REKLAMA

Błędy w inwestowaniu? Zdarzają się. Ale są sposoby, żeby ich unikać!

Jak zarabiać na pieniądzach?
Data emisji:
2022-10-05 11:10
Prowadzący:
Czas trwania:
23:47 min.
Udostępnij:

Nadmierne emocje, stawianie wszystkiego na jedną kartę, walka z rynkiem, niesprawdzone porady - zwłaszcza na początkujących inwestorów czyha mnóstwo błędów przy obracaniu swoimi pieniędzmi. Te błędy mogą być finansowo bolesne, ale można próbować ich unikać, a trzeba się na nich uczyć. Jak to robić? Na jakie błędy uważać? Jak je łagodzić? Posłuchaj rozmowy z Pawłem Chylewskim, dyrektorem Departamentu Doradztwa Inwestycyjnego w mBanku.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
na podcast zaprasza ten bank oferujący pakiet produktów intencji dla tych, którzy chcą więcej życia jak zarabiać na pieniądze dzień dobry błędy zdarzają się nawet najlepszym, a błędy w inwestowaniu każdemu większość osób popełnia jakiś tam błędy nawet zawodowi inwestorzy oczywiście też jest historia dużych funduszy inwestycyjnych wielkich gór inwestycyjnych to jest historia pisana błędami jak się mówi, że kilka razy to to gra błędów inwestycje też na pewno Rozwiń » wiążą się często z błędami mówi nasz dzisiejszy gość najgorszym doradcą i największym polem do inwestycyjnych błędów są emocje to pod ich wpływem podejmujemy decyzje, których finansowych skutków możemy później długo żałować lista błędów, jakie można popełnić przy inwestowaniu jest niestety bardzo długa kupowanie na tzw. Górce sprzedawanie w czasach paniki słynny przykład składaniem wszystkich jajek do 1 koszyka sugerowanie się tylko wynikami historycznymi słuchanie nie sprawdzonych porad inwestycyjnych tu również słynny przykład z taksówkarzem pomagamy uniknąć tych bolesnych inwestycyjnych błędów w rozmowie z Pawłem Milewskim dyrektorem departamentu doradztwa inwestycyjnego Mbanku często zdarza nam się, że popełniamy błędy w inwestowaniu choćby na początku tej naszej inwestycyjnej drogi na pewno tak, choć nie da się uniknąć błędów w inwestowaniu pewnie powinniśmy to na całą naszą dyskusję zacząć od tego, że dobrze sobie uświadomić, że błędy inwestycyjne się pojawią te próbować oczywiście je gdzieś tam i unikać tych błędów sama świadomość tego, że te błędy są albo będą ułatwia sprawę, bo jak się one pojawiają to teraz tak nie nie frustruje większość popełnia jakiś tam błędy nawet zawodowi inwestorzy oczywiście też też jest historia dużych funduszy inwestycyjnych wielkich guru inwestycyjnych to jest historia pisana błędami jak się mówi, że kilka można to to gra błędów inwestycję też na pewno wiążą się często z błędami błędy to oczywiście jedno, ale pewnie najważniejsze w tym wszystkim jest to, żebyśmy na tych błędach się czegoś nauczyli wychwycili je i więcej nie powtarzali to jest bardzo istotne to uczenie się na błędach ja bym te błędy, o których o, których rozmawiamy podzielił na 2 takie takie bloki, bo są też błędy techniczne, czyli takie, które oni no wynikają z niewiedzy niedoświadczenia często pojawiają się na początku i to toczą to są rzeczy, o których możemy przeczytać, które możemy się douczyć które, które możemy jakoś próbować ciągać, ale największe błędy moim zdaniem wynikają z emocji to te emocje są najgorszym doradcą na na rynkach finansowych ogólnie inwestowaniu i to tutaj powinniśmy skupić naszą największą uwagę czyli, czyli starać się opanowywać emocje być świadomi tego, że te emocje bardzo znaczący sposób wpływają na na wyniki inwestycyjne mówiąc wprost najprostszą rzeczą, jaką możemy zrobić tak jak i tak jak pan zasugerował, czyli wychwycenie błędów nauczenie się wyciąganie wniosków, a to to może trochę śmieszne co powiem, ale ja namawiam do prowadzenia pewnego rodzaju pamiętnika i inwestycyjnego, bo my bardzo często zapominamy o tych emocjach, które się, które się wydarzy, czyli dzisiaj ja nie pamiętam tak do końca, jakie się czułem w 20082009 roku w czasie globalnego kryzysu czy giełdy leciały z dnia na dzień nawet na szyję i i wciągając do notatek z tamtego okresu ja wiem, że to było to była panika ja wiem że, że wtedy my i instytucje finansowe, które pracowaliśmy zastanawialiśmy się ogólnie Niewiem agencja Bloomberg czy wszystkie inne najważniejsze media finansowe świata zastanawiały się czy system finansowy przetrwa czy my nie mieli do czynienia z bankami takimi jak znamy je do tej pory to pomaga zrozumieć całe mechanizmy, które się, które się wtedy odbyły to, a co najważniejsze to pod pozwala zrozumieć mechanizmy, które działają teraz i to może być tak dużej skali tak jak ja trochę opowiadał takiego profesjonalnego punktu widzenia, ale te notatki są bardzo też fajne jak sobie u nasze inwestycje gdzieś tam będziemy śledzili zapisywali co w danym momencie czuliśmy tak, kiedy ta euforia się pojawiła, kiedy pojawi się największy strach umówi się założyć jak do tego wrócimy to największy strach jest wtedy, kiedy trzeba było po prostu kupować mówiąc kolokwialnie to największe po fabryczne podejście do rynku i takie zakładania tu nic złego nie może stać to było pewnie w okolicach szczytów notowań i to jest główne błędy, które popełniamy uleganie emocjom, a nawet emocjami możemy zapanować, więc skupienie się w tych emocjach daje najlepsze wyniki nie zapanujemy nad tym co zrobi rynek to kto na to nie mamy żadnego wpływu mamy wpływ na emocje na tym się skupiał na tym znać na co mam ciepły a dlaczego te emocje w inwestowaniu są tak niebezpieczne co robimy po ich wpływem tu nagle prostszym tym takim obrazem tych emocji i jest właśnie uleganie tej euforii, czyli skrajnym emocjom euforii albo ogromnego strachu i to powoduje po prostu, że krytycznym momencie największego strachu po prostu sprzedajemy kończymy inwestycję wychodzimy to jest najczęściej moment, w którym trzeba kupować takie jest już największy strach to znaczy większość już sprzedała to znaczy, że notowania powinny dorastać i odwrotnie w momencie, kiedy jest wszystko dobrze nie ma żadnych raz na horyzoncie właściwie wszystko przed nami jest w jasnych barwach, bo to oznacza, że właściwie wszyscy wiedzą to samo tak wszyscy widzą to tak dobrze znaczy, że wszyscy są zainwestowanie to znaczy, że nie będzie, kto miał dalej podbijać cen danych papierów więc, więc te momenty euforyczne są bardzo groźne, bo prowadzą do nadmiernego kupowania nadmiernej pewności siebie to jest często to jest często gdzieś tam szczyt rynkowy systematyczne oszczędzanie jest jakby odpowiedzią na te błędy tak, bo jeżeli my będziemy sobie odkładać co miesiąc daną kwotę tutaj niezależnie od tego jakie mamy emocje jesteśmy w euforii czy jesteśmy jakimś tam totalnym strachu no to przelew stały jest wykonany i to dobrze to rozkłada ryzyko to rozkłada nam, ale te potencjalne duże ryzyko dużych spadków i fajnie działa także to to jest jeden z elementów, żeby pozbyć się pozbyć się tych emocji, jeżeli sobie zobaczymy na napływy do funduszy inwestycyjnych inwestorów indywidualnych nałożymy taki wykres napływów na wykres indeksu giełdowego to dokładnie widać to nie jest to obrazuje dokładnie to co powiedział największe napływy są w momencie, kiedy Polacy są przy szczytach największe odpływy ucieczka z rynku jest wtedy, kiedy ten rynek jest totalnym dołku i to się dzieje od lat te statystyki są dostępne od dziesięcioleci dla rynku amerykańskiego trochę krótka krótsza historia w Polsce, ale uleganie emocjom prowadzi do najmu do największych strat u najgłupszych przepraszam za kolokwializm najgłupszych decyzji inwestycyjnych mieliśmy takie przykłady mocnych emocji pani na rynkach w ostatnich choćby latach na początku pandemii albo w momencie wybuchu wojny Ukrainie i emocje to jedno są na szczycie tej naszej listy błędów, które popełniamy przy inwestowaniu w co dalej składanie wszystkich jajek do 1 koszyka jak państwo ekonomiści lubią mówić też taki podstawowy błąd tak jest przykład z jajkami i koszykiem w każdej rozmowie inwestycyjnej musi paść, więc dokładnie to jest po prostu obrazowe określenie na dywersyfikację, czyli nie powinniśmy stawiać na 1 konia to jest to jest druga przenośnia, które tutaj używamy zdywersyfikuje ten portfel teraz możliwości mamy takie, że my możemy nawet naszymi wielkimi kapitałami rozproszyć tę inwestycję globalnie nasz wszy wszelkie klasy aktywów na wszystkich geograficznie różnych rynkach itd. itd. bardzo popularne jest wybieranie np. sobie 1 społecznie tak, czyli czy wydaje mi się, że jakaś tam spółka fajnie się zachowa działu chciałbym chciałabym, więc inwestować i wchodzimy na na rynek kupujemy 1 spółkę te wszystkie jajka są dokładnie w tym w tym 1 koszyku seks trema mnie trudne tak naprawdę, wybierając 1 spółkę statystycznie rzecz biorąc mamy jedynie 9% szansy, że pobijemy szeroki rynek ma się świadomość jest wiele spółek, które mają bardzo dobrą bardzo dobrą historię są takimi spółkami, więc sukcesem i na tej bazie budujemy, jakby nasze naszą wizję jak to jest inwestować daną spółkę no bo widzimy amerykańskie którzy, które porosły kilkanaście tysięcy procent, ale rzeczywistość tak teraz już wiemy rzeczywistość jest bardziej brutalna tak naprawdę zdecydowana większość spółek zachowuje się dużo może już szeroki rynek i to bardzo ciężko jest wybrać 1 fajną inwestycję taką 1 to to wybór 1 spółki jest ekstremalnie trudny mamy 1 do 10 szans, że tak taki wybór okaże się lepszy niż kupienie całego indeksu całej giełdy rozproszenie rozproszenia tej inwestycji, a nawet na polskiej giełdzie w ostatnich latach mieliśmy przykłady takich spółek z niektórych branż, które kosmicznie rosły, a w tej chwili są na z poziomach sprzed wielu wielu lat no bo pewnie my, wybierając 1 spółkę patrzymy, jakie ona osiągnęła wyniki w historii widzimy ten wykres, który idzie do góry przez ostatnich 10 lat myślimy sobie to przecież skoro tyle zarobił to pewnie da zarobić dalej i to kolejny błąd w inwestycjach zdecydowanie to tak po pierwsze mamy Pański przykład obrazuje kilka błędów my to wyciągnę parę rzeczy przede wszystkim patrzenie na wynik historycznej to jak się zachowały akcje danej spółki czy nawet całe indeksy całe rynki w przeszłości totalnie niema znaczenia dlatego jak zachowają się w przyszłości te to jest 1 rzecz wprost czasami może można, a nawet statystycznie wyciągnąć więcej urosło tym tym ta perspektywa jest gorsza na przyszłość druga rzecz jest taka, żeby za zupę chciałbym, żeby państwo jak też pomyśleć o tym kiedy miał takiej spółce się dowiadujemy tak jakiś Super spółce, która ma Super wyniki jest bardzo lubiana przez 1 raz oni taksówkarz hit to jest idealny przykład dokładnie tak ten ten ten taksówkarz jest bardzo często pada ja powiem szczerze, że ja mam doświadczenia dokładnie z taksówkarzem, bo gdzieś tam późną zimą minionego roku był byłem ze znajomymi, że tak bowiem z branży, czyli zaczęliśmy jeśli tak się chce też rozmawiać o inwestycjach i taksówkarze w Zakopanem zapytał nas to będziemy o bitcoinie było trochę kupił kryptowalut hit to to tam potem oczywiście mocno spadło na jesień mieliśmy jeszcze 1 szczyt na kryptowalutach, ale to dokładnie zobrazowała i skoro my wiemy to po to, się na pierwszej stronie gazet to proszę pomyśleć, kto wiedział o tym wcześniej niż nie mówię o wielkich inwestorach na Wall Street, gdzie w londyńskim Citi, ale po kolei różni różne kręgi wtajemniczenia, że tak wyraża w tej spółce mówiły zapewne, jeżeli widział w nim perspektywy to kupi, jeżeli my na pierwszej stronie popularnej gazety widzimy jak tego typu informacje to znaczy, że one są już zdyskontowane to się ładnie mówi przez właściwie cały rynek tak naprawdę my dowiemy się najprawdopodobniej na końcu o tego typu fajnej ofercie na to kto nie mógł nie musi być nie musi być skuteczny tak druga rzecz jest też taka, że jeżeli spółki rosną kilka tysięcy procent kilkaset procent, a te większość inwestorów nie mnie nie jest zainwestowana w daną spółkę na całym tym ruchu to też jest taki mit, że spółka rosła 1000% większość inwestorów zarobiła na niej 1000 prac za morze się, że większość inwestorów kupiła daną spółkę na urosła 30% i jest bardzo dużo uśmiechać z zadowoleniem główną inwestycją życia tej spółki się wychodzi z tego z tego rynku się wychodzi nie co da się błędem trzeba było trzeba było pewnie być, gdyż dłużej trzecia rzecz to takie myślenie, że dobra spółka to dobre akcje to nie zawsze to nie zawsze tak jest, bo my często mamy też takie skrzywienie, że znamy jako firma korzystamy z produktów korzystamy z jej usług ona wydaje nam się bardzo fajna jeśli kupujemy akcje NATO trzeba nałożyć jeszcze Field wyceny, czyli ile płacimy za to akcji, bo to jest na pewno bardzo dobra spółka tylko pytanie czy już nową wszyscy kupili ona nie jest jakoś bardzo droga dyskontuje już takie wzrosty, z którymi spółka sobie nie poradzi itd. itd. więc nową wchodząc temat jednych spółek czy wybranych kilku portfelach kilku spółek pojedynczych też ogromne ryzyko tak naprawdę tego nie rekomendował musimy skupić się na całości rynku, w której te spółki będą, bo indeksy giełdowe też są w cudzysłowie żywymi stworzeniami, jeżeli dana spółka jest dobra już narośnie uma coraz większą kapitalizację to będzie coraz więcej w tym indeksie czy tej branży, która staje się modna, bo albo po prostu bardzo rosnąca w tej branży też będzie za chwilę więcej w indeksie my kupując indeks kupując fundusz kupując cały rynek będziemy korzystali na tych trendach, które globalnych także to to tutaj też w ten sposób można do tego podejść mówiliśmy o tym przykładowym wykresie tej spółki, które idzie w górę na jeśli odwrócimy sytuację i widzimy, że kupiliśmy na Górce te akcje tej spółki no i ten wykres cały czas idzie w dół i mamy cały czas statki, ale my cały czas myślimy sobie, że może to się odwróci, a może będzie lepiej no i usiłujemy walczyć z rynkiem tak mówią doradcy tak mówią ekonomiści, dlaczego ten błąd walki z rynkiem również jest tak ważny i tak niebezpieczny tutaj powinniśmy jak próbują sobie ten ten to ten błąd wyeliminować powinniśmy się pomyśleć wyjść z tego naszej roli pojedynczego inwestora tak pomyśleć, że ten rynek są miliony decyzji dziesiątki milionów uczestników tak naprawdę kluczowe jest, żeby zrozumieć, że rynku czy innych uczestników rynku totalnie nic nie obchodzi nasza pozycja inwestycyjna fakt, czyli bardzo często jest taki przykład, że nie sprzedam danej inwestycji ze stratą kupiłam po 123 panie niż 123 dane inwestycji nie sprzedam tylko, że to jest ten poziom 123 jest dla nas tylko ważne dla całego rynku jest totalnie nieważnym jest tak samo ważny jak 122 albo 32 i to jest 1 rzecz, którą musimy zrozumieć, że ten rynek nie jesteśmy istotnie w ogóle jakby, jakby dla tego rynku druga sprawa, bo taka konsekwencja tak czyli, jeżeli innymi kupiliśmy gdzieś tam mocno na szczycie, toteż nie zaklinają rzeczywistości nie próbujmy za wszelką cenę szukać tylko pozytywnych informacji, bo na tym się kończy, że szukamy tylko pozytywnych informacji zadajmy sobie pytanie czy w danym momencie tutaj dzisiaj ja bym to spółka jeszcze skupił, żeby ją, żeby ją sprzedał zakładam, że mam 0 odcinam się od tej decyzji inwestycyjnej, której podjąłem kilka miesięcy wcześniej czy teraz to spółka, która była na szczycie mocno spadać jak mam teraz kupią czy nie i ta odpowiedź na to pytanie da nam dana odpowiedź co z tą spółką zrobić, jeżeli stwierdzimy, że nie to na pewno bym teraz nie kupią to znaczy, że rzecz, że to nie jest dobra inwestycja nie zaklinają rzeczywistości nie walczymy właśnie z rynkiem nie próbujmy sami przekonać rynek to jest jednak dobra inwestycja to bardzo często trzeba pogodzić ze stratą, choć tu cały czas chodzimy w taki temat z tymi błędami wchodzimy tematu trochę spekulacji tak, bo tutaj znowu systematycznie odkładając, inwestując no to nie musimy takiej decyzji podejmować, czyli my nie musimy walczyć z tymi emocjami, bo często z nimi przegrywamy, jeżeli założymy sobie strategię plan inwestycyjny rozproszonym zdywersyfikować rozproszonym zdywersyfikowanym portfelem to my odetniemy się od tych emocji nie będziemy potrzebowali tej walki nie będziemy potrzebowali tej tego trudu przekonywania samego siebie czy robię dobrze robi źle plan by plan inwestycyjny jest nie myślę podstawą miała bardzo często też jak rozmawiam z poznanymi ludźmi, których zatrudniamy ci którzy, którzy mają pomagać inwestorom by w inwestowaniu bardzo często mówię, że plan inwestycyjny może być nawet nie najlepszy, ale oni tak będzie lepszy niż brak planu także zakładają sobie plany jakieś wytyczne systematykę, nawet jeżeli ona będzie trochę ułomna to będzie lepsza niż totalne polegania emocjach i plan i działanie bezprawne, nawet jeżeli mamy ten plan i nawet jeżeli ułożyliśmy go sobie sami i też w tym planie możemy przecież popełnić błędy, bo możemy sobie źle dobrać aktywa, na których się nie do końca znamy albo np. zły moment tej inwestycji, gdzie wejdziemy na Górce, o czym już mówiliśmy no rozumiem, że ten plan też nam pomoże plan długoterminowy te nasze błędy dość mocno złagodzić oczywiście plan też pomnikowi polegać jak największej dywersyfikacji, czyli ten plan powinien zakładać rozłożenie momentu wejścia w dany rynek tak czynił czyni mnie, że dziś zainwestuje mam mam jakiś kapitał dziś cały zainwestuje plan pewnie dobry plan polega na tym, że kupię dziś za miesiąc za 2 za 3 za 5, dzieląc to ona na parę części i tyle i znowu trzymanie się Clarin, czyli nie patrzę za miesiąc czy to po raz czy spadło dane PKB są takie czy inne po prostu inwestuje rynek jest dosyć efektywne i my też polegając na krótkoterminowych danych nie podejmiemy dobrych decyzji, bo dzisiaj PKB, które wychodzi bardzo złe jest już zdyskontowane jakiś sposób wcale nie podejmowano decyzje na mamy mały wpływ na to jak to się zachowa w przyszłości także zdecydowanie ten plan pozwoli nam przede wszystkim mądrze wchodzić inwestycje może z nich wychodzić wcześniejsze pana przykład syty tutaj można sobie założyć taki plan, że jeżeli dana inwestycja straci 10% to, zamykając oczy po prostu z niej wychodzi to znaczy, że ona była nieudana i tutaj wracamy do takiego błędu, który jesteś bardzo częsty, że my trzymamy te pozycje, które są te straszne no bo nie sprzedaje ze stratą walcie z tym rynkiem i próbuje utrzymać, a takie 10% zysku no to się Super na Noto fajnie zarobiłem to sobie to w cudzysłowie skasuje no i tutaj i kończy to się tym, że też parking Group inwestycyjny wygląda, że wszystkie fajne historie sukcesu są poza nami my tych spółek indeksów sektorów już nie mamy mamy same te, które pospadały tak de facto mamy same złe inwestycje w portfelu znowu plan sprzedaje na -10 trzymam nie wiem do wzrostów takich ani innych pozwala nam to Ros on ominąć i fajnie zarządzać własnym portfelem oczywiście sporo mówimy teraz o sytuacjach inwestycji giełdowych no ale pewnie te zasady te błędy, o których mówiliśmy można też przełożyć rozciągnąć na wszystkie inne inwestycje faktycznie wiele przykładów wiele takiej retoryki retoryki inwestycyjnej kręci się wokół rynku akcji pan jest najbardziej plastyczne lepiej znane i pewnie najbardziej takie emocjonujące, ale dokładnie te same błędy czy te same jak i okazje są na rynkach np. obligacji to ostatni rok to jest szaleństwo na rynku obligacji tak naprawdę wszyscy uczestnicy rynku przekonali się, że te obligacje nie zawsze są takim bezpieczniejszym wyjściem nawet niż akcje to jest to jest też stara prawda te same zasady te same strategie te same plany trzeba stosować również do części obligacyjnej portfela najlepiej mieć oczywiście jedno drugie, więc zdecydowanie tutaj wiele przykładów jest nie dotyczy akcji, ale tak naprawdę mamy mamy mamy wiele rynków tak naprawdę rynki akcji obligacji jest to kluczowe rzeczy, bo to są aktywa, które nieco innego to przynoszą nam jakieś korzyści w postaci przepływów pieniężnych czy dywidend czy odsetek od obligacji jest dawanie waluty inwestowanie w surowce inwestowanie właśnie w kryptowaluty to się stoi się spekulacja to są aktywa, które nie przynoszą nam stałych dochodów surowca nawet kosztują nas jakiś tam część część dochodu, bo trzeba dziś przechowywać inwestowanie w tego typu rozwiązania powinno być naszym na moim zdaniem dużo mniejszym stopniu w portfelu jako część spekulacyjna ani inwestycyjna tamte trendy są mniej wyraźne inni na więcej w przypadku rządzi tymi innymi rynkami dlatego też na rynku akcji obligacji i skupiam się w tej w tej rozmowie i bo uważa, że inwestorzy powinni też skupiać na tych akcjach Stein testowania to była rozmowa z Pawłem Milewskim dyrektorem departamentu doradztwa inwestycyjnego Mbanku Wojciech Kowalik dziękuje i do usłyszenia jak zarabiać na pieniądzach na podcast zaprosiłem bank oferujący pakiet produktów w intencji dla tych, którzy chcą więcej życia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: JAK ZARABIAĆ NA PIENIĄDZACH

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA