REKLAMA

Grody, garnki i uczeni. O archeologicznych tajemnicach ziem polskich

Przedpołudnie Radia TOK FM
Data emisji:
2022-10-06 10:00
Prowadzący:
Czas trwania:
33:24 min.
Udostępnij:

POLECAMY KSIĄŻKI

Grody, garnki i uczeni. O archeologicznych tajemnicach ziem polskich
Agnieszka Krzemińska

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
szósty dzień października czwartek koniom kłania się państwu Przemysław Iwańczyk w imieniu swoim także powodzi dyrektor wydawcą tego programu oraz Szymona waluty, który jest jego realizatorem pierwszym naszym gościem jest Agnieszka Krzemińska dziennikarka działu naukowego w tygodniku polityka autorka popularnonaukowych książek absolwent archeologii na Uniwersytecie warszawskim, a także na wolnym Uniwersytecie w Berlinie dzień dobry kłaniam się pani dzień dobry panu dzień Rozwiń » dobry państwo w powodem naszego spotkania jest książka, którą chciałbym, żebyśmy porozmawiali, ale przy okazji też zdradzili naszym słuchaczom bardzo bogate w archeologiczne tajemnice są ziemie Polski zresztą to część tego tytułu grody garnki uczeni książka ukazała się nakładem wydawnictwa literackiego i przyznam, że ta pierwsza część tytułu jest szczególnie intrygująca, gdyby zechciała pani wyjaśnić, choć ogrody garnki uczeni jak rozumiem tak dokładnie w celi nawiązanie do do słynnego cela ma no cóż jak każdy archeolog czy też jak większość archeologów to ciało to 100 była książka, która nie skłoniła do tego, żeby pójść na archeologię i studiować stulecia studiowała archeologię śródziemnomorską, więc trochę jak do Jeża podchodziłam do tego tematu, który opisuje w tej książce go tak naprawdę zajmowałam się archeologią ziem polskich dopiero jako popularyzatorka nauki ale, ale grody garnki uczeni i jest taką parafrazą cera Morskiego tytułu cara napisał książkę już bardzo dawno, bo w 1949 roku 1 i na finał miał szczęście mógł napisać ją w tak doskonały literacki sposób, ponieważ pisał o czasach, kiedy były teksty, więc miał postaci, które ją mógł opisywać ja takiego szczęścia nie mam właśnie musi się ograniczać do tego co jest ziemię i jest niemy takie rzeczy jak jak pozostałości ceramiki jakieś narzędzia plamy w ziemi, więc ta opowieść nie mogła być aż tak wartka i literacka jak pana jako pana ceramika ma, ale staram się pokazać, że to co my Money i z tą właśnie z tych garnków z tych plam można wyczytać bardzo dużo ciekawych rzeczy o ludziach, którzy na naszych ziemiach mieszkań przez tysiące lat prosiłbym zatem była to też taka lekcja w jaki sposób wyczytuje się znalezionych przedmiotach to jak przebiegała historia w tym wypadku naszego naszego kraju, ale może nim warsztacie powiemy to to najpierw takie pytanie natury ogólnej czy Polska jest bogata w takie znaleziska z wbrew pozorom wyobrażeniu mamy tych znalezisk bardzo dużo one nie są tak spektakularne nie mamy mumii jak Egipcjanie piramid czy jakiś furii złota, ale jest bardzo dużo ciekawych informacji to co dla mnie było najciekawsze jak zbierała materiały do książki to, że one w sposób niezwykle ciekawy oryginalny wpisujemy się z tą co się działo wielkie procesy, które miały miejsce, które na terenie Europy mamy jakiś na niej swoje własne odpowiedzi może prowincjonalne ale, ale interesujące i ewentualnie i za każdym razem reagujemy na to co się dzieje dzień to jest to jest rzecz bardzo ciekawa, bo w, jaki sposób właśnie odpowiadamy na te wielkie rzeczy, których m.in. pisał również no może nie cera cera bardziej na południe ale, ale to co się działo w basenie morza Śródziemnego jakimś takim el odbijało się również u nas także to Niewiem czy o to panu chodziła w pana pytaniu natomiast nie ma czego wstydzić i myślę, że z tej książki można wyczytać dużo rzeczy, o których nie mamy zielonego pojęcia większa, że takie znane pojęcie nie uczymy nie uczymy na lekcjach system tak, ale te znaleziska wcale nie świadczą o tym, że mamy się czegoś wstydzić czy czegoś, czego wstydzić bądź nie, bo to jest pewne dziedzictwo które, które także z dobrodziejstwem inwentarza prawda inwentarza Leszek jest pewnie prawdą jest, że już do odkrycia świadczą o tym, jaki był charakter naszego naszego kraju o tym, że rolnictwo no było czymś bardzo charakterystycznym dla ziem polskich, gdyby pani chciała o tym opowiedzieć też, rzucając ten rys na inne miejsca w Europie chociażby czy chodzi panu na ulicy, czyli początki rolnictwa w ogóle jest fascynująca epoka nie tylko wyłącznie na naszych terenach rolnictwo jest największa rewolucja, jaką te przejścia na rolnictwo największa rewolucja, jaka się dokonała może teraz dokonuje się rewolucja cyfrowa równie równie gigantyczna ogromna i mająca wpływ na to jak żyjemy natomiast u nas to rolnictwo pojawiło się no tak jak jak ja przesuwali się rolnicy przez właśnie idea na ulicy za co z południa ze Wschodu natomiast my odpowiadaliśmy na nią dokładnie tak jak kin pojawił się np. takie budowle, które są zwane gondolami ostatnio słyszeliśmy np. że tak bardzo stary sprzed 7000 lat ronda został znaleziony pod Pragą czeską Pragą u nas takie rondo, ale też są to były przedziwne konstrukcje drewniane ziemne duże nie wiemy tak naprawdę do czego służyły czy jako miejsca spotkań ludzi czy tam nie ma miejsc nie ma śladu, żeby mieszkam, ale na pewno ludzie musieli się tam zbierać niektórzy mówią, że to są obserwatoria astronomiczne są takie wyjścia z tych wałów, które mogłyby wskazywać, że nie, że są miejsca, gdzie się pojawiały jakieś gwiazdy słońce to było bardzo ważne być może dla rolników z tego względu, że dla rolników ważna była pogoda aż były pory roku od tego zależy cały zbiory tak zależało zaś szef, więc takie mamy archeolodzy takie mają przypuszczenia to jest pierwsza rzecz, która się pojawia w epoce neolitu druga rzecz to są budowle megalityczne, czyli takie gigantyczne budowle te modele są też megality, ale poniekąd innego typu natomiast w naszym takim wyobrażeniu o ogólnoświatowym jak myślimy o mega Vita od razu chodzi nam Namysł namyśl z tą chęć normy stąd chęć nie mamy, ale mamy całkiem pokaźne, bo czasami liczące nawet 120m groby kultury pucharów lejkowatych zwane Kujawskim raz tam jest najwięcej tanich najwięcej zachowało w i to jest też dowód na to, że te kultury megalityczne właśnie powiązane z rolnikami u nas się pojawiły my też mamy coś co jest dla nas charakterystyczne nawiązująca nieco wiem, że odpowiadamy różnymi naszymi własnymi pomysłami Otóż mamy mega Celon mega szalone to jest odpowiednik megalitów dokładnie takie same długie co też watę grobowce ale, ponieważ w niektórych regionach Polski nie było kamieni to one są wykonane tylko włącznie wyłącznie z drewna i z gliny no i to o wiele mniej wygląda atrakcyjnie, bo są po prostu przebarwienia ziemi, ale ekologom z ośrodka krakowskiego udało się takich mega salonów na Małopolsce całkiem dużo znaleźć także jest jeszcze 1 bardzo ciekawa rzecz 3 mianowicie przez chwilę byliśmy najstarszym ośrodkiem produkującym ser nie Francja Szwajcaria tylko my też Kujawy i tam archeolodzy jeszcze w latach siedemdziesiątych znaleźli takie przedziwne naczynia z dziurkami, które nie wiedzieli co jest przypuszczali, że może do produkcji serów no bo już wtedy ludzie nie trzymali w domach krowy i przy domach okazują się już hodowali no ale nie można było tego udowodnić nam się pojawiły różne nowe metody laboratoryjne badania ścianek czy też tych pozostałości lat na ściankach my takich naczyń okazało się, że rzeczywiście nie były to piecyki tylko były to naczynia służące do produkcji serów i przez krótką chwilę byliśmy no takim taką taką matecznikiem Star Wars trwa niestety zostaliśmy szybciutko zdegradowani przez Chorwatów Chorwaci znaleźli naczynia do wytwarzania sera jeszcze starszym 14 no ale tak czy inaczej 7000 lat temu u nas te sery były produkowane także to też jest jakaś taka nasza rolnicza odpowiedź czy Nana na rewolucję neolityczną wciąż fascynujące przyznam jest to w jaki sposób można na podstawie niewielkiego znaleziska o opisać wokół tego aż tak wielką historię pani Agnieszko tutaj nie ma kłopotów wręcz przeciwnie największym atutem w naszej rozmowie oprócz pani wiedzy jest pani entuzjazm, jakim podchodzi pani do materii strony pani zmierzyła także w książce, więc terasy zapraszam na chwilę i informacji wrócimy po po godzinie 1020 i wtedy będziemy kontynuować naszą rozmowę Agnieszka Krzemińska jest z nami autorka książki grody garnki uczeni o ekologicznych tajemnica, że Polski dochodzi dziesiąta 25 na zegarach to jest nasze przedpołudniowy program naszym gościem jest Agnieszka Krzemińska dziennikarka działu naukowego w tygodniku polityka także autorka popularnonaukowych książek m.in. te, które dziś mówimy grody garnki uczeni Murphy ego archeologicznych tajemnicach ziemi polskiej pani Agnieszko słyszymy się tak słyszymy się w tej opowieści zadłużyliśmy nieco chronologię nie powiedzieliśmy najpierw o tym najstarszym osadnictwie w Polsce, ale co prawda epoki do epoki neolitu na poprawimy się wasz naprawimy ten błąd może w ten sposób to w ogóle nazwać błędem natomiast pani wspomniała stąd chęć ja generalnie mam takie zastrzeżenie, że nie wiem nie potrafimy z tą jest tego typu odkryć czynić miejsc turystyki zbiorowej komercji komercyjnie wykorzystać to, że możemy opowiedzieć historii naszego kraju poprzez on niewiele znaczące odkrycie, ale z punktu widzenia pani fachowości chociażby mówiące naprawdę wiele mamy z tym problem prawda poza poza biskupie chyba nota to prawda jest w Biskupinie scenica koło Jasła są takie miejsca parki archeologiczne no to jest rzecz, którą trzeba zainwestować nie tylko, żeby zbudować tak samo, jakbyśmy powinniśmy zainwestować muzea, bo przecież te smutne garnki z tymi orkami, które są, o których wspominała mi i strych produkowane pierwsze sery no to, żeby to było atrakcyjne do zobaczenia w tym muzeum musi być dobrze wystawione musi być jakaś przy tym opowieść jakiś film no tego nam rzeczywiście brakuje, a no cóż ono potrzebne są tacy wg Hajduka, którzy może archeologiczny więcej może powinno się mówić na temat naszej głębokiej przeszłości też na lekcjach historii bo, bo ona jest ciekawa jakoś nas wpisuje w ten kontekst także także no cóż trudno tutaj radzić, ale myślę, że to jest w jakimś tam stopniu też kwestia finansów i absolutnego braku pro propagowania tej tematyki z no tylko Raków po prostu jesteśmy skupieni na naszej przeszłości tej najbliższej tej historii już wpisanej, a nie to co się działo wcześniej właśnie nie mamy z tą ręcznie mamy tirami to wygląda tak, jakbyśmy nie mieli czego mamy, więc można byłoby to ciekawie opowiedzieć czy naszą rozmową doskonale wpisujemy się w ten deficyt dobrze to teraz chciałby zabrać jeszcze 1 rzecz pani na podstawie tego znaleziska mówi o tym, że robiono sery, a skąd wiadomo, że robiono seria może to był c, a tylko, czyli garnek druga LED, a tam są takie badania, które nawet są w stanie to ja Niejestem chemikiem ani mechanikiem, ale nie jedne z laboratorium przyszły informację, że u nas bardziej robiono to co robią to były Twarowski, a to co robiono w Chorwacji to właśnie to, proszę bardzo, jakie to są związki chemiczne to proszę mnie pytać, ale ja wszystko już teraz wie, że jestem teraz to ekscytowała niezwykle jak cały świat zajmujący się badaniem przeszłości, bo mamy pierwszego w historii Nobla jak państwo pewnie świetnie wiedzą ze w tym roku wygrał fanty do świecki detale genetyk, który zajmuje się badaniem początków no ale człowieczeństwa tak można powiedzieć i to też odpowiedź na pana pytanie, bo właśnie to jest kolejna muszka badania przeszłości genetyka, która nam otworzyła oczy no zupełnie czasami zmieniła nasze pojmowanie przeszłości w tej wczesnej, którą pominęliśmy, że poprzednim w poprzedniej naszej rozmowie czy np. w przeszłości związany jak wyglądało nasze bycie razem z neandertalczykami, których na ziemiach polskich też mienić, ale do tego wrócimy obiecał natomiast no dziś kolejne pytanie czy mamy takich znakomitych fachowców jak przywołany przez panią Svante sam Elon to no my akurat jeśli chodzi o badania genetyczne to próbki wysyłamy do do laboratoriów, które są wyposażone w odpowiedni sprzęt, bo to jest rzecz bardzo droga takich laboratoriów jest kilka m.in. właśnie to kierowane przez przez Svante trybu, czyli Instytut ma Maxa Plancka w Lipsku, ale też bardzo ważny laboratorium genetyczne w Kopenhadze w także akurat genetyków my oczywiście mamy im są genetycy, którzy zajmują badaniem naszego dna, ale nie po często popierają się współpracują z tymi nowocześniejszymi laboratoriami natomiast są u nas też badacze my fizycy chemicy, którzy nam pomagają w badaniu próbek przesłanych, ale np. desery, o których tutaj cały, o których tutaj zwracamy też były badane za granicą, o ile sobie przypomina w Londynie, więc z powoli powoli budujemy tą taką laboratoryjną nóżkę, ale nadal jest zresztą to nie jest nic złego, bo takie wspólne międzynarodowe działanie jest teraz w nauce bardzo bardzo ważne, bo dzięki temu nasze odkrycie może być opublikowane z ważnych czasopismach liczących się jest potem przez innych badaczy na całym świecie cytowane, a więc to jest też takie wejście tej naszej nauki, jakby nie było nie taki dotyczącej naszych ziem, więc wydawałoby się w prowincjonalnej na szerokie wody i i bierzemy udział w międzynarodowej dyskusji no chociażby właśnie też dyskusji dotyczącej neandertalczyka, bo nie nareszcie mamy go te przebadane genetycznie i im przedtem wiedzieliśmy tylko, że na starcie było pozostawił po sobie takie pozostałości jak narzędzia i i wiedzieliśmy że, żeby te narzędzia były ratowane przez archeologów na czasy bytności nader neandertalczyka jeszcze nie było wtedy Homo sapiens sapiens, więc teraz jak udało nam się znaleźć neandertalskich ząb potwierdzić, że jest to ząb neandertalczyka NATO możemy wejść to dyskusja już na twardo, czyli z twardymi dowodami na jego obecność w interesujące jest to w jaki sposób można stwierdzać nie tylko poprzez związki chemiczne zawarte na nas znalezionych przedmiotach, jaki charakter miało wówczas prowadzone życie ale, ale także, jaki był wzór tych skupisk ludzkich przyznam, że jest taki warsztatowy zabieg by tzw. IMKA wyciągnąć co najciekawsze najbardziej intrygująca, ale w przypadku rozdziału rolowanie rzeczywiście pani do wzbudza do pewną ciekawość czy panował matriarchat czy patriarchat już tutaj proszę nam wyjaśni w jaki sposób można do tego dojść i po siano na wyjazd jest dyskusja to jest dyskusja, która się toczy od dziewiętnastego wieku i w zasadzie nie jest zakończona, bo my teraz mamy coraz większe wrażenie, że mile więcej wiemy wiemy teraz znaczy mając coraz więcej informacji coraz bardziej szczegółowych ten obraz przestaje być przeszłości oczywiście przestaje być taki klarowny jak jak się nam przedtem wydawało, więc pomysł matriarchat patriarchatem jest nadal dyskutowany pojawiają się argumenty za przeciw no i uważa się, że nie początek neolitu był rodzajem materia to jest za dużo powiedziane z tego dawno się wycofaliśmy przez Martę Jahr hat rozumiemy rządy kobiet, a tu raczej wygląda, że była pewna równość, że po prostu kobiety brały udziału inni, że różnego rodzaju decyzji zdecydowały jakiś tam grupach, które się zajmował rządzeniem tymi społecznościami, które powstały, bo z przejściem na rolnictwo wiązało się to, że trzeba było zamieszkać w 1 miejscu ludzie zaczęli mieszkać w większych osadach, więc trzeba było sobie w tych osadach jakoś razem wspólnie radzić przedtem byliśmy łowcami graczami można było wziąć ze sobą Toborek i pójść dalej jak nam sąsiad nie do końca się podobał albo jak wędrowały zwierzęta, które łowiliśmy tutaj już trzeba było mieszkać razem trzeba było wymyślić jakieś formy użycia na pobyt wydaje się, że na tym pierwszym etapie kobiety miały prawo głosu to z czasem zaczęło być coraz se ne i trudniejsze nie wiadomo czy wiązało z tym, że kobiety zaczęły rodzić coraz więcej dzieci, bazując na kupie jest wciąż częściej zachodziły czy już jakiś podporządkowaniem siłowym jednak akcji ewidentną dniu kropką nad i że pojawił się patriarcha, czyli mężczyźni zaczęli dominować to są groby bogate groby i dobrze by SLD bogato wyposażone to jest koniec epoki neolitu początek epoki brązu niektórzy badacze, zwłaszcza niemieccy dopatrują się w tym czasie na terenie mam tutaj południowych Niemiec Saksonia okolice już takich pierwszych PRoto państwowości jest to możliwe, dlatego że mniej więcej w tym samym czasie troszeczkę później w basenie morza Śródziemnego pojawiają się my Chińczycy, więc więc, kto wie, kto wie czy nie był to jakoś ze sobą sprzężone no ale ponieważ nie mamy tutaj żadnych tekstów możemy się opierać właśnie na tych krewnym pozostałościach, które są w ziemi, które jak ja lubię mówić nie kłamią, ale milczą, więc trzeba z nich wyciskać informację no niestety interpretować naszą interpretację nie zawsze muszą być poprawne mogą być błędy mogą być jakimiś naszymi wyobrażeniami jakimś przełożeniem tego co się nam wydaje na głęboką przeszłość teraz właśnie dzięki nowym metodą chociażby laboratoryjnym wiele takich naszych wyobrażeń jest podważanych i i musimy się przyzwyczajać do do nowej wizji tej przeszłości, że ta przeszłość była bardziej skomplikowana, a przez to moim zdaniem też bardziej ciekawa za chwilkę wracamy do naszej rozmowy Agnieszka Krzemińska jest naszym gościem dziennikarka działu naukowego w tygodniku polityka autor książki grody garnki i uczeniu archeologicznych tajemnica ziem polskich dziesiąta 43 to jest przedpołudniowy program Radia TOK FM naszym gościem pani Agnieszka Krzemińska dziennikarka działu naukowego tygodnika polityka także autorka książki grody garnki uczeni archeologicznych tajemnicach ziemi polskiej pani Agnieszko kłaniam się ponownie ja też nie od razu zadaję pytanie czy wśród was archeologów ludzi, którzy podzielają pasję jest taka rywalizacja przypominająca te sportowo, ale podstawowym kryterium tej rywalizacji jest, kto znajdzie najstarsze znalezisko, które da się udokumentować potwierdzi być może wnieść coś do do historii danego miejsca na coś nie jest takie proste jak w rywalizacji sportowej tutaj jest kwestia z tej sceny, że ktoś po prostu wakacji złoty palec ma i i trafi na coś co jest albo najstarsze albo najwspanialsze i raczej to jest kategorii marzenia niż tak jak to nas przyzwyczaja i Indiana Jones z c czy też ten Spielberg do tego, że Rze że, że jest taka rywalizacja niepisane, ale oczywiście ci, którzy się czym się udaje są jakimiś takimi naszymi zewnętrznymi celebrytami i wszyscy zazdroszczą, która opisywanych przez panią epok w książce najbardziej fascynujące, dlaczego nikt oczywiście zależy od zainteresowań ja, pisząc tę książkę odkryłam właśnie ten cały czas przez nas stół wspominany LEED, który na studiach wydawał mi się najmniejszą z możliwych epok nie ma nic sensownego z tej potrzeby są właśnie te garnki i przebarwienia ziemi no dobrze są grobowce Kujawskie trwają nawet 120m, ale jakoś się tutaj umówiliśmy piramidy to co nie są, a więc nigdy mnie to jakoś nie pociągało nas okazuje się jak się z głębiny z tą epokę, że jest to czas ogromnych przemian natomiast na pewno na pewno jest to też efekt ostatnich lat badań nad nad epoką neolitu i genetycy np. też teraz bardzo bardzo przyglądają się jak to z tym no lite miejscem z tym rolnictwem rozchodzenie się tej idei po świecie było niekiedy nam się wydawało, że ten na ulicy krakowskiej czym wasz pomysł, że można zasiać ziarno teraz już odchodzimy od pomysłu rewolucji mówimy o procesie, który mógł trwać wiele tysięcy lat co więcej wcale nie musi to być w 1 miejscu równolegle mogło się zdarzyć w kilku miejscach nie tylko na bliskim Wschodzie także nie tak jak mówiłem wcześniej wiemy coraz więcej mamy coraz więcej tym samym i wątpliwości co do naszych wcześniejszych ustaleń, ale no ja jestem jednak archeologiem śródziemnomorskim i moje serce jest gdzieś nad morzem Śródziemnym gdzieś nad Nilem, a więc jest nie tak pyta co najbardziej jest dla mnie fascynujące to jednak jednak tamten świat z wszelkimi ich i jego tajemnicami z historią już jednak napisaną tajemniczymi hieroglifami re, ale nie zmienia to faktu, że Rze, że śledzę i z dzielnicy wszystko co piszą na temat właśnie tego neolitu albo np. początków epoki brązu to też jest bardzo ciekawe, bo początki epoki brązu brązu łączą się z początkami państwowości, więc każda każda epoka w zasadzie ma coś co jest ciekawe i co można, o czym można ciekawie opowiadać po to, też jest bardzo ważne jak się o tych różnych znaleziska czasami mało względnych opowiada i jakie za tym 1 ze znaleziskami są historie jak istotna jest znajomość kontekstu, bo pani przywołuje Egipt przywołuje kulturę śródziemnomorską potrzeba w niej siedzieć, żeby też na podstawie odkryć zbudować pewną historię z Sejmu kontekstu Archeologicznego w momencie w momencie wykopalisk czy, o ile historyczne his historia historia historycznego, w którym można umieszczać odkrycia, których państwo jasne jasne ja właśnie to jest też bardzo ciekawa rzecz, bo kiedyś wydawało, że ekologia jest taką nauką pomocniczą istotą, czyli że my coś znajdujemy co nam potwierdza to, o czym czytaliśmy już w tekstach naraz bywa zupełnie inaczej od dłuższego czasu wiemy, że tekst właśnie w przeciwieństwie do tych wykopanych z ziemi przedmiotów po prostu kłamią, że są pisane pod jakiś się pewnym jakąś ideologię ktoś ma jakiś interes w tym, żeby opisać tylko 1 stronę, więc ta obiektywność tekstów jest pod stawiana przez badaczy pod znakiem zapytania archeologia jest tutaj doskonałą weryfikatorem jest dużo takich przykładów z historii np. starożytnego Egiptu nie gdzie archeolodzy zweryfikowali takie wspaniałe informacje dotyczące rządów poszczególnych cara w poszczególnych władców okazało się, że przesadzili z danej ulicy nie wygrali nie także ten kontekst jest ważne, ale archeologia potrafi go negatywnie zweryfikować jak wiele skarbów odkryć jeszcze czeka polskich archeologów myślenia dają naszym w naszym kraju myśli pani, że to jest wciąż taka ziemia nieodkryta, która będzie przynosić coraz więcej informacji na temat tego, że mamy na via myślę, że tam ziemi jest jeszcze mnóstwo mnóstwo rzeczy niestety metalowe szybko nam z tej ziemi znikną jest to związane z działalnością poszukiwaczy wykrywać owców, którzy wyciągają Andy, której zapis ciocią z podwykonawcami rodzaju proszą by wejdę pani słowo im większy postęp technologiczny więcej urządzeń do wykrywania np. przedmiotów metalowych tym mniejsze szanse dla archeologów ten tak, dlatego że po pierwsze nie jesteśmy tak dobrze wyposażeni w drugi jest nas mniej po trzecim jesteśmy tak szybcy nie po czwarte nie ma też pieniędzy, żeby od razu rozpoczynać wielkie wykopaliska, bo przyjście wyciągnięcie 1 Sant jest szybkie proste natomiast prace badawcze, żeby wokół tego metalowego przedmiotu zbadać właśnie ten kontekst archeologiczny Otóż twa na to potrzeba tygodnia 2 albo więcej stanowisk jest ciekawe, więc za tym nie no mam znajomych, którzy zajmują się np. numizmatyką i sami gdzieś 20 lat temu nie schodzili z wykrywaczami w poszukiwaniu tylko archeolodzy w poszukiwaniu moment na jakich polach to teraz jak 20 lat później wracają na samo pole, gdzie traciliśmy usiane było jakimiś monet kami ona jest teraz całkowicie pustym to pokazuje, że pod tym względem jest słabo co nie zmienia faktu, że przecież w ziemi są nie tylko Lecha, ale jest cała masa różnych innych znalezisk, które możemy trafić no np. kości chociażby chociażby hominidów, którzy zamieszkiwali nasze ziemie no no ale cóż zostanie wtedy na ulicy głodne Oli jest jeszcze taką epoką, gdzie nie potrafiono medytacja się drążenie potrafiono wydawać metali nie należy oczywiście jest takie straszenie czarne wizje ja myślę, że jeszcze dużo ciekawych rzeczy może być się znalezionych jeśli chodzi odkrycia archeologiczne jak wygląda ten prawne aspekty, bo też myślę, że wielu naszych słuchaczy chciał wszystkie wiedzieć co 3 systemy te wszystko co jest ziemi jest własnością państwa, czyli w zasadzie trudni trzeba byłoby się na pewno wykrywać w tych, którzy zajmują drugą wojną światową wiedzą dużo lepiej niż ja no ale niestety to nie jest tak, że to co jest w tej wierzchniej warstwie, która jest przeszukiwane przez detektory stów to tylko włącznie są rzeczy, które z czasów związku wieku bardzo często jest także stanowiska archeologiczne są Zoran, czyli są z niższych warstw przesunięty do wyższych na i wtedy właśnie mamy do czynienia z tymi odkryciami pradziejowych i no jeśli ktoś na takie pradziejowych znalezisko trafi to powinien się zgłosić do konserwatora zabytków nie ruszać w zasadzie tego przedmiotu, bo konserwator zabytków oraz archeologiem pewnie musiałby zobaczyć ten kontekst dobrze opisać miejsce z nieszczęściem jeśli chodzi o poszukiwacze jest również to, że nawet jeśli oni potem przynoszą te przedmioty do muzeów czy konserwatorów my i potem nie do końca są w stanie powiedzieć, skąd ten przedmiot został wzięty pan z pola takiego takiego w miejscowości takich taki trochę za mało dla nas, żeby potem odnaleźć to miejsce i spróbować eksplorować już już tak warstwami naukowo w no, więc to to jest taki problem nie do rozwiązania, ale on jest może bardziej masowych w tym momencie za absolutnie jest nawet pamiętajmy, że przecież grabiono były już w głębokiej starożytności grobowce faraonów dlatego przenieśli grobowce z piramid, gdyż do Doliny królów do ukrytych miejsc, żeby rabusie grobów na niższe nie dostali więc, więc tylko, że teraz każdy może sobie nawet biegające był taki moment można było kupić wykrywacz metalu, więc każdy może sobie iść na poszukiwania i to jest no spore niebezpieczeństwo dla naszej wiedzy o przeszłości pani Agnieszko zakładam, że pani książka nasza rozmowa może stać się taką zachętą do albo przyczynkiem do rozbudzenia archeologicznej pasji choćby naszych słuchaczy są za to była tylko, żeby to była dobra pasja, a nie ta właśnie taka pasja poszukiwawcza Ala Indiana Jones, bo ta pasja niestety szkodzi wiedzy o przeszłości, czyli nie zbieractwo i chęć gromadzenia g stwór się nie zraża suchych w służbie nauki dobrze, ale czy są miejsca w Polsce, gdzie można nie wiem pojechać poprosić i pooglądać by w praktyce zobaczyć jak wyglądają wygląda tak odkrywka w taki jak ktoś teraz wziąć udział w pracach archeologicznych ja myślę, że jest mnóstwo wolontariuszy, którzy biorą udział często zdarza mi się jak przygotowuje jakieś informacje ekologiczne szukam, że np. z Wielkiej Brytanii wolontariusze biorący udział w wykopaliskach to jest zasada często jest to im zdarza się znalezienie ciekawych artefaktów nie u nas myślę, że dogadanie się z archeologami, żeby wziąć udział w wykopaliskach też jest możliwe poza tym archeolodzy kopią w różnych miejscach kopią w miastach jest też tam można się przejrzeć jak wyglądają takie takie badania no i dla najbardziej zdeterminowanych są studia archeologiczne nie w różnych miastach, więc mogą pójść na studia tam już na poważnie zająć się zająć się badaniem przeszłości chcę to badanie przyszłości to jak już wspominaliśmy jest nie tylko kopani zoom przeciwnie dzisiaj może robić wykopaliska w muzeach i właśnie odkrywać takie rzeczy jakieś stare garnki, w których organ pierwszy szef na Kujawach naszym gościem była dziś pani Agnieszka Krzemińska autorka książki grody garnki i uczelni, czyli o archeologicznych tajemnicach dzień po ziem polskich dziękuję pani bardzo za rozmowę dziękuję panu dziękuję państwu państwa zapraszam teraz na informacje Radia TOK FM po naszym gościem będzie prof. Władysław Czapliński Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PRZEDPOŁUDNIE RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA