REKLAMA

Estończycy śpią spokojnie, czyli o cyberowojnie (i rosyjskich porażkach) [doradczyni MON]

Światopodgląd
Data emisji:
2022-10-05 15:00
Audycja:
Prowadzący:
W studio:
Czas trwania:
23:27 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
tak świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz jesteśmy teraz w Warszawie na konferencji międzynarodowej konferencji poświęconej bezpieczeństwu łowca Security forum słyszeliście państwo pewnie można by było na korytarzu minąć czy Swietłanę Cichanouską czy była tutaj nawet ona z Mińska, ale goście gościnią Radia TOK FM jest teraz met no ma doradczyni ministra obrony do spraw cyberbezpieczeństwa halę, w jakich form, a tej księgowej Invite szyn stopnia od lat jest wystawiona na Rozwiń » ataki cyberataki rosyjskie jak bardzo ataki zintensyfikowały się w ostatnich miesiącach po 2004. i lutego zaraz do tego wrócimy, ale teraz bym zapytała my o to co nurtuje mnie tak naprawdę od lutego marca oczywiście nie tylko mnie, ale wszyscy spodziewali się zmasowanych cyber ataków rosyjskich na Ukrainę i państwa sojusznicze Ukrainy naj były bardzo duże obawy tymczasem to się nie stało to znaczy Rosja nie dokonała wielkiego cyber ataków w ciągu tych ostatnich miesięcy a kiedy Hain przede wszystkim na zna mogę powiedzieć, że to nie jest tak naprawdę Cichy moment w cyberprzestrzeni zawsze jest za kupuję, gdy mamy nowy konflikt takiego zdania jest Ukrainie święta, choć pewnie tak wiele uwagi poświęca się cyberbezpieczeństwa nie możemy powiedzieć nic nie dzieje mogę powiedzieć, że ataki linia wobec Estonii są dużo częstsze niż wcześniej UE oni córcia twa od lutego jesienią tego roku i sierpniu mieliśmy do czynienia z tak z największą ilością takich ataków 2007 rozejm RWS z ciałem to dla nas trudne czasy duże wyzwanie o tym możemy porozmawiać jeszcze bardzo szczegółowo mogę powiedzieć pani, że z Estończycy miałby, więc śpią spokojnie nikt nie zauważył tak naprawdę, żeby jakiekolwiek cyberataki wobec naszych portali mediów, ale w sumie to jest dosyć pocieszający uspokajające co pani mówi wynika z tego, że przynajmniej do tej pory to do czego Rosjanie byli zdolni to jest tak naprawdę ataki która, których celem nie było nie była kradzież informacji czy destabilizacji jakieś instytucji nie zrobili tego jedyne co potrafili zrobić to jest zawieszenie czy próba zawieszenia stron internetowych potem ewentualne wykorzystanie tego propagandowe Voice for like, a przede wszystkim wracając do Ukrainy z winy Sadło nie Ukraińcy od 2014 roku trwa Ukrainę cyber wojna nie możemy zeń my zaprzeczyć czy powiedzieć co się dzieje sektor energetyczny by podlegał wpływowi tej sytuacji jest bardzo wiele ataków kolejną przeciwko Ukrainie tak się dzieje już czekali od trwające SI od 58 lata Sejm, a jest, więc oczywiście cha, ale my również mieliśmy jej oko alerty o pierwszych dni wolne, a kim mogę powiedzieć, że sala z pieniędzy lub klas nieco mniej spokojnie to wygląda już sobie wyobrażaliśmy, ale nie oznacza to Lexus, że już dalej można się zrelaksować myślę, że nic nie staje nie stanie, więc Rosja używa tych samych metod wobec wielu innych kraju zaobserwowaliśmy, że i Ukrainy NBU jest, gdy wspiera się Ukrainy i mówi się o tym w mediach to zazwyczaj samo autorytet i tak następują jakieś ataki wobec tego kraju później mecz jest na jej nieraz ręce Invicta chwili opozycja Ramsey mówi wręcz przeciwną wiać i musimy wykazać, że nie obawiamy się York nawet jeśli staram się nami manipulować, a raczej VIN albo ja jestem tutaj w Warszawie o to, aby mieć specjalnie o zagrożeniach hybrydowych cyberzagrożenia właśnie do nich należą, więc jesteśmy tutaj się nadal przyda no i korzystać z takich ataków, które są prostszymi atakami lżejszy dzień chodzą po prostu to chyba act 1 000 000 wiele różnych wniosków, czyli tej chały dając na nią wrócić do systemu lekko, ale nie ma tutaj AXA Real przecież nieformalny lider, dlaczego to jest potrzebne właśnie ze względu na taki hybrydowy panie wykorzystują tę wojnę wnętrza, a po, a do celów operacyjnych to co się zadziało wtedy w sierpniu tak jak mówiłam nic nie zauważył, że były jakiekolwiek taki jak wobec kraju były natomiast leży sobie rano screenshot naszych hafty portali krajowych kwestiami technik UE i ona fakt jednak naszych firm, które najlepiej, ale teraz dostarczają nam x rozwiązań mobilnych baterii rodzaju programy oprogramowanie i z dnia opublikowano komunikat, że to się powiodło i że estońskie strony niedziałającą nie było prawdą w tej, a więc wszystkie łgarstwa i właśnie 9 jest także widzimy, jakie kroki podejmuje Rosja widzimy ten kłamie, więc to samo dzieje Ukrainie twierdzą, że oni muszą tam tak naprawdę sukcesów ja, chociaż ani w mediach chwalą się mówią, że taki odbyli nowe terytoria, ale Weissa opcji, a smucą się dodać, ale szef PiS to pokazuje, że Adamek informacje, które mi uzyskujemy obecnie z Ukrainy co od, a sojuszników na całym świecie to, o czym my popieramy, ale jednocześnie Hein Ukraina będzie najcenniejsze krajem, a naj naj różniej z tej Mach Andy pańskie no ale to jest jednak pocieszająca wiadomość czy analiza, że ostatecznie Rosja jest zdolnym włącznie atak do ataku propagandowego, że cyber atakują, żeby zawiesić stronę potem się pochwalić w internecie wśród swoich natomiast nie mają zdolności tak jak pani mówi przynajmniej na razie do włamania się do kradzieży danych informacji czy zniszczenia systemów tak emerytalnym jest wolej tak też twierdze Chin mówili ręka etyki jako bardziej serio mówili od A2 Azja, a zaawansowane to jest emisyjnej ale aby to nie słyszę nie słyszeliśmy nie wiesz nic takiego miejsca im, a na pewno to jest nie zostanie sam mecz blef, którego używa się do mówienia o zdolnościach militarnych, choć sprawa może to jest tak kwestia przygotowania do masywnego atak jest nie leczy jak również były groźby wobec Ciska z chińskiego sektora energetyki maszyn nadchodzi zima będą trudne chwile raz zastanawiam się czy tutaj szykowane są wobec nas też również Ukrainę my w formie spółki oraz Czechach, gdy rozmawiamy Rosja Winter grozi przecież użyciem państwo broni jądrowej do kraju ANSA artykuł pojawił się na ten temat artykuł New York Times Europy w rozwój wypadków jest ważna bardzo szybko ani tak naprawdę nie wiemy co się wydarzy za chwilę wiem, że to nie jest pani specjalizacja, ale skoro wykorzystują do tych dotychczas przynajmniej wykorzystywali cyberataki wyłącznie do celów propagandowych no to czy w ostatnich tygodniach miesiącach Rosja stała się skuteczniejsza, jeżeli właśnie chodzi o to ataki propagandowe destabilizację społeczną w Estonii, a euro nic tak to nie powiedziała dzięki dba o syna, gdyby się nad tym zastanowić się złe my widzimy jak dużo się zmieniło, więc po Sing Mediatel zamykaliśmy wiele mediów hasta kontrasty Unia europejska wynosi zapisana na leasing NN słyszę go wyłączamy tę właśnie PPK kanały propagandowe w Rosji innej telewizji internecie, więc za style od tej pory można zrobić willi żołnierz rzeczywiście uniknąć cięciem jest machin zwykłej PET wpływu na ludzi zapadają też rosyjskiej anty radar, a sami stroi sobie jak oka, ponieważ dołączyli żyło się, zwłaszcza wewnętrznie wraca Marek o tym, że bardzo ciężko jest wyjaśnić, dlaczego ta mobilizacja była konieczna dlatego, a teraz nagle wszystko znoszą jej syn wkroczyć do wojny, która kiedyś się relacjami z laską socjalną własnych akcji spadł nam widzieliśmy to zresztą po liczbach prawie 500 000 mężczyzn Limblach opuszcza Rosję, ponieważ bardzo obawiają się mniej, ale do tego, że będą musieli pójść nawet za gen bliskiej poetce także ludzie mało otwierają oczy pytam o stronie, bo te wyzwania wystąpi są szczególne większe w Estonii mieszka duża mniejszość rosyjska rosyjsko język zna dlatego też wydaje się, że do tej pory Rosji było łatwiej grać na tym i wystawili izolować społeczeństwo czy wprowadzać jakieś spory napięcia społeczne właśnie, wykorzystując to, że część ludności rosyjskojęzycznej czy nawet ogląda rosyjskie media EEC na scenie te milowe powiedziałbym, że mniej na lisy innym niż Rosjanie mieszkający w Stali widzą w wiadomościach co tam się dzieją i my tej koło jeśli się ma paszport rosyjski to można mieć również wezwany na wojnę NN wtedy rzeczywiście wżyciu zmienię zdania widzi w tym PET szpital śledził Stalin i to właśnie jej chyba dobrze, że pękł chcieli się pomału zaczynają się zastanawiać nad tym i dochodzi do wniosku, że to nie jest porządku jak system działań co tam się dzieje ich Rosjanie, którzy mieszkają w stan nie musieli się na pół prawdy zastanowi list czy są zadowoleni ze swojego życia z tego, że Tonia to spokojne miejsce odcisk była będzie tam na mieszkać mieć rodzinę chodzi do szkoły zdobyć wykształcenie Rune hol oglądać świat i mieszkać za pokojowym kraju czy chcemy być częścią tego co nam się dzieje jestem przekonana o sprawę, że o nocny Live bardzo wiele osób zmieni zdania na ten temat, ale do Orszy mówił powiem szczerze nadal są ludzie, którzy popierają to co robi Putin last Week dla naprawdę mają wyprane mózgi, a to się dzieje już od 50 lat i jeszcze jedno pokolenie potrzeba, żeby coś zmienić słuchają państwo rozmowy z Anett umową doradczynią do spraw cyberbezpieczeństwa doradczynią ministra obrony Estonii wiemy, że Estonia to Prymus cyfrowy państwo, które zbudowało sobie światową markę markę na światowym poziomie, jeżeli chodzi o sprawy cyfrowe, a więc to była net numa pierwsza część rozmowy z nią po informacjach będzie druga część no Słuchajcie państwo tej rozmowy m.in. dzięki Karolinie plan Che, która tłumaczy, a nawet numer, a taka świat podgląd Agnieszka Lichnerowicz zapraszam państwa teraz na drugą część rozmowy z Anett dumą doradczynią do spraw cyberbezpieczeństwa doradczynią ministra obrony Estonii to będzie druga część rozmowy właśnie z nią w pierwszej to co wydawało mi się ważne ciekawe jest to, że te pierwsze 7 miesięcy wojny wiele osób zwracało uwagę pokazało, że w sejmie na razie nie mają zdolności do jakiegoś wielkiego spektakularnego bardzo przykrego szkodliwego cyberataku czy na Ukrainę czy na inne państwa oczywiście takie ataki do takich ataków dochodzi one czasem bywają bardzo szkodliwa to jest nic w porównaniu do najgorszych obaw Anety duma zwraca uwagę na to, że duża część tych ataków większość to są takie ataki do Osowej to znaczy taki na strony internetowe, które ewentualnie prowadzą do ich zawieszenia natomiast wydaje się to tej pory, choć nie ma co chwalić dnia przed Zachodem słońca nie mieli zdolności do zniszczenia czy załamania systemu, ale będziemy rozmawiać czy w drugiej części rozmowy nad mógł pracując do spraw cyberbezpieczeństwa pani perspektywy perspektywy rządu estońskiego co jest teraz najważniejszym zadaniem przedstawicieli rządu estońskiego proponował nawet wcześniej przeznaczenie na wydatki na cyberbezpieczeństwo stałego odsetka PKB tak jak jest to w wypadku wydatków militarnych czy nadal podtrzymuje co jeszcze współ wspólne ta zachodnia powinna zrobić ja Sejm, a dyskusja reformy my jeszcze IT, a my się z, a były minister cyfryzacji, a on zasugerował amin Sarr miejsca takie rozwiązanie, które w pełni popieramy z palca bezpieczeństwo jest bardzo istotne jeśli chodzi o politykę obronności złą Andym Lee kamyki wyraźnie Communications ucisk miejskiej on też ministrem spraw gospodarczych dni w komunikacji z kultury to ministerstwo odpowiada za część cywilną naszej obrony ziemi słońce ja uważam, że jej tak najsłabszy jechał z kim ogniwa w Europie infekcja się chały ECA zdefiniuje to jak bezpieczne są infrastruktura i to jak dalej będziemy o lak mieli do czynienia z kwestiami komunikacyjnymi na Sejm i zdrowie jak działają nasze systemy zyskania mediowych to jest podstawa bez barier, które są istotne dla wszystkich powinny być na tym samym poziomie wysoka artystycznej obrały Flying Wild, jakim nam jeszcze z kąpieli humanisty, gdy pan tutaj leciałem to właśnie porównywałem wydatki z kraju PKB i to rzeczywiście się bardzo różny, ale można powiedzieć, że w większości krajów, które osiągają sukces takich jak Izrael oraz sprzedaż w kraju nr 1 chodzi o cyberbezpieczeństwo czy stany Zjednoczone jak my wydatki na ich wynoszącej posłanką PiS, a 8% PKB handel ma być jak Amber, a w Stanach Zjednoczonych nie pamiętam była moim jest możliwa, ale siły, a już Heinricha państwo do mnie a, a bardzo agencji tak starałem się znaleźć te dane nie udało się pozyskać dokładnych ile raczej w odsetku PKB z PiS dała im wystarczyć, ponieważ jest bardzo emeryci i wiele resortów, które zajmują cyberbezpieczeństwem ile osób ministerstwo obrony, którą ja pracuję, ale że ministerstwo spraw gospodarczych my macie Monty natomiast lasce KPP dokonaliśmy naprawdę olbrzymich inwestycji w ciągu ostatnich lat, zwłaszcza w tym roku jeszcze w kwietniu gdyż, czyli 30 000 000EUR dodatkowo przeznaczono na cyber bezpieczeństwa podobnie jak w roku ubiegłym do 30 000 000EUR, więc naprawdę na 1 zwiększamy wydatki już głos PiS skończył, więc wysokiego i a jesteśmy piątym krajem pod względem cyberbezpieczeństwa szef internetowego chcę Maria los we DC spółdzielni tam pozycję inne zadania nawet wyższe jest gen my też jest w białej wynik, ale z tą wskazuje na to, że istnieje bardzo duża korelacja między celnicy zyskami pomyślimy jak dużo dany kraj wydatkuje na cyberbezpieczeństwo i jakie osiąga sukcesy dlatego też zachęcamy, aby w przyszłości inne kraje również wprowadził ten standard no właśnie z tej perspektywy międzynarodowej co jest teraz najważniejsza jest najważniejsze zadania do wykonania dziś ma w klasie Klatt wejść w księdze w Experian współpraca się i wymiana doświadczeń niski olejne na tym powinniśmy się skupiać na pełną skalę tej formy synergia majętni znajdujący się o tym dużo w każdym wywiadzie, którego udzielam my musimy również z USA w celu inne nasze przyjrzeć się prawu i prace są prawnym prawo międzynarodowe cyber przestrzeń dla MSW nadal jest dość niejasne i to mnie niepokoi jej z wyczekiwanej płynęła handluje także en by się zastanowić na tym, iż najwyżej kraj zaatakuje siały spychają tutaj jest bardzo łatwe zrozumienie, że za atakami, które miały miejsce w sierpniu tego roku poniosła zaczęliśmy za ten kraj ukarać ani jakie są metody, w których możemy w la korzystać mogą to być sankcje co możemy zrobić Polski nie stać, żeby ten kraju ukarać za Sejm tego typu postępowanie art. 5 mówi domeny Hendersona ma on i pokrywała je tutaj dużo bardzo High różnych przepisów nie mówię tylko cyber National projekt bezpieczeństwo, ale również zagrożeniach amin wchodzą większe bowiem operację informacyjnych propagandzie Echa wiele bez informacji oraz naj musi być prawo, które zdaje nam wiedzę na temat tego co należy robić dalej trwa sielanka, ale ja rzeczywiście wie, że w Mein Kampf dzielenie się tą wiedzą ma ojca i mam nadzieję, że kraje myślące podobnie będą mogły opracować coś co będzie kształtowało w przyszłości w cyberbezpieczeństwie i przeciwdziała zagrożeniom no i na koniec nie wiem czy jest sens jak o tym mówić, bo część są wojny, którą Rosja prowadzi z Ukrainą czy prowadzi z całym Zachodem jest oczywiście wojna psychologiczna, czyli granie strachem granie na strachu tak jest choćby tymi groźbami atomowymi, ale jednak zapytam proszę jakoś się zmierzyć z tym pytaniem i jakie szkody mogłaby przynieść mogłyby rosyjskie cyberataki spowodować w państwach sojuszniczych czy samej Ukrainie jak jest potencjał tych szkód, a hard dyskont jesteśmy formie są mniej pań w tę rozmowę odbyła już wiele razy z moimi przyjaciółmi kolegami koleżankami i kwietniki i prawnych Kazań 6 chorych z tak tej, gdy PiS oraz my taki by zastanowić nad tym jak zaczynamy dzień New one 1 to jest, kiedy następuje pierwszy mamy, w którym zwierzę ręki telefon czy włączamy światła LED idziemy sobie zrobić kawę cyber ataki to Woźny intencja Rapida Live takim co bardzo mieć wpływ na nasze życie codzienne nas to można już masywne wielkie ataki zmasowane ma system energetyczny tańcem wyłączenie sieci energetycznej nie możemy włączyć światła nie możemy zrobić ciekawe rano nie możemy zadzwonić do przyjaciół nie możemy sprawdzić e-maila jeśli jest jakiś problem z internetem nie możemy już do sklepu zrobić zakupy czy mamy gotówkę, ale z kieszeni w portfelu nigdy nie może ze sobą gotówki było ich wolny rynek IT z UE z Lotto pani na tym wygrywa mówi Marta, więc Night ja nie mam, więc pewnie musiałabym pojechać do rodziców zagotować wodę czy gdzieś indziej, ale tak czy inaczej jest zwykle staram się tutaj powiedzieć, że ikonie w cyberprzestrzeni ma wpływ na każdy zakątek naszego życia Jarosław i dzisiaj zarząd cenę pójść do sklepów uprzedzenie ktoś zaatakuje sam Arnie z sieci fryzjer błędy już tego lata w sierpniu tego roku zespół dał głos, a oset tak ktoś mogę tylko zgadywać ktoś, kto to był zaatakował kilka szpitali czy Francji i gmin od pół dnia pierwszym ustawy o innych Hospital ani trzeba było przenieść wszystkich pacjentów, którzy byli w tym narady w szpitalach były setki ludzi do innego szpitala, ponieważ nie sam było dostępu jakiekolwiek informacje do pacjentów jest z nich, które jest maszyna również cierpiały i a nawet konflikt także do naprawdę zmasowane ataki, a jeśli jakiś kraj ma sens tej było o atak ten Prostak wywrzeć wpływ na jej kraj to zaatakuję infrastrukturę w UE głębokie wady Tychowski TVN i właśnie o tym mówię od przypadku szpitali to energetyki itd. my i wynajęta wybierali osoby Dani ulicę to jest kraj, który również bardzo dobrze radzi sobie z cyberbezpieczeństwem Shops takiej inwestycji to 75 sklepów w sierpniu tego roku z nie mogło działać przez cały dzień, a ponieważ nie działają zazwyczaj jest jawny lewym sam Tymek jest też tak są te państwa Mącznej w procesie nazywał 711 taka taka sieć sklepów sieci lansowanie działają w złotych problemy z wewnętrznym systemem w ten sam to pokazuje nam ten energię jak wiele można zrobić w cyberprzestrzeni w tym było nawet w czasie wojny w końcu tej 1 czy tego typu wiadomości uzyskamy już jakiś dym z Ukrainy jeśli nie Ukraina nie będzie odporny my współpracujemy z nimi od tak dawna zapewniamy im wiedzę ekspercką warsztaty wspomagamy Ukraińców i innych wtedy powiedzieli mu pan my nie byliby połączeń ze świata Viki kim zatem gdyby nie działa od cyberbezpieczeństwa, która ich to popiera, których wspomaga to są ważne rzeczy czy była pani zaskoczona, że tak dobrze Ukraińcy się bronią właśnie w tej cyberprzestrzeni to systemy energetyczne system finansowany wszystkich obroniły i te usługi są dostępne systemy funkcjonują ja Everything Rolling in May SA wszystko działa chamem i dlaczego działa pije, więc dla, ponieważ mają 8 lat doświadczenia willa testowania ujęte jest myśl śmiejemy, ale zapytaj w tego typu ćwiczenia na żywo i przeprowadzamy ją codziennie, ponieważ my sąsiadujemy z Rosją and, a więc organizujemy tego typu ćwiczenia codziennie i Ukraina światem przykładami dla myśli pani można się uczyć Riley podciągnąć tam gniazd koszt państwa za chwilę wszyscy będą nam o to pytać, a ani ciesz się w marcu tego roku inwestycję w sensie dla sędziów weksle Ekscelencja centrum misji i państw doskonalenia BND bezpieczeństwa przestrzeni w Tallinie Estonia kanadyjski mięliśmy ND krajem, w którym ta instytucja ma swoje miejsce a, ale pani RG wiele kraj chce przystąpić zorganizował właśnie szkolenia z udziałem wielu krajów, a chcemy poprzeć członkostwo na Ukrainę, gdzie niektóre kraje, czyli bez mówiły o członkostwie ba tak to był rzeczywiście będzie bardzo ciekawy tydzień Cullen zajęć wszyscy się w końcu zgodziła w tej chwili finalizujemy ten proces znoszenia ukraińskiej flagi i już w rajdzie sporządzamy ich kontrakt czekamy aż pierwsi eksperci przybędą aktywnej komend Half, a de sędziów to nie jest dowództwo NATO, ale centrum doskonalenia umiejętności, które wspiera NATO w pewnym sensie i pieniędzy oni nas jesteśmy naprawdę bardzo zadowoleni, że Ukraina dołączy do 6 września w swej nie mogę doczekać aż wniosek to z tej okazji była mętną doradczyni do spraw cyberbezpieczeństwa ministra obrony Estonii rozmawiałyśmy na Ursus Security forum rozmowy tłumaczyła Karolina Planta montowała Katarzyna Morawska apteka świat podgląd Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIATOPODGLĄD

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA