REKLAMA

Jutronauci: Jak będą wyglądały wojny przyszłości?

Gościnnie: Wyborcza, 8:10
Data emisji:
2022-10-21 10:10
Prowadzący:
Czas trwania:
23:56 min.
Udostępnij:

127. odcinek podcastu w programie "Jutronauci". Wiele z wizji, które znamy z kart powieści SF, jest już rozwijanych w wojskowych laboratoriach - jak będzie wyglądała wojna w 2050 r.? Czy militarna hegemonia USA zostanie utrzymana? Nowe technologie w wojsku to również nowe zagrożenia. Czy z wojen przyszłości zniknie pierwiastek ludzki? O wojnach przyszłości, pracach nad zwiększaniem wydolności żołnierzy i zastosowaniem sztucznej inteligencji Kasper Kalinowski z "Gazety Wyborczej" rozmawia z prof. Łukaszem Kamieńskim, ekspertem od technologii wojskowości z UJ. Rozwiń »
Więcej tekstów i rozmów o przyszłości znajdziesz w najnowszej edycji programu "Jutronauci": https://wyborcza.pl/jutronauci Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
partnerem programu Jutronauci jest Sebastian Kulczyk międzynarodowy inwestor twórca InCredibles programu mentoringowego dla młodych przedsiębiorców to jest ósma 10 podcast gazety wybory w podcaście Jutronauci rozmawiamy o technologii wojskowych przyszłości ósma 10 podcast gazety wyborczej w witam państwa w podcaście Jutronauci jest nam się Kasper Kalinowski państwa moim gościem dzisiaj prof. Łukasz Kamiński badacz technologii wojskowych Uniwersytetu Jagiellońskiego dzień Rozwiń » dobra tym dobre konflikty z ostatnich dekad trwająca obecnie wojna w Ukrainie mogą przypominać do końca wojen, jakim będziemy do czynienia w niedalekiej przyszłości jak pana zdaniem będzie wyglądała wojna za powiedzmy 30 lat to bardzo trudna sprawa po bowiem w przeszłości mało komu udawało się przewidzieć charakter przyszłej wojny jednym z wyjątków był warszawski Bankier Jan Gotlib Bloch, który na 21 lat przed wybuchem pierwszej wojny światowej tak trafnie opisał totalna oblicza tego konfliktu, że w swoich reportażach z Francji i Herbert George Soros nazwał ją wojną Blocha myśląc o przyszłości nie sposób uogólniać jak sądzę innych soczewek trzeba by użyć do wojen domowych i innych do starć z przeciwnikiem poza państwowym np. w rodzaju AlKaidy i inaczej będą wyglądały wojny w Afryce inaczej ewentualne starcie Stanów zjednoczonych z Chinami, którego notabene 1 ze scenariuszy przedstawili Piter Singer August koło w poczytnej powieści Ghost Fleet następna wojna światowa no jeszcze inaczej będą wyglądały amerykańskie operacje militarne jeśli byśmy się skupić właśnie na Stanach Zjednoczonych to patrząca trendy rozwojowe rozmaite projekty badawcze wizja strategiczne można by wskazać kilka cech amerykańskiego sposobu prowadzenia wojny w 2001. wieku w naj byłyby to po pierwsze, szybko postępująca robotyzacja masowe wykorzystanie coraz bardziej autonomicznych maszyn wspomaganych intensywnie algorytmami głębokiego uczenia się, więc czegoś co popularnie określamy mianem sztucznej inteligencji i w związku z tym to jest drugi punkt siły zbrojne będą coraz bardziej zakupem hybrydowa, więc żołnierze będą współpracować z robotycznych współtowarzyszami, którzy będą wykonywać coraz więcej zadań zwiadu obserwacji po namierzanie i likwidowania celów, a więc przestrzeń bitew na będzie zasiedlana większą liczbą maszyn niż żołnierzy w trzecia cecha moim zdaniem to postępująca specjalizacja, a więc prowadzenie działań zbrojnych za pomocą elitarnych mobilnych oddziałów jednostek operacji specjalnych najbliżsi z gry interesów Delta forsy innych dziękuję, że to już nadaje to amerykańskim operacjom, o czym większość osób nie wie, a ponieważ komandosi funkcjonują pod ogromną presją realizują wymagające misję i to właśnie wśród nich pojawią się pierwsi biotechnologiczne Super wzmacnianie Super żołnierza, a zatem kolejnym trendem będzie udoskonalanie zarówno fizyczne jak kognitywna walczących, która w prostej linii będzie prowadziło do trybu organizacji to do fuzji ciała i technologii najwyższy wskazał pełna wirtualizacja dowodzenia moim zdaniem powstanie uniwersalna cyfrowa konsola podobna do tej, jakiej podczas treningów i egzaminów w szkole wojskowej używa energii tytułowy bohater gry Endera Orsona Scotta karta na jest to w końcu czekania na science fiction i też wizja wojny, w której znika granica między tym co realne tym co cyfrowe także ostatecznie trudno jest odróżnić prowadzenie wojny od gry w symulatorze mówiąc o przyszłości mam jednak cały czas pamięć uwagę Paula van Hel ach, które w kontekście pierwszej wojny światowej powiedział, że wojna jest ironiczna i jest ironiczna, ponieważ jest gorsza niż zakładano zawsze jest inna niż przewidywano i najnowszy dowód wojna Putina przeciwko Ukrainie prowadzona bardzo mechanicznie bardzo masowo bardzo brutalnie bardzo wyniszczającą, która w końcu zacznie wyrwała zachód takich marzeń szybkiej precyzyjnej wojnie prowadzonej na dystans za pomocą high-tech owych systemów broni przy minimalnych stratach zarówno własnych jak jak i niskich ofiarach cywilnych właśnie sposób uciec od wątków science-fiction w swojej najnowszej książce mimowolny Borki Moski wojna przyszłości podkreśla pan, że wiele willi, które w takim potocznym rozumieniu są obecne tylko na kartach powieści science-fiction i tuszy realność realność, która jest rozwijana wojskowych laboratoria chcemy pan myśli w ma pan tę rację dobra fantastyka naukowa kreślić scenariusze przyszłości w koncercie doprowadza do logicznej konkluzji współczesne odkrycia naukowe i technologie i jeśli popatrzymy na wiele urządzeń wiele narzędzi wiele maszyn i odkryć to pochodzą ze światów science-fiction na spójrzmy choćby na okręty podwodne rada komputer internat nie, mówiąc że broni atomowej czy satelicie komunikacyjnych, a robotach nie wspominając i współcześnie fantastyką naukową o bardzo inspirują się amerykańscy wizjonerzy wojskowi i dyrektorzy programów badawczych tarty DARPA to jest agencja zaawansowanych obronnych projektów badawczych agencja Pentagonu, która od prawie 65 lat jest głównym katalizatorem innowacji wojskowych w stanach Zjednoczonych w DARPA zwana też agencje szalonych naukowców organizuje co jakiś czas seminaria z udziałem właśnie pisarzy science-fiction, których prosi o najbardziej futurystyczna takie Genkowa od Hanny wizja wojny oraz broni w jeden z pomysłów ze świata fantastyki naukowej, który już się zmaterializowało jest egzoszkielet bojowe, a więc zakładane na ciało pancerze wspomagane, który zwiększa możliwości fizyczna żołnierza jego wytrzymałość znaną literacką inspiracją odnajdziemy w powieściach Roberta Highline kawaleria kosmosu albo wiecznej wojny hard mana, który w końcu zaczyna wiązu je do Chin Kleina oczywiście Malawski Iron man tak w 2000 roku DARPA rozpoczęła projekt skonstruowania takiego jak ze szkieletu owocem jest m.in. wyprodukowane cały czas udoskonalane przez koncernom zbrojeniowym Lockheed Martin Onex i te egzoszkielet wyposażone w oprogramowanie uczące się indywidualnego sposobu poruszania się danego użytkownika, więc to jest inteligentne, a urządzenia i inżynierowie chcą jeszcze podłączyć do zintegrowanych Chełm mam systemów Nc Elektra falą graficznych, które będą odczytywać aktywność neuronów pozwolą złapać powiedziałbym taki idealny syn schron z ciałem i mało tego w planach jest też obudowanie exe szkieletu rozmaitymi sensorami, które będą monitorowały parametry życiowe żołnierza na, a dzięki wszczepionym pod skórę mikro urządzeniom, która mają za zadanie stymulowanie mięśni egzoszkielet będzie wręcz poruszał żołnierza, ucząc nowych konfiguracji ruchów także będzie to idealna narzędzie podczas specjalistycznych treningów np. jak szkieletu dobrze widać rzeczywistość w zasadzie już prześciga nawet science-fiction z z okazji roku Dmowskiego sięgam ponownie po Kongres teologiczny i zachwyciłem się samolotami, które rzucają będę bombę miłości bliźniego w wizji Lema państwo stosuje środki chemicznego dobru Hania formę aerozol owej, które mają wywoływać, cytując Lema zadżumionych dobrocią powietrze i od razu skojarzyła mi się tą bronią śmiercionośną, a więc taką bronią, która nie służy do zabijania, ale do unieruchamiania przeciwnika stosują ją masowo siły policyjne do pacyfikacji tłumów ale, ponieważ Amerykanie potrzebowali takich miękkich rozwiązań do prowadzenia różnych operacji stabilizacyjnych wśród ludności cywilnej to od połowy lat dziewięćdziesiątych właśnie wojsko stało się liderem rozwoju tego typu broni, a ich wachlarz jest bardzo szeroki od broni, która jest skierowana przeciwko sprzętowi jak np. rozmaite substancje anty atrakcyjne w postaci pianek żeli niektóre powodują utratę przyczepności i ograniczyć brak tarcia albo osłabiają wiązania molekularnej powodują korozję materiałów aż po Roni wymierzoną wprost ludzi tutaj różnorodność jest jest większa po broń akustyczna naboje dźwiękowe urządzenia emitujące fale bardzo niskie częstotliwości, które wywołują wybudowanie niektórych organów także efektem są mdłości wymioty i inne trudne do opanowania odruchy fizjologiczne bomby optyczne wywołują intensywny błysk w fakcie powodują tymczasowe oślepienia dezorientację są też chemiczne środki obezwładniające, które wywołują senność rozdrażnienie ból wymioty, a my tutaj anegdotycznie, ale niecodzienne miejsce zajmuje średnich substancja zwana ileż Carmen standard bat for Mal BOR piękna nazwa jest jednak jedna z najbardziej cuchnących substancji, która znajduje się na liście Guinessa w zapachu fekaliów rozkładające się padliny, więc okropność, ale służą na testowanie odświeżaczy powietrza amerykańska armia postanowiła stworzyć z niej śmierdzącą bomba kilka sekund ekspozycję na ten smród i przeciwnik traci przytomność mimo odpowiedział jeszcze 1 chyba jednak najbardziej kontrowersyjnymi w końcu ze skrajnie nieetycznym planie Pentagonu sprzed ponad 20 lat to był swoim ciele nowski środek chemicznego dobro Hania oto chciano stworzyć bardzo silne feromony, które wywoływałyby podniecenie seksualne trudne do opanowania nie do opanowania oraz oddziały przeciwnika zdawałoby się orgii głównie homoseksualnej efekt byłby porażające, zwłaszcza wśród muzułmanów pan tak zapewnił, że skończyła się tylko na pomyśle na media ochrzciły ten pomysł mianem gej bo, a co militarną hegemonię Stanów zjednoczonych czy ona zostanie w najbliższych dekadach utrzymana Chińczycy też rozwijają sztuczną inteligencję też sięgają po biotechnologię Chiny bardzo wzmocniły swoją pozycję, wykorzystując niezwykle szkodliwe za finansowanie Stanów zjednoczonych na wojnie z terroryzmem po 11września Redy do amerykańskich szacunków zagrożeń bezpieczeństwa powróciła w końcu na serio groźba militarnego starcia mocarstwo była tzw. trzecia strategia oświatowa ona zakłada, że do połowy 2001. wieku przewaga militarna może zapewnić USA rozwój innowacyjnych technologii chodzi m.in. wdrażania na szeroką skalę automatyzować tych autonomicznych systemów samouczących się i pół autonomicznej broni cybernetycznej, a także zacieśnienie współpracy współdziałania ludzi maszyn i zaczekała Chiny realizują bardzo podobną wizję państwa środka chce stać się Super potęgą głównie za sprawą rozwoju sztucznej inteligencji i tutaj punktem zwrotnym euro 2017, kiedy algorytm Google AlphaGo pokonał człowieka w tradycyjnej chińskiej grze go, a ponieważ go i wojna mają za sobą bardzo wiele wspólnego to wydarzenia wywołało wstrząs określana mianem chińskiego Sputnika niemal natychmiast przyjęto plan rozwoju sztucznej inteligencji nowej generacji, który zakłada ambitny cel także do 2030 roku Chiny zostaną globalnym centrum innowacji w dziedzinie sztucznej inteligencji, a my Chińczycy mówią o inteligentnych sankcji wojny, która będzie kolejnym po digitalizacji wcześniejszej mechanizacji etapem rozwoju technologii wojskowych w tę zmianę myślenia bardzo dobrze oddał lęgi kierownik w jednym z gigantów zbrojeniowych no, więc ile sprzęt zmechanizowany jest ręką o tyle inteligentnych wojnach przyszłości sztuczna inteligencja będzie mózgiem no i Chińczycy podobnie Amerykanie zdają sobie sprawę algorytm zmieniał każdą sferę od dowodzenia po wywiad systemów rakietowych pojazdy bezzałogowe trwa debata co do pozycji Chin Stanów zjednoczonych dochodzi rozwój sztucznej inteligencji na korzyść Chin może przemawiać kilka atutów 1 jest największa na świecie populacja użytkowników internetu aplikacji, która dostarcza wręcz oceanu danych którymi karmią się algorytm maszynowego uczenia się w drugim byłoby moim zdaniem znacznie słabsze niż w stanach Zjednoczonych systemy regulacji prawnych i ograniczenia etyczne w ponadto Chiny pracują nad budową komputerów kwantowych, które na dużym prawdopodobieństwem doprowadzą do kwantowej rewolucji sztucznej inteligencji no wreszcie na mocy prawa wszystkich chińskie firmy ściśle współpracują z wojskiem to z kolei wpisuje się z założenia szerszej strategii tzw. fuzji militarną cywilnej, a mimo to liderem rozwoju sztucznej inteligencji jest wciąż są stany Zjednoczone, które mają wiele atutów wskaże na 2 kapitał na chaos największe w tej sferze to w stanach Zjednoczonych dokonuje się większość przełomowych prac w sferze sztucznej inteligencji, a więc pod względem badawczym teoretycznym USA są liderem, a drugim jest kontrola patentów i dostęp do niezbędnego hardware, więc do specjalistycznych mikro chipów, podsumowując sztuczna inteligencja jest takim nowym wymiarem chińską amerykańskie rywalizacji, a innym stają się euro technologia w obszarze, których Chińczycy i to w ślad za Amerykanami prowadzą bardzo dynamiczne badania te przewidują, że wyłoni się hybrydowa ludzką maszynowa chirurgiczna inteligencja i ta inteligencja może radykalnie zmienić oblicza wojny to wróćmy jeszcze do sztucznej inteligencji nie tej hybrydowej, bo o nowe technologie wojsko to szczególny rodzaj zagrożeń po pierwsze nie mamy wglądu nawet twórcy programiści nie mają wglądu w działanie algorytmów samouczących się po drugiem wyobraźmy sobie atak hakerski np. na drony, jakie jeszcze zagrożenia wiążą się z wątkami, o których rozmawiamy dokładnie dotyka pan paradoksu nowe rozwiązania oznaczają potencjalne ryzyko w każdą technologię wpisana jest niepewność niepożądanych faktów wszystkie też nowoczesne technologie wojskowe są niezwykle złożonymi systemami głosi słynne prawo jedno ze słynnych praw Arthura Clarka każda dostatecznie zaawansowana technologia jest miał drużyna od mangi w technologia nas otacza a kto z nas ma pojęcie w jaki sposób zbudowana jak działa Amerykanie zaczynają zające sprawę z tych problemów wprowadzać obowiązkowe kursy dla żołnierzy właśnie na temat podstaw funkcjonowania inteligentnych algorytmów, a jeszcze w latach osiemdziesiątych socjolog Charles operą ostrzegał, że im bardziej zaawansowana złożone są systemy techniczne tym większe ryzyko awarii błędy usterki w takich systemach eskalują błyskawicznie trudno nad nimi zapanować dla ile one jeszcze można taki sposób przewidzieć próbować wejść o tyle znacznie gorzej będzie w wypadku zaplanowanego ataku przeciwnika, a przede wszystkie urządzenia systemy Platformy oparte na elektronice i komunikacji bezprzewodowej są podatne na atak od smartwatcha pojazdy bezzałogowe Thai sona po satelity i tutaj pomagają nawet najlepsze systemy wojskowe zabezpieczenie szyfrowania one nigdy nie są w pełni odporne na atak, a jeśli systemy sprzęt ludzie stworzą prawdziwą cyfrową panien czy na coś co określa się już mianem internetu rzeczy wojskowych to zagrożenie będzie jeszcze większa internet rzeczy, więc sieć, do których podłączone są rozmaite smart obiekty wyposażone w czujniki, które komunikują ze sobą aplikacjami zmorą serwerami tutaj potencjał ataku cybernetycznego jest ogromny wojen przyszłości te wszystkie rzeczy, których pan powiada ni implikują tego, że po prostu zniknie ludzki pierwiastek i to budzi dopiero słuszne obawy, że człowiek już nie będzie miał wpływu na te działania wojenne i tak tego bałbym się najbardziej to kiedy zapisał wojnę jako ludzką rzecz, a wyeliminowanie czynnika ludzkiego będzie oznaczało koniec wojny, jaką znamy przywoła oba amerykańskiego pilota i teoretyka Johna bolid, który w latach osiemdziesiątych stworzył taką koncepcję znaną jako cykl o 2 i obserwowania orientowania się podejmowania decyzji działania to jest koncepcja znana jako łańcuch zabijania opisuje po prostu sekwencję działań podczas każdej operacji wojskowej przewagę ta strona, która potrafi szybciej przeprowadzić cały cykl jej albo zamknąć łańcuch zabijania rozpocząć nowe trasy automatyzacja autonomia racja, które bardzo przyspieszają dzięki coraz doskonalsze algorytmom ma maszynowego uczenia się dają technologie przewagę nad ludźmi w tym cyklu Wojda i za sprawą sztucznej inteligencji radykalnie przyspiesza każda faza tutaj właśnie dochodzimy do klubu po głównym hamulcowym, który spowalnia każdy węzeł pan myśli o dia jest człowiek nasza szybkość przetwarzania informacje o wiele mniejsza w porównaniu do algorytmów w ich w 2001 roku DARPA uznała żołnierza najsłabsze ogniwo sił zbrojnych maszyny przeprowadzały by cały cykl bolid szybciej, więc morza trzeba powierzyć kontrolę nad całym łańcuchem zabijania to byłoby najliczniejsza tak, ale właśnie oznaczałoby to nie tylko groźbę wyeliminowania pierwiastka ludzkiego, ale także otwarcie moim zdaniem algorytmiczny puszki Pandory wielkie ryzyko otwarcia, gdy chodzi o ludzkie życia, a my Amerykanie wpadli na pomysł w jaki sposób ocalić człowieka lub choćby przedłużyć jego obecność w tym łańcuchu zabijania tym rozwiązaniem jest techno wzmacnianie żołnierzy radykalne udoskonalanie podkręcanie zdolności kognitywnych percepcyjnych fizycznych to ma przynajmniej na jakiś czas dopasować do technologii jest to Grecy czy Pogoń, która dobrą metaforę jak sądzę znajdziemy w książce Luisa Karola, choć drugiej stronie lustra może pamiętamy jak powtarzała Alicji zawieszano czerwona królowa szachowa trzeba biec ile sił, żeby utrzymać się w tym samym miejscu w jakiś czas temu w Olsztynie stale wandalem wysunął hipotezę czerwonej królowej Jana głosi, że silna konkurencja wymusza zmiany ewolucyjne jako przykład wskazał na wyścig zbrojeń między drapieżnikami ofiarami ofiarami stają się coraz szybsza sprawniejsza, więc drapieżniki też muszą zwiększać swą szybkość sprawność mój przykład dotyczy wyścigu zbrojeń między żołnierzami systemem bojowym wspomagany sztuczną inteligencją z tym, że w tym wypadku to nie natura, ale sam człowiek przystępuje do biotechnologicznego ulepszania samego siebie no i najnowszą odsłoną hipotezy czerwone kolorowej byłby taki bieg w kierunku Super żołnierza na sam koniec jeszcze chciałem pana zapytać o dylematy natury bardziej etycznej, bo ich modyfikowania ludzkiego organizmu to już jest wiele dylematów to tutaj mamy przypadek szczególny i szła podstawowym wydaje się zagrożeniem braku dobrowolnej zgody przez żołnierzy na takie usprawniania ich organizmów w ma pan rację autonomia wolność wyboru w kontekście sił zbrojnych mają zupełnie inne znaczenie niż w świecie cywilnym po nawet jeśli żołnierz dysponuje formalną swobodą wyboru czy podda się jakimś ulepsza dającym zabiegom np. wszczepienia implantów albo podania Psycho farmaceutyków albo terapii genowej to w praktyce różnie to może wyglądać do ostateczności odmowa interwencji medycznej, którą przełożone uzna za ważną ze względu na bezpieczeństwo żołnierze albo powodzenie misji może zostać uznana za niesubordynację wg uniform auto mieli trochę czas jest amerykańscy żołnierze muszą zgodzić się na procedury, które w szczególnie wymagających sytuacjach mogą poprawić ich zdolność bojową na i zimy wyższej konieczności władze mogą znieść też obowiązek uzyskania od żołnierzy świadomej zgody na podanie im jak i eksperymentalnych leków klub po poddanie interwencjom medycznym mamy precedensy uczyniła to przed wojną w Zatoce Perskiej w dziewięćdziesiątym roku Federalna agencja do spraw leków no i w rezultacie ponad 450 000 żołnierzy otrzymało na wypadek użycia przez Saddama Husajna broni biologicznej albo chemicznej niedopuszczony jeszcze do stosowania leki szczepionki uczęszcza weteranów stwierdzono potem problemy zdrowotne jak się okazało bowiem szczepionka na wąglika była jedną z przyczyn w bolących tzw. chorobę wojny w zatoce są też wcześniejsze przykłady podczas zimnej wojny od pięćdziesiątego piątego roku korpus chemiczny armii Stanów zjednoczonych testował rozmaite substancje na żołnierzach ochotnikach substancje psychoaktywne od amfetaminy po LSD od marihuany po Kalinę, bo poszukiwano środka do stworzenia śmiercionośnego takie Lucyna k Anny broni chemicznej na nieznane fakty działania większość testowanych substancji wiele z nich to były zrzuty, które dostarczały firmy farmaceutyczne, więc świadoma zgoda i żołnierzy nie była to nieświadoma, bo większość nie wiedziała co zostanie podane ani jakie fakty dane substancje będą miały pojawić się jeszcze kolejny dylemat po bowiem wypadku wspomaganych przez sztuczną inteligencję różnych euro też analogi żołnierz może być optymalizowane w sposób zupełnie nieświadome, więc tutaj mowy o żadnej świadomej zgodzie nie może być i to moim zdaniem może doprowadzić do takiego mimo wolnego zarządzania organizmem żołnierza, który stanie się mimowolnym Borkiem bardzo dziękuję za rozmowę o konfliktach przyszłości o kształcie wojen przyszłości usprawnienia żołnierzy o tym czy USA zachowa militarną hegemonia rasowo dylematach etycznych związanych z takimi zabiegami rozmawiając prof. Łukaszem Kamińskim ekspertem technologii przyszłości dziękuję dziękuję ja nazywam się Kasper Kalinowski łysienie gazety wyborczej partnerem programu Jutronauci jest Sebastian Kulczyk międzynarodowy inwestor twórca im kredę, bo z programu mentoringowego dla młodych przedsiębiorców Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: GOŚCINNIE: WYBORCZA, 8:10

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA