REKLAMA

Jak dbać o odporność

Gościnnie: Zdrowa Rozmowa Podcast Gazety Wyborczej
Data emisji:
2022-10-12 06:00
Czas trwania:
24:39 min.
Udostępnij:

Co jest kluczowe dla naszej odporności? Dlaczego niektórzy często chorują? Kiedy można podejrzewać niedobory odporności? Czy ruch odmładza odporność? Ekspertem tego odcinka podcastu z cyklu "Zdrowa rozmowa" jest dr n. med. Dariusz Sołdacki, immunolog kliniczny z Longevity Center w Warszawie. A prowadzące, autorki książki "Broń się. Jak dbać o swoją odporność", cytują wyniki badań naukowych.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
witamy w kolejnym odcinku podcastu zdrowa rozmowa dzień dobry mówi Kasia Staszek ze zmienionym lekko głosem przepraszam nie Margit Kossobudzka Kasia mam nadzieję, że nie spadła o odporności nie sława czegoś, ale nie sądzę jest też chyba największym okazem zdrowia w naszym otoczeniu przychodzi na rowerze w szortach i miesiącami głos po drodze, że zaraz ma nadzieję go odzyskasz tematem dzisiejszego odcinka jest odporność no wiemy o nich trochę, ponieważ napisałyśmy skaże Rozwiń » książkę o odporności, czyli broń się jak dbać o swoją odporność bardzo ją polecamy, ponieważ naprawdę zebrałyśmy tam najważniejsze wątki, które mogą się przydać na nadchodzący sezon jesienno zimowe, czyli sezon infekcji niestety w książce naszej wypowiada się aż 45 ekspertów głównie są to lekarze różnych specjalizacji mamy także rozmowy ze specjalistami od żywienia czy fizjoterapii opisaliśmy też 100 badań naukowych dotyczących odporności jest to prawie 400 stron praktycznej wiedzy polecamy powiedziała marki wszystkiego nie zdołamy tutaj streścić, ale powiemy o najważniejszych filarach odporności ja już około słyszą rozmowy o wzmocnienie odporności nie wiem jak ty to akta oczywiście szczególna wojskach np. w oczekiwaniu na dzieci taka jak na treningach, chociaż u nas na treningach mojego syna nie mówi się tak wiele odporności może właśnie, dlatego że liczi są za hartowane z nami polecają sobie kolejne nowe mega suplementy, które widzieli w reklamach natomiast eksperci radzą jednak, żeby zamiast na suplementy stawiać na zdrowe jedzenie sen ruch tak zapominamy cały czas o tym, że tak naprawdę, szukając źródeł dobrej odporności musimy po prostu spojrzeć w siebie przez chwilę się zastanowić nad tym jak żyjemy na początku pandemii covid 19 Polska Akademia Nauk opublikowała zalecenia ekspertów dotyczące dbania o odporność i nie było tam właśnie inwestowania w suplementy tylko ogólnie zdrowie no nasze układ odpornościowy jest naprawdę dobrze wyszkolony do tego, żeby walczyć z patogenami jesteśmy w stanie poradzić z bakteriami wirusami oczywiście są takie choroby, na które bardziej pomagają szczepienia, ale powiedzmy takie zwykłe infekcje naprawdę jesteśmy w stanie sobie z tym dać radę tylko musimy po prostu dać sobie szansę to znaczy ten nasz organizm musi być ogólnie zdrowy, żebyśmy mieli zdrową odporność w tych zaleceniach dotyczących zdrowego stylu życia coraz sen w większą wagę przykłada się do snu chodzi o to, żeby się wysypiać tylko weekendy, a żeby dbać o zdrowy sen codziennie codziennie wstawać o tej samej porze pozwolić nakręcić naszemu zegarowi biologicznemu, który sprawi, że wydziela się odpowiednie hormony cały układ w tym wszystkie układy w tym odpornością owe mają wtedy szansę prawidłowo działać w kontekście odporności są ciekawe badania związane ze snem np. takie, które pokazały, że jeżeli śpimy 6 godzin na dobę lub krócej to mamy czterokrotnie wyższe ryzyko złapania przeziębienia w porównaniu z osobami, które śpią w ponad 7 godzin inne badania z kolei sprawdzało związek szczepień ze snem, bo jak wiecie szczepienie, żeby było skuteczne organizm musi wytworzyć pani przeciwciała odparł mają nas na tę konkretną chorobę u osób, które w tygodniu poprzedzającym szczepienie przeciwko grypie Spały od 79 godzin stwierdzono większą produkcję przeciwciał u osób, którym badacze ograniczyli się do 4 godzin produkcja tych przeciwciał była o połowę mniejsza no o tym śnie warto też myśleć jeśli mamy dzieci, bo u dzieci bardzo szybko nie do rosną też zaburzona może się przełożyć na słabszą odporność jeśli mówimy o odporności, toteż nie możemy zapomnieć o tym gdzie ta odporność znajduje, ponieważ najczęściej uważamy, że to są jakieś niewinne rządy typu śledziona czy migdałki tak naprawdę odporność mamy w brzuchu i najważniejszym takim graczem odpowiedzialnym za to, że nasz układ odpornościowy będzie działał prawidłowo są bakterie, które zasiadają nasz przewód pokarmowy lita no i to one przede wszystkim odpowiadają za to jak reagujemy na to co przychodzi do nas z otoczenia i no niestety to jest też tak czy stety niestety, bo jeżeli zaniedbamy to jest niedobrze natomiast, jeżeli nie pan to one pomagają nam w tym, żeby nasz układ odpornościowy prawidłowo reagował na to co się wokół nas dzieje, żeby wyczuwa co jest jego wrogiem co jest jego przyjacielem co do nas przychodzi ze środowiska zewnętrznego no dobrymi robią to jest klucz do tego, żeby mieć dobrą odporność, żeby mieć dobry mikrobioty trzeba dobrze się odżywiać i tak jak bardzo bardzo różnorodna jest nasza mikrobiota jelitowa jest mnóstwo gatunków różnych bakterii tak samo powinna zróżnicowane być to czym karmimy, czyli powinniśmy jeść naprawdę różnorodnie tak zdrowo oczywiście, ale kluczem jest różnorodność, czyli muszą być warzywa owoce oczywiście powinien być błonnik nie powinno być za dużo mięsa ani tłuszczów zwierzęcych, jeżeli dostarczamy tym bakteriom odpowiednie pożywienie to mamy szansę na to, że będą one właśnie różnorodnej w związku z tym będą mogły walczyć z różnego rodzaju bakteriami wirusami, które trafiają do nas na terenie Litwy również się powiedzie się tym mniejsze coraz więcej badań pokazuje, że przejście na dietę roślinną lub unikanie mięsa dodawanie roślin ogromne znaczenie dla kondycji jelit tym samym odporności taki bardzo ciekawe badanie naukowców San Diego, którzy ustalili, że osoby, które zjadają więcej niż 30 gatunków roślin tygodniową mają bardziej różnorodny mikrobiom, czyli silniejszy niż osoby, które ograniczają się do powiedzmy 10 gatunków roślin czy 30 rośli w tygodniu to jest dużo to nie jest dużo jeśli dodamy do tego przyprawy herbatę kawę wyobraźmy sobie gotujemy makaron z sosem pomidorowym najprostsze przecież tam jest pieprz bazylia czosnek pomidory już się robi kilka roślin jesteśmy przy 1 posiłku w tym tygodniu kolejny filar dobrej odporności to jest ruch czasami trudno zrozumieć jak się ma ruch do odporności no to też dobrze pokazuje kilka badań taki jedno jest bardzo spektakularne z uniwersum kalifornijskiego, gdzie pokazano, że już 20 minut marszu może stymulować układ odpornościowy do wytwarzania związków przeciwzapalnych Energi jest też biologii to rozumie się też istotne czasem trudno zmusić organizm czy coś zmienić nawet lekami prawdę o tym mamy 20 minut jakiś aktywności nasz organizm potrafi wytworzyć sobie własne pigułki obniżające stan zapalny stan zapalny jak wiemy jest towarzyszem wielu chorób także tych bardzo poważnych przewlekłych, które z kolei mogą trwale obniżyć odporność inne badanie przeprowadzone w Londynie pokazało, że osoby, które regularnie się ruszają tutaj chodziło akurat osoby, które regularnie jeździł na rowerze starsze osoby w wieku od 5579 lat uwaga ja uważam, że starsze w tym sensie starsze, że nie zupełnie młodych, a także od tamtych jesteś w myśl tej gry Fedak 55 to przecież są młodość wciąż jeszcze więcej proponowanych z osobami w wieku 20 lat i okazało się, że ta grupa tych dojrzałych osób wytwarzała porównywalną ilość przeciwciał jak ta powiedzmy sobie młodzież i dlaczego coś ciekawe, bo wiem, że nasz układ odpornościowy się naturalnie starzeje no i okazuje się, że receptą na to jest ruch można sobie tę odporność zatrzymać na bardzo dobrym poziomie się ruszam regularnie z drugiej strony nie można przesadzać, bo badania wykonywane z udziałem biegaczy też taka wielka analiza, którą zaangażowane były różne amerykańskie uniwersytety pokazała że, owszem, statystycznie godzina biegania wydłuża życie o 7 minut, ale to nie jest znowu droga ku nieśmiertelności, bo tym limitem tygodniowym wydają się 4 godziny jeśli biegamy więcej pewnie to dotyczy też innych rodzajów aktywność tylko dwukrotnie sprawdzano to nasz organizm płaci za to za dużymi obciążeniami, które z kolei już nam nie służą mogą odparli więcej więcej naraz 4 godziny w tygodniu od tygodniu wołał na to mój mąż biega 7 godzin w tygodniu no może wolą powiedzieć czy badań ich zaś, że nasze książki to badanie miało jeszcze wiele innych wątków jest przeciekał wywołał też wielką debatę wówczas amerykańskich mediach, bo wiadomo biegaczy jest bardzo liczna grupa pytano właśnie czy można żyć wiecznie biegającym tam zostało to wszystko bardzo szczegółowo wyjaśnione odsyłamy swojego męża do książki, którzy dobrze akurat przeczytana, ale może spróbuję coś tam czy to trochę zerknąć cały czas mówimy o stylu życia i momentami może nam się już wydawać trochę nudne, ale naprawdę to jest kluczowe do tego, żeby utrzymać układ odpornościowy w dobrej kondycji nie tam żadne jakieś cuda wianki tylko po prostu parę podstawowych rzeczy oczywiście kluczowe dla rozwoju odporności są pierwsze lata życia dlatego też często ludzie mówią, że już nic się nie chce robić by już dawno jest pozamiatane, ale to nie jest prawda można sobie wiele rzeczy zepsuć po prostu, jeżeli wprowadzimy tego zdrowego stylu życia odporność dziecka to jest temat, który rozmawia wielu rodziców oczywiście pamiętajmy o tym, że zupełnie inna jest odporność dziecka, który mieszka na wsi spędza dużo czasu na powietrzu z rówieśnikami, czyli ma też kontakty z innymi dziećmi, a inaczej zupełnie takie dziecko, które jest izolowane głównie w domu i nie wychodzi nigdzie nie jest wyprowadzany na jakieś takie spacery, na których ma interakcje z innymi no najgorsze co małemu dziecku można zrobić właśnie, jeżeli chodzi jego odporność to trzymać go sterylnych warunkach i izolować od innych osób ja rozumiem, że żłobki to jest takie miejsce, gdzie na pewno łapie się różnego rodzaju infekcje i niekoniecznie każdy się na to akurat decyduje, ale no nie można też dziecka trzymać do trzeciego roku życia totalnie potknął się tą szkodzi i nie służy temu, żeby prawidłowo rozwijał się pełnego układ odpornościowy oczywiście pamiętajmy, że odporność bywają już mamy wciąż tak, czyli myślimy o tym będąc w ciąży, że powinniśmy też prawidłowo się odżywiać i starać się no nie jeść czarnego co ja łączyli orzeszków Laskowik w czekoladzie dużych ilościach rozumiem, że są zachcianki, ale trzeba trochę to kontrolować nasza dieta powinna być się pełnowartościowe i bogata w różne produkty często mówimy o tym, że ktoś ma słabą odporność, czyli są takie osoby, które często chorują w zasadzie dochodzą do wniosku że, a moja już mam taką słabą odporność genem dawne geny to są geny, bo ja po prostu taki jestem chory jak też kiedyś mówiło, bo to dziecko to taki chorowity tak jakby zamykano w ten sposób rozdział, ale rzadko jest to prawdą zapytaliśmy Immunologii klinicznej dr nauk medycznych Dariusza Sołdeckiego z lądu więcej SENT w Warszawie, jakie są najczęstsze powroty nawracających infekcji ludzie chorują częściej z kilku powodów oczywiście immunolog kliniczny koncentruje się na chorobach rzadkich ultra rzadkich, jakim są wrodzone błędy odporności na takich chorób jest prawie 500 teraz opisanych one wynikają z mutacji genetycznej z nieprawidłowej produkcji elementów układu immunologicznego, aby tak jak mówię są choroby Super rzadkie i musimy cały czas zwiększa świadomość, że choroby istnieją, jeżeli ktokolwiek ma częstsze infekcje, ale takie części, czyli zapalenie płuc zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych posocznica ropnie głębokie skóry ropnie narządowe to na pewno wtedy immunolog kliniczny powinien taką osobę skonsultować, żeby kręcimy się już zajmujemy dalej diagnostykę co warto nie warto, więc państwo możecie sobie przeczytać o tym na nową mądra opieka albo taka była kampania ostatnio wprowadzona uświadamiającą ciężkich niedoborach odporności odpornością można się dzielić jak mogę pomóc w osoczu częściej chorujemy z powodu nie tych chorób rzadkich ultra rzadkich bo jakby dotyczyło tylko bardzo małej garstki społeczeństwa ocenia rozmawialibyśmy dzisiaj chociażby odporności takim okresie jesienno zimowym częściej łapiemy infekcje głównie górnych dróg oddechowych częściej chorujemy jesienią widzimy m.in. dlatego że jeżeli wychodzimy układ immunologiczny bądź ludowych górnych drogach oddechowych wówczas nasze limfocyty, które generalnie są zdrowe oni mają defekt nie mają choroby w sobie, ale ona nie reagują są w takim stanie energii, czyli wchodzi wirus i tak naprawdę nie reagujemy na niego ma czas na mnożenie się i może dać objawy chorobowe, więc na pewno ziemianie na nie służy, jeżeli chcemy się kondycją nowa zimnym ciepłym dziwnym ciałem wtedy to może nam służyć takie hartowanie ciała natomiast wyziębienie na pewno nie oczywiście, jeżeli jesteśmy generalnie zdrowi to możemy chorować częściej z powodu tego, że mamy deficyt energetyczny w ciele tak czy jesteśmy niewyspani nie śpimy w odpowiednich godzinach nie mam prawidłowych faz snu jesteśmy wybudza ani przez wszystkie czynniki jest możemy wyobrazić nie jesteśmy prawidłowo żywieni jemy nieregularnie nieprawidłowy skład jedzenia co się przekłada nieprawidłowy skład mikrobiomu mikrobiom znowu steruje nasz układ immunologiczny mamy wystarczającą ilość wysiłku fizycznego takiego też optymalnego nie za dużo nie za mało, bo zarówno 12 stronę jest źle dla układu immunologicznego musimy stymulować naszymi, choć nasze komórki prawidłową ilością zasiłku chorobowego przerwanego interwał owego i wtedy to nasze maszyny energetyczne kim są mitochondria napędzają całe ciało, ale też układ immunologiczny, więc jeżeli mamy za mało energii to wyłączamy takie komórki, które najwięcej energii potrzebują, czyli od tej komórki NK, a one właśnie walczą głównie z wirusami z nowotworami też natomiast wtedy po prostu przestają działać generalnie powinniśmy dbać, żeby jak najmniej chorować nawracające infekcje, które są co dwa-trzy tygodnie albo przewlekłe infekcje są jedną z podstawowych czynników ryzyka powikłań auto immunizacji, ale też skracania naszego życia generalnie chcemy, żeby nasz organizm sprawnie funkcjonował, ale bez dużego stanu zapalnego, a takie nawracające infekcje nawet taki górnych dróg oddechowych przebudowuje nie tylko błonę śluzową górnych drogach oddechowych, ale generalnie stymuluje nasz układ immunologiczny do tego, żeby atakował najpierw droga ta, jeżeli mamy predyspozycję genetyczną do tego, żeby rozwinąć auto immunizacji co dotyczy głównie kobiet, ale nie tylko natomiast inne kobiety dominują w ryzyku auto immunizacji ze względu na to, że chociażby 70 genów odpowiedzialnych funkcji układu immunologicznego kobiety z innych niż mężczyzn, a więc na pewno nie powinniśmy chorować często także powinniśmy zadbać profilaktycznie robić te wszystkie prewencyjne działania, które mogą nam ułatwić zdrowe życie i to sprawne zdrowe życie długie nie chodzi o sam czas długiego życia, ale czas długiego życia w dobrym zdrowi to właśnie taki nurt lądzie i który rozwija cały czas, żeby jak na optymalne żyć optymalnie się odżywiać spać uprawiać sport, ale dostosowany do nas taki spersonalizowany nie wszyscy biegają maratony to ja też pobiegnę maraton, bo to już też wiemy o 2012 roku że, że maratony to jest duży stan zapalny tak źle dobrany wysiłek nadmierny powoduje przewlekły stan zapalny tak jak byśmy cały czas mieli infekcję, a wskaźnik, jakim jest interleukina szósta wskaźnik stanu zapalnego, który jest podwyższone przy infekcjach euro zgłaszany głośno przy infekcji sars-cov 2 covid 19 też no, więc myślę, że świadomości społecznej jest już troszkę wyraźnie do tych czynników immunologicznych odpadami no właśnie tak samo po biegu maratońskim długim długodystansowym również mamy to internauci na szóstą podwyższono, więc musi mieć zoptymalizowany życie pod kątem jedzenia spania sportu odżywiania wyeliminowana alergeny, które mogą nam rozstrzelać błonę śluzową jelit i znowu drażnić układ immunologiczny, który ma się również przełożyć też auta immunizacji w przyszłości ten tak naprawdę musimy do takiego złotego środka wrócić z naszym zdrowiem i wtedy ta odporność też powinna funkcjonować, jeżeli pomimo to, że to wszystko zrobimy i nadal będziemy często mieli infekcję no to wtedy rzeczywiście warto skonsultować z monologiem pomimo tego, że nie są choroby rzadkie, ale rozpoznajemy pacjentów niezależnie od wieku niedobory odporności wrodzone nie dotyczą tylko dzieci, bo między dwudziestym, a czterdziestym rokiem życia rozpoznajemy ponad 60% wszystkich pacjentów z pierwotnie do odporności w swoim oświadczeniu mam już kilku pacjentów, którzy pierwsze objawy mieni 60 roku życia, czyli dotychczas zdrowi 60 latkowie, którzy trafiają do mnie z podejrzeniem niedoboru odporności i potwierdzonym doszło do mutacji w linii komórkowej limfocyty produkujące przeciwciała odpornościowe przestają działać no i zaczyna się ujawniać właśnie w postaci infekcji od typowych cięższych ciężej przebiegających wymagają antybiotykoterapii przedłużonej antybiotykoterapii na rozpoznanie zaczynamy leczyć wszystkich możemy leczyć w Polsce dzieci dorosłych Narodowym programie leczenia wyborów odporność i niedoborach odporności rozmawiałam immunolog prof. Sylwia Kołtan z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika collegium medicum w Bydgoszczy i powiedziałam ona wtedy jak rozpoznać to schorzenie jest 10 punktów, czyli takich sygnałów ostrzegawczych zaniepokoić powinniśmy wtedy, jeżeli spełniamy 2 punkty z tych 10 wymienię tutaj te sygnały ostrzegawcze w odniesieniu do dzieci, bo zazwyczaj no właśnie to nas najbardziej niepokoi, więc problem może być wtedy, jeżeli 4 lub więcej razy pojawia się zakażenie ucha w ciągu roku dziecka w 2 lub więcej razy zdarzają się poważne zakażenia zatok w ciągu roku, jeżeli były stosowane antybiotyki przez 2 miesiące lub dłużej, ale za to z niewielkim efektem, jeżeli zdarzyły się dziecku 2 lub więcej zapalenia płuc w ciągu roku, jeżeli nie przybiera na wadze lub w jaki sposób zahamowany jest jego rozwój, jeżeli ma nawracające głębokie ropnie skóry lub innych narządów i jeżeli ma uporczywe pleśniawki jamie ustnej często dzieciom się zdarzają lub zakażenia grzybicze nas wkurza, jeżeli był u niego podawano antybiotyki dożylne, jeżeli miało 2 lub więcej zakażeń tkanek głębokich w tym posocznicę i no, jeżeli są pierwotne niedobory odporności w wywiadzie rodzinnym pamiętajmy, że musimy spełnić co najmniej 2 z 10 tych punktów, żeby zacząć się w ogóle nie pogodzić u dorosłych niepokojące są 2 lub więcej przypadków nowych zakażeń ucha w ciągu roku dużo się teraz mówi o kryzysie energetycznym wszyscy rozmawiamy o cenach energii boimy się czy zimą będzie nam ciepło jesteśmy w Lubni, ale też czym w z drugiej strony mamy tendencję do takiego przegrzewania mieszkań przed czasem tylko wchodzi jest strasznie ciepło szczególnie nie jest zalecane spanie w takich wysokiej temperaturze to po prostu nie służy to wręcz zaburza sen w sypialni 181920 stopni zasada Szyca to jest tak cicho ciemno i i chłodnie ładnych i chodzi tutaj też o to, żeby powiedzieć taki skandynawskiej w zasadzie nie ma złej pogody są tylko złe ubrania jednak w mroźne dni też wychodzić na spacer to się nie chce się bardzo przyjemnie 30 po herbatę pod kocem widzę też, że wtedy się obniża temperaturę od razu więcej samochodów podjeżdża pod szkołę, ale taki spacer w mroźny dzień bardzo dobrze robi, bo nas przygotowuje na tę zmianę temperatury to jest to jest takie hartowanie hartowanie nagle mamy roczny lakierowane jednej z najmniejszym naszym jakimś wysiłkiem po prostu wyjść na zimno wrócić do ciepłego mieszkania uczymy organizm szybkiej reakcji na te zmiany temperatury co przyda nam się też latem, bo przecież tam też pieniądze jurora Nergal stronę jesteśmy w klimatyzowanych wnętrzach jesteśmy na zewnątrz jest gorąca oczywiście jedno się pojawia teście to, że tam się nie chce spada nam nastrój niektóre osoby mają takie sezonowe zaburzenie afektywne one są związane z tym, że mamy mniejszy dostęp nasz organizm mniejszy dostęp światła słonecznego, ale znowu zawsze na zewnątrz nawet pochmurny dzień tego światła będzie więcej dlatego zalecane jest bieganie spacery jakieś różne aktywności na zewnątrz, które ten nasz zegar biologiczny pomogą właściwie nakręcić i badania pokazują, że trzeba zrobić pierwsze kroki, czyli najtrudniej się zmusić leży już osoby wychodzą regularnie w takie pochmurne dni zimy na zewnątrz mają potem większy poziom energii lepszy nastrój co robią częściej chętnie znów wychodzą też ma po prostu dla nas łatwiejsza do przetrwania jak kiedyś na sobie przeprowadziłem taki eksperyment strasznie mi się nie chciał wyjść, ale postanowiłam zobaczyć to rzeczywiście poprawi nastrój wyszłam przyszłam się posiano spacer wróciłam od razu się wzięłam za robienie ciasta ze śliwkami ich co rzadko mi się ostatnio zdarza, żeby jakoś tak kręcić się intensywnie i długo po główni, ale rzeczywiście tak jest, że ten nastrój poprawia później parę razy powtarzamy za każdym razem wracam lepszym nastroju jest naprawdę działa, a propos tych zaburzeń afektywnych sezonowych to dodam tylko, że rozmawiałem kiedyś z prof. Adamem Michnikiem psychiatrą, który jest specjalistą od medycyny snu, ale też zajmuje się właśnie sezonowymi zaburzeniami efektywnymi jak mówił, że problem znika w momencie, kiedy pana pierwszy śnieg, czyli jednak widać, że chodzi o po prostu dostęp do światła, a jest to dosyć kluczowe mówi o nastroju, ale on też łączy się odpornością, więc taki wesoły układ odpornościowy jest po prostu zdrowy potrzebujemy zadowolenia z życia potrzebujemy dobrych relacji oto, żebyśmy byli zdrowi kiedyś zupełnie tą zależność pomijano natomiast teraz psycholog psychiatra pytają nas jak wiemy jak śpimy, ale też trzymamy właśnie jakieś relacje dobre z innymi ludźmi pamiętajmy, że lekarz rodzinny, przeprowadzając dobry wywiad powinien zainteresować się też naszym nastrojem naszymi relacjami, jeżeli mamy takiego lekarza, którego kompletnie nie interesuje warto się zastanowić ewentualnie nad zmianą samotność nam bardzo szkodzi bardzo hamuje wiele związków w tym m.in. komórki odpornościowe one po prostu są mniej aktywne bardziej rozleniwionych no to tu nic się nie chce w związku z tym starajmy się te relacje utrzymywać, chociaż przynajmniej z 1 osobą prawda czy mit, a czy stres obniża odporność jak najbardziej stres obniża odporność pod wpływem stresu nasilają się np. objawy astmy różnych chorób przewlekłych też choroby skóry zahamowana zostaje aktywność limfocytów te kluczowe dla naszej odporności łatwiej łapiemy infekcję, gdy jesteśmy zestresowani jeden z takich pionierów badań nad związkiem między stresem układem odpornościowym profesor rząd dla sir słuchają, który wykazał, że ludzie zestresowani opieką nad krewnymi z chorobą Alzheimera mają wiele słabszą reakcję przeciwciał na szczepionkę przeciwko grypie stres szkodzi też naszym bakteriom jelitowym, a jak mówiła Margit centrum dowodzenia odpornością mieści się w naszych jelitach to już wszystko w dzisiejszym odcinku podcastu zdrowa rozmowa dziękuję bardzo, życzę, żebyście państwo mieli dobrą odporność Margit Kossobudzka i Kasię Staszak mówimy o widzenie dziękujemy, że słuchacze Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: ZDROWA ROZMOWA PODCAST GAZETY WYBORCZEJ

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA