REKLAMA

Dekarbonizacja – dlaczego powinniśmy do niej dążyć?

Wkręć się w eko
Data emisji:
2022-10-10 11:00
Prowadzący:
Czas trwania:
28:49 min.
Udostępnij:

Czy Polska w najbliższym czasie może dojść do pełnej dekarbonizacji? Dr Andrzej Kassenberg z Instytutu na Rzecz Rozwoju, ekspert Koalicji Klimatycznej w rozmowie z Małgorzatą Gołotą odpowiada na pytania dotyczące procesu odejścia od paliw kopalnych, efektywności i polityki klimatycznej w naszym kraju. Czy proces dekarbonizacji przyspieszy w związku z tym, co dzieje się obecnie na rynku energetycznym? Co jest największym problemem w budowaniu odpowiedzialnej polityki klimatycznej w naszym kraju? Jakie korzyści płynął z odejściu od węgla? Czy sektor gospodarczy straci na dekarbonizacji? Rozwiń »
Zapraszamy do słuchania.

Partnerem podcastu jest firma Daikin Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
do wysłuchania podcastu zaprasza japońska firma daje kin producent pomp ciepła klimatyzacji i oczyszczacze powietrza w UW daj im PL dr Andrzej Kassenberg z Instytutu na rzecz Ekorozwoju ekspert koalicji klimatycznej jest dzisiaj ze mną w studiu dzień dobry dzień dobry rozmawiać będziemy o dekarbonizacji, ale zacznę trochę przewrotnie czy myśli pan, że proces dekarbonizacji w Polsce przyspieszy na skutek tego co dziś dzieje się na rynku energii na rynku węgla też to co się Rozwiń » dzieje z cenami węgla będzie miała jakieś znaczenie dla procesu dekarbonizacji na pewno bardzo znaczące natomiast trzeba na to spojrzeć z 1 strony tych, którzy podejmują decyzje i tych, którzy korzystają były tak prosto na węglu oni dzisiaj podnoszą głowy i mówią patrzcie patrzcie węgiel jest ważny, bo jest nasz prawda, a tu mamy sytuację kryzysu energetycznego, ale z drugiej strony właśnie w sytuacji kryzysu energetycznego możemy postawić na 2 bardzo kluczowe kierunki, jakim jest energetyka odnawialne i poprawę efektywności energetycznej, mimo że okres jest trudny to właśnie jest na to szansę jest przyzwolenie społeczny jest możliwość zbudowania czegoś na przyszłość natomiast w odgrzewane kotletów w postaci węgla no znowu wprowadzi na sytuację niekorzystną i to dość szybko a kiedy tej DK broni dekarbonizacji moglibyśmy się spodziewać czy to jest także czym ich są analizy, które mówią, że odejście od węgla do roku 2030 to jest 146 000 000 000EUR, które moglibyśmy zaoszczędzić skorzystać na tym, budując energetyce odnawialnej, budując na efektywności energetycznej, stawiając na lokalne systemy energetyczny, czyli na spółdzielnie na różnego rodzaju inicjatywy obywatelskie prosument realizm, czyli na kogoś, kto zarówno produkuje, jaki konsumuje to co sam wyprodukuje jednocześnie może oddawać do sieci, czyli jest ogromny obszar, który można zagospodarować, a przecież czy to wiatr 3 słońce czy biomasa czy biogaz są też się tak jak węgiel, a znacznie mniej powodują strat szkód i zagrożeń, które niestety to paliwa kopalne niosą ze sobą, ale musi pan, że to co dzisiaj się dzieje w Polsce daje takie możliwości szansę, żebyśmy do tego 2030 roku od węgla uda liczy raczej nadal będzie to data 2040 albo nawet 2050 tak czy z 1 strony możemy mówić tak jest na to szansa natomiast trzeba podjąć zdecydowane kroki już dzisiaj czyli jakby zbudować taką dwu częściową politykę politykę na dzień dzisiejszy, bo wiadomo, że kryzys energetyczny może nas kosztować wzrost ubóstwa energetycznego jeszcze przy kompletnie nieodpowiedzialnych działaniach mówiących o tym, że zawieszamy tzw. ustawy antysmogowe prawda i ich, że pozwalamy ludziom palić wszystkim co to jest możliwe i za wyjątkiem opon jak to 1 wielki znaczący polityk powiedział i i to trzeba rozwiązać na dzień dzisiejszy, a ten drugi tor od razu już budowanej na właśnie strategie ja sądzę, że to powinna być strategia do roku 2050 które, aby krok po kroku wprowadziła nas do rzeczywistej dekarbonizacji jeżelibyśmy szli w tym kierunku bardzo zdecydowanie i odrzucili wizytach powiedziałbym propagandę polityczną no to moglibyśmy skorzystać ze znaczących środków, które by pomogły nam właśnie na dokonanie tej dekarbonizacji zarówno dekarbonizacji gospodarki jako całości jako baraki bardzo ważnego elementu, czyli sprawiedliwego przejścia regionów górniczych, a właściwie odejścia regionów górniczych od węgla no bo to też jest bardzo poważny problem, który występuje w Polsce ona chyba na największy albo na zda bardzo znaczącą skalę w w ramach Unii Europejskiej, ale musi pan na szczeblu rządowym na takim szczeblu systemowym dzieje się coś co zwiastuje to szybsze odejście od węgla to jest tylko kwestia tego, jakie mamy możliwość że, gdybyśmy chcieli to owszem, odejdziemy od węgla do 2030 roku, ale pytanie czy coś co robimy czy ciągle pokutuje i to od wielu lat nie tylko od tego rządu, ale także i poprzednich, że jest to znaczące ryzyko polityczne polegające na tym, że mamy dużą grupę społeczną górników i otoczenie, które pracuje na rzecz górnictwa i ich rodziny mamy duże elektrownie oparte na węglu i ta grupa wyborców staje się pewnego rodzaju za to jest jak zakładnik polityków, którzy boją się wyjść zdecydowanie, bo boję się reakcji i może nie to, że przyjadą do Warszawy jakoś się zdarzało będą palić opony rzucać śrubami, ale że po prostu utracą głosy i powoduje to, że i nie zostaną ponownie wybrani i moim zdaniem jest największy dylemat i rozwiązanie tego dylematu, czyli znalezienie polityków, którzy byli odważni chętni do zaryzykował Ania tego, że być może w ciągu 4 lat nie będzie takiego efektu, że kraj wybierze ponownie w to jest bardzo to jest taki taki dylemat dla polityków natomiast, jeżeli popatrzymy na możliwości nasze proszę sobie wyobrazić, że tylko poluzowanie na dość krótki okres czasu rozwoju energetyki słonecznej, a konkretnie fotowoltaiki stworzenie pewnych w miarę korzystnych warunków no spowodowało w ciągu dosłownie 3 lat tak gwałtowny wzrost dzisiaj mamy ponad 1 000 000 prosumentów i to moc tego co zostało wybudowane jest ponad 8 i giga watów oczywiście nie można tego bezpośrednio porównywać np. z Bełchatowem, który jest prawie połowę mniejszy tam rzędu 45000GW no ale on pracuje 7080% czasu w roku, a taka fotowoltaika jak przekroczy 20 to już wszyscy cieszą, więc natomiast jest to ogromna skala, która została uruchomiona w części za pieniądze prywatny w daty była dopłata pewne i albo ulga w podatku i ona dodała z dniem 1kwietnia to się stało mniej korzystne ale, gdybyśmy zbudowali właśnie taki mechanizm, który by pomagał temu, a nie stawiali bariery jak np. zasada 10 hal dla energetyki wiatrowej na lądzie jak brak korzystnych warunków dla tzw. linii dedykowanej dla przemysłu, bo część z przemysłu, widząc ten kryzys, obawiając się o zaopatrzenie energii i oceny podpisuje umowy z wytwórcą Zielonej energii np. energetyką wiatrową na powiedzmy 15 lat, że będzie im dostarczać natomiast to ciągle nadal przechodzi przez sieci natomiast jest takimi korzystnymi rozwiązaniami byłoby właśnie, że jest obok taka elektrownia wiatrowa ma dedykowaną linię energetyczną i to jest bardzo korzystne dla przemysłu nie mówiąc o tym, że jeżeli mają takie możliwości to mogą u siebie wybudować czy to turbiny wiatrowe czy fotowoltaika, tak więc jest ogromna ilość możliwości, która może mogłaby być wykorzystana jeżelibyśmy stworzyli właśnie taki program ja osobiście najbardziej widzę i smutek nie ogarnie, że tzw. nisko piszący owoc, jakim jest efektywność energetyczna jest tak słabo w niedzielę, bo ja myślę o tym jak o działaniu na rzecz dekarbonizacji czyny rzecz rozwiązania kryzysu energetycznego myślę, że to jest fantastyczny program gospodarczy, który byłby zarówno dla sektorów IT, czyli zarządzanie energią dla materiałów budowlanych prawda do tego, żeby i ocieplić budynki, a jest dla firm projektujących firm wykonawczych jest ogromny możliwość dla firm doradczych np. dla biznesu jak zaoszczędzić energię co by tworzyło miejsca pracy i dawałoby określony i korzyści dla budżetu państwa jestem do ogromnie zdumiony, że się nie widzi takiego właśnie tak ogromnej szansy, ale sądzę, że niektórzy szacują, że połowę energii można byłoby zaoszczędzić profesor wyobrazić ile nie trzeba budować nowych elektrowni ile nie trzeba budować nowych sieci energetycznych czy ciepłociągu no to jest moim zdaniem te 2 elementy energetyka odnawialne z postawieniem na lokalność efektywność energetyczna też jest postawieniem na lokalność, bo w każdej miejscowości prawie w każdej gminie można uzyskać poprawę efektywności energetycznie, a więc tam tworzyły miejsca pracy no plus coś co nam zaczyna powoli rosnąć, czyli magazyny energii i wszystko stanowi zaczyna podstawę do następnego kroku, którym jest energetyka wodorowa, ale tzw. zielonego wodoru jeśli panie doktorze, zanim ten etap idealne osiągniemy powiedzmy więcej o korzyściach płynących z dekarbonizacji może na początek z perspektywy ekologicznej czy też z perspektywy środowiska naturalnego, bo ono również na odejście od węgla zyska pytanie co, więc pierwszą podstawową rzeczą to jest zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, czyli i próba uzyskania tego co wydaje się bardzo trudne zostało przez praktycznie wszystkie kraje na świecie zaakceptowany w Paryżu na konferencji w szczycie klimatycznym, że mamy osiągnąć poniżej 2 °C wzrostu temperatury w stosunku do okresu przed przemysłowego, ale lepiej, żeby było to 1,5 stopnia i osiągnięcie neutralności klimatycznej w roku 2050, dlaczego to jest korzystne no proszę sobie wyobrazić jak rośnie ilość ekstremów pogodowych jak rośnie siła tych ekstremów pogodowych i jak to, że w Polsce w latach osiemdziesiątych co 5 lat była poważna susza w rolnictwie teraz jest co roku, jeżeli popatrzymy na ilość katastrof budowlanych pyta tak się określa w wyniku czy to Nawalnego wiatru czy z upadających drzew czy powodzi to patrząc na statystykę Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego to rośnie, a jak popatrzymy to gdzieś, gdzie indziej, a Polska w każdym razie mnie się wydaje powinna być krajem odpowiedzialnym no to my powodujemy określony szkody, gdzie indziej to co się stało w Pakistanie, gdzie to ujętych zostało 30 000 000 osób, a u nas w Polsce 38 tras wyobraźmy sobie, że znacząca większość ludzi w Polsce jest dotknięta efektami zmiany klimatu to jest bardzo leżąca jako korzyść taka praca była Stanford University, która mówiła, że koszty społeczne 1 tony emisji co 2220USD Polska emituje 400 000 000 ton gazów cieplarnianych rocznie to się policzymy na to wygląda w to nie jest skrajne lice nie tylko takie właśnie wyważony mnie się w następna korzyść jest taka, że odchodzimy od wydobycia węgla czy to wydobycia węgla głębinową, z czym wiążą się poważne problemy natury i związane ze szkodami górniczymi, czyli z po prawda zapada się grunt to powoduje również różne szkody środowisku przyrodniczym zaburzenia stosunków wodnych itd. nie mówię o koszcie społecznym związanym np. ze śmiercią górników no bo jest to bardzo niebezpieczna praca jeszcze większe szkody powoduje eksploatacja węgla brunatnego, gdzie w Bełchatowie to sięga chyba 140m głębokość tej odkrywki z głębokości 200m pompuje się wody, żeby nie zalało w no i teraz wybrać się tworzy ogromny lej rzędu 700800km² do tylnej oczywiście zaburza stosunki wodne powoduje utratę bioróżnorodności biologicznej powoduje utraty wartości przyrodniczych, które uznaliśmy, że należy chronić itd. w i co można jeszcze odnieść do jakości powietrza, gdyż spalanie najgorszej jakości węgla mułów miałów i tym podobnych, zwłaszcza w piecach, które są niskiego sprawności tzw. kopciuchy no to ten węgiel w części, bo nie chciałbym powiedzieć, że w całości odpowiada za 48 000 przedwczesnych zgonów rocznie w Polsce w wyniku smogu, więc to jest następna rzecz, która mogłaby być poprawiona i no sądzę także, że znaleźlibyśmy jeszcze trochę czynników np. związanych już bardziej tak detalicznie z budową elektrowni prawda trzeba zmienić użytkowanie terenów, czyli teren biologicznie czynny prawda, który nam służy różny sposób kładziemy asfalt beton budynki sieci tak dalej no to to tak bym określił, że to są te znaczące, a czasami bardzo znaczące korzyści związane z ograniczeniem czy wręcz rezygnację z użytkowania paliw kopalnych czy sektor biznesu i ogólnie gospodarczy cokolwiek stracić w związku z odejściem od węgla jest jakiś jakaś branża jakaś gałąź przemysłu, której ta dekarbonizacja zagraża czy w sektorze przemysłu i gospodarki również są właściwie same plusy i nie jest tak różowo, żeby powiedzieć, że są same plusy jest jak to no, że wszystkie te regiony węglowe do to są dziesiątki przeważnie dziesiątki tysięcy ludzi zatrudnionych, którzy pracują czy to w kopalni czy w sąsiedniej elektrowni no i stąd jest ten właśnie cały kierunek w unii europejskiej nazywa się sprawiedliwa transformacja regionów górniczych w Polsce takich regionów górniczych jest 7 lat na to pieniądze natomiast istota jest, żeby to dobrze zaplanować dobrze przygotować wspólnie ze społeczeństwem, zwłaszcza z tymi, których dotknie zastanowić jak to zrobić jak z tego wyjść i to nie tak, że należy dosypać pieniędzy już kiedyś było i nie najlepiej się skończyło, bo uzyskanie znaczących pieniędzy to część z tych rodzin wydała na konsumpcję ani na budowanie swojego swojej przyszłości, a więc najważniejsze DRAM by mnie się wydaje, że jest budowanie nowej podstawy gospodarczej dla tych obszarów to ta nie może być tak, że ktoś wskakuje w jakimś pomysłem ustami tym pomysłem niestety tak się dzieje za wyjątkiem chyba 1 regionu inny budowały plany z bardzo ograniczonym udziałem społecznym i budowały plany pod to, że wystarczy mieć plan dostajemy pieniądze prawda, a nie o to chodzi te pieniądze są środkiem do czegoś, a plan nie jest celem uzyskania środków tylko plan sprawiedliwej transformacji danego regionu oraz materialne plany sprawiedliwej transformacji służy właśnie budowaniu podstaw tego wschodnia Wielkopolska muszę powiedzieć, że w pełnym podziwem patrzyłem jak tam zarówno władzy regionalne władze lokalne społeczeństwo organizacje pozarządowe co więcej właściciel prywatny po to, Solorz jest właśnie właścicielem zarówno kopalnie jak i elektrowni, którzy nie zawsze szli ręka rękę potrafili tutaj coś stworzyć to jest przyjęte przez komisję no natomiast znacząca część tych terytorialnych planów sprawiedliwej transformacji, bo nie może być przyjęta przez komisję europejską Lobo komisja twardo stawia, że należy odejść od węgla do roku 2030 albo zaproponować, żeby za zasadnicze zmniejszenie kopalnia Turów 2044 rok na Śląsku i zachodniej Małopolsce porozumienie z górnikami 2049 rok Bełchatów no to jest 20383006. Zagłębie lubelskie w ogóle nie określił, kiedy chce odejść od węgla no, więc to to to tracimy możność zdobycia tych pieniędzy pomijam już część pieniędzy miała pochodzić z krajowego planu odbudowy, który jak widać chyba ani w ogóle nie będzie u nas, więc tracimy pieniądze, czyli i jest to grupa właśnie w kopalni otoczenia kopalnie np. producentów sprzętu jest to są to duże elektrownie bazujące na węglu nie wspomnę, że tu problemem też jest gaz ziemny, ale to jest jakby troszkę i by ten, ale trochę inny temat to one tracą, ponieważ mają bardzo silny układ polityczny, gdyż wszystkie praktycznie kopalnie i wszystkie elektrownie są kontrolowane przez skarb państwa, a więc i ten to powiązanie polityki z biznesem powoduje, że jesteś bardzo trudno odejść od tego natomiast mądre spojrzenie na to jak pokazują niektóre kraje można uzyskać, budując nowe podstawy ekonomiczne dla tych regionów, o czym już też powiedzieliśmy trochę na początku o tym, że sektor odnawialnych źródeł energii stwarza ogromne możliwości jeśli chodzi o nowe miejsca pracy przebranżowienie ją przerzucenie tych górników po prostu do innego do innego miejsca do innych miejsc, które będą zarabiać te same pieniądze mogę przecież uwagę na 1, że problemem w sensie politycznym nie są górnicy tylko liderzy związków zawodowych górniczych znacząca część z nich jest tymi liderami od lat kurnik przeważnie z wykształceniem technicznym czasami wyższym wymiarem łatwo znajdzie pracę no nie we wszystkich regionach, ale np. na Górnym Śląsku na pewno, a taki lider związkowy ze stażem 2030 lat nie znajdzie nowego miejsca pracy w związkach zawodowych, bo takiego nie ma, więc oni moim zdaniem są jedną z bardzo poważnych przyczyn, a rozmawiałem z niektórymi nie widziałem u nich zrozumienia takiego, kiedy spotkałem się z czołowym liderem związków zawodowych duńskich, który powiedział o nas nie interesuje, że tracimy miejsca nas interesuje bilans, żeby tracone miejsca APA były jak były rekompensowane nowe przez nowe i że to naszym jest strategią działania związków zawodowych nie tu jest strategia zachowania i wywalczenie jak największych pieniędzy naszych publicznych do tego, żeby to utrzymać pozycję tego węgla kamiennego w Bruna już chyba wcześniej czy później nic nie odtworzy się po niektórzy tak trochę, podsumowując już, bo wszystko wskazuje NATO to co pan mówi również, że proces dekarbonizacji jest ogromnym wyzwaniem mentalnym dla nas takiego przestawienia się na zupełnie inny sposób funkcjonowania myślenie o świecie i naturze czy to odejście od węgla ma szansę na tyle zmienić nasze myślenie, żebyśmy Stali się zwolennikami np. gospodarki obiegu zamkniętego, żeby wyznacznikiem sukcesu przestał być wzrost PKB, a ogólny dobrobyt wymiana dóbr zamiast kupna i sprzedaży kupna czasami ogromnych ilościach musi pan, że to jest też gdzieś zaś zasięgu naszych rąk i wydaje mi szerzenie na dzień dzisiejszy nie, gdyż tacę ja lubię bardzo określenie gospodarka umiaru i jest dal jest daleko przede i dzieją się różne inicjatywy bardzo ważny bardzo cenny, ale one jeszcze się nie składają na co chciałbym, aby było takim taką transformacją mentalną społeczeństwa no, zwłaszcza że edukacja, które mamy, a miałem przyjemność moderować okrągły stół do spraw edukacji klimatycznej do jeszcze daleko jest w powijakach i sądzę, że z dużymi kosztami następne pokolenia mogą mieć mogą dojść do tego pytanie jest teraz, jaki będzie koszt, jeżeli my dzisiaj korzystamy z 1 i osiemdziesiątych ziemi tak tak to jest takie umowne wobec nieprawda jest taki dzień nazywa się inne nie najlepiej po polsku przestrzelenie to znaczy, że że wydobywamy zasoby, które są większe niż odtwarzają, jakbym bardzo uproszczenie taki dzień długu ekologiczne rok jest dzień długu ekologicznego znaczy to jest dług, który zapłacą przyszłe pokolenia stąd bardzo rozumiem młodzieżowy strajk klimatyczny rozumiem te ruchy część biznesu też zaczyna dostrzegać, że będzie albo w sensie odpowiedzialności, ale tu tu jest wiele przykładów, że ta odpowiedzialność jest taka ProForma ani rzeczywiste ostatnio czytałem właśnie o wielkich koncernach energetycznych paliwowych w stanach Zjednoczonych, który miał piękne słowa piękne dokumenty, a z drugiej strony strategia rozwoju 45% wzrostu rocznie on swojego zamknąć no i tu podoba ogromny dylemat, ale jest też różnych inicjatyw biznesu, czyli powiedzmy właśnie to co pani wspomniała o gospodarce współdzielenia taki przykład, który mnie bardzo podoba się to jest sytuacja, w której tuż przed urodzeniem dziecka płaci się pewien abonament i uzyskuje się możliwość, że wraz wzrostem dziecka dostaje się nowy pakunek w postaci ubrań, a ten, którego dziecko wyrosło się oddaje ta firma to zagospodarowuje prawda sprawdzać jest czyste czy zmęczenie niezrażone, więc zniszczone i prawda w ten sposób jest ta gospodarka właśnie jak współdzielenia i to jest nowy biznes to nie jest tak, że to jest jak krajów w mojej rodzinie tak jest, że ze, że jak tam jakiś małe dziecko wyrośnie, gdzie indziej ktoś w urodziło prawda to się oddaje ubrań to prawda to jest biznes no czy np. na taką klasycznym przykładem jest firma Patagonia, która teraz pod postanowiła, że cały dochód, który zebrała daje na działalność i klimatyczną, więc jest różnego tego typu rzeczy natomiast to co wspomniała pani o gospodarce obiegu zamkniętego no to jest klub sprawy przy czym myśmy powinni stawać na lokalność lokalnie to powinno być samo zamykane, a nie złożenie przez cały świat może kiedyś będą dla w i miejmy nadzieję, że tak się stanie, bo inaczej bardzo często powtarzam hasło, które było na szkole Wielkiej Brytanii w użycie w spokoju, ale przyjdzie żyć w koszmarze trochę pesymistycznie ale, ale bardzo mądrze podsumowujemy to dzisiejsze spotkanie dziękuję bardzo, dr Andrzej Kassenberg z Instytutu na rzecz Ekorozwoju i jednocześnie ekspert koalicji klimatycznej był moim państwa gościem dziękuję do widzenia Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WKRĘĆ SIĘ W EKO

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Więcej niż na antenie! Teraz TOK FM Premium 30% taniej: podcastowe produkcje oryginalne, Radio TOK FM bez reklam i podcasty z audycji. Nie zwlekaj i słuchaj wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA