle nic wspólnego sadyzm np. doczeka oczywiście prócz ideowych bolszewików szli także sadyści, którzy mieli ochotę mordować współobywateli, ale właśnie w przypadku Lenina absolutnie nie był sadyzm, że to było zimne wyrachowane, że służyło realizacji idei po prostu, jeżeli realizacja idei potrzebowała kilkudziesięciu milionów ofiar to się te ofiary składało na ołtarzu idei wniesie wydaje, że terror Stalina też mniej więcej tak wyglądał Stalin nie jest człowiekiem, który działa emocjami jest to sposób rządzenia, albowiem terror wytwarza po pierwsze, powszechny strach strach ma kolosalne znaczenie, bo paraliżuje opór zwiera szeregi samej partii aparatu należy może dodać, że Lenin uważał, choć niekoniecznie wyobrażał sobie w ten sposób, że należy tylko zabijać, ale w każdym razie sądził, że od czasu do czasu czystka jest potrzebna czystka w aparacie partii i administracji państwa nowego typu, a poza tym tak jak powiedzieliśmy tym cytatem wznowiła mianowicie terror przynosi konkretny efekt w postaci unicestwienia rocka ten, kto należy do klas wymagających likwidacji ten, kto się sprzeciwia przy tym nowemu porządkowi zasługuje na eliminacje i fizyczną ja myślę, że tu nie ma większej różnicy między Leninem, a Stalinem różnica może jest taka, że Stalin poszedł niezwykle daleko, uderzając we własne szeregi dla Lenin byłby byłby być może tu bardziej ostrożny, ale jak powiedziałem idea czystki jest mu nie tylko nieobca jest zalecana jako sposób utrzymania dyscypliny, chociaż dnia pan dostrzegała powody tej różnicy między Leninem Stalinem, jeżeli chodzi eliminacje elit władzy w tym, że Lenin był niekwestionowanym przywódcą politycznym ostra musiał sobie przywództwo wyrąbać dosłownie unicestwieniem konkurentów do władzy z pewnością tak już z pewnością tak, dlatego że Lenin potrafił pozwolić sobie na zarządzenie nawet możliwości dyskusji i wyrażenia poglądów przez członków biura politycznego z tym, że nigdy nie przegrał innymi słowy ci, którzy wyrazili inny pogląd byli jednak mniejszości ścisłego kierownictwa w przypadku Stalina zgłoszenia jakichkolwiek wątpliwości oczywiście mówię teraz o Stalinie rządzącym już sposób całkowicie dyktatorski po roku 1929 jak się przyjmuje jest to absolutnie niemożliwe znany jest przypadek choćby zastrzeżeń bucha RINA, który zostanie później zgładzony co do koncepcji gwałtownej kolektywizacji odgórnej zastosowaniem przemocy był on zwolennikiem tezy o potrzebie rozciągnięcia czasową kas danego okresu przejściowego można by powiedzieć na drodze dochodzenia do dołu jak bolszewicy nazywali uspołecznienia wsi, czyli kolektywizację wsi po prostu, więc różnica zdań jeszcze były nawet w pierwszych latach rządów rządów Stalina nowo Lenin umiera jak wiemy w 1924 Trocki jest eliminowany w latach 2527 potem zmuszony do migracji tam zamordowany na końcu zamordowany w roku czterdziestym niezależnie od wszystkiego nie odgrywa żadnego wpływu na sytuację ZSRR po opuszczeniu tego kraju na emigrację najpierw Turcji, a więc to oczywiście dzieje się wszystko stopniowo kończy się na pewno przywództwem, które Trocki moim zdaniem słusznie nazwał oczywiście Trocki jako pisarz polityczny emigrant nazwał przywództwem, które w znacznej mierze od hasłami socjalizmu tak naprawdę imituje imituje przywóz faszystowskie i to PiS te pisma trockistów w tym samego Trockiego były bardzo popularne w latach trzydziestych w niektórych szkołach to już odchodzimy teraz tematu, ale może 1 zdaniem wtrąca, że Trocki był też tym, który przepowiedział taktyczny Sojusz Berlin Moskwa ja o tym pisałem to wprowadzimy teraz na scenę kolejną instytucję, czyli NKWD tak no NKWD to jest po prostu resort spraw wewnętrznych komisja nadzwyczajna zostaje podniesiona do rangi resortu to ma oczywiście znaczenie powiedziałbym bardziej formalne niż rzeczywiste już bardziej stabilizujące można by powiedzieć komisja sugeruje coś tymczasowego jak sama nazwa wskazuje na to mamy resort bezpieczeństwa państwa organizowany organizowany jako dostała część aparatu władzy rządu to jest jedno z nurtu ministerstw są komu Stalin zresztą zrezygnuje z nazwy komisariat ludowi roku czterdziestym szóstym czterdziestym szóstym zostaną przywrócone nazwy ministerstw i ministrów tytuły ministrów która, ale wówczas to jest resort resort już centralny całego państwa związkowego pomińmy już w słuszność tego tego określenia to teraz umieszczona w latach trzydziestych, bo wtedy ludowy komisariat spraw wewnętrznych związku Radzieckiego ulega reorganizacji w wyniku tejże organizacji skupia w swoich rękach właściwie cały aparat represji policyjnych państwa mamy tam milicja kryminalną wywiad kontrwywiad wojsk ochrony pogranicza administracyjne sądownictwo jakżeby inaczej doraźne, a także system obozów pracy przymusowej, czyli słynny Gułag ta reorganizacja była związana z przygotowaniem się Stalina do kolejnego etapu umocnienia swojej władzy swego przywództwa, czyli wielkiej czystki na czym ten proces miał polegać pyta pani o przygotowania czy i od przygotowania zawiadomień o założeniach czystek to może zacznijmy od ogółu, a potem do szczególnie, gdy mówimy o przygotowaniach sądzę, że należy podkreślić, że zamiar w całkowitej na ile to możliwe centralizacji tego aparatu tak, aby mieć nad tym kontrolę Moskwy możliwie najdalej idącą wszelki inny kierunek zmian no nie wchodzi w grę to dotyczy to również wspomniany przez panią redaktor obozów przypomnijmy, że za Lenina są już obozy państwo unijne jest wzorcowym państwem totalitarnym moim zdaniem, ale nie ma centralnego zarządu nad uwagami na nad nad obozami czy niema gułagu natomiast później jest realizowane w ten sposób, że centralny zarząd sądzę więc, że mamy do czynienia z procesem, który właśnie polega na koncentracji maksymalnej władzy kontrolnej Stalin też kładzie ogromny nacisk na walkę z wyrokiem albo w każdym razie na walkę z wrogiem może bardziej wymarłe image nowa ne niż rzeczywistym własnych szeregach Stalin jest człowiekiem, który do niespotykanej skali podniósł ten motyw walka o czystość i prawo wierność w szeregach własnych, ale jest paranoiczne panie profesorze czy to jest celowe, bo np. ta wielka czystka z lat trzydziestych Michał też na celu eliminację starych bolszewików tylko, że jeszcze jeszcze byli w partii leninowskiej, którzy mogą w jaki sposób kwestionować przywództwo Stalina wniesie zawsze wydawało, że nie chodzi o szaleństwo mniejsze wydawało, że chodzi o inwestycję kult i wszechwładzę 1 człowieka i terror temu bez wątpienia służy jeszcze jedno nie wolno zapomnieć sądzę o tym, że potężny aparat wewnętrznej aparat chciałem powiedzieć stosowania przemocy wewnątrz kraju, bo związek sowiecki nie prowadzi przecież wojny wtedy jest niezwykle potrzebny w procesie kolektywizacji wsi kolektywizacja wsi jest nieprawdopodobnie trwałą operacją, jakiej świat wcześniej chyba nie widział przesiedli się na masową skalę ludzi we wsi do miasta konfiskuje ziemie All All licznych rejonach nawet na olbrzymią skalę panuje głód największa rzecz jasna to my Polacy najlepiej znamy na Ukrainie, który pochłania miliony ofiar tego się dokładnie ściśle policzyć nie da, a ten proces proces kolektywizacji wsi służy stworzeniu ciężkiego przemysłu, a ciężki przemysł ma umożliwić wielkie zbrojenia już w Polsce pierwsze są to od, których miałem sposobność kiedyś pisać przedwojenni rzecz jasna dla waszej ten proces chodzi o stworzenie własnych siłach no bo kapitał obcy przecież nie napłynie nieprzyjemnie przyjdą dolary, a nie przyjadą zagraniczni specjaliści przy pomocy, których dałoby się stworzyć ciężki przemysł nowoczesne zakłady pracy pozwalające wytwarzać broń to trzeba zrobić własnych siłach Stalin dużym stopniu to zrobił, aczkolwiek to nie jest bez znaczenia też pomóc amerykańska po nawiązaniu stosunków wzajemnych po podróży komisarza Litwinowi do Waszyngtonu było to w listopadzie 3003. i układ z Rooseveltem dawał określone możliwości pozyskania technologii, ale no nikt chyba nie może tego uznać, że stany Zjednoczone zafundowały Sowietom ciężki przemysł co się udało zrobić kraju no bardzo zacofanym kraju gra się tak bardzo zacofanym agrarnym krótkim bardzo czasie i wytwarzać własnych siłach broń własnymi środkami chciałem powiedzieć co spowoduje, że no w armia czerwona no nie zostanie krótkiej kampanii rozgromione jak zakładał ile tak czatu tak to powiedzieć wracam do wielkiej czystki i musimy powiedzieć słów kilka o zabójstwie Siergieja kirowa, bo to było preludium tego co wydarzy się po kilku latach kierowcy od trzydziestego roku członkiem biura politycznego KC WKP, a 3004. roku to był siedemnasty zjazd partii niektórzy delegaci złożyli propozycję zastąpienia na stanowisku Józefa Stalina ów Kirow odmówił i poinformował o tym Stalina, ale Stalin ponoć był niezwykle zazdrosny o jego popularność nawet zachowała się taka anegdota, że był niezwykle zdenerwowany, że przemówienie kierował podczas tego zjazdu poprzedziła 10 minutowa owacja zamiast zwyczajowej pięciominutowej dziesięciominutowe przecież przysługiwała tylko Stalinowi, więc 1grudnia 3004. roku, kiedy zostaje zastrzelony przez bolszewika Leonida Nikołajewa no cóż chyba możemy całą pewnością stwierdzić, że zabójstwo było zlecone przez Stalina wykonane przez NKWD tak o tym wiemy dzisiaj jednoznacznie jeszcze kilkadziesiąt lat temu są ekolodzy zachodni generalnie uważali, że to jest hipoteza o dużych cechach prawdopodobieństwa kirowa zostaje zabity bez wątpienia rozkazu najwyższych czynników partii mówiąc nieco eufemistycznie, ale wiadomo chyba mam czy kogo mam na myśli i tu by należało może jeszcze dodać, że rozpoczęcie od tego kroku jest z całą pewnością obliczone na to, aby wywołać łańcuch konsekwencji, a mianowicie pozwolić miało postawić tezę, że działa wróg wewnętrzny nie w postaci jakich bez osobowych sił, które utrudniają proces budowy socjalizmu ile mamy do czynienia z zorganizowanym tajnym centrum troski troski oskarżenie Trockiego o to, że Trocki jako główny wróg w prowadzi działania oddali, że emigracji ma swoich ludzi wydawało się jedynym sposobem, żeby jakość produktu prawdopodobnie bić tę interpretację i to miało stworzyć wolną rękę tak to powiedzmy do rozpętania terroru na niewyobrażalną skalę i w istocie rzeczy ten terror służył jak to powiedział kiedyś Polski publicysta, który się zajmował tematyką, o której teraz rozmawiamy mianowicie Rafał Marceli Lead likwidacja elity leninowskiej chodziło o likwidację elity leninowskiej, a inny publicysta Polski Konstanty srokowski z Krakowa notabene dawny współpracownik naczelnego komitetu Narodowego w Warszawie Krakowie Konstanty srokowski powiedział, że to jest likwidacja elity stara bolszewickiej ja myślę, że należały może jeszcze powiedzieć, że noc długich noży w Niemczech, którą przeprowadził Hitler nie, oszczędzając nawet najbliższych swoich pracowników, bo RS, którym taki był takim był musiało wywołać i co na to poszlaki źródłowe potężne wrażenie lokalu, że tu jest dopiero pewien rodzaj przykładu miano inspiracja im się wydaje, że zachodzi również inspiracja z tym, że w tym, że Stalin uważa, że praworządność komunistyczne brzmi to jak oksymoron i trzeba pewien cudzysłów nie pozwala na zabijanie taki sposób jak robił Hitler w nocy prawda na zasadzie na zasadzie no mówiąc krótko kulała koniec był człowiek nie ma należy jednak przeprowadzić proces myślę, że w proces stalinowski ma też kolosalne znaczenie wychowawcze wywołuje olbrzymi strach natychmiastowa egzekucja tych nieszczęsnych skazanych jeszcze bardziej oddziałuje na psychikę zbiorą społeczeństwa i Stalin wydaje mi się osiągnął więcej poprzez organizowanie procesów pokazowych niż osiągnąłby, zabijając po cichu, bo mógł na to pozwolić przecież my się nie stało, gdyby do domu bucha RINA albo byłego prezesa są markom mu, czyli rady komisarzy ludowych Mykoła weszli jacyś ludzie go zabili tak jak zabito kirowa woda tymczasem proces tortury przyznanie się do wezwań robi wstrząsające wrażenie prawda ksiądz dające wrażenie ten człowiek oskarżany jest wszystko co można sobie wyobrazić, że jest szpiegiem japońskim polskim brytyjskim niemieckim Sadowski przyznaje, więc moim zdaniem taki strach paraliżuje nawet tych co co myśli co by mieli nie wiem pomyśleć o jakimkolwiek sprzeciwie czy przy niewypełnieniu gorliwie zadań w aparacie partyjnym administracyjnym wojsko tak daleko było przed egzekucją jest jeszcze upokorzenie maltretowanie torturowani nie zaniedbywać czasu, żeby wszystkich szczegółach pominę, ale możemy się chyba domyślać, że są zachowanie sędziów prokuratora, zwłaszcza to jest zawsze skandaliczne i wyjątkowo ohydne nieznane w ogóle cywilizowanych warunkach oni, ale nie udają oni na nie udają, że cokolwiek próbują badać rozwikłać prowadzonego na śmierć jeszcze prokurator wypytuje czy czy mógłby coś jeszcze zeznać oczywiście już aresztowanemu aresztowanemu nawet sam komisarz bezpieczeństwa, czyli szef NKWD obiecuje wolność w zamian za to, że powie wszystko tak robił Beria tak robił Jeżow tak robił Jagoda w dole to są to są fakty Mielżyński też tak robił to są fakty, które znamy histogram i są w oparciu o źródła mówiliśmy o zabójstwie kierowa 1grudnia 3004. roku dodajmy, że już 2grudnia, czyli dnia następnego wyszedł dekret o terrorze przewidujący tryb przyspieszony w sprawach o akty terrorystyczne przygotowanie podżeganie i pomocnictwo to było pierwsze podstawowe narzędzie tego masowego terroru policyjnego kolejnych lat powiedział pan panie profesorze o procesach, bo przez rok po zabójstwie kierował to właściwie panuje taki względny spokój te przygotowania do masowego terroru wielkiej czystki są prowadzone na zapleczu różne rzeczy się dzieją, a tutaj np. rozwiążą Stowarzyszenie starych bolszewików np. a tu wycofają z bibliotek książki Trockiego Finowie lwa Kamieniewa tak jest polityka prowadzona wykluczania starych bolszewików przecinania więzów społecznych no w końcu w lutym 3006. roku podczas narady funkcjonariuszy NKWD poinformowane o odkryciu wielkiego spisku rozpoczął się słynny proces 16, który doprowadzi jest to jeden z 3 wielkich procesów klub, na których zapadają reguły wyroki śmierci i chodzi o no krótko mówiąc wysokich czy może lepiej wiedzieć najwyższych funkcjonariuszy ścisłego centralnego kierownictwa partii to jest pierwszy proces może jeszcze by należało dodać, że po zabójstwie kirowa Stalin ewidentnie zleca gen Michałowi, czyli Henrykowi Jagodzie, bo to obu człowiek pochodzenia polskiego zleca mu prowadzenie śledztwa mającego wejść na tyły wrogów wrogów państwa sowieckiego jak dzisiaj wiemy Stalin był niezadowolony z tego śledztwa anty doszedł do wniosku, że to śledztwo jest prowadzone zbyt ostrożnie i za to zapłacił wysoką cenę Jagoda uzyskują zwolnienie z tego stanowiska to utorowało oczywiście drogę awansowi Jeżowa, jeżeli pan profesor pozwoli zacytuję telegram Stalina 26września 3006. roku pisał tak uważamy za absolutnie konieczną i pilną sprawę powołanie towarzysza Jeżowa rozwiązanie tego stanu nowego komisarza spraw wewnętrznych Jagoda wyraźnie nie stanął na wysokości zadania w sprawie zdemaskowania bloku troski stoisko Zinowiew Skibą spóźnił się o 4 lata tak i przede wszystkim zdaje się głównym gwoździem do trumny było to, że oszczędzał Bucharina Stalin chyba już bez wątpienia dążył wtedy do jego likwidacji, a więc jest idea powiązania sprawy kierować z generalną rozprawą, że z Gwardią starą bolszewicką co mógł zrobić chyba tylko i wyłącznie ktoś taki jak Jeżow, czyli morderca Ano krótko mówiąc morderca psychopatyczny mówiąc krótko moc inaczej tego się chyba nie da powiedzieć, który jest użyty jako narzędzie do najbardziej brudnej roboty wyrafinowany i przemyślany sposób tak bym powierzył szczycie jego popularności popularności Jeżowa kazachski poeta pisał o Jeżowe tak on jest płomieniem spalający wężowe gliniasta opiewał swego bohatera, który jest bystro Oki mądry objawił narodowi w świetle błyskawic, a dla bitwy piastował go rozumne słowa wielkiego Lenina no to Nikołaj Jeżow nam się pojawia panie profesorze w chwili wybuchu rewolucji ma 22 lata wskakuje na falę co je mojego młodości o nim samym bo, bo w sumie to nie znamy ani dokładnej daty jego urodzin Karla dokładnej daty jego śmierci wiemy bardzo mało, bo musimy też pamiętać, że życiorysy działaczy komunistycznych dużym stopniu są sfabrykowane w systemie totalitarnym stanowi to nawet normę choćby informacja podawana jako rzecz oczywista o urodzeniu się tego człowieka w Petersburgu jest nieprawdziwa urodził się, ale w Mariampolu i do tego miał pochodzenie doświadczalne, bo przecież był synem policjanta policjanta no carskiej trzeba powiedzieć to nie jest rekomendacja to bardzo źle Sejny robotnika chłopa, ale nie Kułaka to jest coś natomiast tu tu mamy do czynienia z taką sytuacją życiorys jest oczywiście obciążeniem tak jest obciążeniem tak samo informację o przystąpieniu do działalności w ruchu robotniczym o udziale w strajkach jeszcze tuż przed pierwszą wojną światową 1912 trzynastym m.in. w zakładach póki włoskich w Petersburgu można wyjąć na poważnie albo nie to, że tam pracował jako ślusarz wykonują zawód ślusarza chyba jest bezsporna wydaje się, że jest bezsporne, że jest bezsporne natomiast życiorys jest niepodlegający narracji fikcyjnej zaczyna się gdzieś od roku 1919 ten pojawia się w wojsku potem służy na różnych stanowiskach partyjnych mamy tutaj bardzo wielowątkowej Mn tak powiedział wielowątkowej okres pracy raczej na prowincji połączonej ze staraniami o to, aby iść do Moskwy do służby w centralnym aparacie partyjnym i to się w końcu uda coś w końcu powiodło, ale po procesie osiąga tylko dokończę zdanie ten okres się rozciąga na lata 1927 rok 2007. jest bardzo ważny, dlatego że dochodzi do jego wyraźnego awansu w Moskwie, a mianowicie w wchodzi do komisji której, której przewodniczył działacz bolszewicki Moskwy in jako jeden z jego zastępców będzie Jeżów i to była komisja do spraw organizacji dystrybucji kadr z kadry bolszewicki kark partyjnych to chciałem jeszcze dodać zaraz domu chwilę wrócimy, bo to kluczowa postać, jeżeli chodzi o kariera Jeżowa, bo będzie go właściwie tak można byłoby to ująć promotorem, a nawet można byłoby powiedzieć więcej opiekunem a bo też Jerzy będzie znajdował w domu Muz Fina i jego żony przyjazny ciepły kąt i miskę strawy, ale jeszcze wrócę do tego sfabrykowane go życiorysu, bo ja się czyta z pierwszym wydaniu stalinowskiego krótkiego kursu historii WKP AB z 3008. roku to wtedy Jeżow cały czas był na szczycie to w tymże wydaniu zapewniano, że tu cytat w październiku roku 1917 na froncie zachodnim masy żołnierskie do rewolucyjnego powstania przygotowywał na Białorusi to wasz towarzysz Jeżow oczywiście z kolejnych wydawnictw typu Witebsku rzekomo tylko ZUS czy cokolwiek to ma wspólnego z rzeczywistością nie wiem wątpliwy wątpię w to to ten fragment zostawmy oczywiście z kolejnych wydań tej komunistycznej Biblie w został już się nie wymazane dodajmy, że stosuje się dominacją Memoria, czyli no i usunięcia pamięci człowieka u Orwell nazwał to za kurację tak to teraz Moskwin Iwan Moskwik kierujący tym organizacyjną rozdzielczych wydziałem komitetu centralnego to był taki komitet, który zajmował się nomenklaturą prawda, czyli w, którego Fanta funkcjonariusza, gdzie postawić, którego odwołać, którego przesunąć, kto ma zająć stanowisko no pamiętajmy, że Stalin jest autorem słynnego powiedzenia, że wszystkim decydują kadry i to jest komórka przy komitecie centralnym szuka PB w związku komunistycznej partii bolszewików i ona się właśnie zajmuje czuwaniem nad procesem decyzyjnym co do personaliów i Moskwy ma licznych zastępców wśród nich przychodzi właśnie Jeżow Jeża rozpoczyna wtedy no to właśnie centralną karierę już już w Moskwie przychodzi jak powiedzieliśmy prowincji może jeszcze, że wcześniej był m.in. w Kazaniu w na terenach Tatarstanu no prowadził pracę politruków może tak to powiedzmy polityka i działacza organizatora aparatu animatora aparatu na tych terenach no odległych odległych od europejskiej części Rosji gdzie, gdzie pełnił funkcję funkcje różne to przez dłuższy okres czas Moskwy in mówił, jeżeli tak nie znam bardziej idealnego pracownika niż on to znaczy nie tyle pracownika ile wykonawcę jeśli się coś powie, że można już niczego nie sprawdzać i mieć pewność on wszystko zrobi, ale jednak Moskwy zauważa pewną wadę Jeżowa on nie potrafi się zatrzymać i czasem trzeba mu się przypatrywać, żeby na czas go powściągnąć pomyślałam sobie, że to ostatnie zdaniem doskonale też obrazuje koleje losu samego Moskwy na jego narodziny, bo Moskwy w czasie wielkiej czystki został aresztowany wtedy jego żona Sofia jak już mówiłam małżeństwa Moskwy nów Jeżow znajdował przyjazny ciepły kąt był czas zapraszany na domowy obiad to Sofia napisała do Jeżowa, który był wówczas Ludowym komisarzem spraw wewnętrznych list, prosząc o pomoc i co jest, że zrobił w odpowiedzi także i małżonkę mózg Fina wtrącił do więzienia w ogóle cała rodzina Moskwy nów w tym ich przybrana córka została rozstrzelana z czego jest oczywiście muszą zdawać sobie sprawę może nawet te listy podpisywał tak no tak to wygląda tam nie obowiązuje jakiekolwiek chyba czynnik uczuć ludzkich już coś tu powiedzieć to jest straszne po prostu, ale do takiego ze zwierząt ocenia zwyrodnienia prowadzi Kalita jest totalitaryzm może jeszcze dodał wersji wschodniej, bo totalitaryzm wersji wschodnie ma chyba jeszcze ten czynnik dodatkowo dodatkowo dochodzący mianowicie jest nim no no jednak to dużo mówić bardzo niski poziom troski o życie ludzkie do wartościowania życia ludzkiego, czego czy Zachodu jakoś nie potrafi ani zrozumieć to bardzo ani nie potrafi tak działać tak wydaje no no mamy oczywiście dokonania nazistów Niemców nazistów, ale przekonania w cudzysłowie, ale to jest trochę jeszcze inna historia czy powiedzieć myślę, że no zawsze przecież było ideologii chorej ideologii Hitlera, że Żyd zasługuje na śmierć, dlatego że jest obiektywnym wrogiem jest obcy natomiast mamy do czynienia z potężnym uderzeniem no właśnie trzeba powiedzieć chyba za rynkiem w swoich ludzi na tym polega wydaje mi się specyfika totalitaryzmu typu wschodniego co nie zawsze jest historiografii, zwłaszcza zachodniej dzisiaj akcentowana zrozumiany, dlaczego Stalin zwrócił już wam uwagę, dlaczego ponoć oczywiście do czasu miał do niego słabość na nazwał go zdrobniale Jerzym wilkiem prasa pisała, że jest uwierzą w PIT ton chcemy, czyli ulubieńcem wychowankiem Stalina nawet Stalin 3004. roku zezwolił Jeż powinno wjazd do Austrii, żeby w kurortach górskich podreperował swoje wątłe zdrowie, a tak w ogóle Austria to potem wróciła rykoszetem, bo stwierdzono, że wtedy w tej Austrii tom nawiązał tak porozumienie z wywiadem niemieckim tamtej ziemi, ale miała już po kilku latach, dlaczego Stalin zwrócił uwagę właśnie na Jeżowej, dlaczego jemu powierzył przeprowadzenie wielkiej czystki czy po prostu poznał się na człowieku i najeżdżał kompetencjach w cudzysłowie ja myślę, że zadecydowały 2 czynniki wszystkie wiadomości, które ustalili historycy na ten temat wskazywałyby na to, że osobą, która Stalinowi rekomendowała tę osobistość ktoś tak wyrażę to był Ganowicz rola Ganowicza notabene odpowiedzialnego za wielką kolektywizacji i za organizację głodu na Ukrainie Bogu na Ukrainie 3002. roku nie był nie był wywołany przecież spontanicznie tylko tylko celowo i pamiętajmy jeszcze o tym, że w trzydziestym między 2009. a trzydziestym rokiem bohater naszej opowieści miał epizod miał epizod służby na stanowisku pierwszego zastępcy komisarza rolnictwa, a więc brał znaczny udział w przygotowaniu operacji kolektywizacji, a więc sądzę, że Ganowicz i sądzę, że dyktator dyktator ZSRR był na pewno przekonany, że ja Jagodę musi zastąpić człowiek idący bardziej radykalnie wbrew wszelkim przeciwnościom na terror na rozprawę bez wrogiem wewnętrznym tak powiem w myśl jego wskazań potrzebny był ktoś o bardziej bezwzględny bezwzględnych mszy w metodach postępowania są też to zadecydowało o awansie tego człowieka na to stanowisko w maju 3007. roku więzieniu NKWD na Łubiance malarzy 100 siódmego 3007. roku tak więzieniu NKWD na Łubiance Jagoda mówi do przysługującego w sprawozdaniu dla Gorzowa napisze, że Bóg istnieje od Stalina za wierną służbę zasłużyła na nagrodę od Boga za złamanie jego przykazań na karę Zobacz, gdzie jestem i wyciągnie wnioski czy Bóg istnieje i tej samej wiosny Jeżow szczytu popularności mówi tak nazywają nas mieczem rewolucji miecz ten troszeczkę ciut ciut się stępił trzeba go naostrzyć myślę, że komitetowi centralnemu towarzyszowi Stalinowi możemy powiedzieć, że mieć ten będzie na ostrzu one no i 30lipca 3007. roku już Jeżow przedstawił biuru politycznemu do akceptacji projekt, który zostanie potem nazwany rozkazem 00447 i cóż to był za rozkaz i jak ruszyła machina terroru śmierci no był to rozkaz rozkaz do masowego masowej rozprawy może tak to powiedzmy wrogiem Toski Tammy tymi wszystkimi, którzy mieli być wyeliminowanie na przejażdżkę starą Gwardią bolszewicką należy ten rozkaz jeszcze połączyć się plenum i jego decyzjami z początku 1937 roku mianowicie obrady komitetu centralnego wtedy przyniosły no krótko mówiąc już zwycięstwo tego stalinowskiego kursu, który zapowiadał rozprawę z przeciwnikami nasilenie terroru przejście właściwie można powiedzieć to drugiego etapu wielkiego terroru, dlatego że proces kamieniem zjednoczyła w sierpniu 36 może potraktujmy jako etap pierwszy teraz jest przygotowanie do drugiego etapu wielki proces wielki proces z początku 3007. roku łączy się właśnie z tym planu no i 0303. wielki proces będzie marcu 3008. kiedy będziesz sądzony m.in. Buhari prawda pomińmy w tej chwili nie ma będziemy o tym rozmawiać rozprawę z Tuchaczewskim maj 37 to jest trochę osobne zagadnienie są dobrze opisane w naszej historiografii mianowicie mianowicie wielka czystka w armii w korpusie Oficerskim czystka, która nie oszczędziła także marszałków giną wicemarszałkowie Tuchaczewski nie tylko Tuchaczewski Jegorow itd. a tych, którzy zasłużą na zesłanie na łagier obóz to potem będzie się z tych obozów wyciągać, kiedy Niemcy zaczną realizację planu Barbarossa trwa tak, aczkolwiek powiem szczerze szansa przeżycia nie była wielka przypadek Radka, który dostał Karola Radka, który zresztą był związany z polską my tu się urodził w spolonizowanej rodzinie żydowskiej no no nie jest przykładem dającym możliwość powiedzieć historykowi, że to była jakaś szansa ocalenia po prostu no w jego przypadku to się kończy śmiercią jednak, chociaż zasądzono mu zaledwie 10 lat więzienia, gdyż podjął współpracę z prokuraturą śledczymi składają PIT zeznania, ale został zabity przez pół jeździł także 3009. roku to też, o czym świadczy nie sądzę, żeby się działo przez przypadek czystką także sądzę, że to raczej nieliczni szczęśliwi mogli tak przetrwać jeszcze jedno jak pisał już Polski profesor, czyli Stanisław Swianiewicz niedoszła ofiara Katynia rada to ten ten oficer zawrócony już ze stacji Gniezdowo pod Smoleńskiem nie rozstrzelany średnio się więzieniu, jakim jest sowiecki obóz w miejscu takim, jakim jest sowiecki obóz pracy i wyniszczającej tak to powiedzmy przeżywa 1,5 zimy wieziemy niedużej to częściej jeszcze dodać mówimy o dalekim Wschodzie krótko oczywiście okrutnych wyniszczających no kwotę wynikającą z eksploatacji poprzez prasy przymusu ta wielka czystka trwa około 2 lat prowadzone są oczywiście na masową skalę jak mówił Jerzy lepiej za dużo niż za mało w tej walce z faszystowskimi agentami będą też niewinne ofiary rozpoczynamy wielką ofensywę przeciwko wrogowi niech nie mają nam za złe, jeżeli potrąci kogoś łokciem lepiej by ucierpiały 10 niewinnych, niżby wymknął się 1 szpieg, gdzie drwa rąbią tam wióry lecą no to jego spektakularna kariera, kiedy ma władzę, kiedy jest panem życia i śmierci, kiedy może jak rozumiem realizować swoje sadystyczne skłonności, kiedy ma piękną dacie z kortem tenisowym, kiedy spotyka się regularnie ze Stalinem znalazłem informację, że panowie rozmawiali wiele wiele godzin ponad 800 w latach 3738 Jerzy był Stalina 290× na po tych 2 latach, kiedy Stalin postanawia terror zatrzymać czystkę zakończyć albo inaczej powoli wygaszać to co nagle Jeżow przestaje być potrzebny tak tak to jest bardzo wyjątkowe sytuacje, bo za takie zasługi Stali raczej nagradzał Kaganowicz raczej był nagrodzony za organizowanie kolektywizacji głodu natomiast mamy rzeczywiście ciężki los głównego wykonawcy tego wszystkiego ja myślę, że już z zaważyło kilka czynników po pierwsze, myślę, że to na pewno to na pewno było także Jeżow zgromadził duży materiał w ścisłym kierownictwie państwa jest fakt co w tym materiale było możemy się domyślać nie był on człowiekiem, który by zrezygnował z gromadzenia informacji o sferze obyczajowej itd. chyba oczywiste trzeba trzeba też wziąć pod uwagę to, że istotnie podkopywać go Beria, który był jego zastępcą nie został narzucony w sierpniu 3 latek ósmego roku przestali na następne Maria zastępca nabywał to jest drugi czynnik i sądzę, że nie należy nie należy lekceważyć także czynnika, który historiografia wzmiankuje, aczkolwiek jest to sprawa nieco delikatna to znaczy homoseksualizm biseksualizm to się pisze taki, który trafi tutaj nie jestem odkrywcą żadnego nowego aktu, ale pisze o tym sporo autorów socjologów zajmujących się tą tematyką w oczach Stalina, który w tych sprawach daje się był no delikatnie mówiąc mocno na nie mogło to tworzyć przesłankę do oskarżenia o zachowanie poniżające, że tak powiem godność członka partii oczywiście do tego homoseksualizmu, jeżeli alkohol jeszcze dodaje Buck alkoholizm to owszem to na to potwierdzone i chyba dobrze udokumentowane, bo już wtedy zdał zaczął zdawać sobie sprawę, że jego kariera się końca, ponieważ znam przypadek swojego poprzednika wiedział jak ta machina działa to tak zaliczą licz tak tylko tak wygląda ja bym powiedział, że to uległo nasileniu ograniczonych możliwości natomiast to był człowiek, który pił daje się wcześniej Toczek, który zdaje się już wcześniej ich chyba to też było wykorzystane przeciwko niemu zresztą jest takie zdanie Stalina mają 3008. roku dzwoni do komisariatu wyszedł do komitetu centralnego dzwoni do komitetu centralnego wyszedł do komisariatu posłał gońca do jego mieszkania on jest pijany trupa, więc Stalin mówił o tym publicznie wracając jeszcze do homoseksualizmu to już podczas przesłuchania się do tego przyznał w cudzysłowie to już był torturowany, więc nie wiem ile można brać za dobrą monetę, ponieważ podczas tortur ludzie przyznają się do wszystkiego no można by to tak ująć, ale zdaje się jest na ten temat trochę więcej jeszcze materiałów niszczyć niż tylko do nie mam tutaj w tej sprawie niczego nowego do odkrycia, ale wydaje się ta sprawa zdaje się uznana za w jakąś rozstrzygnięto przez przez historyków 9grudnia 3008. roku prawda i Izwiestia krótkimi notatkami ostatnich stronach doniosły, że towarzysz Jeżow na własną prośbę przestał być komisarzem spraw wewnętrznych no, że członek ścisłego aparatu partii funkcjonariusz ścisłego aparatu partii zaś chodzi na własną prośbę to jest rytuał komunistyczny nikt nigdy nikogo nie wyrzuca on sam się podaje do dymisji tak jak sam składa samokrytykę no i tyle, a w tym wypadku jest przesunięcie to bardzo charakterystyczne człowiek nie może być bezrobotnym radziłbym przenosi go się na stanowisko szefa komisariatu żeglugi śródlądowej jak to się nazywało było doskonale wiadomo, że tego stanowiska nie będzie już awansu tylko coś co zapowiada kompletną klęskę no krótko mówiąc w najgorszy los tak też stało, aczkolwiek Beria dopiero w grudniu prawda 1930 ósmy roku Beria postawiony na czele terror hamuje staje się bardziej bym powiedział ostrożny, aczkolwiek dalej jeszcze trwają egzekucję, ale jeśli mają procesy egzekucje one się kończą gdzieś dopiero w pierwszych tygodniach 1941 roku to są jeszcze mogę wiedzieć takie odpryski wielkiego terroru tysiące 3638 i Jeżowa aresztowano 3009. roku oskarżono o szpiegostwo na rzecz Polski Niemiec spisek na życie Stalina był torturowany, o czym mówiliśmy inne prawdopodobnie skazanego na śmierć 4lutego czterdziestego roku i albo tygodnia albo 2 dni później rozstrzelano Stalin miał o nim powiedzieć Jeżow to łajdak zdemoralizowany się człowiek wielu niewinnych niszczą i za to właśnie go rozstrzelali myśmy mówiliśmy panie profesorze to już jest ostatni nasz wątek tej korporacji o o tym, że usuwano człowieka z ludzkiej pamięci no chyba najlepiej jego los symbolizuje to słynne zdjęcie z kwietnia 3005. roku jest znane już powszechnie tak kanał Moskwa wołga Stalin odwiedzał to miejsce Jeżow Woroszyłow Mołotow Jeżów jest po lewej stronie Stalina uśmiecha się a kiedy został zamordowany to po prostu usunięto z tego zdjęcia, a Woroszyłow Mołotow Stalin uśmiechają się nadal, gdyby nigdy nic tak to jest ten sam zabieg co w przypadku Trockiego troski jest tak samo usunięty z pamięci jako ten, który był w pierwszym składzie są na komuś i osobą numer polegnie czarno tak tak należy działać to jest to jest polityka pamięci w wykonaniu totalitaryzmu wschodniego totalitaryzmu wschodniego i tyle no co dużo mówić to no tak chciała tak działa, bo no chyba inaczej się nie da dlatego, że jakby to powiedzieć, kto kontroluje to słynna zresztą stwierdzenie Orwella, kto kontroluje przeszłość kontroluje teraźniejszość tak dalej i przyszłości przyszłość już czuł tu nie da się niczego innego powiedzieć co naturalne konsekwencje tego sposobu urządzenia, którym zresztą moim zdaniem dobrze powiedział prof. Robert konkurs historyk amerykański sowietolog, którego książki były zarząd tłumaczone na język Polski, że okrucieństwo nie jest specyfiką przecież rosyjską nie tylko rolę nie tylko tam miało ono wielkich rozmiarach miejsce, ale trzeba powiedzieć, że no jednak bez tego tej gleby tamtejszej wielowiekową uprawianej właśnie w ten sposób wielki terror nie przybrał by takich rozmiarów i mam czy nie nie nie dałby takiego straszliwego żniwa to jest fakt była bezsporna prof. Marek Kornat kierownik zakładu dziejów dwudziestego wieku w Instytucie historii Polskiej Akademii Nauk dziękuję panie profesorze państwu dziękuję za wspólnie spędzony czas oczywiście zapraszam na audycję powrót do przyszłości już za tydzień dobrej nocy Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA