REKLAMA

Czy UE rozwija się dzięki kryzysom?

Maciej Zakrocki przedstawia
Data emisji:
2022-10-03 23:00
Prowadzący:
Czas trwania:
54:07 min.
Udostępnij:

Na jakim etapie są prace nad Unią Zdrowotną? Jak wygląda unijne sankcjonowanie Rosji? Jakie lekcje z kryzysów, które w ostatnim czasie targają światem i Europą, wyciągnęła UE?

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
Maciej Zakrocki przedstawia dobry wieczór w poniedziałek 3października mamy dzisiaj dzień, choć właściwie to pora nocna na rozmowy o Unii Europejskiej pomyślałem, że porozmawiam dzisiaj lub innej popularnej tezie, że Unia rozwija się dzięki kryzysu, że musiał pojawić poważny kryzys finansowy by szybciej pracowano nad Unią walutową jej słabościami musiała pojawić się pandemia by na dobre ruszyły prace nad Unią zdrowotną kryzys wywołany covidem zaowocował z kolei Rozwiń » utworzeniem programu NextGenerationEU, którego finansowanie też jest rewolucyjne w dziejach Unii, bo to 27 państw wspólnie się zadłużyło by zdobyć te atrakcyjne, czyli tanie pieniądze, gdy w takich państwach jak Węgry czy Polska pojawiło się problemy ogólnie nadzoruje łamaniem zasad praworządności stworzony został mechanizm uzależniający wypłaty z budżetu unijnego pieniędzy od tempa naprawy sytuacji nie ma praworządności nie ma przelew musiała niestety wybuchnąć gorąca wojna naszych granic by wspólnota zaczęła udzielać pomocy finansowej na zakup broni i w tym wypadku oczywiście Ukrainie co jeszcze niedawno mieściło się w głowie rośnie polityczna presja by kolejnym krokiem usprawniającym proces podejmowania decyzji w unii było odejście od zasady jednomyślności w polityce zagranicznej i obrony to dużym skrócie lista, która potwierdza teorię, że nic tak dobrze nie robił jak kryzys nawet jeśli samo jego przechodzenie nie jest bardzo bolesne, ale niestety moim zdaniem jest też druga strona medalu mógłbym bowiem powtórzyć tę listę wskazywać że, owszem to idzie, ale wolno, a czasem bez wyraźnej determinacji podam tylko najnowszy przykład związany z ósmym pakietem sankcji na Rosję już sam fakt, że po raz ósmy sprawy podchodzimy każe postawić pytanie czy nie trzeba było uderzyć mocno w Rosji od razu w pierwszym pakiecie czemu nowy znowu interesy ja jak niektórzy mówią interes sił poszczególnych państw powodują, że albo coś wypada z pakietu albo jest tak złagodzone, że efekt staje się mizerne Belgia sobie teraz załatwiła, żeby sankcje nie objęły diamentów wiadomo Antwerpia jest światowym centrum handlu diamentami, ale naprawdę bez rosyjskich z Antwerpii upadnie, a nawet jeśli spadnie na handel na jakiś czas to ludzkość bardzo ucierpi bez tych skądinąd pięknych kamieni Malta Cypr Grecja kraje te zabiegają by zapisy dotyczące limitu cenowego na ropę naftową w transporcie morskim tak były sformułowane no by one te państwa dysponujące dużą flotą tankowców no czasem nie straciły zleceń Węgry, które już wcześniej wywalczyły wyłączenie sankcji ropy dostarczanej rurociągami teraz zabiegały o odstępstwo od handlu Regionalnego, które pozwoliłoby Węgrom na eksport do sąsiednich krajów Unii rosyjskiej ropy i zapewniło określony dochód rząd Orbana konsekwentnie też odmawia umieszczenia Cyryla pierwszego patriarchy Rosji kolega Putina na liście osób z zakazem wjazdu do Unii no bo nie chcą oraz rozgniewany dyktatora, którym robią dalej interesy szeroko rozumianej energetyce można by postawić pytanie co jeszcze musi się stać ludzi musi zginąć w Ukrainie by interesiki zeszły na plan dalszy wspólnota była wspólnotą tych sprawach będę rozmawiał z aktorem Bartłomiejem Nowakiem politologiem ekonomistą z Akademii finansów i biznesu Vistula członkiem tym euro zespół ekspertów przy komisji europejskiej drugiej części naszego spotkania chciałbym rozwinąć kwestię wspomnianej Unii zdrowotnej, gdy wybuchła pandemia ludzie w wielu państwach byli wściekli, że Unia nie pomaga, że nie ma wspólnotowego działania, choć przecież wirusa na granicach zatrzymać nie można było byli często zawiedzeni, gdy się dowiadywali, że organizacja nie ma tu wiele kompetencji, bo państwa członkowskie się na to nie godziły, widząc jednak ten nastrój oczekiwania obywateli Europy by jednak działać możliwie najszerzej w ramach Unii Ursula von der Leyen w orędziu ostanie Unii zapowiedział budowę Unii zdrowotnej było to w roku 2020 dzisiaj na sesji plenarnej parlamentu europejskiego w Strasburgu posłowie dyskutowali o wzmocnieniu zdolności Unii do zapobiegania i kontroli chorób zakaźnych oraz zwalczania transgranicznych zagrożeń dla zdrowia gościem audycji będzie osoba najlepiej poinformowana, bo to dr Andrzej Ryś 5 po 20 do spraw nauki w Dyrekcji generalnej do spraw zdrowia bezpieczeństwa żywności komisja europejska mam nadzieję, że to będzie dla państwa ciekawe no jednak optymistyczne 50 parę minut zapraszam Maciej Zakrocki przedstawia no jest z nami pan dr Bartłomiej Nowak politolog ekonomista Akademia finansów i biznesu Vistula członek biuro, a więc zespołu ekspertów przy komisji europejskiej dobry wieczór dobry wieczór państwu powtórzę weźcie fragment tezy, którą zawarłem we wstępie do audycji ze, że z 1 strony zgadzam się z taką tezę, że kryzysy pomagają w procesie integracji Unii że, że trochę przymuszając do tego, aby tę integrację współpracę zacieśniać, ale z drugiej strony przynajmniej we mnie rośnie irytacja, że w warunkach naprawdę już bardzo poważnych kryzysów pandemia na pewno była o ogromnym kryzysem, bo to po prostu setki chyba tysięcy ludzi można no tak na pewno umarł no też z tymi właśnie to wolą państw przekazywania coraz więcej tych kompetencji na poziom wspólnotowy jest słabo teraz, kiedy toczy się dyskusja nad ósmym pakietem sankcji dopowiem takim trochę nie parlamentarnym językiem szlag człowieka trafia jak słyszę że, a to Belgia nie chcę, żeby diamenty były w pakiecie sankcji, a to Malta Cypr Grecja tam bronią swoich tankowców, żeby wozić dalej rosyjską ropę co się musi wydarzyć jakiś skali jeszcze katastrofa żeby, żeby Europa zrozumiała, że tej współpracy naprawdę potrzeba więcej wie pan, kiedy pan redaktor jeździł do Brukseli do Strasburga, a ja wtedy pracowały w instytucjach europejskich oboje dobrze pamiętamy wy po prostu taka jest Unia europejska taka jest natura i przy każdym jakimkolwiek podejmowaniu decyzji po prostu tak jest, że każde państwo coś wytargować dla siebie jest to najmniejszy wspólny mianownik ostateczna decyzja ale, ale wojnę słowo tak można było robić, kiedy żyliśmy w czasach szczęśliwości no tak nie wiem czy winny zawsze w czasach szczęśliwości tak oczywiście nie było, ale ja jednak odróżniamy 2 takie zasadnicze okresy, jeżeli chodzi o odpowiedź Unii Europejskiej na kryzysy i kiedy ja pracowałem w Unię do 2009 roku to była jeszcze taka Unia europejska, która była, a my posługiwała się swoimi możliwościami administracyjnymi, gdy przeciętny okres stanowienia prawa unijnego wynosił 2 lata i wtedy jeszcze komisja europejska odgrywała wiodącą rolę spośród wszystkich instytucji to znaczy ona rzeczywiście definiowała tę agendę Unii Europejskiej, ale to odpowiedź na kryzysy tak przecież Unia przechodziła kryzys tak naprawdę głównie związane jednak psy i zreformowanym wewnętrznymi reformami traktatów z rozszerzeniem nieustannie od traktatu z Maastricht później niż my Amsterdam później później mieliśmy licea i kartę praw podstawowych wcześniej różnie mieliśmy traktat Konstytucyjny traktowali wojski, gdy kryzysu głównie były generowane wewnątrz Unii i też wewnątrz Unii powstawała taka taka odpowiedź na nie ona zawsze była na takim moim administracyjnym czasie lepsza niż my zmieniliśmy prawo mieliśmy traktat i to funkcjonowało dobrze był moment, w którym Unia nie została skonfrontowana z wielkimi wydarzeniami, które zagroziły sposób egzystencjalnych i 2010 roku od kryzysu strefy euro poprzedzonego oczywiście tym wielkim kryzysem 2008 roku globalnym Unia wchodzi w okres, kiedy kryzysy stają się tak fundamentalne, że musi na niej zacząć odpowiadać inny sposób mielibyśmy kryzys w strefie euro mieliśmy kryzys migracyjny mieliśmy kryzys na naszych granicach Południowej wschodniej wtedy, kiedy raz zajmowała Krym a, a trochę wcześniej, gdy były rewolucje arabskie i jak tzw. arabska wiosna i później mieliśmy kryzys brexitu i mieliśmy kryzys relacji transatlantyckich, kiedy na czele Stanów zjednoczonych stał Donald Trump te wszystkie kryzysy każdy z nich osobno, gdyby Unia i jakoś nie przeszła mogły zagrozić Unii Europejskiej naprawdę jako wspólnocie wielokrotnie politycy wtedy określali jako po prostu egzystencjalne każdy zasobna, a one zdarzyły się bardzo podobnym czasie nagromadzone, a i tak naprawdę zmieniły naturę Unii co się stało wtedy, kiedy rada europejska nie obradowała tak jak wcześniej 4× do roku z czego ja pamiętam pan redaktor też pamiętać że, żeby 2 główne spotkania rady europejskiej te 2 pozostałe w roku były były takie są, jeżeli chodzi o ważność, a później szefowie państw oczywiście spotykać już nawet nie tylko co miesiąc ale, ale ostatnio nawet częściej niż niż raz na miesiąc w okresie różnorakich kryzysów i nagle to rada europejska się swoich rządów zaczął mi musieli podejmować decyzje które, które były wychodziły w ogóle poza standardowy zestaw działania i odpowiedzi Unii Europejskiej wymagały bardzo innowacyjnego myślenia widziałem wiedział, że perspektywy czasu, że Unia przeszła wszystkie kryzysy i to, że na covid jednak zareagowała stworzymy im no od wojen niem wieloletniego budżetu de facto i na który przecież emituje obligacje które, jakby się nie udało ich i oczywiście odpowiednio sprzedać to muszą być gwarantowane przez przez państwo członkowskie spłacony przez państwa członkowskie w długoletniej perspektywie, więc to co się stało z perspektywy czasu jest jest wielkim osiągnięciem, ale to, o czym pan mówi w tej chwili to jest wojna to jest ostateczna to jest dostatecznie to znaczy nie ma czegoś gorszego niż wojny prawda nie możemy ważnym dlatego dlatego do tego nawiązałem tu wejdę słowo przepraszam, bo i już niema może nawet teraz sensu, żeby wracać do tych wcześniejszych, ale też jak pan doktor o nich opowiadał o sobie przypomni przypomniałem, że nowsze no na kryzys w strefie euro była reakcja rzeczywiście bardzo poprawiono strefy euro, ale też powiedzmy sobie szczerze nie zamknięto jeszcze tego procesu jak był kryzys migracyjny no to rozwiązano jakoś ten problem, ale najlepszym rozwiązaniem było zapłacenie Turcji dużych pieniędzy, żeby trzymała uchodźców u siebie, bo do dzisiaj państwa rządy nie są w stanie się dogadać w sprawie nowej polityki migracyjnej azylowej, a teraz mamy właśnie najgorszy z możliwych kryzysu, czyli wojny i znowuż jest tak, że zabiegi dyplomatyczne są robione, aby ci się zgodzili na limit cenowy dla rosyjskiego eksportu tam ropy drogą morską, a ci, żeby się zgodzili na to, żeby ceny pierwszy został objęty sankcjami ci, żeby właśnie się zgodzili tam na jakiś diamenty czy coś no i jest jest ciągle jakaś walka, a nie, a niezrozumienie powagi sytuacji no to jest tak ktoś właśnie powiedział no chcecie mieć zimno w w mieszkaniu czy rosyjskich żołnierzy w kuchni no no naprawdę trzeba w którymś momencie wydaje mi się spojrzeć na na to co się dzieje realnie przestać zajmować się interesiki kami, kto tam straci na tym parę groszy no tylko mocno jako wspólnota w tym Rosję w końcu uderzyć no i wie pan ja bym oczywiście my chciałaby ten scenariusz pożądany, którym pan mówi aby, aby ziścił, ale pewnie obaj wiemy, że tak nie będzie, dlatego że jednak negocjuje 27 państw naprawdę nie jest łatwo prowadzić takie negocjacje ja tak z jednej z perspektywy czasu patrząc na to czym Unia się stała w trakcie wojny z Rosją ukraiński to naprawdę każdy był duży krok zobaczymy, kto się dokonało w Niemczech za wszystkimi zastrzeżeniami i to bardzo poważnym poważnymi domostwa wieniec, ale Niemcy zupełnie odwrócił swoją politykę w odwrocie nie dokonał jeszcze w pełni, ale to to może być 1 kiedyś historycznych momentów w ogóle integracji europejskiej Unia zaczęła finansować uzbrojeni sprzedaż broni i z własnego funduszu kiedyś to było niemożliwe w ogóle traktatową przecież Unia nie ma kim tu równo w obszarze polityki bezpieczeństwa obronności nie miała do tej pory narzędzi finansowych, bo ja takich zupełnie minimalne, a teraz de facto Unia wysyła uzbrojenie tu jeszcze ono sumą tego co wyślą państwo członkowskie, ale już jakiś sposób też by przyjęły się mechanizmy koordynacyjne to gdzie są rzeczywiste potrzeby to jest niestety bardzo widoczne, jeżeli byśmy sobie zrobili takie porównanie Unii Europejskiej ze Stanami Zjednoczonymi po pierwsze, zarówno pomoc finansowa Unii na dzień dzisiejszy jak już nie mówiąc o pomocy militarnej masz naprawdę nijak do do pomocy, którą oferują stany Zjednoczone troszkę różnica, bo stany Zjednoczone muszą to zrobić do mogą to zrobić szybko są po prostu 1 państwem nawet jak podzielonym politycznie, ale to go to wymaga tak naprawdę niewielu decyzji no i stany dysponują swoim budżetem ze swoim bankiem centralnym tak dalej Unia tym nie dysponuje, dlatego że budżet Unii jest tak naprawdę sumą składek pewnym uproszczeniu ze strony państw członkowskich i tych pieniędzy do tej pory nie było zapisanych w budżecie unijnym, więc trzeba jakoś jakoś bardzo szybki sposób alokować i tu jest duży problem też bo, bo nie tylko, że nie było tych pieniędzy, ale też Unia no w zasadzie musi omijać swoje procedury dotychczasowe, żeby jakieś pieniądze wypłacali pieniądze przygotują dla Ukrainy przygotowywać, więc musi niestety zdarza taka sytuacja, w której taka kultura prawna, a nie jest wspólnotą prawa i chciałaby w oparciu o to apelować wita kultura też podejmowanie jednak decyzji w obszarze polityki zagranicznej bezpieczeństwa możliwie szerokim konsensusie albo wręcz jak pan mówi my by był za pomocą systemu jednomyślności i czasie wszystko zderza z bardzo nagłymi potrzebami Ukrainy i z tym, że tutaj trzeba reagować bardzo szybka bardzo szybko Unia to naturalny nie była gotowa na ten moment zresztą nikt nie był gotowy wydać wojnę i ale to jest i tak wciąż się lepszy sposób jakieś tam koordynacji niższe niż po prostu taka luźna współpraca państw członkowski ja nie chcę bronić Unii w tym momencie obronić można jej tylko stacji perspektywy dusznej natomiast natomiast perspektywy kołu czy to to jest daleko daleko za mało i Nomi i nie wiem czy tutaj zdarzy się przełom w jakiś, choć właśnie znowu wracajmy do tezy głównej kryzysy powinny temu sprzyjać natomiast dla poza mnie martwi oczywiście przecież prowokuje w swoich pytaniach, bo mam świadomość różnej całej złożoności tej problematyki ale, ale właśnie takie bolesne było nawet w ostatnich tygodniach, kiedy słyszymy, że to właśnie w tej trudnej sytuacji energetycznej przed zbliżającą się zimą no jest pomysł, żeby połączyć gazociąg, który z Hiszpanii wychodzi i miałby pójść do Niemiec w ramach właśnie europejskiej Solidarności Connecting euro przy co tam jeszcze chcemy na co Francja mówi myślę nie zgadzamy nie zgadzamy się, żeby przez nasz kraj przeszła rura prawda no i to trzeba w ogóle nie wie co, o co chodzi czy wie, że chodzi o to, że Francuzi są sprzedawać energię Niemcom mają elektrownie atomowe ale, ale źle to wygląda to z kolei dzisiaj właśnie Macron z Scholzem siedzą na siedzieli, bo już po kolacji pewnie są w Berlinie, gdzie m.in. MON mieli rozmawiać na temat tego problemu, który jest 1 teraz ważniejszy, bo miał być limit Cenega limit ceny gazu wprowadzony, ale zniknął z ósmego pakietu no i nawet portal polityka, który zazwyczaj unika takiej go języka napisał jak to dobrze mieć Niemkę szefową komisji europejskiej prawie jak TVP Info zachowali i wskazuje i wskazują, że oto rząd niemiecki no to bogaty kraj prawda pożyczy 200 000 000 000EUR na rynkach finansowych będzie wspierał swoją gospodarkę i swoich obywateli tymi ogromnymi pieniędzmi, żeby właśnie za utrzymać niskie ceny gazu gospodarka niemiecka w związku z tym będzie konkurencyjna to niema nic wspólnego z działaniami właśnie wspólnotowymi to właśnie Niemcy głównie blokują tą ideą wprowadzenia limitu na na ceny gazu ja mówię po prostu jako taki obywatel trochę przykro ja się takich rzeczach słucha pan to jak znowu patrząc szerszej perspektywy chociażby na problem energii, który pan mówi no my de facto to co się stało zmierzamy w kierunku Unii energetycznej w tym bardzo poważny krok w tej chwili komisja, proponując w ogóle takie rzeczy wchodzi na nas zupełnie nowe terytorium, dokonując najgłębszej, jakiej mówiła ingerencji cały rynek energetyczny, więc to jest z punktu widzenia polityki to jest niesłychanie odważny KE teraz tak i państwa w dziedzinie energii no do tej pory nie współpracowały zbyt ściśle mini mają różny różnorakie miksy energetyczne duże różne za różne uzależnionymi od energii, więc też nie jest dziwne, że po prostu mają w tym obszarze różne interesy, gdyby inne dni taką Unię energetyczną którą, która już wcześniej zaproponowana której, a autorem był prof. Jerzy Buzek później odkryli tam Donald Tusk kiedy, kiedy był jeszcze premierem polskiego rządu w tym on podtrzymywał tę dyskusję na wypasie de facto na naszych oczach materializuje teraz, ale jeszcze drugi aspekt Otóż ja nie mam przekonania i chyba tego nikt nie jak zareagowałyby rynki czy jak wyglądałby rynek energii, gdyby Unia wprowadziła takie obostrzenie Pokrzywna pan to jest naprawdę eksperyment to eksperyment wykonywany albo, który mógłby być wykonywany przez psy jednak najbardziej rozwinięty wspólny rynek na świecie wielu obszarach Unia europejska bardziej rozwinięty rynek wewnętrzny niż my więzi Stanów zjednoczonych o tym mało, kto sobie zdaje sprawę pytamy jak limit ceny ropy został zaproponowany przez komisję znalazł się w pakiecie na dodatek no pani wandala przypominała, że to uzgodnione było wcześniej przez kraje i 7 jest tutaj nawet większy będzie tak byłem udział tak nie tylko Unia europejska w tym w tym pomyśle no, a tak, a Gazy Niemcom było nie po drodze to gazu nie mamy i wie pan Janie pot rafę powiedzieć bo, bo rynki rynki ropy gazu oczywiście są Otóż są mocno zależna, ale są jednak też innymi potrafił powiedzieć, jaki byłby netto efekt działań na rynku gazu mam wrażenie że, że minimum aż takich tutaj dobrych analiz, bo byłaby to operacja naprawdę precedensowa i to zrobili panu, ale list w tej sprawie podpisało 15 rządów w tym dużych państw tak to jest jak Włochy jak Francja podobno prezydencja czeska się do tego też przyłącza, więc wystarczyłoby położyć propozycje na stole poddać pod głosowanie większościowe okazało po, żeby większości w unii chciała jednak nad ten limit na ceny gazu wprowadzić także no właśnie o to chodzi tu dziś za dużo jest znowu tych interesie kupno znowu użyję tego słowa i poproszę lub od 2 minutową chętnych w UE nawet chyba kończą spadkiem dotacji jest niestety lokalny komitet, a komisja komisja jednak zaproponował bardzo ważny krok, która po wiek i natomiast w tej chwili już widzimy próbę bardzo poważnej odpowiedzi na te postanowienia, jeżeli chodzi o państwa producent ropy naftowej i PiS w tej chwili coś co nazywamy GI GI ekonomia albo geopolityką, w której komisja europejska wobec instytucji europejskich uczestniczą nie jest takie pierwsze wystawienie takiej pierwszy skonfrontowanie się ze światem zewnętrznym na globalną skalę przez Unię europejską jako wspólnotę wcześniej czegoś takiego niebyła proszę też zobaczyć, że to o tym np. liczenie mówiliśmy, ale komisja i instytucje podjęły niesłychanie ciekawą pracę w zapleczu nad tzw. autonomią strategiczną mówi Wej nawet o polityce obronności, ale mi chodzi o kwestie surowców i jeżeli chodzi o kwestie technologii w tej chwili jest bardzo mocno dyskutowana co możemy robić wspólnie ze Stanami Zjednoczonymi przed tak grudniowym spotkaniem wspólnej rady transatlantyckiej i to są osoby, które się dzieje naszych oczach chciałbym, żeby one były szybsze chciałbym, żeby Unia była gotowa na to co jest no ale też nie bądźmy aż tak krytyczni naprawdę jest z perspektywy czasu to jest duży krok to wiemy oczywiście moja krytyczna jest trochę na użytek naszej rozmowy, ale też chcę powiedzieć, że odnoszę wrażenie, że w niektórych państwach, których ubolewamy teraz np. że dochodzi do zmiany rządów na takie które, które stawiają pod znakiem zapytania pewne rzeczy to ja nie wiem czy częścią tego procesu nie jest właśnie jakiś rodzaj rozczarowania że, że nie wszystko idzie tak sprawnie idzie tak dobrze i i że właśnie ciągle jest ten problem z podejmowaniem szybkich decyzji ze skutecznością tego działania sam znam wiele osób, które ze swojego euro entuzjazmu przyszły na postawy bardzo krytyczną właśnie, widząc jak niektóre rzeczy się ślimaczą proszę pokazać inną organizację międzynarodową, która dla u osób i tak tak szerokim zakresie porównajmy chociażby nie wiem do do ONZ, które oczywiście organizator globalną, ale albo do innych organizacji regionalnych żadna nie ma tak rozwiniętego Unia jest jednak z Unią w instytucji europejskich, ale instytucje łączą to co jest wspólnego między państwami członkowskimi to jest cały czas i państw nie zapominajmy o tym i niewiele tu nie ma podobnego przypadku to jest to jest dopraw Kenta i jednak właśnie z dużą nutą optymizmu bardzo dziękuję dr Bartłomiej Nowak politolog ekonomista Akademia finansów biznesu Vistula członek biura bardzo dziękuję za rozmowę dziękuję pięknie dobrej nocy Maciej Zakrocki przedstawia, a teraz jest z nami zapowiadany kolejny gość dr Andrzej Ryś 5 par 20 do spraw nauki Dyrekcji generalnej do spraw zdrowia i bezpieczeństwa żywności komisja europejska dobry wieczór dobry wieczór witam panie rektorze witam państwa dzisiaj już mamy za sobą taką krótką debatę w parlamencie europejskim, do której zaraz nawiąże, a ale, zanim właśnie do doniesień i do tego co będzie siedział w parlamencie również jutro, a dokładnie chodzi o głosowania 2 ważnych sprawozdań dotyczących europejskiej Unii zdrowotnej tu chciałem powiedzieć panu takie przypomnienie w jakim momencie byliśmy jako Unia europejska w kontekście Unii zdrowotnej, kiedy Ursula von der Leyen w 2020 roku w orędziu ostanie Unii zapowiadała właśnie utworzenie europejskiej Unii zdrowia, bo myślę, że warto wrócić do początku pandemii, kiedy kiedy, kiedy coś się okazało, że wirus, który wtedy przecież jeszcze niewiele o nim wiedzieliśmy na początku marca spowodowały działania rządu więcej minut prowadzący samej Kania granic ograniczenia nie tylko przepływu osób czy czy przemieszczać na Europejczyków w tej wolnej strefie, do której w, której żyjemy, ale także zatrzymano transporty kończy też szczelności leków czeka ponad w tej produkcji nawet wobec zwierząt także to wszystko pokazało że, że nie bardzo go skorygowaliśmy te działania tej de facto de facto dalsze konsekwencje różnego rodzaju działań nie skorygowanych odprowadziły do pytania jak jak jak Unia zadziała w następnym kryzysie jak się nauczyć o tym kryzysie, jakim jest covid pandemia covid-19, żeby przyszły kryzys kredytowy wodę i innymi wirusami bakteriami czy innymi czynnikami zagrażającymi życiu obywateli Unii Europejskiej jak jak kto lepiej zrobić tak tak pani prezes zakładała 33 nowe instrumenty prawne, czyli zmiana prawa poprawi koordynację działań w zakresie właśnie Unii Europejskiej, kiedy takie kursy przychodzą druga ważna regulacji czy zmiany mandatu dla 2 agencji, które są istot zarządzanie właśnie sami o tym z 1 strony agencja leków medyczne europejska która, która bardzo bardzo też sporo udziałowcem w tym czasie kryzysowym czy agencja zajmująca się mgły i trwaniem chorób po europejskiej agencja jeszcze tylko w 13 instrument o powołanie nowych nowy wtedy myśli, choć agencja stresie to jest część komisji specjalnej konstytucję lekarz stworzą dać, czyli także machera czyli organizacja odpowiedzialna za przygotowanie się kryzys ewentualnie jest zarządzanie coś ze no tak tylko ja jeszcze właśnie chciałem prosić o takie przypomnienie, bo to m.in. siedziało tak jak siedziało, kiedy wybuchła pandemia no wynikało z faktu, że właśnie w tej z w sprawie, jaką jest zdrowie no tak najczęściej mówiło tak Unia jako wspólnota nie ma kompetencji państwa członkowskie niechętnie ośrodka niechętnie no po prostu to jest oczywiste, że z punktu widzenia chociażby systemu finansowania pozostawiła pozostawiły sobie sprawy służby zdrowia sobie i teraz jak można było te wszystkie propozycje składać co więcej za chwilkę o tym właśnie powiemy rozszerzać owe kompetencje w sytuacji, kiedy wspólnota ich nie ma to silnik do precyzji wspólność czy do traktatu europejskiego tak naprawdę prawdą jest artykuł tyczących wprost zdrowia jest wszystkie zasady funkcjonowania i i kompetencji opisane w art. 168 traktatu w natomiast i to jest napisane, że Unia nie wchodzi w kompetencje kraju kosi się z ochrony zdrowia, ale też mówi o pewnych działaniach w zakresie tytoniu de, gdzie chcę gdzieś wspólne działania musi też koordynacji współpracy z aktorek, ale z drugiej strony to trzeba pamiętać o tym, że są zakresy działania NIK, które są w dużych kompetencjach i traktatowe właśnie w zakresie Unia Szkot obrót farmaceutykami czy lekami oprócz wyrobami medycznymi czy choćby przepływ swobodny pracowników medycznych lekarzy pielęgniarki farmaceuci łosie swobodnie trzyma się tor Unii, czyli czy widzimy ten tutaj w funkcjonowaniu z 1 strony tego art. 7 ósmego, ale też artykułu wspólnego rynku takie ciekawe momenty myślę też w jakim sensie przełomowe było ustanowienie dyrektywy o prawach pacjentów z usług medycznych w innych krajach Unii Europejskiej, która głosowała w kształcie oparta na 2 artykuł w art. 168 tej kompetencji jak dzięki kraje członkowskie mają oczywiście zakres swoich działek w zakresie, ale ze wspólnym rynku, bo wynikało to czy wzorze z orzeczeń sądu europejskiego, że ten element musi brać pod uwagę także jesteśmy tak naprawdę jak się patrzy szerzej na tę problematykę to one zastosowanie tylko i nie tylko w art. 68, ale także w artykule dotyczące wspólnego rynku i generalnie te pryncypia zdrowie bezpieczeństwo, ale przecież też są niby z funkcją w zakresie funkcjonowania Unii prawda zdrowie nie jest SLD zdrowie pracowników jest przepływ danych, które da itd. na inny artykuł oparty także jest tego zdrowia jest więcej więcej nie tylko w art. 6 Otóż no niektórzy jeszcze przywołują art. 2 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i jego pkt 5, w którym czytamy, że w niektórych dziedzinach na warunkach przewidzianych w traktatach Unia ma kompetencje w zakresie prowadzenia działań w celu wspierania koordynowania lub uzupełniania działań państw członkowskich dokładnie, zastępując jednak ich kompetencji w tych dziedzinach jest taki trochę powiedziałbym wytrych prawda do dechy dole, ale to jest normalne, że no i do urn poszli pamiętać że, że krzyż konstrukcja nie jest jest oparta na pomocniczość próba, więc projekt tutaj to czy w związku z tą kilku takich życia szkoda nota to co teraz właśnie rodziny spróbujmy prześledzić co takiego się wydarzyło od tej obietnicy Ursuli von de la jeśli właśnie chodzi o budowę tej europejskiej Unii zdrowotnej pani już troszeczkę o tym wspomniał tylko, wymieniając niektóre niektóre projekty czy pomysły ale, gdybyśmy spróbowali trochę to ta to troszkę usystematyzować europejska agencja leków ona była głośna znana, bo m.in. przy pojawianiu się kolejnych szczepionek do zatwierdzenia na terytorium Unii czekaliśmy właśnie na komunikat no, więc słuchacze pewnie pamiętają, że jest coś takiego europejska agencja leków, ale mówicie, że w ramach właśnie tej europejskiej Unii zdrowotnej w tym pakiecie dotyczącym tejże Unii mówi się o wzmocnieniu roli europejskiej agencji leków czyli, czyli np. problem jak się pojawi w czasie kryzysu było śledzenie tzw. niedostatków lekarz myśmy sytuacji taką, że w pewnym momencie zaczyna brakować na leków na oddziałach intensywnej terapii po prostu leczenie w pierwszej fazie pandemii dużej części to byli pacjenci i to działa jak interes trafi z ciężkimi chorobami płuc na początek określa tych leków nagle okazało się że, że trzeba być problemem jest z dostępnego tych leków jest lekki jakieś bardzo skomplikowane, ale takim punktowym uderzeniu prawda dużą grupę pacjentów we wszystkich krajach oznaczałoby sytuacja trudno tutaj, ale jednocześnie do tego czasu widzieliśmy problemy z właśnie dostęp do niektórych leków, które i zdecydowano by w czasie też dyskusji z parlamentem radą, że ten obszar jest obejmuje także monitorowanie właśnie tych jednostka niedostatku leków na dni po rynku europejskim po prostu widzimy, że Rze, że mimo, że oczywiście każdy kraj jak tutaj reguluje w jaki sposób kupuje tworzy zakład itd. to już oczywiście jak zaczyna brakować świetnego w 1 miejscu to to firmy zmuszone są przesuwać żadnego dobrego miejsca chodzi o to żeby, żeby te sygnały o niedostatkach były wcześniejsze to jest taki jeden z przykładów inny przykład jest jakby tworzenie systemu pozwala na szybszą do błędu głęboko ocenę nowych nowych leków szczepionek, które musi wprowadzić na rynek system został przećwiczony w czasie pandemii zresztą już de facto pewne prototypu w czasie pierwszych patery rety rety cha 11 nie tak tutaj 6 usankcjonował-li kontrakt z bardzo przejrzysty i skuteczny system który, który pozwala na no na ocenę leków szczepionek, ale też ewentualne reagowanie gdy, gdy trzeba zmienić rekomendację to tutaj ich stosowania to jeśli chodzi o agencję leków taki 2 przykłady które, któremu krem jest wzór jest z po kazać jeśli chodzi o agencję monitorowania chorób widocznie było widać w czasie kryzysu, jakie problemy były z dostępem do informacji prawda podejmowaliśmy decyzję o, bazując na na informacjach szczątkowych i to mówię zarówno poziom krajowy rynek nadal do określonej Unii dochodziło, żeby tej pyta zbieranie danych było bardziej ustandaryzowane, żeby nie było także powiedzmy sobie siedzą nie, chociaż szczegóły, ale jak np. określamy nie wiemy jak jak, jaka jest grupa pacjentów zarażonych jak długo ludzie powinni przebywać na kwarantannie do tego potrzebne po prostu lepszy radę, ale wszystkim szybciej dostępne tutaj, toteż test jest duży zaszczyt złote czasy modernizacyjny dla do agencji w Sztokholmie nad z kolei sieć europejskie centrum zapobiegania kontroli chorób tak tak w zakresie traktor cokolwiek tak jest to jest dziś, że znowu z tym, że teraz mówi właśnie, bo to, o czym dzisiaj między parlament europejski dyskutował no to jest właśnie kwestia rozszerzenia mandatu tego tego centrum no rozumiem, że właśnie chodzi o wyciągnięcie wniosków jeszcze z tej pandemii jeszcze większym stopniu do doprowadzenia właśnie do tej wymiany informacji o koordynacji tak jest także jest budowana dalej dane nowe dane takie za taki przykład, jeżeli jest rekomendacja pojawiła się rekomendacja skracamy kwarantannę problemy w parlamencie to pana eksperckiej z ZUS jeśli mówi Nowicka sami do do 5 do 7 dni program na willi w części kraju zostaje dalej prawie 1012 itd. to są naprawdę trudno zrozumieć dla ich dla dla Niewiem dla 1 strony dla Polaka z drugiej strony dla są Niemcy czy Francuza, którego kraju te parametry są nasze ustalone maseczki program autu używanie maseczek używane nieużywanej ja, przemieszczając się z Brukseli do Warszawy Krakowa w ostatnich dniach czy krzyż siadało się tego samolotu przydało się w ubiegłym tygodniu, a niemieckich należało maseczki ubierać się do Brukseli tych waszych czy w Polsce nie należy opierać także to pokazuje oczywiście trudności jak z koordynowania tutaj to rola jest mi o tym parlament mówi jest jest to powinna być wzmocniona ale, ale to, ale to właśnie od razu dopytam, ale czy to nie jest właśnie dowód na to że, bo trochę dzisiaj pod tym kątem rozmach rozmawiam też z panem czy to właśnie nie jest dowód na to, że z 1 strony wszyscy się zgadzają co do tego, że właśnie dobrze by było to koordynować, a z drugiej strony jak przychodzi co dlaczego, bo każdy sobie rzepkę skrobie innymi słowy, trzymając się choćby tego przykładu maseczek pana zdaniem to to idzie naprawdę ta europejska Unia zdrowotna chociażby właśnie funkcjonowanie takie takie praktyczne funkcjonowanie tego europejskiego centrum zapobiegania kontroli chorób czy tak na koniec to i tak minister zdrowia nie wiem Niemiec powie, a w samolotach lub Hanzy latamy w maseczkach koniec no myślę że, że to idzie w tym kierunku kamer, bo ja moje doświadczenia z tych 16 lat przez komisję europejską jest taki pociąg na różne były ważne zarząd systemowi wielcy no one po prostu wymagają czasu i Daćko w zakresie leków, gdzie ta współpraca sięga już w tej chwili jest sobie 30 lat prawie na poziomie europejskim musimy jako wchodzimy jako Polska do Unii to troszkę negocjowaliśmy przepraszam wejście do ludzi agencja dopiero, jakby nabierał kształtów okrasę w tej chwili jest się bardzo bardzo stosowanie ugruntowana aż w swoich działaniach ma duże pole kształtów relacji kraj x o agencja czy Voxel prawie jest zdecydowanie lepiej utrwalone pryzmy tak klub to widać to widzę biorąc oczywiście ProteGO agencji, ale czy pan także potrzebny jest jak jest pana doświadczenie z reakcjami rządów na te wszystkie właśnie działania z poziomu komisji czy urzędu urzędów unijnych no, że rządy po pierwsze, pasują na 2 proc eksportu większość rządów europejskich tak miała rodzaj to jest sobie doradców w zakresie właśnie zdrowia publicznego przyrostu była 1 osoba czas z czasu tutaj komitet doradczy i tam powstaną to powiedzmy szczerze, że to się tak pandemia pokazała, że to wymaga jednak jak najlepszej współpracy czy taka współpraca w tej chwili rysować lepsza jest między środowiskiem ludzi zdrowia publiczności właśnie cywili komitetami eksperckiej np. zalecającym stosowanie szczepionek, a agencją leków która, która zaleca takie czy inne stosowanie proszę wierzyć ten proces nowe mówiono od wymaga czasu to jest z 1 strony są często krajowe między kraju część ekspertów się zgodzić jak mają jak jak pewne rzeczy by postępowali z miejsca napiszemy europejskiego proszę przy przemnożeniu przez 27 oczywiście często plus plus Norwegia Islandia i tych zresztą jak dochodzi prostota rozumie on jeśli już powołuje się takie centrum tak jeśli musi właśnie przyznaje jakieś kompetencje to też byłoby dobrze, żeby nie było właśnie tylko tylko na papierze nowo mówiąc jeszcze innym językiem w końcu to są pieniądze podatników, tak więc no ja ja będę będę też trochę optymistą i porównamy ze Stanami Zjednoczonymi gdzie, gdzie kompetencje federalnych centrów wydaje się być znacznie wyższy to jest eset i jedź czy centrum chorób Państwowa chorób zacząć się, ale jak pan przeżyć to na działania na po ma poszczególne stany to jak pan widział też też były różne zachowania program choćby choćby czy noszenie masek także to widać, że to to dla funkcją między funkcjonowaniem, jakby pewnych zaleceń o realizowali zaproszą je ci czy stanu czy kryć kraju, bo jest skomplikowana teraz porównam z kolei inną innych np. Stanek raczej nie udało się pracować np. covidu by jego certyfikatu który, który obowiązywał na terenie całego kraju jeszcze bardziej elektroniczny w Europie się udało także to tu też mamy sukcesy, które w jakimś sensie też ten wasz elektronicznych covidowy certyfikat stał się standardem w tych światowe, bo się udał parlament będzie również głosował już nad nowymi instrumentami, które pozwoliłyby Unii Europejskiej państwom członkowskim skuteczniej radzić sobie z przyszłymi poważnymi transgranicznymi zagrożeniami dla zdrowia poprzez poprawę planowania w zakresie zapobiegania gotowości reagowania oraz wprowadzania wprowadzenie bardziej przejrzystych zasad wspólnego zamawiania kurz i medycznych, a mówiąc nie język komunikatu urzędniczym no fryz znowu jest jest jest jakieś doświadczenie raczej znowu mówię z perspektywy też Skry pycha 11 nie udało się wspólnie kupić szczepionek to doświadczenie jednak znak udało się jakoś sobie przełożyć na pozytywne działania, czyli szczepionki na obecną na covid 19 kupowaliśmy wspólnie na oczywiście też była była kolejna lekcja, którą żeśmy przeszli prawda z 1 strony kupowania wspólnej w stanie wspólnej ceny wspólne negocjowanie to też nauczyło wiele i oczywiście w parlamencie też temu jak papier jest z Soły wg przeglądu cięcie tych wszystkich działań i jak cofamy się do 2020 roku decyzje zapadały, żeby ich wspólne potem były były były decyzję o o dystrybucji tych środków tutaj oczywiście początek, gdzie nie było takiej produkcji czarna starczyło na wszystkich, ale po to, teraz nowych faza kiedy, kiedy szczepionki są dostępne, ale jest ich niektórych krajów duże, bo zakładano znacznie wyższa wyszczepialność itd. itd. także mamy różnego rodzaju szansy, które pokazują jak jak ta sytuacja jest trudna zaplanowania, bo tych czynników, które wpływają jest jest wiele z jej strony jak dobrze było, żebyśmy się jednak wspólnie działali to jak sami no taka jest finał pana zresztą też coś w tym kierunku się w szkole natomiast proszę zwrócić uwagę, że teraz przyszła sytuacja kryzys kolejne oczywiście nie tej skali o współ małpią to mogliśmy bardzo szybko zareagować jak sami kupić jakoś tam liczbę tych szczepionek, które były dostępne już de facto więcej nie było dostępnych na rynku, ale zareagowaliśmy szybko plandeką kupiliśmy określoną ilość szczepionek i Ross występował do kraju gdzie, gdzie były potrzebne na tę decyzję można podjąć na jakim poziomie na poziomie de facto kupowaliśmy ją z tych pieniędzy by dostęp też w pierwszy prezesowi pakiecie właśnie w ramach sery z europejskiego programu zdrowia i słuchał no ale ale oczywiście też też mogliby stworzyć bardzo szybko wspólne zakupy, kiedy kraje są zwykle kupujemy razem program ile krajowi dlatego pytam jeszcze punktu widzenia takiego technicznego to znaczy kupowaliśmy, czyli to komisja europejska kupował do władz ma podobne decyzję, że musiała najpierw zapytać o zgodę państwo członkowskie nie mamy tutaj ten mechanizm właśnie Hel gdzie, gdy jest mechanizm konsultowania pisany, jakby w zarządzanie sobą są organizacjami jest część komisji Teresy i dzięki dobrej współpracy rady i komisji udało się wypracować mechanizm jest wspólna decyzja o środki mogą być przeznaczone bezpośrednio z budżetu Unii Europejskiej co się stało w przypadku pierwszego zakupu, ale też można je tego podjąć decyzję kupujemy wspólnie i tutaj tak jak w przypadku szczepionek ma covid 19 każdy deklaruje ile ile potrzebuje szczepionek, ale też było było to ciekawa sytuacja trafiliśmy na barierę taką, że firma po prostu nie była w stanie natychmiast krótko szczepionki ja Amerykanie de facto Stali dokładnie przed samą samym problemem na litość też kolejne kolejne pytanie na przyszłość na ile właśnie trzeba być przygotowane takie takie zasoby żeby, żeby taka tego typu szczepionka była dostępna to szczepionka produkowana przez europejską wojsko w środę także to to byli i proszę wierzyć, że większość ekspertów nie spodziewała się, że rzeczy po pierwsze, powstaje problem papier szerszą Stali się problem osób tak szybko o sprostanie Lech szybko no com na koniec takie właściwie podsumowujące ale, ale też z pewną perspektywą tak pytanie, a czy pana zdaniem to po prostu musiałoby dojść do pełnej konwergencji systemów opieki zdrowotnej i systemów ubezpieczeniowych, a przede wszystkim podobnego standardu poziomu życia w poszczególnych państwach, żebyśmy mieli taką Unię zdrowotną, że po prostu każdy leczy się, gdzie chce hospitalizacje, gdzie chce naprawiać biodra, gdzie chce i tak bardzo by oczywiście jest to jest mało mało realne, bo Kret czy koszty są różne natomiast natomiast jeszcze co się dzieje, że można można pojechać na operację choćby zaćmy Polacy robią to do 3 i co się dzieje czy i czy Belgowie jeżdżą na Holandię zabiegi do Belgii czy tylko do Niemiec tego co się dzieje, a ja oczywiście jakimś tam tam zakresie Luksemburg jest takim przykładem gdzie, gdzie będzie, gdzie tak pacjenci muszą się leczyć w innych krajach seksualna potrzeby oczywiście zasoby większe od was też pamiętać, że to myślę słuchacze istotne że, że ta konstrukcja europejską listę, bo teraz swoje inne działania to musimy o nowych regulacji w zakresie farmaceutyków, które ci leków, które obecnie opracowujemy i w ciągu najbliższych miesięcy przedstawimy przedstawiliśmy w maju duży pakiet reform dotyczących zbierania danych zdrowotnych to jest olbrzymi ten dług nie jestem współtwórcą tej regulacji ale, ale mogę też są opowiedziała się powiedzieć rewolucyjny projekt dla przyszłości funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej i tworzenia wspólnych wspólnych polityk, ale coś też nowych terapii tylko przedstawiliśmy nową regulacją całą dotyczącą zbiera, jakby z dawstwa księgarstwa przeszczep tkanek i komórek na koniec jest też proszę pamiętać, że realizujemy ambitny projekt jest sprawny i europejskim programem walki z rakiem robić kasę plan, gdzie też to przesada szrot przeznaczone środki na współpracy w zakresie zwalczania raka na polityki nowe w tym zakresie choćby kilka nica przedstawiliśmy propozycję sny nowych programów treningowych w zakresie właśnie walki z rakiem, ale też na badania naukowe ponad 1 000 000 000EUR jest przeznaczonych na badania na brak 1 tutaj tutaj coś też myślę, że te informacje są ważne, bo pokazują to polityka europejska ona ona daje możliwość sięgania po, jakby po nocy nowe pomysły jak radzić sobie z trudnymi problemami zdrowia jak te środki finansowe by lokować no i pamiętajmy też w planach odbudowy średnio każdy kraj przeznaczył około 8% na no właśnie na zdrowie, ale są takie kraje jak Estonia która, która prawie na nas no no i modernizację infrastruktury o tym przynosi prawie 30% także to pokazuje że, że priorytety są ciągle bardzo wysokie was zrobił no bardzo dziękuję to wszystko jest niezwykle ciekawe bardzo dla nas ważne szaf dziękuję za wszystkie informacje kości w audycji był pan dr Andrzej Ryś w państwowych Weil do spraw nauki Dyrekcji generalnej do spraw zdrowia i bezpieczeństwa żywności komisji europejskiej raz jeszcze bardzo dziękuję za rozmach dziękuję dobro państwa pobrana podziękowania dla Małgorzaty Wólczyńskiej, którą audycje wydawała Krzysztofa Piesiewicza, który realizował Maciej Zakrocki słyszymy się do tej samej porze Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: MACIEJ ZAKROCKI PRZEDSTAWIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA