REKLAMA

Jak bardzo mieszkanie na wsi hamuje szanse na dobre studia?

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2022-09-28 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
53:42 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia dobry wieczór po krótkiej przerwie w środę 28września literatura okresu pozytywizmu nie cieszyła się dużą popularnością przynajmniej w moich czasach szkolnych nad Niemnem jakiś dramat ciągnące się przez dziesiątki strony opisy zakola rzeki pagórków łąk zniechęcały wielu do czytania na, ale niektórzy zwrócili uwagę, że tam jest taka scena, kiedy właśnie jeden z bohaterów mówi nie wolno krzyczeć na chłopa czegoś nie umie nie obsługuje Rozwiń » dobrze maszyny tylko trzeba nauczyć Janko muzykant wzruszał, ale nieco za Śliwa łata historia z utalentowanym muzycznie wiejskim dzieckiem niemal na granicy kiczu dr Judym, a to już z czasów młodej Polski zasługiwał na uznanie jednak podskórnie uważaliśmy, że każde dziecko powinno mieć możliwość uczenia się przeskakiwania na kolejne szczeble społecznej drabiny niezależnie, jakiego środowiska się wywodził, ale po krótkiej refleksji zaliczeniu lektury wielu z nas nie zastanawiało się w jakim stopniu opisywane przez Orzeszkową Prusa Żeromskiego czy Sienkiewicza historię mają ciąg dalszy w Polsce 100 lat później edukacja jest powszechna, kto chce może się uczyć szkoły są wszędzie ba nawet wyższych uczelni namnożyło się jak i żeby po deszczu już niepotrzebna jest bogata pani dworu, która z poczucia patriotyzmu świadomości Obywatelskiej zachodzi do chaty mówi jak to wymyśliła Maria Konopnicka pójdź dziecię Jacze uczyć każę wystarczy Wola chęci i nawet akademicki świat stoi otworem, a jednak nie wygląda tak różowo pojawią się nowe badania, które wskazują, że właśnie szczególnie dostęp do edukacji wyższej dla wiejskiej młodzieży jest w danej utrudnione jakiegoś powodu, mimo że w Polsce 40% obywateli to mieszkańcy wsi na Uniwersytecie warszawskim pochodzenie wiejskie osiemnastym roku deklarowało niecałe 19% osób na Uniwersytecie wrocławskim 25% na Uniwersytecie kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie 27% dlaczego, jakie bariery powodują taką wyraźnie niższą reprezentację tej młodzieży najłatwiej tłumaczyć wysokimi kosztami życia w tych miastach co przy skromnych dochodach rodzin może być nie do udźwignięcia, ale może też problemem jest poziom edukacji niższego szczebla co staje się barierą w zdobyciu Uniwersyteckiego indeksu jeszcze innym ciekawym wątkiem są losy osób, które dostały się na studia czasem płatne w mniejszym ośrodku miejskim czy warto było w potocznej ocenie takie studia nie otwierają ścieżki kariery jak uniwerek warszawski Jagielloński statystycznie mamy rosnącą liczbę absolwentów uczelni wyższych, ale czy rośnie wraz z tym poziom rzeczywistego wykształcenia Polaków czy może trochę staroświeckie podejście, ale jednak zastosuję czy rośnie nam nowe pokolenie, które bez wahania nazwiemy elitą naszego kraju to najlepszą przyszłością, która zawsze wszędzie wiąże się z liczną grupą intelektualistów myślę, że to ciekawe pytania wspomniane badania części na nie odpowiadają stąd pomysły wydawczyni Małgorzaty Wólczyńskiej w ten tradycyjny społeczny środowy wieczór na ten temat porozmawiać gościem audycji będzie już za chwilę dr Krzysztof Wasielewski socjolog adiunkt w katedrze badań nad nauką szkolnictwem wyższym i Instytut socjologii Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu pan doktor jest jednym z autorów badania, więc dostaniemy ciekawą porcję informacji z pierwszej ręki zaczynam Maciej Zakrocki przedstawia no jest już z nami anonsowany gość pan dr Krzysztof Wasilewski socjolog adiunkt w katedrze badań nad nauką szkolnictwem wyższym Instytut socjologii Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu dobry wieczór dobry wierzeń to zacznijmy może okrzyków od kilku takich może definicji, dlatego że akurat kilka miesięcy temu miałem też okazję w moim cyklu rozmawiać na temat szeroko rozumianej sytuacji polskiej wsi w kontekście takiego raportu, który co jakiś czas jest przygotowywany tam m.in. padało właśnie takie pytanie, a co to jest wieszczy nasze wyobrażenie jest adekwatne do tego czym jest wieś dzisiaj czy jednak mamy ciągle takie wyobrażenia z przeszłości w jakim stopniu wieści to część naszego kraju to myślę, że to będzie dobry początek naszej rozmowy doskonałe pytanie i a trudno nam odpowiedzieć, ponieważ możemy rozpatrywać wiejską chociażby w kategoriach administracyjnych i wówczas wszystko otoczenie jest miastem definiujemy najprostszy sposób jako obszar wiejski oczywiście w wymiarze kulturowym wieś stanowić odpowiedź inne typy środowiska charakteryzującego się odmienną kulturą obyczajami kontrolą społeczną pewną wspólnotowość uczą tym samym z pewnością nie możemy mówić współcześnie o 1 wsi 1 innym typie obszarów wiejskich, a w procesie urbanizacji inne ma mają tutaj kluczowe znaczenie, okazując rozlewanie miasta na teren wiejski, które tak tak owymi zazwyczaj nie są aż, tak więc możemy mówić z 1 strony na wsi peryferyjnej, która bliższa jest naszym stereotypowym wyobrażeniom, ale też możemy mówić o sile nowoczesnej zazwyczaj podmiejskiej tak jak to ma miejsce w pierścieniu Warszawy, chociaż no właśnie, ale to chyba to chyba jakoś istotne również z punktu widzenia no głównego tematu naszej dzisiejszej rozmowy nowo to pewnie też chociażby właśnie ta odległość, w której pan wspomniał też będzie miała znaczenie z punktu widzenia tego czy dzieci z takich właśnie wsi nawet właśnie to jest podwarszawskich wiadomo, że mają tak łatwiej w sensie swoich szans edukacyjnych tak pełnili akurat nie wiem, dlaczego ta nazwa zawsze przychodzi do głowy myślą właśnie o czymś co to pan nazwał peryferyjną wioską nie wiem Ustrzyki Dolne nie wiem czy to wieś może to małe miasteczko tak to odległość jest znacząca, bo większe znaczenie ma jakby kapitał kulturowy mieszkańców zamożność, która kształtuje pewnego typu postawy aktywności wobec edukacji chociażby takie i ten podział tutaj jest jakby cały czas istotne tak jak historycznie patrząc kilkadziesiąt lat temu jeszcze o kim innym mówimy w kontekście wielkości patrząc na podwarszawskie wsie małe miasteczka, a kim innym będziemy mówić, kiedy będziemy rozmawiać czy wsi Podlaskiej podkarpackiej usytuowanej z dala od dużych metropolii żyjących, które mieszkańcy żyją innym rytmem mają inne problemy w badaniu, które stało się pretekstem do naszego dzisiejszego spotkania tam pojawia się również taki element historycznego spojrzenia właśnie na już ten temat główny naszej rozmowy, więc kwestia chęci możliwości studiowania na wyższej uczelni jeszcze w okresie przed transformacją myślę, że też dobrze będzie kilka elementów z tego przywołać, bo to później pokaże nam to zjawisko, które było szalenie charakterystyczne dla naszej transformacji przynajmniej w pierwszym okresie, więc tego gwałtownego wzrostu zarówno liczby uczelni wyższych jak właśnie tych aspiracji edukacyjnych nowym właśnie jak młodzież wiejska, jaki miała aspiracje, jakie miała szansę na państwie mówi tu PRL-u, które teoretycznie właśnie miało też szansę stwarzać wszystkim to młodzież wiejska okresie PRL-u, zwłaszcza w początkowym okresie miała wyraźnie gorsze szansę edukacyjne to wynikało aż prostej przyczyny mianowicie zakorzeniona w kulturze wiejskiej w postawach wobec edukacji była jednak ta tendencja, która sprawiała, że młodzież z pokolenia pokolenia jednak nie była zainteresowana kształceniem systemem edukacji raczej była wychowywana socjalizm zwany do tego, aby pozostać na wsi, zwłaszcza w gospodarstwie domowym co sprawiało, że te aspiracje edukacyjne nie sięgały tak wysoko sięgały studio wyższych tak do tego, jeżeli do tego dodamy zamożność mieszkańców wsi, która właściwie ubóstwo powinniśmy powiedzieć, które było wyraźnie wyższe na obszarach peryferyjnych wiejskich wówczas na to będziemy mieli jak też kolejny argument pokazujący problematyczną ość drogi edukacyjnej młodzieży wiejskiej na to nakłada się oczywiście sieć szkolna jakość edukacji na wcześniejszych etapach, która i nie dawała szans zbyć dużej liczbie młodych osób mieszkających nasi na dotarcie ma studia wyższe na co składała słaba sieć szkolna ma niską jakość edukacji powszechnej je i maturalnej, a niska jakość kadry pedagogicznej, a czas skutkowało przede wszystkim tym, że tą młodzież bardzo szybko kończyła karierę edukacyjną patrząc na na NATO tendencji była to przede wszystkim młodzież, która wracała, a po edukacji szybko kończącej szkole zawodowej zazwyczaj zasadniczej zawodowej do domu na gospodarstwo ma mówimy tutaj jeszcze tym momencie historycznym, w której chłopstwo lub rolniczy byśmy powiedzieli dzisiaj były byli dominującą grupą społeczną tym krajobrazie wiejskim no i my przywoływany jest również taki sam go nawet pamiętam mówiło się zresztą wtedy taką trochę dezaprobatą w środowisku no właśnie nie wiem wielkomiejskim o tym pomyśle, który dość długo chyba był realizowany no ja przynajmniej pamiętam, że tak było, kiedy w siedemdziesiątym dziewiątym roku zdawałem egzamin na studia na Uniwersytecie warszawskim były i dla właśnie takiej młodzieży tzw. punkty mówi się z nami pogardliwie punkty za pochodzenie tak to specjalnie chyba pomysł, który nie wypalił no ta koncepcja polepszenia składu społecznego studentów wynikała z szóstej i dość tych ideologicznych zapędów ówczesnej władzy nomenklatury, która no my pewnych ideologicznych haseł chciała z widowiskowy sposób w zwiększy się, gdyby to dostępność młodzieży z ze środowisk marginalizowanych i młodzieży chłopskiej młodzieży Robotniczej również na wpadło na pomysł z tych punktów za pochodzenie, które nie były pan sam zauważył przychylnie potraktowano w społeczeństwie, a ta kontrowersyjna preferencja społeczna to co najważniejsze nie przejęła się nie zadziałała patrząc z perspektywy dostępności na studia i tak też ciekawostka właśnie pomimo bardzo szeroko zakrojonej skali przyznawania tych punktów okazało się, że ona nie działają na raz mamy już tak tak bardzo proszę te mechanizmy nie wpływał na polepszenie składu społecznego studentów przede wszystkim, dlatego że spotkał się ze społecznym otworem, gdyby klas, które poczuły się zagrożone odrzuceniem przez studia przez uczelnie wyższe z różnych badań wynika chociażby to, że wraz z pojawieniem się punktów za pochodzenie społeczne pojawiło się wzmożenie edukacyjne w klasach, które miały na tym utracić tak mówimy w tej szeroko rozumianej inteligencji wiemy, że na popularności np. uzyskały korepetycje, które przyczyniły się do polepszenia ocen szkolnych i maturalnych wyników inteligencji dzięki temu ten ten proces przyznawania punktów za pochodzenie społeczne nie przecież oczekiwanych rezultatów wręcz przeciwnie są badania pokazujące, że przyniósł odwrotny skutek NATO rzeczywiście no ale do już jest właśnie epoka miniona niektórzy mówią słusznie miniona to może też przy tym zostaną natomiast przychodzi ten moment właśnie przełomu politycznego zmian ustrojowych naj wydaje się, że wraz z wejściem mówi oczywiście w takim potocznym znaczeniu kapitalizmu do naszego życia, w którym wydawało się, że właśnie już nie nie pochodzenie, ale kwalifikacje będą kluczowe dla zrobienia kariery pojawił się też po prostu szansa, że nareszcie będziemy państwem, które będzie rozwijało unowocześnia zło i idea niemalże masowego uczenia się zdobywania kwalifikacji na wyższym poziomie stała się dość powszechna ale zanim przejdziemy jeszcze do tego wątku polskiego to zaciekawiło mnie to czytając właśnie państwa opracowanie badania, że to jest zjawisko, które u nas właśnie wynikało z tych przemian polityczny natomiast one zaczęły występować w innych krajach wcześniej, że w ogóle cały świat nie tylko ten, który tak, jakby właśnie zmieniał ustrój zaczął no brzydko teraz powiem uma stawiać dostępność do szkolnictwa wyższego upowszechniać tak, że tendencje w krajach Europy zachodniej je czy krajach szerzej patrząc w bloku Zachodniego no dostrzegalne już w latach sześćdziesiątych siedemdziesiątych idącego przez 3040 lat wcześniej aniżeli w Polsce, która strukturalnie zamurowała szkolnictwo wyższe MEN 90 tym roku mieliśmy zaledwie kilkanaście wyższych uczelni jedynie 400 000 studentów i dopiero wówczas rozpoczął się proces otwierania szkolnictwa wyższego w krajach zachodnich ten proces, a umartwienia rozpoczął się wraz, że umów tymi procesami szybkiej i szybkiego rozwoju nowoczesnych społeczeństw gospodarek pojawiło się zapotrzebowanie na kadrę pojawiły się też społeczne oczekiwania otwarcia się wyższych uczelni, które wcześniej były elitarne na grupę do tej pory nieobecne albo rzadko obecne na uniwersytetach nigdy na klasę robotniczą szerzej młodzież z grup faworyzowanych takie piękne określenie do sprawiło że na uniwersytety zachodnie zaczęły napływać masowy sposób młodzież, która wcześniej tam była nieobecna co pozwoliło jej na rozwój, a indywidualny zawodowy na awans społeczny słowo klucz prawdopodobnie, w czym w dzisiejszym temacie mamy ze względu na nasze opóźnienie trzydziesto czterdziestoletnia ten proces zaczęliśmy obserwować dopiero w latach 90 no właśnie tylko, że u nas tak jak ja to pozwoliłem się powiedzieć wynikało to właśnie z tych głębokich przemian ustrojowych i zupełnie nowych możliwości tam jak rozumiem no właśnie takiego naturalnego rozwoju ekonomicznego no naukowo technicznego tak to był TEN-T to był to była przyczyna, bo też w którymś momencie właśnie piszą państwo w raporcie, że wraz z tym zjawiskiem upowszechniania edukacji na poziomie wyższym następuje też trochę zmiana charakteru tych wyższych uczelni używają tam państwo określenia następuje profesjonalizacja uniwersytetów zwiększa znaczenie funkcji badawczej i powiązanie z biznesem zostają lub pozostają na wysokim poziomie aspiracje edukacyjne coraz powszechniejsza staje się też edukacja cało życiowa, a struktura studentów coraz bardziej przypomina strukturę społeczną współczesnych społeczeństw czyli, czyli wraz z tymi procesami następuje również coś co jak rozumiem zmieniło trochę charakter wyższych uczelni tak tak dokładnie w Polsce ten proces musiał nastąpić począwszy od pewnego politycznej po pewnej politycznej transformacji i osiemdziesiątego dziewiątego roku, ale cały proces gdyby, który pan doskonale scharakteryzował ana, który nastąpił również u nas od lat dziewięćdziesiątych później był znacznej mierze pewnym, że pewną konsekwencją spontanicznych procesów pomimo wiedzy, którą posiadaliśmy na temat przemian szkolnictwa wyższego w krajach zachodnich to jednak skala zmian, która nastąpiła brak kontroli nad szkolnictwem wyższym na początku lat dziewięćdziesiątych sprawił, że ten proces umocnienia i profesjonalizacji, gdyby okazał się bardzo spontaniczne te czynniki presji społecznej były tutaj kluczowe młodzież po prostu, która miała zablokowane szanse edukacyjne na tyle mocno swoimi aspiracjami edukacyjnymi zawodowymi Napierała na wyższe uczelnie, że ten musiały się renty czy później otworzyć poproszę no i taką mamy sytuację właśnie w Polsce, że w tym okresie przejścia tak ustrojowe zmiany mamy 6,5% społeczeństwa z wyższym wykształceniem z czego w miastach 94 ana wsi jedynie 1,8 i coś się zaczyna dziać do na początku można powiedzieć, że musiała być zielone światło decydentów politycznych tak, o czym rozmawialiśmy musimy coś zmienić tak zmierzamy w kierunku nowoczesnej gospodarki nowoczesnego społeczeństwa powinniśmy modernizować w cudzysłowie kapitał ludzki w Polsce tak szybko zmieniająca się gospodarka psi zaczęła potrzebować wysoko wykwalifikowanych kadr nagle się okazało, że tych kadr nie ma albo ich jest niewystarczająca ilość na rynku, więc na początku lat dziewięćdziesiątych każdy absolwent wyższej uczelni właściwą pracę dostawał na wysokim stanowisku od ręki a to tylko napędzało wraz z głodem edukacyjnym, w którym powiedziałem wcześniej aspiracje edukacyjne zawodowe młodych ludzi które, którzy wywierali presję na system szkolnictwa wyższego system polityczny, aby ten system powiększać w związku z tym kluczowa ze względów strukturalnych i była decyzja o zmianach pozwalających na zwiększanie liczby wyższych uczelni w tym na powstawanie prywatnych uczelni niepublicznych uczelni, które do tej pory funkcjonował pierwsza niepubliczna uczelnia de facto powstała w dziewięćdziesiątym pierwszym roku, a i od tego czasu ten sektor publiczny stał się bardzo popularnym sektorem, który poprzez swoją ekspansję dał możliwość studiowania bardzo dużej rzeszy młodych ludzi nie inaczej było też w szkole czy publicznym, bo same uniwersytety, których powstawało coraz więcej zaczęły przyjmować znaczące znacznie większą liczbę studentów w tym studentów zaocznych co sprawiło, że w tym pierwszym 15 leciu po transformacji ustrojowej liczba szkół wyższych zwiększyła się w Polsce czterokrotnie ze 100 kilkunastu do 460, a liczba studentów 400 000 do 2 000 000 prawie, więc to było niesamowity wyczyn niesamowite osiągnięcie tej pierwszej 15 lat transformacji ustrojowej, że system był w stanie przyjąć tylu młodych ludzi, że ci młodzi ludzie mieli potrzebę podjęcia studiów na le czy rzeczywiście to było tak do końca, że to system był w stanie przyjąć znaczy oczywiście tak ruch, bo tak się stało natomiast pytam o to właśnie w tych wymienionych punktach, o których pan częściowo powiedział, a właściwie prawie wszystkich, które decydowały właśnie o tym, że udało się to zapotrzebowanie tak zrealizować to było powiązanie systemu finansowania uczelni publicznych od liczby studentów są oczywiście zachęcało, żeby zwiększać liczbę miejsc na nie od nieodpłatnych studiach stacjonarnych na uruchomienie na masową skalę skalę odpłatnych studiów niestacjonarnych na uczelniach publicznych no oczywiście ten trzeci element, którym pan mówił, czyli możliwość otwierania uczelni niepublicznych pytanie tylko jest takie przy tak rosnącej rosnącym popycie jak było z tą podażą niezrozumieniu miejsc, ale w rozumieniu kadry jeżeli, jeżeli mieliśmy nauczycieli akademickich, którzy kształcili 400 000 osób w dziewięćdziesiątym roku, a w 2005 jak pan powiedział prawie 2 000 000 na to jak to było możliwe od tej strony na długo opowieści ona raczej dla szkolnictwa wyższego jest niemiła ta ciemniejsza strona transformacji szkolnictwa wyższego w Polsce no bo jak w tym okresie pięciokrotnie zwiększyliśmy liczbę studentów kadra akademicka zwiększyła się niespełna dwukrotnie to pokazuje, jakim kosztem dokonana została za transformację to niewątpliwie jest jakość kształcenia tutaj nie ma nie ma tutaj wątpliwości co do tego, że w tym pierwszych 1520 latach funkcjonowania szkolnictwa wyższego w Polsce to kształcenie bardzo zniżył swoje loty mówiąc kolokwialnie było to niestety możliwe no właśnie dzięki pewnym regulacjom prawnym, które pozwalały chociażby pracownikom naukowym funkcjonowanie pracowanie na kilku kilkunastu nawet etatach różnych uczelniach dzięki temu legitymowali funkcjonowanie uczelni kierunków studiów jak to w praktyce wyglądało to możemy tai anegdotycznie opowiadać często się mówi właśnie o profesorach będących cały rok w pociągach tak z 1 uczelni drugi, chociaż tak być tylko to nie bardzo tłumaczy chcę pana trochę tutaj pociągnąć jednak, bo to nie bardzo trochę tłumaczy ten spadek poziomu no oczywiście poza zmęczeniem profesora skoro ciągle jest w pociągu, ale ciągle ten sam profesor tymczasem rzeczywiście nieraz można było spotkać takie informacje to również pojawia w badaniu państwa no właśnie ten poziom się obniżał no, więc moje przy tej samej kadrze na nauczycielskiej tak na to nie powinien się obniżać, bo kadra była ta sama przy tak przed południem w szkole na Uniwersytecie np. warszawskim toruńskim czy krakowskim, a ewentualnie czy w weekendy czy innych winnym czasie dziś właśnie w jakiś pojawiającym się nowym Uniwersytecie w mniejszym w środę mieć miasteczku dlatego wrócę do tego pytania, bo to jest moim zdaniem takie zjawisko, które wymaga jak wyjaśnienia sam słyszałem kiedyś wypowiedź kolegi, który został właśnie prof. Invest Unii w warszawskiej go, że prowadzi również zajęcia na uczelni niepublicznej i że tam stawia lepsze stopnie, że nawet, jeżeli student na egzaminie mówi słabiej i umie materiał słabiej to jemu postawi powiedzmy czwórkę a gdyby to samo mówił na uczelni publicznej na Uniwersytecie właśnie w jakimś tam cenionym to by postawił sławą truje jak pytałem, dlaczego mówił no, dlatego że ten jak płaci i uczelnia z tego żyje to musi być zadowolony wejściem przyjdzie do głowy, żeby zmienić uczelnię, bo jest niewłaściwie doceniany to jest może zbyt duże uproszczenie, ale ciekaw jestem jak jak pan tłumaczy to zjawisko właśnie obok obniżenia poziomu jeśli odejmiemy kwestie no właśnie zmęczenia profesora już, trzymając się symboliczny tego przykładu, ale właśnie weźmiemy pod uwagę nie wiem zadowolenie studentów, którzy płacą za to, że się uczą na moje milczenie przez te wieczerze sekwencji znamienne, że poza poza tymi podróżami zmęczenie oczywiście mówimy o różnych standardach kształcenia uczelnia różnego typu, a te standardy kształcenia w uczelniach wielu uczelniach były po prostu niższe tak wynikało z faktu zatrudniania kadry niższe gorszej jakości przepraszam za określenie, ale też tych mechanizmów selekcyjnych albo VAT tak naprawdę ich braku zatem wiele uczelni przyjmowała na studia wszystkich kandydatów co wynikało z systemu finansowego zarówno mówimy o uczelniach publicznych jak i niepublicznych każdy student dawał określoną kwotę pieniędzy w przypadku studiów zaocznych określone czesne w przypadku studentów dziennych były to odpowiednie kwoty wypłacane przez ministerstwo, więc uczelnią zależało zarówno publiczne niepubliczne na jak największą liczbę studentów tai uczelnie wpadł w tym opłat jak i ilości kosztem jakości tak IT anegdotyczne historie, które są bardzo często prawdziwe niestety do wskazują właśnie na mechanizm dawania zaliczenia bardzo często za piec gorszego gorsza jakość no dobrze teraz przejdźmy do klubu, czyli go młodzieży wiejskiej czyta pan wzrost liczby uczelni czy ta, a większa bliskość niektórych uczelni niż kiedyś od miejsca zamieszkania no w sposób znaczący wpłynęła na sytuację tej młodzieży przede wszystkim coś czy również ten ten rynek dotarł na wieś i te wcześniejsze z PRL-u niski aspiracje edukacyjne dosyć szybko zamieniły się na wyższe aspiracje edukacyjne, że również środowisko rodzina zrozumiała, że tak że, że trzeba skończyć wyższe studia i że to właśnie upowszechnienie coraz większa liczba tych uczelni jak powiedziałem coraz bliżej domu spowodowały jakąś gwałtowną zmianę czy w przypadku młodzieży wiejskiej ten proces następował jakoś inaczej moim zdaniem zbadań, które prowadzimy w naszej katedrze wynika, że te aspiracje edukacyjne młodzieży bardzo się młodzieży wiejskiej bardzo szybko zaczęły wzrastać i de facto wyrównały się z tymi aspiracjami edukacyjnymi młodzieży miejskiej, jeżeli chodzi o zmianę z systemie szkolnictwa wyższego to warto zwrócić uwagę że bardzo dużą uczelni wyższych zarówno publicznych jak i niepublicznych pojawiło się bliżej miejsca zamieszkania tej młodzieży wiejskiej jak w PRL-u szkolnictwo wyższe było elitarne zarówno ze względu na swój prestiż czy pewien pewną otoczkę symboliczną, a to w po osiemdziesiątym dziewiątym roku wyższe uczelnie zaczęły powstawać w mniejszych ośrodkach miejskich co sprawiło, że tego typu uczelnie stały się zaczęły korzystać z tego rezerwuaru uczy młodzieży, która mieszka również na peryferia ona na myśli całą rzeszę uczelni niepublicznych mam tutaj też na myśli mniejszy uczelnie akademickie jak też państwowe wyższe szkoły zawodowe, które zrobiły od 2 tysięcznego roku de facto kawał dobrej roboty w tym obszarze sam fakt, że pomiędzy 1990 rokiem 20000506. kiedy mówimy, o czym maksimum wyżu demograficznego wzrosła liczba studentów w systemie pięciokrotnie no to patrząc tylko ratą proporcje możemy mówić o pięciokrotnej i zwiększeniu szacunkowo chociażby liczby młodzieży wiejskiej mającej realne możliwości podjęcia studiów tych miejsc było bardzo dużo, a w, których można podjąć studia, więc młodzież wiejska była jedną z tych grup społecznych, która bardzo mocno skorzystała z zaistniałych zmian no, aczkolwiek rzeczywiście co wynika z państwa badań, kiedy właśnie patrzymy na ten wyż demograficzny rok 20056 na to piszą państwo zwracać uwagę, że jeśli chodzi o te uczelnie zlokalizowane w największym mieście, a więc te, które nazwaliście metropolitarne tam jedynie 8% ogółu studentów stanowi młodzież wiejska, więc jak rozumiem to właśnie m.in. potwierdza to, że dalej to miasto jest dość zbyt odległe może też zbyt drogie, bo trzeba przecież, budując się tam jakoś utrzymać stąd mimo tego boomu edukacyjnego młodzieży wiejskiej w tych metropoliach jest ich dalej niewielu o zgadza się tutaj jak kluczowa informacja, że od 2006 roku zaczęliśmy obserwować wejście gwałtownego niżu demograficznego, które zaczął sprzyjać obecności młodzieży wiejskiej na wyższych uczelniach i obecnie, jakkolwiek te dystanse pomiędzy uczelniami zrealizowanym w mniejszych ośrodkach uczelniami zlokalizowanymi w dużych metropoliach nadal istniejące jak obecność młodzieży wiejskiej moe obecność młodzieży wiejskiej jest wyraźnie win widoczna w 1 jak i drugiej grupie uczelni ten nawet wśród tych najlepszych my większych polskich uczelni młodzież wiejska w ostatnich 15 latach zyskała dwukrotnie, czyli jak dwukrotnie więcej młodzieży ze wsi znajduje się w murach tych uczelni my tutaj przyczyn tego stanu poza wzrostem aspiracji edukacyjnych szukamy w niżu demograficznym, który sprawił, że liczba miejsc w uczelniach wyższych, zwłaszcza miejsc nieodpłatnych na tyle się zwiększyła dla młodzieży wiejskiej i ona skorzystała z tej szansy i która się pojawiła no a teraz proszę o mieście o wyjaśnienie, bo to rozumiem, że było celowo przez państwo wybrany, dlaczego akurat, żeby rozumiem uzyskać pewnego rodzaju szerszą wiedzę postanowiliście przeprowadzić takie bliższe badanie dotyczące studiów młodzieży wiejskiej na przykładzie prawa i pedagogiki, skąd te 2 przedmioty z czego wynikał ich wybór no i oczywiście, jakie wnioski z właśnie badania tych przykładów udało się wyciągnąć, a znając badania zachodnich badaczy zwróciliśmy uwagę na pewną koncepcję to praktycznej wyniki, które sugerowały, że następuje zmiana obecności czy zmiana formy nierówności społecznych z tych mających charakter wertykalny na te mające charakter horyzontalny to oznacza że wyż demograficzny czy w Masłowie nie kształcenia upowszechnienie kształcenia wyższego przyczyniło się do tego, że różne typy uczelni wyższych nie kształtujemy w takim samym stopnia, a dostępności nierówności w dostępie do do studiów jak wcześniej tak, ale to nie oznacza, że ta, a tej te nierówności nie ma, ponieważ ona zaczyna się formować w innym obszarze w tym horyzont w tym horyzontalnym, które można sprowadzić do różnych typów studiów i różnych kierunków stóp, a my postanowiliśmy sprawdzić jak kształtuje się dostępność do 2 i kierunków studiów do prawa do pedagogiki, która są w jakiejś mierze sprzeczne z mocno zróżnicowane, jeżeli chodzi o społeczne postrzeganie prestiżu tych kierunków sztuki z 1 strony mamy zawsze definiowane jako elitarne studia prawnicze mamy z drugiej strony studia pedagogiczne, które nie są zazwyczaj społecznym odbiorze definiowana jako te prestiżowe taka założyliśmy, że na tych 2 kierunkach studiów dostępność obecność młodzieży wiejskiej będzie się znacząco różnicować tak jak to bywało przed laty okazało się że, owszem, są różnicach, ale to nas zaskoczyło to że studia prawnicze przestały być w tym, że miała, że dostępności bardzo elitarne z perspektywy młodzieży wiejskiej znaczy, że młodzież wiejska cały czas zyskuje na swojej obecności na tych na tym kierunku prawnicza no tak ale, ale czy właśnie to jest czystego idzie jakiś wniosek dalej, dlatego że ciekawi nas oczywiście co się będzie coś będzie działo dalej, dlatego że następują dalej na właśnie różnego rodzaju procesy społeczne niż demograficzny, który pan powiedział spowodował z 1 strony zwiększenie wolnych miejsc na uczelniach i możliwość wykorzystania tych wolnych miejsc przez młodzież przez młodzież wiejską, ale z drugiej strony mamy sytuację, w której się zmienia trochę otoczenie rynkowe i społeczne w ostatnich latach do tu oczywiście też pandemia miała swoje do powiedzenia widzimy zjawisko po raz pierwszy chyba od dłuższego czasu zwiększania liczby ludności wsi i raczej ich raczej emigracji w tamtą stronę migracji jeśli można tak być migracji pewnie co dobrze oznaczać to może oznaczać również z punktu widzenia wyborów edukacji no bo jeżeli to już nie miasto nie korporacja nie Kancelaria prawnicza czy zarządzanie właśnie w jakiej firmie, a być może zupełnie inne zawody kwalifikacje konieczności będą będą potrzebne czy coś można na podstawie tych tych badań powiedzieć od tej strony wszystko wskazuje na to, że podział wieś miasto będzie tracić na znaczenie otoczony jest coraz mniejsze i ma znaczenie przede wszystkim wynika z różnych innych badań ze względu na zróżnicowanie statusowi tak czy wiesz cały czas status Sową mówimy o statusie społecznym pod względem zamożności uboższa, jeżeli miasto ktoś tak naprawdę główny czynnik zróżnicowania co mówimy powinniśmy mówić o jakichś głębszych badaniach, które tutaj tendencję zweryfikowały, ale wszystko na to wskazuje, że te podziały prestiżowe będą nadal obecne w dostępności do edukacji przy czym, a one będą prawdopodobnie kształtować się na osi podziałów i kierunki, które są bardziej kreatywne nowoczesna na kierunki, które są bank bardziej klasyczne swojej postaci co widać z naszych badań również to, że ta elitarność kształtuje się np. w obszarze języka, którym prowadzone są na studia na kierunkach anglojęzycznych tam dysproporcje pomiędzy 1000 miast skończą gigantyczna co wynika prawdopodobnie też niższego kapitału kulturowego procesu i autostrad lekcji mocno zakorzenionych na obszarach wiejskich dystanse będą się kształtować właśnie na kierunkach i z 1 strony pewnie pedagogika klasyczne kierunki filologiczne, a te, które współcześnie będziemy definiować przez pryzmat społeczeństwa wiedzy na dzieci to jest różnica pomiędzy tą młodzieżą wiejską ma miejską chociażby taka, że młodzież wiejska jak zbadań wynika podejmuje się studiów na kierunkach, na których ryzyko ich ukończenia znalezienia pracy jest mniejsze to znaczy młodzież miejska wielkomiejska, zwłaszcza jest odważniejsza wybiera kierunki, gdzie ryzyka być może dostania się ukończenia jest większa, ale też profit nagroda z ich ukończenia później na mecie zwiększa, a stąd prawdopodobnie to będzie, gdyby ta główna oś podziału czy różnic w obrębie systemu szkolnictwa wyższego, ale pojawił się też we wnioskach państwa raporcie pojawi się taka nad ciekawa, iż ciekawa z punktu widzenia tego wszystkiego co mówiliśmy o wydarzeniach w tym obszarze w Polsce na początku transformacji wtedy mówiliśmy o gwałtownym wzroście aspiracji edukacyjnych Polaków mówi o państwo piszą, że teraz mamy do czynienia ze spadkiem aspiracji edukacyjnych Lwów wywołanym postępującą dewaluacją wyższego wykształcenia to jest ciekawe, bo wydaje się, że cała polityka świata na pewno Unii Europejskiej zmierza właśnie w stronę no coraz większej cyfryzacji naszego życia pod każdym względem mówi się dalej ogromnych potrzebach jeśli chodzi o rynek ludzi zajmujących się informatyką mówimy o coraz większą wchodzeniu do naszego życia sztuczna inteligencja wydaje się, że właściwie zapotrzebowanie na ludzi z wysokim wykształceniem powinno rosnąć w związku z tym, skąd bierze no postępująca dewaluacja wyższego wykształcenia no, jakby miał szukać jak z początku tego procesu z polskim systemie edukacyjnym to byśmy powiedzieli, że reforma edukacyjna sprzed 20 paru lat przy zlikwidowało nam de facto zasadnicze szkoły zawodowe co sprawiło, że na rynku pracy zaczęło brakować nam rąk do pracy robotniczych i również wysoko wykwalifikowanych techników specjalistów od budownictwa stolarze elektryków i dzięki temu te profesje, które przestały być w orbicie zainteresowanie młodzieży stało się wysoko czy dobrze płatnymi zawodami, a co nie można, czego nie można powiedzieć o absolwentach niektórych kierunków studiów niektórych uczelni, a i młodzież dokonała pewnego racjonalnego wyboru i od dobrych kilku lat orientuje się coraz częściej właśnie na karierę edukacyjną, która się szybciej kończy, ale daje pewne kwalifikacje, które na, które zapotrzebowanie na rynku pracy na to oczywiście nakłada ten proces obniżenia jakości kształcenia, z którym rozmawialiśmy, że w pierwszej części naszej rozmowę i te spostrzeżenia, że wiele uczelni niestety nie radzi sobie z zapewnieniem odpowiedniej jakości kształcenia dzisiaj ten proces trwa i tak naprawdę nie wiemy do końca, w którą stronę będzie dalej ewoluował no to już tak zupełnie podsumowując, ale patrząc na to 30 parę lat w przypadku w przypadku tej młodzieży wiejskiej coś zmienia w sensie pozytywnym, że coraz większy odsetek tej młodzieży właśnie kończy wyższe studia czy to się utrzymuje na podobnym poziomie ostatnie lata po transformacji NATO tak naprawdę wielki sukces dla młodzieży wiejskiej, a te dystanse jak wobec młodzieży miejskiej jeszcze istnieją, ale sama możliwość podjęcia studiów determinacja, którą tam od to ta młodzież się wykazuje jest na tyle istotna, że staje się ona bardzo ważnym ogniwem ma też rozwoju społecznym regionów, które są biedniejsze są postaci bardzo dziękuję za dzisiejsze spotkanie za rozmowy z nami ważny jak Krzysztof Wasilewski socjolog adiunkt w katedrze badań nad nauką i szkolnictwa wyższym Instytut socjologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu jeszcze bardzo dziękuję dziękuję uprzejmie podziękowała też Małgorzaty Wólczyńskiej, która audycję wydawała Maciej Zakrocki usłyszymy jutro o tej samej porze Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA