REKLAMA

Usamodzielnianie w XXI wieku. "Myślmy o bezpieczeństwie, a nie o mieszkaniu. To otwiera nowe ścieżki"

Poranek Radia TOK FM - Weekend
Data emisji:
2022-10-02 07:20
Prowadzący:
Czas trwania:
17:13 min.
Udostępnij:

W związku z podwyższaniem stóp procentowych i inflacją, Polska zdolność kredytowa leci na łeb na szyje. Szacuje się, że w ciągu ostatniego roku dostępność kredytu hipotecznego zmalała aż o 70 proc. W górę idą ceny wynajmu. W takich warunkach usamodzielnianie się młodych osób, wyjście z domu rodzinnego na swoje staje się coraz trudniejsze, a w wielu przypadkach - prawie niemożliwe.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
poranek Radia TOK sam zaprasza Anna Piekutowska w związku z podwyższeniem stóp procentowych inflacją zdolność kredytowa Polaków leci na łeb na szyję Adam Czerniak z polityki Insights szacuje, że w ciągu ostatniego roku dostępność kredytu hipotecznego zmalała aż 70% w górę też idą ceny najmu w takich warunkach usamodzielnienie się młodych osób wyjście z domu rodzinnego na swoje staje się coraz trudniejsze, a może w wielu przypadkach prawie niemożliwe moim gościem jest Rozwiń » teraz prof. Mikołaj Lewicki socjolog Uniwersytetu Warszawskiego autor książki społeczne życie po taki dzień dobry dzień dobry pan profesor wystąpił kilka tygodni temu na Uniwersyteckim w kodeksie to jest takie wydarzenie część światowej sieci konferencji wymyślonych po to, żeby się dzielić wiedzą ciekawymi pomysłami, żeby dyskutować o różnych ideach i wystąpienie prof. Lewickiego nosiło tytuł, który jednocześnie był pytaniem o to czy mamy do czynienia z końcem usamodzielnienia się, jakie znamy czy chodzi o scenariusz usamodzielnienia się w procesie rozumianym jako młoda osoba z klasy średniej ze średnimi zarobkami decyduje się na zakup mieszkania czy na kredyt na lub wynajem i wyprowadza się od rodziców tak dobrze rozumiem tak jest tylko jakby cała zabawa polega na tym, że samodzielnie dotyczy tylko osób z klasy średniej do czy dotyczy każdej młodej osoby, która wchodzi w dorosłe życie i oczywiście, że to od pytanie kluczowe jest takie czy to marzenie albo raczej aspiracja wszystkich, żeby przynajmniej mieć takie klasa średnia, czyli mieć mieszkanie na własność jest jeszcze dostępna jeśli jest dostępny to komu jak bardzo zawęziły się realne opcje związane z usamodzielnieniem się tym toczone można sobie parę czynników ja podczas tego wystąpienia tekstowego opowiadają przed zwróci skupią się głównie na mierz kwestii mieszkaniowej i staram się pokazać, że MO, że to usamodzielnienie, które było oparte na marzenie o własnym mieszkaniu na własność podwójnie się nam oddaliło nie tylko, dlatego że mi trudniej jest dostać kredyt trudniej kupić mieszkanie jest droższe, ale też, dlatego że on tak naprawdę to samodzielnie zawsze nie przebiegało w pojedynkę tylko było jakiś sieciach współzależności w jakiś relacja z innymi osobami, które czasem po prostu było bardziej przykryte były mniej widoczne no i teraz ja zadałem pytanie no dobra co by było, gdybyśmy pomyśleli o tym samodzielnie nie w kategoriach, że to jest przedsięwzięcie jednostki, bo tak można by dosłownie to rozumieć prawda chodzi w końcu o to, żeby stać się dorosłymi być samodzielnym niezależnym, ale ja pomyślałem no dobrze skoro i tak już funkcjonujemy w sieciach społecznych pomagają nam rodzice po maga ją nam krewni musimy mieć wsparcie innych, żeby sobie dawać radę z tym samodzielnie niem to co jeśli pomyślimy o usamodzielnieniu razem, czyli o różnych formach, w których chodziłoby o stworzenie warunków czytelnych dla wszystkich, a jednocześnie sprawiających, że trud np. kupno mieszkania nie było nie byłby podejmowane w pojedynkę teraz ja skupię na rynku mieszkaniowym, ale ta to pytanie pani jak duże jak jak i jakie którzy też problem no można by też nie spojrzeć po prostu od strony rynku pracy to znaczy coraz więcej osób mając nie stałą pracę nie na etat ma kłopoty z tym, żeby tym po pierwsze, być wiarygodnym ryb wiarygodną wiarygodnym przed bankiem, żeby wziąć kredyt po drugie, żeby ustabilizować sobie i życie i na tyle zwiększyć przewidywalność tego życia, żeby mieć poczucie, że może wziąć na siebie jakiś jakiegoś typu zobowiązania począwszy właśnie samodzielnym mieszkaniu, a skończywszy na założeniu rodziny no czy jest czy jak dużej jak dużej partii osób to dotyczy można się zapytać czy jeśli mamy połowę mężczyzn powyżej trzydziestki mieszkających z rodzicami i co trzecią kobietę to czy to jest grupa, która w tej po prostu wygodnie w tych mieszkaniach rodzinnych, która w ten sposób wyobraża sobie no takie od, lecz one usamodzielnienie rozpoczęcie swojego życia na pewno wiemy jedno, że to nie jest, że to nie jest korzystne dla społeczeństwa jako całości no bo jest na coraz mniej chętne prościej coraz mniej Polaków, dlatego że coraz mniej Polaków się rodzi, a podstawowym podstawową w samym warunkiem założenia rodziny jest pójście na swoje, więc jakaś forma usamodzielnienia cała grupa ludzi, która niemal na wyciągnięcie ręki jeszcze do niedawna miała ten kredyt, oszczędzając np. ostatnie lata na wkład własny czy już właśnie zaciągnęła kredyt hipoteczny w tym roku stanęła przed sytuacją, w której już może nie stać ich wkład własny albo nie stać ich w ogóle na mieszkanie nie mają zdolności albo co gorsza rata kredytu skoczyła na, tyle że już nie są w stanie spłacać te osoby mają taki Aldi alternatywy mogą wrócić do domu i zostać dziećmi bumerang sami albo zaangażować się w rynek najmu, ale docelowym naszym naszą potrzebą w naszym społeczeństwie to, aby mieszkanie jednak posiadać no właśnie tutaj też ja sobie stawiać takie pytanie czy rzeczywiście chodzi o posiadanie czy nie chodzi o używanie mieszkania, w którym czuje komfort bezpieczeństwo co do tego, że najem znają w wynajmowanych mieszkaniach można się poczuć jak w domu są pewni jest pewne większość pewni są Niemcy większość Niemców, dlatego że większość z nich mieszka ogromna większość mieszka w mieszkaniu ach, wynajmowane leży ten najem trwa 101520 lat trwa tyle ile trzeba ile jest potrzebne danej rodzinie danej danej parze danemu Danem danej osobie do tego, żeby przeżyć jakąś fazę swojego życia inne de facto potrzeby mieszkaniowe mamy, kiedy startujemy do życia inne, kiedy zakładano rodzinne w inne, kiedy dom opuszczają dzieci i duże mieszkanie przestaje być potrzebne ten rynek najmu w tym sensie jest dużo bardziej funkcjonalny, ale właśnie pokazuje, że kwestia władzy dziś jest w gruncie rzeczy wtórne wobec pytania jak osiągnąć komfort bezpieczeństwo i teraz ktoś pomyśli no tak, ale przecież w Polsce jest także przy tak niepewnej przyszłości np. dotyczące rynku np. dotyczącej systemu emerytalnego no to mieszkanie jest takim zabezpieczeniem ten wątek się coraz częściej pojawia w myśleniu i w dyskusjach osób, które kupują mieszkanie na własność wysiłek, który teraz podejmuje jest zaprocentuje w dalekiej przyszłości będę miał to mieszkanie majątek, który będzie można sprzedać nieruchomości wartość nieruchomości rośnie, więc na starość, gdy będę miał niską emeryturę mogę to mieszkanie sprzedać kupić sobie mniejsze, a za różnica między sprzedanym kupionym dostatnio żyć dostatnio żyć albo jeszcze coś zainwestować w UE wracamy tutaj takiego szerszego z szerszego problemu może w gruncie rzeczy w tym osób będzie nim jest także było możliwe na takiej zasadzie właśnie kupuje mieszkanie albo wyprowadzam się od rodziców wcześnie mając 20 pamiętam, że jak ja startowałem życie to ten 2005. rok życia, czyli rok np. ukończenia studiów, bo taką da tak taką, jaką datą graniczną wtedy większość ludzi już była samodzielnie na raczej trudno było ich sobie wyobrazić, że może być inaczej teraz mamy ten trzydziesty rok życia dawnej to się przesuwana, ale w gruncie rzeczy nie starcza oparte na tym wyobrażenie, że to jest obyciu w pojedynkę byciu innym jednostką byciu indywidualnym ja to bardzo dobry pomysł tylko okazuje się, że on wymaga szeregu instytucji, które zabezpieczają to samodzielnie albo czynią to samodzielnie trochę bardziej elastyczny bardziej z wieloma opcjami, czyli ja nie muszę kupować mieszkania mogę wynająć ja nie muszę mieć pracy na stałe mogę mieć prasy pracę tymczasową, ale ważne jest, żeby były pewne reguły pewne ramy, które pozwolą mi nie ręką wylądować jak jak noga mi się powinie to nie znaczy, że to ma być taka atakiem taka opieka jak w małego dziecka, które trzeba cały czas trzymać w blisko i kiedy ona tylko upada to trzeba mu pomóc chodzi o jakich bez wyznaczenia takich bazowych warunków, które sprawiają, że przyszłość trochę bardziej przewidywalna to, bo to w gruncie rzeczy jest właśnie to poczucie bezpieczeństwa komfortu, którym o, którym wspomniałem tak też jakieś poczucie tego, że jeśli obudzę się jutro to mniej więcej będę wiedział co będzie pojutrze za tydzień za miesiąc, iż w takich warunkach mogę pomyśleć o tym, że mieszkanie, w którym mieszkam może być moim domem jeśli będę miał czytelne reguły najmu i czytelne reguły też innych form zamieszkiwania zarówno tych rynkowych, czyli w tych w tych, które są oparte na działaniu zasady podaży popytu jak i tych, które dotyczą tych, których nie stać po prostu na atak na wynajem rynkowy to wszystkich tych przypadkach można sobie wyobrazić czytelniejsze reguły, które trwa prostu mówią o tym jakie pod jakimi warunkami zgadzamy się na Nani nie Towarową żony wynajem, czyli najmniej mieszkaniu komunalnym socjalnym jakich warunkach mówimy sobie dziękuję bardzo, kończy się najem, a jakich mówimy no zaraz zaraz jak chce wcześniej skończyć to musi za to zapłacić tak żebym, żeby obie strony miały dużo większą przewidywalność ten świat, którym teraz funkcjonujemy są samodzielnie niektóre już z drugiej strony można powiedzieć można by mieć nadzieję, że się skończy toż to taki usamodzielnienie w rollercoasterze raz jest dobrze nie praca jest fajne mieszkanie jest szansa na kredyt, a woda nagle przychodzi niespodziewany kryzys i planowanie zamieszkania pójścia na swoje założenia rodziny nagle odpływa jakoś trudno określoną w dal zaczęliśmy od tej klasy średniej no właśnie w tym sensie ja twierdzę sugeruje, że mamy do czynienia z końcem tego samodzielnie, jakie znamy no bo świat, w którym funkcjonujemy rynek kultura jest oparta na takim przekonaniem jak ciężko pracował i weźmiesz się za siebie będzie odpowiedzialny no to osiągniesz to co chcesz, a Jeślinie to albo to będzie nie jakieś wyjątkowe zdarzenie albo twój błąd no to teraz proszę pójść do młodej osoby, która przez ostatnie 5 lat zrobiła historię kredytową została praca na etat wybrała sobie mieszkanie zrobiła sobie plany i zakładania rodziny przygotowała się do tego kredyt to moim nagle nam przez covid było ciężko prawda trzeba było jeszcze się z bardziej z tak byłem większym wysiłkiem skupić na zarabianie dbanie o siebie tak dalej tak dalej no i nagle w roku kiedy, kiedy właśnie się już piratem moment zebrania zakumulowane środków mieszkanie odpływa, bo nagle okazuje się, że jest droższy od najpierw 10% potem 15 potem 20, a w którymś momencie jeszcze dodatkowo, bo ten wyścig jeszcze można wyobrazić sobie, że jakoś można wygrać biorąc więcej pracy, szukając pożyczki tak dalej tak dalej, ale to się kończy w momencie, kiedy okazuje się, że tracimy zdolność kredytową, więc wtedy ten moment, kiedy zadajemy pytanie no dobrze to gdzie się pomyliłem, gdzie coś zrobiłem źle przestaje być udziałem jednostki przestaje być wyjaśniane na podstawie błędów czy złych okoliczności zbiegów po niekorzystnych zbiegów okoliczności, które dotyczą jednostki, a zaczyna być na tyle powszechny noże warto się wtedy spytać, a właściwie jak to jest zorganizowane i czy ten czy ten czy te reguły, które sobie z wy tworzyliście my są efektywne tele, czyli oprócz przebudowania systemu, którym pan mówi to wymaga również pewnego zmiany sposobu myślenia zmiany sposobu myślenia, że hipoteka jest po prostu jedynym gwarantem poczucia bezpieczeństwa, a to zmienia i podejście w ogóle do samego mieszkania, ale do dorosłości do inspiracji jak, owszem, jeśli jeśli pomyślimy o mieszkaniu w kategoriach komfortu i bezpieczeństwa kategoria własności to wtedy otwiera nam się dużo więcej opcji ja twierdzę, że można sobie wyobrazić to, że dług uspołecznione, czyli zobowiązujemy się do tego, żeby wziąć na siebie zobowiązanie tak jak kredytobiorcy hipoteczni biorą na siebie zobowiązanie tylko bierzemy różnego typu społecznościach to mogą być spółdzielnie to mogą być wspólnoty lokalne, które tworzą różnego typu rozwiązania z gminami i społecznościami lokalnymi umawiają się na wspólne wzięcie długu, bo trzeba sobie uświadomić 1 rzecz nawet, jakbyśmy chcieli bardzo byli bardzo oszczędni to mieszkania w momencie, kiedy ono jest mu potrzebne nie kupimy, o ile ktoś za nas, zanim nie zapłaci czy to będzie rodzina czy bank to już jest tutaj wtórne tak natomiast nie jest mieszkania jest na tyle drogie, że no akumulacja, czyli oszczędzanie nie wystarczy do tego, żeby to mieszkanie nabyć są po prostu potrzebne inne inne inne sposoby dochodzenia do zamieszkiwania ani własności to nie muszą być kredyty hipoteczne mogą być różnego typu rozwiązania kasy oszczędnościowo oszczędnościową mieszkaniowe właśnie te formy nawet tego wspólnego długu tak wspólnego kredytu hipotecznego, które są, które tak, które działają w różnych w różnych systemach są rozwijane nawet w Polsce w tej chwili pojawiają się nowe pomysły na kooperatywy pojawiają się pomysły, które angażują o gminy one nawet Sojusz niejako w systemie, ale bez po pierwsze, bez zmiany w dyskusji wokół tego po drugie, bez bez kwot takiego dopracowania tego systemu, żeby zarówno jednostki uchem grupy tak właściwie możemy być, żeby grupy, które się na taki krok decydowały jak ewentualni partnerzy tacy jak samorządy czy deweloperzy miały przewidywalność wiedziały, że nie zmienił się reguły za pół roku i że w związku z tym przewidywania dotyczące np. zysku dewelopera czy czy rząd noście ci i ze wsi nad nad nad nieruchomością samorządu będą przewidywalne na razie mamy taki system który, który przewiduje, że kolejne rządy będą dopalacz rynki kredytów hipotecznych co jak już mówiłem nie jest na pewno bezpiecznych rozwiązań prof. Mikołaj Lewicki socjolog z uniwersytetu Warszawskiego autor książki społeczne życie hipoteki był moim państwa gościem bardzo dziękuję za rozmowę dziękuję bardzo Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PORANEK RADIA TOK FM - WEEKEND - ANNA PIEKUTOWSKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA