REKLAMA

Czy śluzowce pomogą nam projektować miasta?

Człowiek 2.0
Data emisji:
2022-10-01 14:20
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
26:10 min.
Udostępnij:

A gdyby tak spojrzeć na metropolię jak na wielki żywy organizm, który ulega transformacji i przystosowuje się do zmian? - proponują organizatorzy Festiwalu Przemiany 2022. Jak się okazuje, wiedza zdobyta przez biologów może znaleźć ciekawe zastosowania przy planowaniu przestrzeni miejskiej. Czym są śluzowce? W jaki sposób mogą pomóc nam projektować miasta? O tym opowie dr Maria Dębińska.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Jan Stradowski przy mikrofonie witam państwa człowiek bardzo zajmie się dzisiaj dziwnymi trochę rzeczami, bo z 1 strony zajmiemy się organizmami znanymi jako śluzu owce dosyć prostymi, ale nie tak jakby się wydawało na pierwszy rzut oka, a z drugiej stajemy się urbanistyką projektowaniem miast czy też luz owce te proste organizmy pozwolą nam lepiej projektować miasto co w ogóle jedną z2 łączy o tym opowie dzisiaj dr Maria Dębińska z Instytutu archeologii i etnologii Polskiej Rozwiń » Akademii Nauk dzień dobry dzień nagrodę rozmawiamy w kontekście nadchodzącego wydarzenia festiwalu przemiany 2022 od 0709. października centrum nauki Kopernik w Warszawie będzie m.in. mowa śluzu co ale zanim do nich dojdziemy z tą panią doktor nawet zapytać, ponieważ na stronie internetowej, który ktoś znajdują się informacje pani na informację pracuje pani jak powiedział w Instytucie archeologii etnologii w ośrodku etnologii antropologii współczesności uwaga zespole antropologii nie zdyscyplinowanej cóż to, czego ten zespół, który powstał parę lat temu, bo pojawiło się we naszym ośrodku kilka osób, które właśnie, a nie do końca sensu odnajdował w takich ścisłych, a dyscyplinarnych w ramach antropologii i zastanawiały się w jaki sposób można prowadzić dialog z innymi dyscyplinami i w jaki sposób można wiedzę innych dyscyplin włączać do antropologii i na moje badania też w tym nurcie sytuuje ją, ponieważ moim takim hobby czy też zainteresowanie jest biologia i oczywiście nie mam wykształcenia Teologicznego mam wykształcenie antropologiczne natomiast bardzo interesuje to w jaki sposób jako antropolożka i używając antropologicznych metod i pojęć mogę zastanawiać się badać rzeczy związane z biologią to znaczy nie skupiać się tylko na ludziach, ale badać to w jaki sposób ludzie funkcjonują w ramach różnych między gatunkowych układów i wspólna ad no tak jak rozumiem jak różne modele biologiczne można dopasować do rzeczywistości antropologicznych chociażby nad w zasadzie należałoby zacząć od tego, że my też jesteśmy zwierzętami tak raz w języku to, że antropologia zajmuje się ludźmi, a biologia całą resztą żywych organizmów jest jakimś takim podziałem wynikającym bardziej SC ideologii niższe rzeczywistości i jest coraz więcej takich projektów czy też się prób przekroczenia tego podziału i zastanowienia się jego włączenia ludzi z powrotem w ekosystem, w którym żyją w taki mamy też hasło festiwalu przemiany 2022, gdyby tak spojrzeć na metropolię jak na wielki organizm, który ulega transformacji przystosowuje się do zmian hodujemy zdrowe miasta przyjazne dla mieszkańców i przyrody bioróżnorodność lokalne energooszczędne takie bardzo organiczne podejście też do właśnie tkanki miejskiej do struktury, które nam się biologią jednak nie pojawi no właśnie nie kojarzy nam z biologią, chociaż ma bardzo wiele cech wspólnych z różnymi biologicznymi zjawiskami takimi jak np. Super organizmem to znaczy w dialogi są, a takie struktury jak np. kopce termitów czy mrowiska czy roje pszczół, które składają się z dużej liczby pojedynczych organizmów, ale tworzą jedno całość można rozpatrywać jako jedność i podobnie jest miastami co ciekawe to śluz owce, które posłużyły do tego, żeby opisać taki proces spontanicznego rozrastanie miast i też zdarzyło wiele lat temu, kiedy te w ogóle sycące i skomplikowana, ale ciekawa historia może ją bowiem pewnie było także badania nad ludowcami służyły biologom do tego, żeby zastanowić c i ustalić jak to się dzieje, że jedno komórkowych organizmu tworzące wielokomórkowe strukturę jak zachodzi ten proces jak zachodzi to przejść c od grupy jednokomórkowych organizmów do wielu komórkowego jak działa ten mechanizm i przez długi czas nie mogli się dowiedzieć jak to się dzieje, ponieważ zakładali, że są jakieś specjalne komórki, które inicjują ten proces i w pewnym momencie Elizabeth Fox Keller, która badała właśnie śluz zasady listą Stelli matematycznie to opisała znaczy stworzyła rezerw część konwencji dałem matematyczne równania, które pozwoliły opisać proces spontanicznej agregacji komórek duży organizm to znaczy nie było tam żadnej żadnych liderek wśród tych komórek tak żadnych takich elementów przewodnich, które by narzucały jakąś formę temu procesowi i w momencie, kiedy zostało matematycznie opisane okazało się, że dokładnie te same równania opisują to w jaki sposób prezes stają się np. amerykańskie przed miejsca albo w jaki sposób tworzy się neurony w naszym mózgu, więc ten proces, który nazywasz Emergency ją, a występuje na różnych poziomach w różnych, jakby społeczną biologicznych układach i w zasadzie to on jest też to on jest też przedmiotem tego festiwalu w jaki sposób fakt znaczy, kiedy mówimy o tym, żeby wyhodować sobie miasto to mówimy o tym, żeby troszeczkę właśnie oddać tę kontrolę nad tym procesem planowania organizmu, które nie są ludźmi albo 5 by przyglądać chce procesom, które zachodzą bez takiego odgórnego zakładania, że one mają doprowadzić do jakiegoś konkretnego wyniku czy celu tylko powiedzmy, że śluz owce to jakieś specyficzne organizmy, które kiedyś zaliczono do grzybów obecnie są zaliczone do protestów, czyli tego co kiedyś jeszcze moich czasach szkolnych nazywano pierwotniakami one mają 2 fazy życiowe w 1 fazie są pojedynczymi komórkami takimi jak ameby wytwarza pełza kołowa potem tylko pojedyncze komórki łączą się coś co przypomina trochę grzybnię tak wielu komórkowe twór rozumiem to właśnie stanie agencja ochrony fascynują was jednokomórkowych prostych w zasadzie organizmów powstaje samoczynnie spontanicznie coś co sobie bardziej złożone tak tak i to co zobaczą państwo na przemianach to nazywa komórkach to znaczy to jest 1 ogromna komórka, w której która zawiera w sobie minione jąder komórkowych jest kim, a bardzo nietypowe tworem, ponieważ nie ma nie jest to wielu komórki organizm jest cały czas jednokomórkowe organizmy, ale funkcjonujące w zupełnie innej skali czasami ma wielkość chce osiąga wielkość ludzkiej ręki albo jeszcze jeszcze większą i też ona on dosyć dużym stopniu skomplikowania czy wykonuje bardzo skomplikowane operacje właśnie to jest to co chciałem zapytać w związku z podłogą liczbami, bo mówi się takich pod organizm jest kolokwialnie ujmując mądrzejsze niż jego elementy niż suma jego elementów nie taka pojedyncza Mrówka czy pojedyncza pszczoła pojedynczy euro dla mózgu nie jest jakoś specjalnie lotny nie ma dużych możliwości przetwarzania danych, ale kiedyś połączy takie proste organizmy 1 duży Super organizm, kiedy one wchodzą interakcje z osobą to wtedy okazuje się, że to możliwość chociażby właśnie zachowania się w różnych sytuacjach dostosowania się do do warunków otoczenia ciężko zbudowania czegoś takiego kopiec termitów po jego się samoczynnie ona nie wymaga tak jak wcześniej pani wspomniała centralnego planowania zarządu czy jakiegoś ośrodka sterowania tylko po prostu jawi się z prostych reguł połączonych 1 całość dokładnie tak, a dokładnie tak i śluzowce SA sensy mówimy teraz o jednym z dostawcą, który będzie na festiwalu przemiany i ten, który jest najpopularniejszy wśród architektów urbanistów bio artystek i innych osób zajmujących się miastem to znaczy pisarzom Police falą, które będąc chciałaś to 1 komórką z ogromną liczbą jąder komórkowych jest w stanie rozwiązywać dosyć skomplikowane problemy właśnie taki sposób ten pan powiedział to znaczy procesy takiej spontanicznej reakcji na bodźce można powiedzieć spontanicznej agregacji tych tych pojedynczych komórek to w tym wielki komórkach wpisano potrafi, a stworzyć bardzo efektywny system transportu środków czy też substancji odżywczych z 1 miejsca drugie tak on wygląda jak taka sieć po prostu pomiędzy tymi źródłami pożywienia tworzy taki, jakby wewnętrzny szkielet w tej komórce, który pozwala na ich transport i ta 1 prosta czynność ta jednak proste umiejętność tworzenia bardzo efektywnego systemu transportowania substancji odżywczych sprawia, że można mu zadawać bardzo różne pytania i Anna nie dosyć skutecznie odpowiada, ponieważ w warunkach laboratoryjnych wygląda także te źródła pożywienia są sterylne płatki owsiane, które są rozkładane swe pewnym układzie i w momencie, kiedy śluza wiec w tworzy sieć pomiędzy tymi płatkami odtwarza rozmaitego rodzaju inwestycji tak i dlatego stał się tak słynne i popularne, że potrafił np. odtworzyć sieć stacji tokijskiego metra i kolei podmiejskiej w Tokio, która była prawie, że 11 odpowiadała temu co rzeczywiście istnieje wokół Tokio i później, a zaczęto prowadzić rozmaitego rodzaju eksperymenty i okazało się, że potrafi i śluza wiedzę tworzyć również i set rzymskich dróg na Bałkanach np. albo setce afrykańskich autostrad są to zazwyczaj te projekty w dużej skali czy o wiele trudniej jest mu odtworzyć lokalne ścieżki wydeptane przez ludzi, ponieważ one właśnie, a nie są aż tak proste i aż tak efektywne, ponieważ nie służą wyłącznie temu, żeby transportować coś jakieś zasoby z 1 miejsca do drugiego, ale mogą mieć bardzo wiele innych funkcji Touch natomiast w momencie, kiedy są takie duże systemy podporządkowane 1 czy tam kilku prostą funkcją śluzowe bardzo dobrze radzi sobie z ich odtwarzaniem i czasami, a w niektóre osoby mają takie projekty, że używają zechce do tego, żeby jakoś pokazać jak można optymalizować sieć co oczywiście jest taką trochę zabawę science-fiction, ponieważ nikt nie będzie przebudowy wału istniejących autostrad zgodnie z tym co po wielu zalet i na, ale jest właśnie takie ćwiczenie wyobraźni tak jest to ćwiczenie z tego w jaki sposób ludowiec może nam pokazać jakąś inną stronę tych społecznych systemów, w których żyjemy pewnie, gdybyśmy użyli do tego programu komputerowego to by nie było takie spektakularne, bo program komputerowy nam się krowy z technologią zaawansowanym rozwiązaniem technicznym, które jakoś tam ludzie sami wytworzyli wymyślili i do dziś to jest oczywiście wykonywać zawód powstał gdzieś bardzo wiele milionów lat temu wydaje się taki prosty jednak umie mniej więcej to samo co jeszcze potrafili jej będzie można zobaczyć w związku z tym na festiwalu przemiany 2022 ten podejmujemy za moment drugiej części audycji ponownie przy mikrofonie Jan Stradowski dzisiaj ze mną studził dr Maria Dębińska z Instytutu archeologii etnologii Polskiej Akademii Nauk witam ponownie, gdzie dobre jeszcze raz znajomy nietypowym wydawałoby się podejściu do tego jak patrzymy na miasta na ich rozwój ich możliwości to ciekawe to jest z punktu widzenia naszej mentalności nam się wydaje miasta to jest coś co stworzył człowiek człowiek zarządza nad tym kontrolę stąd mamy różne wydziały architektury planowania mamy urbanistów mamy plany rozwoju przestrzennego natomiast badania pokazują miasto tak naprawdę rozwijają się dużym stopniu samego to są tak głośnie jak organizmy żywe ewoluując wdanych warunkach słuchające najlepszych rozwiązań nie zawsze te rozwiązania są optymalne nie zawsze są estetyczne nie zawsze są dla nas najzdrowsze, ale miasta w pewnym sensie rządzą się same, a my próbujemy teraz właśnie co robić zrozumieć ten proces jako modelowy jakoś Koś na niego wpływać wydaje mi się, że przede wszystkim jesteśmy w takim momencie, że musimy jakoś dostosować miasta do nadchodzącej katastrofy klimatycznej, która już dzieje i odczuwane ją co roku, ponieważ każdy rok jest trochę cieplejszy od poprzedniego i miasta są wyspami ciepła i wydaje mi się, że współcześnie w urbanistyce jest to jeden z podstawowych problemów jak dostosować miasta do tego co się będzie działo w związku z ocieplaniem klimatu i w jaki sposób je jako stek umocnić i stworzyć w nich takie przestrzenie, w których będzie dało się rzecz mimo, a coraz bardziej niesprzyjających warunków klimatycznych co wiąże z oczywiście jest koniecznością przemyślenia tego jak powinien wyglądać transport w tych miastach jak powinna wyglądać przestrzeń publiczna tak, jaka powinna być rola nieludzkich organizmu w, a zwłaszcza drzew i i zieleni, ale też owadów, jakby nagle to miasto w momencie, kiedy ten kryzys już jest nie da się zaprzeczyć i jest coraz bardziej odczuwany nagle widzimy, że miasto zawsze było i wciąż jest ekosystemem które, a poza ludźmi żyją też inne organizmy i że nie możemy funkcjonować bez nich, że bez roślin owadów i pewnie też zwierząt poprzez to od SMS-a i pieczemy w tych miastach, więc stąd bierze taki trend do szukania biotechnologicznych rozwiązań miejskich problemów i tanie nie jest kościół zawierane są projekty, które badają w jaki sposób można wykorzystać grzywę i w architekturze w jaki sposób, a tworzyć architekturę, która ręce bardziej ekologicznie przyjazna i reagująca też na zmianę środowiska w jaki sposób tworzyć bio o, a czujniki np. które będą monitorować sytuację środowiskową w miastach takie jak wykorzystywać różne organizmy nie wiem są projekty te tworzenia betonów z betonu, a tworzonego przez bakterie czy też przez grzyby tak też żywe rozmaite organizmy są coraz coraz większym stopniu w księgarniach myślenie o miejsce w planowaniu i architekturze właśnie po to, żeby, żeby to miasto stanowiło takiej ekosystem, w którym będziemy w stanie przeżyć jakoś funkcjonować na śluzowe tutaj jest właśnie jednym z takich z takich ciekawych, a stworzeń, które mogą nam coś pokazać coś powiedzieć ja nie znam, a związki może 1 projektu nie znam projektów, które faktycznie a w jaki sposób stosowały we i śluz owce do faktycznego planowania należy te są bardziej takie projekty, które w jakiś teoretyczny sposób pokazują, jakie w ogóle możliwości daje to zabieg, żeby inaczej myśleć o miejsce tak, ale znam np. taki 1 projekt studia Ecology NIK z Londynu, które wykorzystuje w śluzówce do tego, żeby tworzyć algorytm ne stosowane później do Miejskiego planowania, tak więc polega na tym, że bada SI rejestruje to w jaki sposób Zawiercie porusza w jaki sposób tworzy swojej pozycji, a następnie jest to używane te dane są używane do tego, żeby nauczyć algorytmy działania tak jak śluza jest, tak więc nie jest także śluzowe nam samce rozwiąże, a tylko bardziej programy planujące przestrzeń miejską są przyłączane do myślenia jak wzorzec myślenia środowisk to rozumiem jest taka taka forma co nam pokazuje, że tam pozostać poza struktura jest w stanie powiedzieć dosyć skomplikowane decyzje tak jak pani wcześniej wspomniała ludowiec podejmuje decyzję po to, żeby tworzyć sobie sieć transportu substancji odżywczych, więc możemy przełożyć to jego umiejętności znajdowania optymalnych dróg na tworzenie optymalnych systemów transportowych w mieście, bo transport ZUS substancji odżywczych transport ludzi towarów to są dosyć pokrewne zjawisko tak tylko śluza jest nadal jest 1 rzecz, ponieważ tak jak już mówiłam jest to zupełnie zdecentralizowany system tak się zawijać nie ma mózgu albo w całe jego ciało jest jego mózgiem, więc c w momencie, kiedy ten, a zdecentralizowany system zostaje wzięty jako model myślenia o miejsce, a to właśnie odchodzimy od centralnego planowania, a skupimy się na adaptacyjnych możliwościach surowca tak śluzą wiec jest w stanie bardzo dobrze się dostosować do zmieniających się warunków jest w stanie obejść rozmaite przeszkody albo jakoś z nimi, a funkcjonować i w zasadzie to te adaptacyjne umiejętności śluz owce ca są tego uczy sen ten komputerowy program, który później, a jakoś tam, a jest używane do planowania poszczególnych AEG fragmentów miasta tak wtedy nie ma w ogóle takiej możliwości, żeby zaplanować miasto od początku do końca tylko jakby trybu jest 1 rozwiązania w 1 miejscu patrzy, jaką działa i później adaptuje się do nowych sytuacji nowych miejscach nie ma takiej wizji skończonego miasta tylko od początku w tym w ten proces trwa planowania wpisana jest taka wizja miasta, które cały czas żyje i dostosowuje się do zmieniających się warunków i wynajem się, że to jest jedna z największych korzyści myślenia ludowiec, a ta zdolność c adaptacji do zmian to usłyszałem, że na festiwalu przemiany 2022 będą właśnie śluzowce zapytałem organizatorów będą może projektował trzecią linię metra w Warszawie dowiedziałem się nie mają mieć coś wspólnego natomiast z organizacją ruchu na skrzyżowaniach to prawda zobaczymy co nam powiedzą na razie to jest w zasadzie 1 ludowiec cały czas ten, a ludowiec pisarzom Policy forum i zobaczymy co nam powie rezerw, a on cały czas rośnie, a centrum nauki Kopernik i tworzy swoje sety, ale tak postanowiliśmy przyłożyć luz owce do mapy Warszawy i różnych systemów transportowych w Warszawie i zobaczyć w jaki sposób on poprowadzi, a te sesje jakąś c ona stworzy i czy coś ona nam powie o tym jak można, a jak można myśleć w ogóle transport c, a miejskim, a w naszym mieście, ale co z tego wyjdzie to jeszcze nie wiemy jeszcze jest całe tezę to przemian jeszcze jest lodowiec może nam, a zrobić wiele niespodzianek, więc c zapraszamy na przemianę i wtedy już może będzie wiadomo jak coś za zmianę do powiedzenia może dla państwa brzmieć dziwnie, kiedy mówimy o tym co myślicie co do powiedzenia istota złożono z jąder komórkowych takich prostych stworzenia jak po taki, ale to nie jest pierwszy taki przypadek w dziejach świata też czytałem pani dokumentacji badań była już taka sytuacja nawet tworzono stanowisko na uczelni dla śluzy owca w stanach Zjednoczonych to prawda, bo został zatrudniony jako wizytujący profesor nie wiem czy podpisał umowę dostał wypłatę zapłacił podatek w wydaje mi się, że głosy pewnie wydarzy natomiast rzeczywiste była, bo taki projekt te tam herszt chyba koledzy cham w krajach w każdym razie kolei, które w program, a artystyczny i etyki artysta filozof Jonathan Katz zaproponował właśnie zaproszenie to obca jako odwiedzającego profesora które, ponieważ nie jest człowiekiem, więc nie ma wszystkich ludzkich uprzedzeń, jakie ich myśl nowych tematów będzie mógł w sposób w sposób obiektywny powiedzmy rozwiązać różne palące problemy społeczne, które w tym są plagą w stanach Zjednoczonych np. zaproponować lepszą politykę narkotykową albo lepiej zaplanować miasta, ponieważ Stanach jest ogromny plan program tzw. pustyniami i żywności czarnymi to znaczy są ogromne, a część miast, w których jedynym źródłem 1 rodzajem sklepu, w którym można kupić jedzenie jest coś takiego jak nasza Żabka, więc ogromne ogromne liczby ludzi nie mają dostępu do żywności, która byłaby zdrowa i która mogłaby ich utrzymać dłużej przy życiu, a wydaje się, że był tam też poruszony problem migracji te pytania śluzą wie czy też te problemy śluz śluza wiec rozstrzyga w ten sposób, że na Schalke ach, Pedriego, czyli tych okrągłych talerzyka, na których hoduje mikroorganizmy tworzono mu sytuację, która miała w jaki sposób analogicznie pokazywać ten problem mam, który miał rozwiązać luzować, czyli np. kiedy była mowa o wydaje się, że pytanie pytanie związane z polityką narkotykową dotyczyła tego czy marihuana rzeczywiście prowadzi do później uzależnienia od twardych narkotyków i to zostało odtworzone w ten sposób, że zabieg miał różne substancje na tych sankach jednak byłe takie, które lubi, ale inne były takie, które lubi, ale które mogą zaszkodzić naj była, a miał pokazać rzeczywiste, a czy rzeczywiście w momencie, kiedy za pot temu 1 substancję to on później przejdzie do tej drugiej na nie przeszedł, więc i podobnie podobnie wyglądały, a te eksperymenty z innymi, a innymi problemami innej podstawie sformułowano wytyczne dotyczące właśnie poszczególne polityki wysłano list do odpowiednich rządowych agencji w stanach, ale chyba nie nie uzyskano odpowiedzi, bo też wydaje mi się, że odpowiedzi na te problemy już od dawna znane takty znaczy socjologia zajmuje się takimi problemami jak migracja uzależnienia czy też rozkład, a dostępu do zasobów miasta i to, że zabieg został zatrudniony do, a rozwiązanie tych problemów czy też odpowiedzi na te pytania było raczej takim gestem prosto jak trochę sieczkę jednak widzę jako, a trochę gest rozpaczy, ponieważ te problemy akurat te wiemy jak rozwiązać i to, że one nie są rozwiązane wciąż się w Ameryce, jakby skłania ludzi do tego, żeby pokazywać, że nawet śluzu, więc po wiedzę z Niemiro właśnie natomiast wydaje mi się że, że taką pozytywną stroną tych eksperymentów jest pokazanie właśnie tego, że jesteśmy, że żyjemy w jakimś ekosystemie także my też tworzymy ekosystem jesteśmy jego częścią i to, że możemy zobaczyć siebie śluzowce co wydaje mi bardzo cenne właśnie właśnie z tego powodu to jest cenne ciekawa, ale to również tak jak pani mówiła byłoby dobrze, gdyby naukowcy byli wysłuchani przez polityków czy to naukowcy czy śluzowce, bo politycy niestety są potem tym stopniem, który warunkuje wdrożenie rozwiązań czy tak będzie zobaczymy na razie zachęcamy do zapoznania się ze wzrostem na festiwalu przemiany 20220709. października w centrum nauki Kopernik w Warszawie, ale dziękujemy rozmówczyni dr Maria Dębińska dziękuję bardzo, tu archeologii etnologii Polskiej Akademii Nauk zapraszam jak zwykle w sobotę po godzinie 1420 mówił Jan Stradowski usłyszenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: CZŁOWIEK 2.0

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA