REKLAMA

Sabotaż Nord Stream, nowe sankcje - jak się ma rynek energetyczny w Rosji?

Połączenie
Data emisji:
2022-10-05 13:40
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
19:43 min.
Udostępnij:

Czy Rosjanie robią dobrą minę do złej gry? Gościem Jakuba Janiszewskiego jest dr Szymon Kardaś z Ośrodka Studiów Wschodnich.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
1345 Jakub Janiszewski przy mikrofonie ze mną studio dr Szymon Kardaś z ośrodka studiów wschodnich dzień dobry dzień dobry panie redaktorze dzień dobry państwu będziemy rozmawiali o rynku energetycznym konkretnie pewnie głównie o gazie jak to zwykle jak pan jako analityk zajmujący się właśnie kwestiami ekonomicznymi patrzy na konsekwencje na i te scenariusze, które mówiły o tym, że być może za zniszczeniem Nord Stream 2 za atakiem na morskim stoją sami Rosja Rosjanie Rozwiń » potrzeby to było, który popatrzeć od strony rynkowej od strony ekonomicznej co by dawał w to po pierwsze, ta hipoteza o sprawstwie rosyjskim może być uprawa uprawdopodobniona, a przez to, że to wpisywałby się w taki szeroki kontekst działań eskalacji innych jeśli idzie o kwestie gazowe, która w, które Rosjanie podejmują no konsekwentnie gdzieś od wiosny tego roku tak zaczęło się od ograniczenia dostaw potem odcięcia wobec państw nie zgodziły płacić za gaz w rublach potem w czerwcu zaczęły się pierwsze problemy na w sumie 1 w końcu jego wyłączenie pod koniec sierpnia, bo z kolejnej tak powiem, który remontowe już do eksploatacji nie wrócił, a wiemy, że wszystkie tego typu posunięcia no one zawsze generowały dodatkową niepewność napięcia miały swoje skutki też dla cen, które na giełdach gazowych europejskich by pilnie śledzimy z 1 strony by się wpisywało w taką taką strategię by eskalacji eskalacji gazowej, ale czy jest jeszcze jest zatem drugi element to znaczy myślę poważniejsze to znaczy jeśli przyglądamy się temu jak wiele decyzji właśnie dotyczący kwestii energetycznych szczególnie gazowych podjęli Rosjanie, które nie mieszczą się logice takiej czysto ekonomicznej oznaczone ona ekonomicznie nie wiem uderzają w interesy Gazpromu tak naprawdę to mam wrażenie, że gdzieś od od wiosny czy może późnej wiosny tego roku doszło do radykalnego przewartościowania priorytetów po stronie rosyjskiej czy podporządkowania wszelkiego instrumentarium, które państwo rosyjskie ma do dyspozycji temu, aby krótko mówiąc w tym froncie walki z 1 strony z Ukrainą z drugiej strony Zachodem podnosić stawkę i jeśli tak no to by te wersje na cmentarz by się to świetnie wpisywały, dlatego że w tej chwili Europa już nie tylko martwi się o to czym zastąpić rosyjski gaz, ale martwi się również o to czy bezpieczna jest nasza infrastruktura energetyczna o krytycznym znaczeniu dla poszczególnych krajów, a myślę, że to rozproszenie uwagi na różne sfery w warunkach konfrontacji, którą Rosja toczy z Zachodem to jest coś co bardzo działa na korzyść Rosji a jakie są konsekwencje takie czysto finansowe to znaczy można powiedzieć, że wskutek tego co się wydarzyło na technikach Nord Stream 12 doszło do długofalowego czy można będzie temat mogę długofalowe przełożenie na ceny gazu no to mamy bardzo sprzeczne tak naprawdę i komunikaty ze strony rosyjskiej bardzo ciekawa reakcja dotychczasowe rynków, bo jeśli popatrzymy na to co mówią Rosjanie to pierwsze komunikaty, które się pojawiły po tych Acta Acta dywersyjnych wskazywały na to, że uszkodzenia są tak poważne, że ich naprawienie może potrwać nawet lata to były pierwsze komentarze, które się pojawiły po stronie rosyjskiej sugerujące, że trudno oczekiwać, aby te 34 skoro uszkodzonych i tak mogło być szybko uruchomione i oczywiście to miało ten pierwszy efekt taki, że oceny rzeczywiście na rynkach europejskich skoczyły nam tuż po tych aktach akcjach akcjach dywersyjnych w no ale później ceny jakość zaczęły się stabilizować mało tego dzisiaj jak przyglądamy się tym danym, które spływają do nas rynków europejskich to wynika z tego, że ceny gazu no są niższe niż wielokrotnie niższa niż były w kilku ostatnich tygodniach czy nawet miesiącach, bo niektórzy wskazują, że ostatnio tak wysokiego pasie w lipcu ubiegłego roku być może jest to konsekwencją tego, że w pewnym sensie rynek się trochę przyzwyczaił do kolejnych aktów eskalację innych ze strony rosyjskiej Rosjanie tak cały czas, kto w tym momencie wyłączyć takie zysk taki znak, w którym momencie, jakby był użytkowe będą uczestnicy rynku po drugiej stronie zaczynają się jakoś do tego przyzwyczajać jakoś do tego adaptować i oczywiście ja mam wrażenie, że Rosjanie też, podejmując decyzję o kolejnych eskalacja ach, opierali się właśnie na takiej kalkulacji znacie aha odcięliśmy część krajów unijnych podzieliliśmy trochę państwo członkowskie UE jeśli idzie o to czy przyjąć ten dyktat płatności za gaz Wróbla czy nie no ale był jakiś efekt, ale nie do końca wszystkich to przekonało to idźmy dalej to uderzmy ograniczenie dostaw od klienta odbiorcą zachodniej Europy zobaczymy, jaka była akcja pierwsza reakcja rynku rzeczywiście były dość poważne potem wyłączymy morskim 1 na nas na chwilę potem wcześnie jeszcze w maju objęto sankcjami spółka EuRoPol gaz co ma taki skutek, że Gazprom ma zakaz prawny rezerwowania przepustowości gazociągu Jamał Europa, czyli krótko mówiąc 1 ze szlaków tranzytowych został wyłączony zaopatrzymy tak jak jak jak jak będzie rynek reagował no jeśli reaguje czy też partnerzy po drugiej stronie reagują niewystarczająco tak jak Rosjanie by sobie tego życzyli czy też rynek no nie rzeczy uczestnicy rynku nie nie zachowują się taki sposób że, że ta panika rośnie kryzys pogłębia po to, Rosjanie najprawdopodobniej równy decydują się o kolejnych krokach eskalację myślę, że jakby ta w związku z tym ta wersja się ta logika wpisywała, ale rynek trochę ostra ja powoli zaczyna dziś w tej debacie, którą toczymy po stronie unijnej pojawia się taki pogląd, że musimy działać tak jakby tego gazu rosyjskiego w ogóle miało nie będzie myślę, że to jest pewien czynnik Rosjanie nam w tym paradoksalnie pomagają, w który wpływa na to że, że gdzieś tam opinia publiczna zaczyna się z tym oswajać, ale to nie oznacza, że wojna jest wygrana dlatego jesteśmy dopiero na progu sezonu wzorca hot i zobaczymy, kto w ciągu najbliższych miesięcy z tej batalii wyjdzie zwycięsko Rosjanie podejmują kolejne próby eskalacji czy też my dającym na razie czy, próbując dawać tym różnym próbą eskalacji od, ale to jest o tyle zaskakujące, że właściwie można by powiedzieć, że taką najbardziej zdumiewającą cechą działań rosyjskich jest przekonanie, że Rosja nie jest uważam, że świat Europa nie jest w stanie funkcjonować poradzić sobie bez rosyjskiego gazu to jest to co nie wierzą jak dogmat tak mam wrażenie, że to gdzieś jest z tyłu głowy i decydentów rosyjskich, ale też czy tych, którzy podejmują kluczowe decyzje polityczne w ostatnich miesiącach, ale też mam wrażenie, że jest spora grupa osób pracujących w firmach energetycznych w Gazpromie czy w innych spółkach takich jak Rosnieft w, którzy są przekonani, że będą niezależnie od tego, że nawet przed wojną były pewne sygnały w jeśli pewne procesy zachodzące na rynkach energetycznych będących generalnie długofalowo złą wiadomością złych takim pakietem wiadomości dla Rosji tak cała Zielona agenda to jest 1 wielka zła wiadomość dla Rosji, a jednocześnie temu towarzyszyło takie przekonanie bardzo konserwatywne, że w NATO nie będzie szybko się pewnie do końca nie uda, że zasadniczo bez rosyjskich surowców świat by nie poradzić i do pewnego stopnia oczywiście ja mam wrażenie, że ta kalkulacja z perspektywy rosyjskiej nie była błędna, dlatego że musimy pamiętać o tym, jaki był ten udział, jeżeli rozmawiamy tutaj w w dzisiaj o gazie to ten udział rosyjskiego gazu europejskim rynku na poziomie 40% w ubiegłym roku to jest naprawdę dużo to 145 000 000 000m³ słanych rurami około 10 słanych formie ale gdzie i Rosjanie rzeczywiście zakładali, że takie wolumeny w krótkim czasie zastąpić będzie bardzo trudno, więc jeżeli Europa decyduje się po części ryb pod wpływem tego dyktatu rosyjskiego na na na na na nie taką politykę dywersyfikacji Rosjanie w diagnoz poniekąd zmuszają swoimi działaniami, żeby poszukiwać innych źródeł dostaw w to Rosjanie liczą, że nam się po prostu cała ta strategia wywróci i że tych celów się osiągnąć nie uda biorąc pod uwagę to jak wyglądała właśnie skala współzależności energetycznej właściwie europejskiej zależności energetycznej od dostaw gazu w Rosji w 13553 oczyszczoną minutę tam może jeszcze jedno takie pytanie się zastanawiam nad tym ile na ile to co się wydarzyło z naszej naszej, gdzie tu jeszcze Rosjanie mają możliwość oddziaływania to znaczy, jeżeli zrobi coś takiego Nord Streamem to co jeszcze zostaje jeśli chodzi o takie nie przez nieprzewidziane wypadki właśnie takie działania też mówi hybrydowe, czyli do końca wiadomo, kto nie wiadomo dlaczego ale wiadomo, że nie działa i gazu nie będzie czy tutaj jeszcze są jakieś możliwości działania oczywiście, że są właściwie Gazprom 27września, czyli w dniu, kiedy nagrywaliśmy Baltic Pipe, kiedy pojawiło się co potwierdzane były informacje potwierdzono już by informacja o uszkodzeniach na Steamie opublikował komunikat, którym postraszył, że Rosja może wciągnąć spółka Naftohaz na własną listę sankcyjną ze względu na to, że spółka Naftohaz wszczęła nowe postępowanie arbitrażowe przeciwko Gazpromowi, bo uważa, że Gazprom nie wywiązuje zobowiązań tranzytowych, które podjął w grudniu dziewiętnastego roku, a wciągnięcie na listę sankcyjną tej spółki oznaczałoby, że Gazprom do nie mógłby utrzymywać żadnych relacji handlowych nie płaciłby za tranzyt NATO oznaczałoby wstrzymanie tranzytu za nie wykluczam wykluczania nie wykluczam nie wykluczam takiej sytuacji Gazprom wstrzyma tranzyt przez Ukrainę może też w jakim tam zakresie manipulować przesyłem przez gazociąg Nord Stream przypomnijmy jest taki gazociąg, który obejmuje 2 nitki 1 służy do zaopatrywania rynku tureckiego druga właśnie ma charakter takiej tranzytowy i przez przez nią Gazprom zaopatruje kraje południa Europy co prawda tam są kraje, które generalnie z Rosji przyjazne, bo seria między zostaje gaz tą nitką Węgry, więc trudno było oczekiwać Rosjanie będą chcieli uderzyć akurat swoich w cudzysłowie przyjaciół w Europie, ale ale, jeżeli postawią wszystko naprawdę na 1 kartę no to ja bym tej ewentualności nie wykluczał z przyczyn co ciekawe, jakby to co też jeszcze wracając do nosimy uprawdopodabnia ten ślad rosyjskiej to jest też trochę granie tą 1 nitką, która została, bo uszkodzono 3 z 4 Nita i Gazprom całkiem niedawno powiedział, że ono też czynniki będzie sprawdzić oczywiście wyremontować dalej cała nadzieja wsparta jest jeszcze jest czwarta nikt się spać, bo on chyba nie jest uszkodzona jak się okaże, że nie jest to my jesteśmy gotowi tam wpuścić gaz uwaga, jeżeli tylko będą podjęte takie decyzje, czyli sygnał do Niemiec certyfikuje się wstrzymany wcześniej czy ruch znów proces certyfikacji tej rury, którą wcześniej jeszcze za zablokowali wtedy my tą jedną z nich, która się najprawdopodobniej okaże nie uszkodzoną jesteśmy w stanie wysłać gaz zgodnie z waszymi bieżącymi potrzebami 1357 za chwilę wrócimy do rozmowy łączenie ich klub dzięki skutki w 148 Jakub Janiszewski przy mikrofonie z nami dr Szymon Kardaś z ośrodka studiów wschodnich rozmawiamy o rynku energetycznym mówiliśmy surowca SOR surowcowe mówi się informacjami o gazie to przejdźmy teraz Doroty w kontekście tych europejskich sankcji przez sławnych i w kontekście tak co postulowało 7 czy nałożenie, jakby pewnej pewnego limitu cenowego jak to właściwie jest w tej chwili na ile jest rzeczywiście szansa, że Europa będziesz się bez rosyjskiej ropy bywała sygnały, które popłynęły dzisiaj w Brukseli wskazują na to, że osiągnięto polityczne porozumienie dotyczące ósmego pakietu sankcyjnego elementem tego pakietu sankcyjnego ma być tzw. mechanizm Rajska, czyli właśnie ustanowienia takiego limitu cenowego na rosyjską ropę wcześniej zawarto też wiele tygodni wcześniej zawarto też polityczne porozumienie między państwami G7 w sprawie właśnie takiego mechanizmu Rajska dotyczącego ilości produktów naftowych przy czym szczegóły miały być wypracowywane i oczywiście by to słowo jest tutaj mam wrażenie kluczowe to znaczy szczegóły, bo to, że na razie ma mieliśmy wcześniej G7 i porozumień polityczne teraz mamy komunikat, że jest już też porozumienie polityczne co do pakietu w teście nie pozwala ocenić tak naprawdę tego, jaka może być dotkliwość tego instrumentu wobec Rosji, jeżeli nie poznamy szczegółów, a to co na razie wycieka wskazuje na to, że no nie będzie to taki instrument bezwzględny, bo pojawiło się dzisiaj takie sygnały, że Węgry w postawiła się jak zwykle bardzo ostro i podobno w ramach tego pakietu ósmego sankcyjnego, którego szczegóły boi się poznać w ciągu najbliższych kilkunastu godzin wprowadzono wyłączenie spod tego mechanizmu kraj Price Cup w odniesieniu do ropy, która jest eksportowana rurociągami, czyli w przypadku kontynentu europejskiego jest to pociąg drużba by, przez który m.in. właśnie Węgry otrzymują rosyjską ropę w Jezusie Boga szczegóły wtedy przy tych szczegółach będziemy w stanie jak próbować ocenić skalę możliwej dotkliwości tego konkretnego instrumentu w odniesieniu do do federacji Rosji czy pańska będzie działało w sytuacji, kiedy wydarzy się to, o czym wszyscy mówią, że może się wydarzyć, czyli drastyczne ograniczenie produkcji przez Arabię Saudyjską przez kraje OPEC i właśnie też Rosję, bo wydaje się, że to się w tę stronę zmierzamy przed chwilą pojawia się taka informacja o naszą Time stop padał Zjednoczone Emiraty arabskie najprawdopodobniej też będą wspierały tę decyzję Arabii Saudyjskiej no, więc wydaje się to faktycznie stanie czy duża redukcja produkcji tak mam wrażenie, że każda, o ile może być mówiono o 1 000 000 mówiono o 1 000 000, a nawet pojawiło się w ostatnich dniach takie sygnały i mam wrażenie, że one były celowo właśnie wysyłane przez te kraje, które tego typu instrument się sprzeciwiają się nie wyklucza się większego poziomu redukcji spalin do 2 000 000 baryłek dziennie to byłoby już bardzo dużą w i mam wrażenie, że od momentu, kiedy zaczęto poważnie rozmawiać o pańska już nie mówię o momencie, kiedy zaczęto podejmować te polityczne decyzje dotyczące tego mechanizmu no to rozpoczęła się taka takie przeciąganie liny taka próba sił między z 1 strony tymi, którzy chcą w ten sposób ukarać Rosję, wprowadzając ten mechanizm, budując jak najszerszą koalicję, która miałaby się do tego mechanizmu podłączyć no, a Rosją, która no rzecz jasna próbuje tam czy będzie próbowała temu jakoś przeciwdziałać i tutaj by na razie te sygnały polityczne, które Rosja wysłała są dwojakie to znaczy z 1 strony Rosja straszy tym, że po prostu nie będzie sprzedawać ropę w ogóle tym, którzy tego typu mechanizmy w wprowadzają, a po drugie, wysyła sygnały były już, jakby w takim szerszym zakresie to znaczy dotyczące właśnie współpracy w ramach OPEC plus sygnalizując, że w ramach tej tej Platformy współpracy, która no nieźle z punktu widzenia rosyjskiego działa od 2016 roku MF możliwe jest podejmowanie takich kolektywnej decyzji co do ograniczenia produkcji w związku z tym ograniczenia podaży ropy na globalnym rynku, licząc na to, że te 2 efekty to znaczy by i po prostu nie sprzedawanie Europy w ogóle albo i powiązane z redukcją aż uwzględniającą innych graczy ME wywoła to taki efekt ceny po prostu ropy bardzo mocno wyskoczą tutaj wskażą do góry mówił mówiło się o tym, że Rze, że ten wzrost mógł być nawet na poziomie daniem 160USD za baryłkę 200USD za baryłkę czasami Rosjanie szli jeszcze dalej niektórzy eksperci w tych w tych scenariuszach, ale nawet, gdyby tak to był przedział 160200 no to rzeczywiście byłby efekt bardzo poważnej Rosjanie baby no od, jakbym reagując na te zapowiedzi decyzje próbują tego typu scenariuszami nastraszyć, ale rozumiem, że to jest sytuacja, w której kraje OPEC mówią nikt nie będzie dyktował cen producentom ropy to znaczy to jest taka sytuacja, w której ani nie chcą dać wydrzeć z ręki tego mechanizmu, który jest faktycznie gigantyczną w gigantycznym narzędziem nieco, jakby był regulowania zysków budżetowych, ale przede wszystkim wpływu na arenie międzynarodowej tak jest i to jest oczywiście taka taka próba obrony i z 1 strony właśnie Rosjanie trochę by to próbują wykorzystywać, bo to już nie tylko obrona własna rosyjska, bo wiemy, że rozmowa o Rajska no do i pojawiła się, dlatego że wszyscy zastanawiają się jak jeszcze bardziej podnieść koszty finansowe prowadzenia agresywnej polityki przez Rosję szczególnie w kontekście wojny z Ukrainą, ale Rosjanie mają świadomość tego dlatego uderzają właśnie do baby i aktualnych sojuszników do wszystkich innych krajów, które byłyby zainteresowane przeciwdziałanie tego typu mechanizmu właśnie, licząc na to, że będzie tutaj pewna wspólnota interesów wykraczająca poza ten indywidualny rosyjski kontekst i teraz, kiedy rozmawiamy, jakby o perspektywach efektywności tego typu mechanizmów czy kto wygra tak wygrają ci, którzy chcą karać no i jednocześnie też znaleźć trochę lepszej sytuacji bo, bo pańska został pomyślany jako pewnego rodzaju instrument, który z 1 strony ma ukrócić czy zmniejszyć zyski, uderzając ten sposób finansowo w dany kraj głównie oczy chodzi tutaj Rosję, a jednocześnie, jakby utrzymać te ceny na takim poziomie, żeby właśnie nie w no nie nastąpiła radykalna redukcja podaży surowca także, żeby właściciele nie wystrzeliły no by pomysł jest bardzo dobry tylko, żeby mógł być zrealizowany to 2 od jego skuteczność będzie zależała od tego jaka będzie odpowiedź i Rosji, ale też w sojuszników Rosji, którzy no jak pan jak to sam zauważa nie są zainteresowani, żeby ktoś tutaj jakieś takie gorset nakładał tego typu, ale co jeszcze jest równie ważne jak zareagują najważniejsi klienci tych państw, które są największymi producentami ropy i tutaj mam na myśli przede wszystkim jeśli chodzi o federację rosyjską, jaka będzie reakcja Chin, jaka będzie reakcja Indii na ile te kraje i wreszcie są inne kraje azjatyckie, które nabywają skorupę, jaka będzie reakcja na na te ustalenia, które będą wdrażane by w życie, bo no i skuteczność tego mechanizmu pańska naprawdę jest uzależniona od spełnienia bardzo wielu różnych czynników, żeby osiągnąć ten efekt, które by architekci zakładają dziękuję bardzo, dr Szymon Kardaś z ośrodka studiów wschodnich był państwa moim gościem 1416 Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POŁĄCZENIE

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA