REKLAMA

Bułgaria - czwarte wybory w niecałe dwa lata

Połączenie
Data emisji:
2022-10-03 13:40
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
25:27 min.
Udostępnij:

Do władzy wraca były premier Bojko, ale Bułgarzy niezbyt licznie stawili się do urn. Tylko trochę ponad 30% uprawnionych zagłosowało. O szczegółach rozmawiamy z dr Spasimirem Domaradzkim z Uniwersytetu Warszawskiego i Instytut Europy Środkowej.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
trzynasta 43 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną studio z pasji Domaradzki z uniwersytetu Warszawskiego Instytutu Europy Środkowej dzień dobry dzień dobry będziemy mówili o kolejnych czwartych już w wyborach do parlamentu bułgarskiego wciągu ilu lat 2 prawda mniej niż 2 lat tak ostatnio były w listopadzie 2021 roku to były wybory parę miesięcy po poprzednich, które były kolejne czyny nie przyniosły żadnego rozstrzygnięcia nie udało się utworzyć rządu teraz Rozwiń » przypomnijmy, dlaczego już po roku trzeba było posłać Bułgarów do urn wyborczych co się wydarzyło, więc zaczniemy tego, że pod koniec czerwca rozpadła się koalicja rządząca składające się z 4 ugrupowań były to 2 ugrupowania, które mają bardzo jednoznacznie proeuropejską pozycję prozachodnią lat nazywał kontynuujemy zmiany demokratyczna Bułgaria natomiast pozostałe 2 ugrupowania, które tworzyły na tą koalicję rządzącą na czele rządu stał kilka upadków to były partia, która miała dosyć dziwaczne nazwy jest taki naród showmana sławi go telefonował, a i bułgarska partia socjalistyczna te 2 partie są tak naprawdę kluczem do zrozumienia, dlaczego się rozpadła koalicja w czerwcu ubiegłego roku formalnym powodem było, że próba zniesienia weta przez Bułgarię w sprawach w kwestii rozpoczęcia negocjacji członkowskich przez Macedonię północną a, a w swojej istocie jak się później okazało powodów do rozpadu koalicji było wiele głównym takim elementem główną partią, która przyczyniła się rozpadł był oparty jest taki naród partia, która na pojawiła się na fali protestów przeciwko rządom Borisowa sławi Trifonow znany bułgarski showman, który 30 lat, że tak powiem jest no nie schodzi z okładek pierwszych stron gazet jest zawsze niezwykle interesujący co robi miał bardzo znany talk-show, a w Bułgarskiej telewizji potem zmienił telewizję to co zostawało był też showman w tym sensie, że grał śpiewał, a i stworzył wokół siebie tak naprawdę olbrzymie przedsiębiorstwo, które przemysłu rozrywkowego, który obracał dużymi kwotami natomiast z, a ponieważ się z przyjemnością grono nutka chram takiego taniego patriotyzmu był bardzo rozpoznawany jednocześnie uwielbiał krytykować politykę, a co to jest tanie patriotyzm w wydaniu bułgarskim co oznacza, że to są z tym pytanie potrafią wszystkim przyjęły się w takiej powiedziałbym bardzo tani romantyzm związany z Macedonią oczywiście sięga dalej dawnych czasów okresu z w początku współczesnej Bułgarii i historii Bułgarii, kiedy bułgarskie państwa uzyskał niezależność w dalszym ciągu dążyło do przyłączenia terenów, które uważało ze swojej, które w swojej istocie doprowadziły do tzw. Bułgarskiej historii 2 katastrof narodowych po drugiej wojnie bałkańskiej 1913 po pierwszej wojnie światowej, kiedy do Bułgarii w swojej istocie utraciła większość terytoriów, a Macedonii, do których rości o seksie pretensje też, że z SM na części dzisiejszej Grecji północnej i od tego czasu pozostaje w Bułgarii taka, żebym MEADS niezrealizowanego snu jedności narodu, w którym ta Macedonia odgrywa bardzo istotna rola sławi Trifonow uwielbiał brać piosenki ludowe czy do dysz tak powiem dopasowywać do dzisiejszej rzeczywistości wokół tego też budować narrację, a media nie szczędzą krytyki politycznej co się ludziom podobało na IT i ten showman stworzył partię polityczną, która brała w mam jeszcze wcześniejszych wyborach z lipca ubiegłego roku wygrała wybory, uzyskując prawie 25% poparcia i w jego rękach tak naprawdę było perspektywą utworzenia rządu nie tylko nie otworzył rządu, ale zaczął wykonywać ruchy, które stały się zagadką do takiego stopnia do takiego stopnia z ustawą bułgarski społeczeństwa czy po ostatnich wyborach nie dostał do parlamentu co bardzo wyraźnie pokazuje, że emocje odgrywają bardzo dużą rolę Bułgarskiej politycy bo, żeby w ciągu roku 25 ustaw procent uzyskać niecałe 4 to jednak chcemy się naprawdę postarać prawda jest taka, że na sławie trybuną wprowadził taki sposób uprawiania polityki z tylnego siedzenia jeszcze na dodatek taki niezwykle enigmatyczny sposób, którym ludzie nie byli w stanie zrozumieć co, o co tak naprawdę chodzi, o ile na początku o to chodziło na sucho kiedyś okazało, że w koalicji w koalicyjnym rządzie Podkowa bardzo zależało na przyjęciu określonych stanowisk m.in. szefa bułgarskiego banku Narodowego i też innych wysokich stanowisk to tam okazało się, że on jest w stanie tak naprawdę zwrócić wózek, na którym wszyscy razem jechali, ale teraz tak, bo ja rozumiem, że w pewnym sensie ta koalicja, która rozpadła w czerwcu to była koalicja, która w, którą gdzieś napędzało nie wiem niech pan poprawi się mylę w gruncie rzeczy chęć odzyskania Bułgarii może odsunięcia od władzy walka Borysowa, że to jest właściwie jakiś taki mechanizm polityczny, którzy z Bułgarią nie wiem czy rządzić nie albo tak się wydaje przynajmniej, kiedy patrzę na to z zewnątrz w tych wyborach Borysław wraca do władz, zwłaszcza tak można by tak jest tak było tylko, że dotyczyło tylko 2 z tych 4 podmiotów koalicji, bo każdy z nich jak się okazało później miał inny cel dla rzeczywiście dla tylko dla kontynuujemy zmiany i Demokratycznej Bułgarii to był główny cel dla słabego Trivunović to był cel, a form z napojem formalna w praktyce okazało się, że jego imieniem celem było tak naprawdę odegranie roli narzędzia rozbicie koalicji w przypadku, kiedy ono może zagrozić bo, chociaż rząd się on by urządzać szopki w postaci krzyków, że rozwalił koalicję z Macedonii w swojej istocie okazało się, że on został uruchomiony wtedy, kiedy się okazało, że rzeczywiście rząd Podkowa, a chce sięgnąć po ukrócenie mechanizmów, które stanowiły źródło dochodów dlatego dla tego układu, który trwa w Bułgarii od od wielu lat a, a z kolei bułgarska partia socjalistyczna, która była czwartym koalicjantem była takim można myślę, że malowanym lisem malowanym lisem, dlatego że ona była utożsamiana z partiami tego status quo, czyli zbory Sowę z ruchem na rzecz praw wolności, czyli ugrupowaniami, które kojarzyły się z tym najgorszym sposobem uprawiania polityki natomiast w kontekście protestów Iza pomocą ruch prezydenta radę, która też wywodził się z partii socjalistycznej, a niejako dokonali zwrotu na 180 stopni, dołączając do do do protestu, choć sami protestujący podkreślali, że to jest partia, która jest niebezpieczna to po wyborach okazało się, że jednak trzeba dokonać pewnego kompromisu, żeby można było uzyskać większości wtedy bułgarska partia socjalistyczna, która coraz gorzej sobie radziła wyborach to potwierdziły i wczorajszy stała się tym niezbędnym czwartym partnerem koalicyjnym, który wszedł i jednocześnie, wprowadzając ze sobą narracje bardzo prorosyjską była to to było to ugrupowanie, które tak naprawdę zaczęło rzucać kłody po wybuchu wojny, że nie będziemy dostarczali broń do, a na Ukrainie, że to jest cena, za którą ta koalicja będzie trwała w związku z tym przed tym powiedziałbym nutę takim prozachodni okazało się, że wewnątrz koalicji jest tyle problemów, z którymi musi sobie poradzić, że w swojej istocie okazało się to koalicja niemożliwe i tak doszło do dróg do rozwiązania tej koalicji pod koniec lipca tego roku prezydent rozwiązał parlament powołał rząd tymczasowy, który doprowadził nas do kolejnych wyborów w Bułgarii, z którymi w, którym były wczoraj no właśnie to wybory przyniosły takie rozstrzygnięcie, że garb Bojko Borysowa znowu jest partią, która ma najlepsze wyniki 25% tak jest to jest powiedziałbym tak rzeczywiście partią, która wygrała wybory jest Gerd natomiast Ogier zapewne łatwiej by nam było zrozumieć jego wygraną nie przez pryzmat myślenia o partiach politycznych, ale przez pryzmat myślenia o takim układzie korporacyjną politycznym, który doprowadził wciągu pamiętnego przypomnijmy że, gdyby rządził przez co najmniej 12 lat od 2 tysięcznego dziewiątego roku o stworzy takie takie mechanizmy niezależności funkcjonowania państwa, że tak naprawdę mamy do czynienia z bardzo twardym elektoratem to są ludzie, którzy głosujący na giełdę niekoniecznie głosu dlatego uwielbiają tę partię dlatego, że to jest związane po prostu sposobem codziennego funkcjonowania pozycje, które zajmują miejsca, na których znajdą rodziny, które karmią robimy to opisać to znaczy, dlaczego ktoś głosuje na Gerd, bo co z tego ma, czyli jak to działa w praktyce tak naprawdę ma byt i funkcjonowanie żyje w państwie, w którym wiele pozycji jest uzależnionych od tego kto jaką partię władzy i będące pod weźmy sobie przykład może być np. dyrektorem oddziału jakiegoś banku, w który ma odegrać określoną rolę w danej chwili i zostajesz dyrektorem jest tym dyrektor będzie tym dyrektorem qui tak naprawdę co funkcjonuje normalnie, ale zakładam, że w pewnej chwili przychodzi moment, którym coś trzeba zrobić takiego, żeby odpowiednio o odpowiednie kwoty poszły w określonym miejscu i to jest zadanie, jeżeli to robić wszystko w porządku, jeżeli system kryje jest też częścią mechanizmu to też dotyczy ludzi w poszczególnych instytucjach państwowych, bo głównym problemem, z którym dzisiaj Bułgarii boryka to jest to że, a rzeczywistość prawna jest 1, a w praktyce co może się stać dużego stopnia zależy od tego jakie po powiązania nieformalne kształtują rzeczywistość, a i to jest na tyle na tyle trudne do do do zweryfikowania na czy do kontrolowania czy do uporządkowania, że dla ludzi w dużym stopniu to jest po prostu akceptowanie istnienia 2 rzeczywistości jednak jest formalna, w którym mamy prawo mówi, jakie są kary określone rzeczy, a drugą jest tą sprawą taka pierwsza z brzegu, która strasznie dzisiaj jest głównym problemem wydaje się, który unaocznia problem Bułgar, a wypadki drogowe, bo lokalne katastrofy, w których giną ludzie na bardzo często nie z powodu, a że tak powiem nawet nie najlepszych dróg czy z powodu, a tego, że kierowca jest nieudolny tylko, dlatego że kierowca jedzie pod wpływem narkotyków o wiele bardziej nawet niż alkohol i okazuje się, że potem ze względu na to, że bardzo często ci, którzy tego dokonują to są ci, którzy uważają, że w tym społeczeństwie są najwyższej pozycji, bo mają lepsze auto, bo ich stać mogą łamać prawo mają parasol nad sobą, a najzwyczajniej mody ludzi na drogach sprawa, która oburzyła społeczeństwo parę miesięcy temu było, kiedy gość, który się okazało, że na off wytatuowanym twarzą itd. który był pod wpływem narkotyków rozjechał 2 młode dziewczyny na przy przystanku, a w komunikacji publicznej się okazało, że on miał parasol z policji mogą tam kryli byli ludzie i wokół tego potem się okazuje, że nie ma żadnych konsekwencji praktycznie prawnych, które zabolały pokażą, że prawo istnieje i te sprawy się na różne sposoby ponownie ponownie pojawiają i pokazują, że Bułgar tkwi w rzeczywistości przeciwko temu ludzie protestowali oni chcieli skończyć dlatego ten model Bolesława był taki zły i dzisiaj, kiedy tak naprawdę powiedziałbym, że to, czego doświadczamy te 4 kolejne wybory to jest formuła niedopuszczenia do zmian, która polegała na tym przede wszystkim, żeby zmęczyć społeczeństwo niestabilność Unii skoro nie będzie także będzie mu władzy to my zrobimy wszystko, żebyście zobaczyli jak to jest w ogóle żyć bez władz i no to, że dzisiaj gra władze do wraca do władzy to jest, dlatego że bułgarskie społeczeństwo zmęczone niestabilnością oczywiście do tego doszła wojna w Ukrainie tak dalej, ale to co było kluczowym elementem warstwie wyobrażeń dzisiejszych wynikach wyborów dziwi trzykrotnie wzrosła liczba osób, które głosuje przeciwko wszystkim w porównaniu do poprzednich wyborów, czyli z 30 000 dzisiaj mamy do czynienia z 910 000 osób 6,51 000 000 kraju, którzy mówią o głosy przeciwko wszystkim to oznacza, że ta o najmniejszą partię, która dostała bułgarski postęp uzyskał 115 000 głosów, żeby wejść do parlamentu, ale też musimy pamiętać przeżywają brzydsze słowo, że frekwencja wyniosła zdaje się około 3435% jeszcze niewiadoma jest dokładnie ostatecznie 435 to będzie najniższa frekwencja w historii Bułgar mimo, a o poprzednich wyborach mówiono, że była najniższej to było 40 Coma 23 czekają na ostateczne wyniki i to nam bardzo wyraźnie pokazuje jak dramat nie działa magistrem pan mówi tak wrócimy po informacjach jest 1357 łączenie klub dzięki krótkiej czternasta 7 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną studio dr Spasimir Domaradzki z uniwersytetu Warszawskiego Instytutu Europy Środkowej rozmawiamy o Bułgarii rozmawiamy o powrocie do władzy Bojko Borysowa i de facto o klęsce pewnego projektu pewnej próby zmiany, a tam norm politycznych sposobu funkcjonowania kraju, bo chyba tak trzeba to szeroko powiedzieć, czyli w zasadzie mówimy o czymś bardzo poważnym co myślę, że też dla nas jest kimś takim ponurym prognostykiem zaś mówimy o pytaniu w jaki sposób w systemie demokratycznym moje to system demokratyczny, nawet jeżeli skorodowane wyjść z impasu związanego z tak konstruktorom para no nie wiem jak to powiedzieć para ma silną coś się nazywa politologii z tej Tkaczy, czyli państwo przechwycone przejęte przez nawet Niemcy partię polityczną można mieć pewną grupę i wydaje się, że Bułgaria pokazuje, że te szanse są bardzo ograniczone tak możliwościach stworzenia kontr ugrupowania politycznego, które poprowadzi właśnie ku reformom, które w pewnym sensie zmieni ten układ wysadzić w środę tych, którzy cierpią czerpali z tego największe korzyści jednak poniósł klęskę zdecydowanie znaczy by w ten ta diagnoza miały się z nią absolutnie zgadzam my jesteśmy świadkami w swojej istocie niezwykle ważnego momentu, bo narzędzie w systemie demokratycznym do tego, żeby dokonać takiej zmiany, żeby dokonać, a na takiego przewartościowanie sposobu funkcjonowania partii politycznych tam, odgrywając rolę narzędzi nie są w swojej istocie to, czego jak jakiś sposób postrzegamy w klasycznym, że tak powiem, a w klasycznej swojej drogi od władzy w tak podmiotem władzy są kręgi forma my nawet nawet w Polskiej literaturze są bardzo fajny propozycję chociażby profesora ku demokracji nieformalnej prawda, więc możemy i umów z łatwością możemy rozpoznać w jaki sposób mechanizmy mogą działać natomiast kłopot polega na tym, że my w tej chwili widzimy w swojej istocie podjęcie próby, która jest Puma przedefiniowania funkcjonowanie społeczeństwa, a jednocześnie w ramach systemu w ramach mechanizmów demokratycznych okazuje się, że tam, gdzie powinna być naszą największą nadzieję za pomocą wolnych, bo w opinii publicznej protestów, a są narzędzia angażowania się zaangażowania się mu zmobilizowania to są narzędzia, które sterują biegiem politycznym biegiem wydarzeń to my jesteśmy świadkami tego jak nawet taki proces, który nam powinny się wydawać te żywioły determinują politykę w państwie demokratycznym mogą być spacyfikowany one są, a że tak powiem ta zagospodarowany w sposób niezwykle perfidny społeczne protesty zostały wyciszone przez alternatywę w postaci permanentnej destabilizacji, czyli system jest bardziej skłonne do tego, żeby doprowadzić ludzi do desperacji frustracji niż do tego, żeby uwzględnił ich oczekiwania nie zmienimy układów nieformalnych nawet ceny rozpadu demokracji będziemy tkwili w tym systemie nawet ceny absolutnego ból zubożenie czy czy utraty poczucia bezpieczeństwa przez społeczeństwo w związku z tym my jesteśmy świadkami niezwykle ciekawego z perspektywy politologicznych jednocześnie przerażającego modelu, w którym rzeczywiście widzimy jak kontrola nad władzą nam ucieka nawet w państwie należącym do Unii i do NATO i to nie jest jedynie bułgarska przypadłość jest problem o wiele szerszy ja akurat tak się składa, że ja się tym zajmuje w głębi, ale to bardzo wyraźnie pokazuje, że my dzisiaj mamy do czynienia z niezwykle poważnym problemem demokracji na z przekonaniem, że sytuację w swojej istocie się odwróciła, że sterowanie ludźmi jest ważniejszy niż słuchanie ludzi sił no właśnie, ale teraz tak ja się zastanawiać nad tym co co może dalej wydarzy znaczy to jest państwo, które zaczyna w pewnym sensie mimo tych, jakby formalnych rygorów funkcjonowania przypominać taką pustą skorupę no bo trzeba powiedzieć, że władza, która nie ma żadnego żadnej oferty dla społeczeństwa jest taką władzą samą dla siebie jest nie tylko niebezpieczna opresyjna jednak na jakim poziomie, ale też w pewnym sensie nie jest władzą czy to to jest zaprzeczenie władzy, jeżeli nie ma żadnego pomysłu takiego społecznego rozwoju uwaga właśnie o tym pan mówi popatrzmy na obecną sytuację polityczną Bułgarii po wyborach czy mamy do czynienia nie przypadkiem postawią taką tezę, że to jest właśnie koniec tego ty ty w tej próby zmiany systemu, dlatego że mamy do czynienia z powrotem człowieka, który był jest utożsamiany z wszystkim co najgorsze w bułgarskim w bułgarskim systemie politycznym on władza nie, dlatego że się jakoś pokajał dokonał zwrotu przemyślał tylko wraca, dlatego że ten system nie pozwolił na stworzenie alternatywnej rzeczywistości, która była w stanie uwzględnić społeczne oczekiwanie ludzie są tak sfrustrowani tak zdegustowani, że nawet jeszcze nie mamy wyników jak będzie frekwencja już wiemy, że ona będzie najniższa w historii bułgarskich, bo 30% to jest żenujące tak jest i z 100 000 osób mówi wszystkich was nienawidzę, a mamy do czynienia z i wtedy skoro nikt się nie pojawia, kto wygrywa ten, który ma zwarty mechanizm aparaty, które mogą generować głosy nie przypadkiem garb, który tak naprawdę, zanim głosuje teraz już tylko twardy elektorat, który wynosi około 6000600 000 osób i na drugi plan na na trzecim miejscu jest ruch na rzecz praw wolności partii, który reprezentuje mniejszością mniejszość turecką i która ma najbardziej zdyscyplinowany elektorat, dzięki której partii też Bułgarzy mogą głosować za granicą, bo wie najwięcej głosów przychodzi le dla tej partii restytucji, a w związku z tym mamy w tej chwili tak naprawdę mamy machiny maszyny zdyscyplinowanych żołnierzy politycznych, którzy wykonują reakcję wykonują działania, które mają utrzymać ich władz, ale właściwie to, o czym mówimy bardzo przypomina opowieść o współczesnej Rosji to znaczy nieformalne struktury, które rządzą partie polityczne, które są właściwie szyldami korupcja, która wytwarza takie fenomeny jak na 2 systemy znaczka sprawiedliwości to co pan opowiedział przed informacjami oznacza to, że ci, którzy są pewnego układu politycznego ich sprawiedliwość taka powszechnym rozumieniu nie dotyka znaczy są ponad nią to jest część Rosji putinowskiej, więc pytanie co to oznacza dla systemu europejskiego taka Bułgaria właśnie to ja myślę, że z pierwszej powyższe powierzy Bułgarii bardzo ciekawa dla tych żony swoistym fenomenem, że taki sposób funkcjonowania nie jest wcale, że może pan inaczej, a Unia europejska czy też europejskiej rozumienie zachodnie rozumienie uprawiania polityki nie ma szczepionki na taki sposób funkcjonowania nie ma antidotum, które mogłoby powiedzieć z w wyeliminować zagrożenie, które takiego systemu, który po trzyma się pod pod ton ten płaszcz demokratyczną ości swoistą od środka zaczyna zżerać go jak rak, a jej jak je rozpoznawać generalnie państwa, czyli pan wytłumaczy, dlaczego jest tak, że Unia europejska jest przejęta media zachodnioeuropejskie są przejęte z Węgrami są przejęte polską konia z rzędem temu, kto znajdzie tyle artykułów jak też dowodów na działania mające na celu jakąś zmianę w przypadku Bułgarii zdecydować czy byłaby tutejsze Kukuś, która może prowokacyjną tezę, ale niestety to jest ułomność powiedziałbym Pozytywista polityk pozytywistyczne ego mainstreamu zarówno naukowego jako politycznego, który przejął narrację dotyczącą praworządności do doprowadzenia walki wewnętrznej bez głębszej refleksji tak naprawdę na tym, że próbuje walczyć, z czym szczególnie da się do końca zdefiniować narracja dotycząca Polski węgiel jest ważna, dlatego że Polska Węgry mają alternatywną wizję budowania integracji europejskiej Bułgaria takiej wizji nigdy nie miał Borisow jest dzisiaj tak naprawdę, jeżeli powróci do władz jako premier będzie zajmie miejsce po teraz jak powiedział ważną rzecz, czyli tak możemy sobie tak to Drodzy Państwo, gdyby Kaczyński na miękko dogadywał się z Unią europejską nikogo by nie interesowało to co robi tutaj oczywiście oczywiście gdyby, gdyby polskie polskiej lidze szły tropem wytyczonej drogi dotyczącej jednoznacznej przyszłości Unii Europejskiej jako Federal jako mechanizmu federalnego w życiu nigdy, że tak powinni nie wchodził irytacji frustracja dotyczącą kwestii praworządności w Bułgarii jest zainteresowany tym, żeby zajrzeć co się dzieje za systemem pewnego pewnej pustki wyborczej w Bułgarii to jest to jest problem powiedziałbym natury procesu integracji, które my jako społeczeństwo Unii Europejskiej musimy sobie poradzić mianowicie do tej pory proces integracji był procesem elit politycznych, jeżeli te elity znajdują ze sobą wspólny język w ogóle nie obchodzi co się dzieje lekarzem krajowy dziękuję bardzo, dr Spasimir Domaradzki z uniwersytetu Warszawskiego Instytutu Europy Środkowej był państwa moim gościem dziękuję bardzo, 1418 Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA