REKLAMA

Polska coraz bardziej przypomina Węgry Viktora Orbana

Wywiad Polityczny
Data emisji:
2022-09-29 17:20
Prowadzący:
Czas trwania:
12:49 min.
Udostępnij:

Gościem audycji jest dr Dominik Hejj, z którym rozmawiamy o współczesnych Węgrach i jego książce "Węgry na nowo. Jak Viktor Orbán zaprogramował narodową tożsamość".

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
to Dominik Hejj jest z nami dzień dobry dobra Instytut Europy Środkowej portal grupka kropkę WHO, ale przede wszystkim dzisiaj w tej roli autor książki Węgry na nowo jak Viktor Orban zaprogramować narodową tożsamość, a czasem z trzymamy się na polityków, że oni mają takie myślenie, że powyborczy poniedziałek jak już biorą władzę cechy to wtedy można stwarzać świat odnowa od zera może te rzeczywistość wyzerować mamy białą kartę i piszemy co tam chcemy, a pan w tej Rozwiń » książce opowiada nam o takim faktycznym stworzeniu węgierskiego świata na nowo co ostatecznie uzewnętrznia się nawet o zmianie nazwy tego państwa, bo już nie Republika węgierska tylko Węgry moje pierwsze pytanie brzmi jak to się stało, że Fides mógł stworzyć nową rzeczywistość to nowe państwo, a także, o czym również pan pisze ten nowy archetyp Węgra w bardzo dziękuję zaproszenie to pierwsza, ale faktycznie tak, że nie tylko zmiany państwa udało się przeprowadzić tylko bardzo głębokiej zmiany prawne, ale znowu nie chodzi o to, żeby opisywać instytucje co w sposób taki, że kiedy pani państwo będziecie chcieli sięgnąć do jakieś węgierskiej ustawy one zaczynają się od numeracji od roku, w którym został uchwalony większość ustawodawstwa powstanie po 2010 roku zaczną Laszlo Koever, które wciąż jest przewodniczącym marszałkiem zgromadzenie krajowego chwali się, że bardzo szybkim czasie ustawa uchwalona na Węgrzech kilka tysięcy ustaw i to było 2012 roku, więc od tamtego czasu można sobie wyobrazić, że de facto całe prawodawstwo węgierskie zostało napisane odnowa są nowelizacje ustaw wszystko od zera i dlaczego to się udało z 2 powodów po pierwsze w 2010 roku bardzo silnej legitymacji, którą posiadał Fides, które tak naprawdę nie możemy ująć, że pocztu wygrał wybory on 2006 roku, kiedy doszło do tego kryzysu politycznego, kiedy ujawniono taśmy Ferenca Gyurcsány był już na pierwszym miejscu w sondażach od razu i od 16 lat jako samodzielna partia jest zawsze pierwszy nigdy się zdarza, żeby był drugi, chyba że blok no to jesienią rok temu przez chwilkę był drugi natomiast jednocześnie większość konstytucyjna, która pozwoliła zrobić wszystko co się chciało wówczas, czyli bardzo szybko uchwalenie ustawy zasadniczej, bo ciekawe jest też to nie tylko zmieniono nazwę państwa zmieniono też nazwę fundamentalnego dokumentu to nie jest konstytucja ustawa zasadnicza to jest znowu tak jak nazwa państwa miał odwoływać się do tego, że to jest powrót do starej dobrej tradycji węgierskiej ani do czegoś co komuniści narzucić mieli lider partii Jobbik powiedział kiedyś, że tu cytat Orbán lepiej na społeczeństwo aniżeli my i tak się zastanawiam czy społeczeństwo kształtowało Fides czy Fidesz ukształtował społeczeństwo co było pierwsze emocje szły z dołu do góry i były przez chwilę podchwycą one narzucane z góry nad bo kiedy pan nawiązał do tych słynnych słów kłamaliśmy rano w nocy wieczorem, które spowodowały potem węgierskim społeczeństwie taką chęć sanacji jakiegoś Odrodzenia co Orbán oczywiście wykorzystał to gdzie ten impuls, gdzie ten początek, gdzie jako, gdzie kura tez bardzo dobre pytanie, żeby zadać akurat na marginesie przypominam się w ciąży regulowana cena na kurs jest na Węgrzech wciąż podtrzymywana, więc akurat do tego można nawiązać, ale jest teraz, że od 2006 roku Węgrzy jako większe mieli dosyć lewicy liberałów nie tylko z powodu tego, że uczeń kłamał tylko też bardzo dużego kryzysu finansowego, który wydarzył Fidesz doszedł do władzy niszczone społeczeństwem tym, że nie boi się tego określenia użyć czekał na wykrwawienie lewicy, gdyby wygrał, gdyby doszło do tego, że zostałoby uchwalone Szkot od razu konstruktywne wotum nieufności lub przedterminowe wybory 2006 roku istnienia takiej siły natomiast w sytuacji, w której ważni ludzie chwilę kilka miesięcy wcześniej wybrali socjalistów ani Fidesz, bo 2006 na wiosnę były przecież wybory natomiast później ta hegemonia władzy, do której doszło pozwoliła zacząć kształtować społeczeństwo to wypowiedź dr zechciała pani nawiązać Gabora vany to dla mnie fascynujące, że jeśli dobrze pamiętam też 2018 dziewiętnasty rok, kiedy gazowana wycofuje się z polityki już nie jest szefem Jobbiku i nagle prawdopodobnie po to, żeby nie utonąć i nie zostać określone mianem zdrajcy zaczyna, gdyż przychylnie wypowiada się widać się on akurat ma rację Viktor Orban lepiej rozumiał wyborców, ale potraw potrzebował ich rozumieć w 20101112. roku to już nie potem już nie, dlatego że zmieniono ordynację w 2014 Fidesz uzyskał niższą liczbę głosów, a tak, więc większość konstytucyjną to jest ten moment, w którym finansowi cały system pomógł później też wynika z autentycznego poparcia tak jak 2022 rok natomiast potrzeby zostały wykreowane przez Fides na początku musiało być to oczywiście odpowiedź, ale później już jest absolutnym pokazywanie co społeczeństwo ma myśleć, żeby te potrzeby w nim wzbudzić to, jakie są składowe tego nowego archetyp Węgra moim zdaniem poza kwestią związaną oczywiście z patriotyzmem poczuciem narodowej dumy, które autentycznie Viktorowi Orbanowi Orbánowi udało się przywrócić sentymentów jak resentyment do jedno natomiast tam jest jeszcze 1 rzecz to znaczy ma zazwyczaj mówimy o Węgrzech mówił, że te małe państwo, jeżeli mamy państwo uzna, że nie ma nic wpływu zablokowanie sankcji na Cyryla i postawienie weta tak duży organizm, jakim Unia europejska jest jeden z Szeregów takich sporów pokazał, że Viktor Orbán jednak może się postawić tym małym państwem w związku z tym to jest coś co niewątpliwie zadowala Węgrów rzeczy jeszcze 1, która pokazała wówczas skuteczność jego polityki 2015 rok to, że postawił płot na granicy, zamykając szlak bałkański z 1 strony wówczas był bardzo krytykowany, ale finalnie wyszło na to, że miał rację to były takie istotne momenty pewnego przełomu, który pokazały, że Orbán ma rację rządzi w trudnych czasach i dobrze mu to wychodzi w związku z tym część też opozycji to znaczy wyborców opozycji zaczęła być zwolennikami nie mówi Fideszu, ale jego polityki co widać też paradoksalnie przy tym co się dzieje wokół Ukrainy jak wysoki odsetek uważa podobnie Viktor Orbán w sprawie tej wojny i tak naprawdę on w ten sposób wykreował plus Dante dochodzi jeszcze ten czynnik tożsamościowe, które związane jest też akcentowanie pochodzenia nie tylko europejskiego, który ma dawać możliwość współpracy z państwami Wschodu, kiedy czytam pańską książkę tą kilkukrotnie miała takie wrażenie żem, że jesteśmy my Polska teraz tu i teraz bardzo podobni do Węgrów na różnych etapach tej aktywności finansów taki szczegół, kiedy pan piszą najbogatszym węgierskim oligarchę to pisze pan tak zwykły burmistrz maleńkiego miasteczka, który wcześniej wykonywał zawód inkasenta gazowego w ciągu niespełna dekady stał się najbogatszym Węgrem jego majątek urósł o wiele tysięcy procent stwierdził, że bogaci się szybciej od szefa Facebooka, ponieważ być może ma większy talent na jak czytam o tym burmistrz maleńkiego miasteczka, który tak wzbogacił dostaje przytoczenie przez PKN Orlen i tak się zastanawiam ile mechanizm wyprowadzania autorytarnej władzy wszędzie są podobne, a ile nasze prawo sprawiedliwość kopiuje rozwiązania węgierskie żeli chodzi np. media to bardzo podobna droga, którą PiS próbuje przejść ta węgierskiej ta Polska, aby np. zawłaszczanie patriotyzmu, bo na Węgrzech też ojczyzna ma być identyfikowana z partią tak opozycja nie może być antypaństwowej kiedyś powiedział Viktor Orban, a więc Pissarro, którym zechciała pani wskazać najbogatszy Węgier, którego pozycja dominująca między nimi stoi za tym, że dzisiaj Węgry mają problemy w komisji europejskiej i to jest człowiek o tyle ciekawe, że kiedy czymś nie zajmował było coś do wygrania jakiś przetarg to się zaczął tym zajmować najprostszy przykład np. połączenie kolejowe Belgrad Budapeszt finansowane przez bank chiński w związku z tym nie ma z tym problemu, ale misja różnie, gdyż nie zajmował koleją do momentu, w którym wygrał przetargu natomiast to jest postać to jest absolutnie przełomowa pod tym względem system medialnymi Sary stał też zatem, żeby spłacić dług swój jak wielu innych oligarchów, bo tam zbudowane całkowicie nowy system wykluczając stare elity w dużej mierze też postkomunistycznych zbudowano krąg ludzi dzisiaj o tym mówi się, że to nepotyzm wystarczy cały raport ostatni komisji europejskiej przeczytać jest dość szczegółowo tam wypisane chodzi o to, że to są ludzie, którzy bogacą się dzięki finansowej zapleczu, bo przecież to nie premier robi fizycznie dane kroki w ramach lojalności spłacają pewien swój dług, czyli zakładają media, któremu pomagają obowiązują omawia tak i potem aportem przekazują wszystkie udziały w tych mediach do czegoś się nazywa gest ma jest środkowoeuropejską fundację prasy, która zrzesza teraz już ponad 500 przepis uchwały transakcje wiązane tak i to bardzo widać znaczy cały czas pobrzmiewa pobrzmiewają wybory 2002 roku wiem, że to minęło 20 lat, ale Viktor Orban do tego często wraca on uznał wtedy przegrał wybory przez media, że ich nie miał swoich potem udało się te media zacząć tworzyć po 2010 roku taki koncern miał natomiast oparł się na 1 człowieku, który nazwą już Mitka, który w, którym się pokłócił i media prorządowe stały się nagle anty dzisiaj ją, wyciągając nową lekcję już 2 elementów przekazuje prócz prosi media, żeby dużo ludzi się nimi zajmował tak, żeby wystrzelenie mówiąc wprost 1 człowieka nie powodowało odwrotu innych mediów media są niezbędne do tego, żeby przekaz, który wymyślone na wzgórzu Zamkowym, gdzie jest Kancelaria premiera doszedł do najmniejszej ścinki gdzieś i ci ludzie znaczy system działa tak, że w interesie Viktora Orbána jest to, żeby ci oligarchowie mieli dobrze i a ich interesie jest to, żeby teraz wandal był premierem dzięki tej synergii ten system jest w stanie funkcjonować dalej, bo nie chodzi wyłącznie te media tylko inny też podmioty, które są zależne formalnie nie robi tego premier czy rząd natomiast ludzie, którzy stoją jego najbliższym kręgu zastanawiam się, że skrótu jest taki układ zamknięty co dalej, bo pan pisze tak państwo węgierskie od 12 lat przeistacza się organizm polityczny, którego jedną z ważniejszych cech jest samokontrola Fidesz stworzył państwo będące w stanie ciągłego oblężenia ciągłej mobilizacji mówiliśmy przed chwilą o tym, że właśnie Wiktor oba możesz nie przejmować już opinią publiczną, bo właściwie pełną kontrolę nad państwem zawłaszczył to państwo wziął je na własność partyjną, a jeszcze cały czas mobilizuje te emocje tworzy ten syndrom oblężonej twierdzy czy Viktor Orban będzie trwał wiecznie czy system przez niego stworzony będzie trwał wiecznie, żeby odpowiedzieć szybko to jest dwojako odpowiedzialne są tu nie chodzi tylko o to, że powiem, że Viktor Orban zawłaszcza państwo chodzi też prawny wymiar obowiązuje cały czas na Węgrzech teraz od maja stan zagrożenia spowodowane wojną w sąsiednim państwie to jest stan zagrożenia, które pozwala Konstytucyjny rządzić rozporządzeniami, czyli dekretami w parlamencie leży obecnie projekt ustawy zgłoszonej teraz, żeby ten stan zagrożenia można było wydłużać nieskończoną liczbę razy, ale nie dłużej niż pół roku jestem w stanie sobie wyobrazić, ponieważ Viktor Orbán cały czas mówi, że nie wiemy ile będzie trwała wojna, że ten stan zagrożenia będzie utrzymywane nawet latami co daje Wiktorowi Orbanowi praw do rządzenia tymi rozporządzeniami parlamentarzyści oraz te pół roku przyjdą przegłosują nawet nie wiedzą co grunt, że włączą do porządku prawnego i Viktor Orban całkowicie zniszczył trójpodział władzy tu nie chodzi o słowo tylko praktykę oznaczony przejmując rozporządzenia działa w imieniu władzy ustawodawczej wykonawczej a, ograniczając zawczasu władzę sądowniczą nie musi jej w ogóle obawiać w związku z tym system prawny Fideszu będzie funkcjonował dekadami to znaczy tak długo jak przyjdzie większość konstytucyjna innej partii co jest niewykonalne w obecnym systemie, ale z drugiej strony, kiedy ktoś złamie konstytucję uchwali zwykłą ustawę poddają pod referendum i po prostu próbuje sprawić by to był nowy akt prawny na mocy, którego coś powstanie, a jeszcze jedno pytanie na koniec proszę o krótką odpowiedź czy ten system istnieje bez Victora Orbana będzie w stanie już dzisiaj istnieć bez Victora Orbana, bo on zbudował dr Dominik Hejj Instytut Europy Środkowej oraz portal portal krok kropkę WHO autor książki Węgry na nowo jak Viktor Orban zaprogramować narodową tożsamość, które właśnie rozmawia bardzo dziękuję dziękuję panie doktorze państwu zapraszam na informację Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WYWIAD POLITYCZNY

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA