REKLAMA

Jak prohibicja pomogła Alowi Capone wspiąć się na gangsterski szczyt?

Powrót do przeszłości
Data emisji:
2022-10-24 22:00
Prowadzący:
Czas trwania:
50:27 min.
Udostępnij:

24 października 1931 r. Al Capone został skazany za oszustwa podatkowe. Rozwiń »

Gościem programu był dr Marcin Fatalski z Instytutu Amerykanistyki i Studiów Polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
może eksperyment był szlachetne, ale na pewno nie był udany zakaz produkcji sprzedaży alkoholu tylko funku nań amerykańskiej apetyty szara strefa powstaje z dnia na dzień z każdym miesiącem potężniej miasta stają się Zagłębia nielegalnych browarów i barów zyski z tego biznesu są bajeczne idą miliony, bo wyprodukowaniem beczki piwa kosztuje raptem 4USD, ale sprzedaje się kilkunastokrotnie przebiciem pod koniec lat dwudziestych roczne obroty imperium Ala Capone sięgają Rozwiń » 100 000 000USD ponadto biznesem mafioso i celebryta z Chicago prowadzi ostentacyjnie majętny tryb życia pieczołowicie dba o swój wizerunek nie potrafi zbyt długo wytrzymać bez medialnej obecności latami wodzi za nos agentów FBI zresztą niektórzy siedzą w jego kieszeni grunt pod nogami zaczyna mu się palić dopiero za prezydentury Herberta uwiera nowa głowa państwa obiecuje, że zrobi w Chicago porządek specjalna grupa nietykalnych, czyli skorumpowanych depcze Capone po piętach, lecz dowodów morderstwa sutenerstwo przemyt alkoholu łapówkarstwo szereg innych przestępstw brak pozostaje 1 droga by dopaść Ala Capone lektura ksiąg rachunkowych to muzealne zajęcia wyłącznie dla wytrwałych wezwania podejmuje się agent frank US on i jego przełożony powie o nim, że potrafi przeglądać księgi 18 godzin na dobę 7 dni w tygodniu aż coś w nich znaj cie i znajduje Capone zostaje oskarżony o wielokrotne uchylanie się od płacenia podatków mieszka 5000 naruszeń ustawy prohibicję innej rusza relacjonowane na pierwszych stronach gazet proces Capone najpierw przyznaje się do winy i idzie na ugodę potem zmienia zdanie po 4 miesiącach zapada wyrok przysięgi ustają winnym przestępstw podatkowych tydzień później sędzia wymierza karę 11 lat więzienia jest 24października 1931 roku powrót do przeszłości w poniedziałki po dwudziestej drugiej zaprasza Karolina Lewicka dr Marcin Petelski Instytut amerykanistyki studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego jest z nami tego wieczora dobry wieczór panie doktorze dobry wieczór pani redaktor dobry wieczór państwu zacznijmy od opowieści o tym bez czego Ala Capone by nie było, czyli od szlachetnego eksperymentu, czyli od prohibicji wprowadzonej 18 poprawką do konstytucji, a no cóż alkohol został uznany za używkę wstrętną uderzającą w człowieka i społeczeństwo oraz uwaga nie miłą Bogu naprawdę Amerykanie myśleli, że uda się alkohol wyeliminować tak tak myśleli to ten ten projekt nazwany później konsekwentnie szlachetnym eksperymentem był wyrazem czegoś co jest obecne w amerykańskim myśleniu o świecie o uprawianiu polityki o swoistej tężni i społecznej to znaczy Amerykanie mają taką tendencję do budowania świata, który będzie lepszy my często rozmawiamy o tym jakie podejmują interwencję, a w polityce zagranicznej często uzasadniane właśnie tym przekonaniem o tym, że gdzieś będą budowali nowe państwo porządek demokratyczny itd. radzi też próbowali zmieniać same stany Zjednoczone na lepsze wielokrotnie w wielu wymiarach to był jeden z tych wymiarów pamiętajmy, że alkohol faktycznie był uważany stany Zjednoczone, które się dużo pił alkoholu więcej niż teraz, a za noc czynnik niszczący życie społeczne, gdzie ta w tym wieku rozwijało się szereg organizacji na ligę anty salonowa i inne temu podobne, które zgłosiły pogląd, iż wraz z zakazem używania sprzedaży spożycie alkoholu w stanach Zjednoczonych nastąpi odnowa moralna społeczeństwa na to nałożyły jeszcze doświadczenia pierwszej wojny światowej chodziło o to, żeby no produkcja surowców do, o które służą do produkcji alkoholu służyła głównie żywności tej w tym potrzebom, które są fundamentalne z punktu widzenia społeczeństwa innymi słowy tak taki idealizm amerykańskiej takie dążenie do zmieniania świata w UE podbudowane religią pamiętaj zakończyłam ten ten wątek mówiąc o tym, że alkohol jest miły Bogu pamiętajmy jeszcze jeden z 1 elemencie sali Zjednoczone są krajem ufundowany na bardzo na radykalnej wizji protestanckiego widzenia świata takiej, w której no człowiek rzeczywiście powinien walczyć ze swoimi słabościami, które moralność jest podniesiona no do jest kluczem do do budowy dziś życia osobistego i życia społecznego i te wszystkie elementy czy i przekonanie o tym, że to jest marnowanie zasobów, a to po pierwsze po drugie, że to niszczycie społeczna wreszcie, że to jest rzeczywiście niezgodne z takim religijnym wyobrażeniem o tym jak żyć jak żyć powinien wprowadziło ich na ścieżkę zakazu produkcji i spożycia alkoholu w stanach Zjednoczonych konsekwencja była oczywiście taka jak zawsze w przypadku owocu zakazanego zaczęli pić nawet ci, którzy wcześniej pili w 1932 roku, a więc 12 lat po wprowadzeniu prohibicji na rok przed zniesieniem prohibicji, bo dwudziesta pierwsza poprawka uchyliła osiemnastą poprawkę tym samym prohibicję John Rockefeller junior pisał tak, kiedy prohibicja została wprowadzona miałem nadzieję, że będzie szeroko wspierana przez opinię publiczną wkrótce przyjdzie ten dzień, kiedy złowi wywołane przez alkohol zniknie powoli i niechętnie zaczynam wierzyć, że to się nigdy nie spełni zamiast tego picia alkoholu powszechnie wzrosło knajpy zastąpiły salony wielu naszych najlepszych obywateli otwarcie ignorowała prohibicję szacunek do prawa został znacznie nadszarpnięta przestępczość osiągnęła poziom, jakiego nigdy wcześniej nie widzieliśmy no i teraz dochodzimy do przestępczości panie doktorze i do postaci la Capone, który urodził się w Stanach Zjednoczonych urodził się w Rzymie jeszcze wieku dziewiętnastym rok 1800 dziewięćdziesiąty 0909. ale jego rodzice postanowili właśnie do Ameryki się przenieść rości rodzina nie byłaby zbyt zamożna, ale to ważne uczciwa, ale Capone bardzo szybko zszedł na bardzo słowo droga tak on wieku 14 lat został wyrzucony ze szkoły za uderzenie nauczycielki tak pani powiedziała to niebyła zamożna rodzina, ale bardzo przyzwoita to byli to bo, a rodzina, która świeża emigrowała do Stanów zjednoczonych, choć on już jest uważany za Amerykanina sam Capone sam siebie uważał za Amerykanina, aczkolwiek to warto wspomnieć on należał do grupy imigracji włoskiej to znaczy jego rodzina może nie on sam, ale on był oczywiście Amerykaninem powiedzmy o włoskich korzeniach to ma pewne znaczenie dla zrozumienia niektórych przynajmniej elementy w jego biografii, bo zważyć trzeba, że dla Amerykanów początku dwudziestego wieku podobnie dziewiętnastego, ale my o początkach dwudziestego wieku mówimy Włosi to byli prawie Czarni, a Czarni to była jednak rasa niższa z punktu widzenia tamtej Ameryki możemy dużo mówić o tym, że wojna secesyjna sam prezydent linką amerykański bohater Narodowy doprowadzili do zniesienia niewolnictwa, a później pół oraz narzuciła południu amerykańskiemu rekonstrukcję, czyli przebudowę w duchu no u obywateli mienia czarnych Ameryka, ale prawda jest taka, że stany Zjednoczone były tras nadal są, ale wtedy był sposób to ostentacyjny można powiedzieć krajem z wyraźnymi wyraźnymi podziałami rasowymi i Włosi sytuować się dziś to właśnie między czarnymi Amerykanami, a owymi białymi Whyte anglosaski protestant z, czyli tą solą ziemi amerykańskiej białym protestantami amerykańskimi wywodzącymi się z tego korzenia anglosaskiego najchętniej resztą widzianymi tylko zdań imigracja jest piekło na nim była do to ona nie ukonstytuowała się tego nurtu migracyjnego emigrowali właśnie Włosi Irlandczycy Słowianie rzecz no, czyli tej grupy niechętnie widziane w stanach Zjednoczonych i on był w tej grupie, której najlżejsze nie żyło w takich z tym w ówczesnej Ameryce, a jeszcze on tak jak wspomnieliśmy na nie należał do do grupy dobrze sytuowany rzecz inna oczywiście większość Amerykanów włoskiego pochodzenia doświadczała różnego rodzaju dyskryminacji w stanach Zjednoczonych, ale większość z nich jednak nie wkroczyła na drogę przestępstwa on miał w sobie takie rysy osobowości niechęć do uznania autorytetu absolutną niechęć do uznawania reguł gry, które sprawiły, że po prostu wszedł na drogę przestępstwa, że jeszcze jest 1 kwestia Ameryka ówczesna to jest Ameryka różnego rodzaju gangu tych bardzo poważny, które zajmowały się właśnie uwikłany był w działalność przestępczą różnego rodzaju pewnie za chwilę powiemy to znaczy produkcja alkoholu prostytucja hazard o takich gangów młodzieżowych czy gangów dzieciaków jeśli może tak powiedzieć w cudzysłowie, do których należeli często młodzi ludzie powiedzmy z domów niekoniecznie przestępczych nie tych takich dobrych w cudzysłowie znów powiedzmy i to w takim świecie funkcjonował Alka tonę, który gdzieś sobie dorabiał trochę jako sprzęt, a ca później jako barman no trochę by właśnie zajmować taką działalnością przestępczą, ale to nie była jeszcze początkowo oczywiście działalność bardzo brutalna to była drobna przestępczość później dopiero tak jak to w życiu bywa spotka ludzi, którzy go pociągnął w górę, bo to jest fakt, że oczywiście każda postać historyczna i te pozytywne i te negatywne zajmuje swoje szczególne miejsce w historii skutek sprzyjających okoliczności ktoś może spełniać wszystkie warunki talentu pracowitości tak dalej, ale liczyć jeszcze moment historyczny jemu pomogła prohibicja, ale powiedzmy od razu to nie jest tak, że Ala Capone był pierwszym on po prostu został zauważony dał się zauważyć może tak powiedzmy już takim grubym rybom tego świata przestępczego nowojorskiego początkowo, które to grube ryby skierują go później do Chicago wspomniał pan panie doktorze o tym incydencie szkolnym, kiedy Ala Capone zostaje wyrzucony ze szkoły za politykowanie swojej nauczycielki i tym samym dobiega kresu jego edukacja wtedy dołączył do jednego z nowojorskich gangów no to była ta drobna przestępczość, której pan mówił i w tej, że właśnie działalności dostrzegł go mafioso Johnny Toreya i to on zaproponował mu robotę w Chicago, ale już z żoną synem wyjechał do Chicago zmienił nazwisko no im co tu kryć był człowiekiem od brudnej roboty po prostu bił albo mordował tych, którzy chcieli płacić haraczu mafii szybko awansował na zastępcę szefa gangu szybko teście Bogacz miał Wilna na Florydzie miał dom przy głównej ulicy miasta, kiedy jego Protektor mentor 2005. roku został postrzelony przez swojego rywala zresztą pochodzącego z Polski Henryka Wojciechowskiego niejakiego fakt to przeżył, ale postanowił się wycofać i władzę przekazał właśnie wówczas dwudziesto 6 letniemu Allanowi tak tak John tory to jest kluczowa postać osoba, którą pani elektro wspomniała, a która wówczas była no można powiedzieć jedno jeden z czołowych tor był jeden z czołowych gangsterów amerykański on do spółki z jakim Frankiem i jej otoczyli swoistą opieką Ala Capone on tam się uwikłał takie tak jak pani wspomniała nieczyste interesy w nowym Jorku także uwikłany był jedno zabójstwo jakiegoś takiego pośredniej go członka konkurencyjnego gangu trochę, żeby zszedł z pola widzenia obym konkurentom, którzy mogliby, chcąc wiedzieć chcą chcieliby wziąć odwet za za za to za zbrodnie stał oddelegowanie może tak powiedzieć do Chicago tory faktycznie został postrzelony Capone uniknął Teddy śmierci, bo na niego też były czynione zakusy zamachy ne i wszedł ten biznes można powiedzieć też trochę mówi o niego ścieżce do tych wielkich pieniędzy, bo to nie jest tak rząd zbudował imperium jeśli można tak powiedzieć od zera on odziedziczył został upoważniony przez tory do zajęcia jego interesami do tych, gdzie alkoholowy kręcił już wtedy najlepsze o tak to przecież to były pieniądze nieprawdopodobne płynęły szerokim strumieniu tak jak płynął ten alkohol, dlatego że Amerykanie nie chcieli odstawić alkoholu jest sobie od razu tej całej prohibicji to, że ogromna hipokryzja w stanach Zjednoczonych prezydent Harding, który mówił dużo szlachetnym eksperymencie miał naprawdę dobrze zaopatrzony ba, ale może jego następca kuli czy nie albo takim rzeczywiście wierzy w to co mówił to nie jest częste w sieci polityki przecież, ale rzecz polega na tym że, że Capone można powiedzieć on przejął cały sektor działalności przestępczej, bo tam była był alkohol tam były domy publiczne tam był hazard tej wsi z każdej z tych aktywności by się tak wyrazić towarzyszył alkohol też dostarczany przez producentów od Ala Capone, a zatem płynęły do niego szerokim strumieniem pieniądze biografowie mówią, bo mówiliśmy na jego brutalności on później to też będzie rys jego działalności wszystko załatwiał w ten sposób, żeby za nią zbrodni ze zbrodni, które był uwikłany, że z tych zbrodni pozostawić śladu i to by świadczyło o jego pewnej przenikliwości, bo powiedzmy myślę tutaj od razu 1 rzecz to co jest ciekawe w przypadku Capone co wyróżnia na tle wielu przestępców przednim i Japonii to fakt, że oś jest swoistym celebrytą czy też jest także on się przyznawał do swojej działalności przestępczej, choć oczywiście dawał do zrozumienia żyje wygodnie i że nie żyje z ciężkiej pracy własnych rąk, ale jednocześnie do działów taki sposób że, jakkolwiek nie krył się z charakterem swojej działalności to trudno było na czymkolwiek przyłapać trudno było dowieźć czegokolwiek oczywiście te środowiska przestępców był szalenie hermetyczne i aparat ścigania oraz sądownictwo często bardzo skorumpowany, bo to też jest epoka wielkiej korupcji w tym w tym świecie w stanach Zjednoczonych nie były w stanie jego jemu podobnych dopaść zmienia jednak faktu, że on tak jak wspomniałem on nie był człowiekiem, który gdzieś krył w cieniu on działał i będzie się pokazywał publicznie niechętnie się obnosił ze swoją zamożnością, która ogromnie rosła w tamtych latach jego jego majątek szacowano na ogromne kwoty to szło miliony ogromnym miliony dolarów to podam powiem trochę przybity c znalazłem te dane w czasach prohibicji nielegalna produkcja beczki piwa kosztowała 4USD Capone sprzedawał ją za 55USD kanister spirytusu koszt produkcji 20USD sprzedawano za prawie 100 na jego osobisty majątek szacowano na 20 000 000USD, ale chciałbym przez chwilę jeszcze zatrzymać się przy tym wątku jak gangsterzy Stali się celebrytami czy też pomogły także Hollywood ich charakterystyczny styl ubierania się był kopiowany z filmów kryminalnych mówił pan panie dr. Capone się nie ukrywał nie stał w cieniu on wręcz uwielbiał ekspozycję medialną on czas organizował konferencje prasowe podczas, których wylewnie tłumaczył się ze swoich planów czy działalności był też człowiekiem, który dbał o swój wizerunek zawsze ogolony dobrze uczesany w profesjonalnie skrojonych garniturach zresztą też lubił pokazywać się w garniturach, których kolorystyka nie były charakterystyczne dla ludzi półświatka, czyli np. purpurowy garnitur albo limonką owo zielony do tego biżuteria specjalnie szykowana dla Ala Capone celebryta tamtych czasów i też to zainteresowanie niezdrowe bardzo ówczesnej prasy i robi niesamowite wrażenia tak była dokładnie tego pani redaktor mówi to jest człowiek, który w sposób świadomy kształtować wizerunek swoją drogą przecież można by spojrzeć także w ten sposób, że nie ma chyba nikogo kto by nie wiedział, że żył taki gangster jak walka pod przybyło wielu przedni wielu pani ją też był chyba tak sami twierdzą ci, którzy piszą o tamtych czasach na taką najbardziej Niewiem hegemonii tą postacią w tym przestępczym Chicago tamtej epoki po byli inni, ale oni rozpalają aż tak wyobrazić, aby wejść w tematykę poczytać, żeby się swoista tymi nazwiskami natomiast Ala Capone znała się każdy to w dużej mierze jest konsekwencja jego legendy to on był osobiście ogromnie zadowolony on korumpował dziennikarzy korumpował nie tylko po to, żeby oni pisali o jego przestępczej działalności to mogliby tego mogliby zaniechać zwykłego strachu, ale korumpował także po to, żeby jego wizerunek budowali w jaki sposób on był trochę też czy pozował nie trzeba wypada mówić o nim, że był pozował trochę, a Robin Hooda, dlatego że on swojej działalności finansował różnego rodzaju akcje charytatywne np. darmowe posiłki mówimy o tej Ameryce jeszcze przed ich kryzysu, bo los prze 2009. roku, choć można powiedzieć w 2009. roku, kiedy zaś się wielki kryzys Stanach Zjednoczonych dzieci dwudziesty dziesiątym roku od apogeum swojej mocy potęgi i w tej zaś jego schyłek przypadł na te na pierwsze lata wielkiego kryzysu, ale to też nie był kraj, w którym wszystkim żyło się dobrze i ludzie korzystali z tej dobroczynność Ala Capone, które on się obnosił, ponieważ nie mógł udokumentować tych swoich dochodów no to oczywiście wszyscy wiedzieli, że Ole pochodzą z działalności nielegalnej teraz pytanie, ponieważ wiadomo było, że on produkuje alkohol pytanie jak ludzie to spoglądali może myśleć przejmie część z nich istotna część z nich myślała tak jak on sam o tym powiedział, że nie robi przecież nic złego tylko, tyle że dostarcza ludziom przyzwoitym ludziom dobry alkohol zresztą myślę, że tak wartą przy tej okazji wspomnieć, że myślę, że jego ostentacja to jak on bardzo drwił sobie w istocie rzeczy wymiaru sprawiedliwości amerykańskiej władzy i stanowe federalne spowodowało, że do agenta na niego parol lat może on się stało symbole tej przestępczej Ameryki to o nim ukuto to od niego od do niego odniesiono ukuto w latach dwudziestych frazę public Enemy czy taki publiczny wróg przecież on nie był jedyny, a został tak określony i to właśnie między nimi po to, żeby odczarować tę romantyczną aurę, która towarzyszyła, bo tak pani powiedziała on w sposób świadomy jest wizerunek budował, jeżeli spojrzymy na jego zdjęcia to nie jest człowiekiem odpychający może nie jest nie jest mężczyzną postawnym, ale to nie jest typ wizerunku czy czy nie jest to tym gangstera, który przeraża nas swoją fizyczność jest uśmiechnięty z cygarem w dobrze skrojonym garniturze rzeczywiście lubi złoto, a i tak wówczas Ameryka postrzegała to zresztą widziały te takie kręgi i z 1 strony Ameryki walczącej o praworządność z drugiej strony Ameryki walczącej o moralność jako zagrożenie, bo jedni widzieli widzieli w nim człowieka, który otwarty sposób drwi z wymiaru sprawiedliwości nie ukrywa, że jego dochody nie są legalne, a z drugiej strony byli ci, którzy widzieli taką romantyczną ość w tym jego wizerunku widzieli, że on uwodzi przez młodych ludzi tym swoim stylem życia są ludzie, którzy mogą podążyć za nim i który chcieliby żyć tak jak to znaczy na wysokim poziomie, a być ludźmi zamożnymi korzystać z życia uśmiechać, a jednocześnie odgrywać rolę patrona dla tych wszystkich, którym się nie powiodło w życiu, bo on taką rolę wówczas Chicago odgrywa zresztą, jeżeli mogę jeszcze 1 rzecz powiedzieć jemu sprzyjała sprzyjał moment sprzyjało miast, bo Chicago też było specyficznym tyglem narodów wówczas tam było masa imigrantów, którzy często zasilali grupy przestępcze mający charakter etniczny Night to było miasto okresie bardzo dynamicznie wówczas rozwijało dla niej na niektórych robiło wrażenie przerażające to takiego molocha, którym się do nie dasz wasze życie, bo jest głośne, bo jest zatłoczone a, ale taki właśnie takich warunkach ta przestępcza działalność rozkwitała mówiliśmy o tym panie doktorze, że w 2005. roku Capone przejmuje interesy swojego protektora w jego imieniu prowadzi sam oczywiście, budując swoją pozycję 4 lata później w roku 192914lutego stąd będzie to masakra w dniu Świętego Walentego dochodzi jednak do wydarzenia, które chwieje karierą Capone i które sprawi rząd no trafi na odsiadkę ona też będzie specyficznych o tym za chwilę owa masakra w dniu Świętego Walentego polegała na tym, że kilku członków gangu, który rywalizował z gangiem na czele, którego stał Capone chciała przejąć transport alkoholu, który do opon należał, a ponieważ to była ustawka, ponieważ ludzie Capone wiedzieli o tym, że jest szykowana taka akcja to się ukryli poczekali na tych, którzy chcieli przejąć transport alkoholu po prostu rozstrzelali tak ustawili pod ścianą rozstrzelali no i tak egzekucja stała się też jest bardzo interesujące jeden z tematów konferencji świata przestępczego w Atlantic City w maju doszło do takiego spotkania bossów gangsterów, którzy stwierdzili, że mną ten Capone musi na chwilę zniknąć z pola widzenia DT konferencji świata przestępczego to też rys epoki ba no, o ile oni byli często naczelni byli przedmiotem działań wymiaru sprawiedliwości, ale też wrażliwości była bez nich bezradne więc, że taka specyficzna kultura tej od organizacji przestępczych oni zbierali w takich hotelach te konferencje konferencja towarzyszyła towarzyszył ogromnie wystawne przyjęcia tam się spotykali właśnie w takich kwestiach, żeby coś ustalić to co ta masakra w dniu Świętego Walentego tej pani wspomniała pani redaktor jest takim myśli moment zwrotny w karierze Ala Capone, dlatego że on wstrząsną nią 2 środowiska z 1 strony to będzie władza Federalna, która uzna, że Capone po tak dotychczas drwił sobie po prostu wymiar sprawiedliwości tak teraz ośmiesza państwo amerykańskie nie pierwszy raz zresztą, bo zdarzały się w przyszłości takie wydarzenia, które były przepisywane jak np. zabójstwo jednego z prokuratorów prowadzących w swoim czasie zresztą postępowanie przeciwko, ale owi rzecz inna, że jeśli mogę taką dygresję pozwoli tak przepraszam nową agresywność, ale rzecz polega na tym, że jakby wilkami biografię Ala Capone to często naprawdę nas do dziś nie możemy dojść skali odpowiedzialności za niektóre wydarzenia tak właśnie np. za śmierć tego prokuratora jedni przypisują je odpowiedzialność za świadome zabójstwo inni za przypadkowe zabójstwo, ponieważ w istocie rzeczy chodziło o zabicie kogoś innego, a prokurator zginął przy tej okazji nie była to zemsta za za to, że prokurator ścigał Capone, ponieważ wcześniej oskarżenie upadło, bo świadek straszony świadek się wycofał 1 słowem naprawdę niektóre niektórych kwestii dotyczących samego życia Capone wyświetlić w pełni do dziś nie możemy i faktycznie już po powstaniu dygresje na boku toczy pani mówi oznaczało, że on ma zniknąć ma się usunąć z pola widzenia, ale rzecz w tym, że prezydent UR, a w WTA jedni powiedzą własne inicjatywy inni pod naciskiem dla biura prohibicji, a i innych agend rządu federalnego doszedł do wniosku, że tak dalej być nie może i Capote musi zostać postawiony w stan oskarżenia za cokolwiek i stąd się zaczyna ta ścieżka poszukiwania tego specyficznego no kierunku, który niekoniecznie muszą być zbrodnia, bo te Ala Capone było niesłychanie trudna udowodnić to powiedzmy, że bossowie gangsterze po masakrze w dniu Świętego Walentego uradzili, że dla uspokojenia tych nastrojów, ale powinien jakiś czas pójść siedzieć i został przypadkowo w cudzysłowie zatrzymany na rok trafił do więzienia w Filadelfii za uwaga nielegalne posiadanie broni bardzo zabawne i podczas odsiadki przyjmował gości żonę rozmawiał przez telefon udzielał wywiadów prawda czy była to specyficzna ośrodka też pan mówił o takim momencie przełomowym tego wydarzenia, a wcześniej mówiliśmy o tym jak ale budowa swój wizerunek, ale też wizerunek takiego dobrego gangstera, czyli te opłacenie posiłków dla dzieci jadłodajnię dla bezrobotnych to już po wybuchu wielkiego kryzysu finansował program walki skrzywił są wspierał organizacje religijne fundacje dobroczynne, a ta masakra mam wrażenie, że też zachwiała tym jego takim właśnie celebryckie im wizerunkiem uśmiechniętego biznesmena z cygarem, bo nagle ludzie zobaczyli mordercę ma rację to tak rzeczywiście jest, że oni wybaczali bardzo wiele dopóty dopóki po pierwsze nie wiedzieli o wielu sprawach, bo to były często pojedyncze zbrodnie, które nie wypływały na światło dzienne, a po drugie, faktycznie myśleli oni w takich kategoriach Żyd człowiek, który może czerpie środki z nielegalnej działalności produkcji alkoholu natomiast teraz doszło do no i egzekucji na ta masakra była się w ten sposób wzięta pochwycili tych przecież Konga ekspercką prewencyjnego gangu i ich rozstrzelali i to co zaszokowało opinię publiczną i faktycznie zgadzam się tutaj oczywiście to dla podważyły jego wizerunek takiego dobrotliwego gangstera to on się pokazał jako człowiek bezwzględny morderca i to kto to wpłynęło na na da jego odbiór społeczny w marcu roku trzydziestego wychodzi z tego więzienia w kraju oczywiście, ale wielki kryzys od 2009. roku prezydentem jest Herbert Huber, którego pan doktor już wspomnień, który zaostrza walkę z alkoholowymi gangami na samym Capone, którzy plotkowali, że to, dlatego że kiedyś miałem ze swoich wieców wyborczych to nagle gdzieś w okolicy pojawił się właśnie Capone i dziennikarze rzucili się jednak fotografować zadawać pytania gangsterowi, porzucając kandydata na prezydenta tak mogło być mogła to być tylko taka plotka, która przepisywała niskie pobudki Homerowi no to porozmawiajmy nietykalnych, bo ten czas tak to była grupa agentów na czele jest lotem ne sem, którzy mieli zająć się ściganie naszego bohatera bohatera naszej rozmowy mieli znaleźć jakiś jakieś powody, a dla zatrzymania go skazania na dłuższy okres czasu i on rzeczywiście to była grupa ludzi dobrze przygotowanych merytorycznie na sam Eliot Ness to taka postać można powiedzieć, że mamy tutaj do czynienia z 2 takimi protagonista ami tej opowieści znaczy po 1 stronie jest gangster po drugiej stronie jest dobrze przygotowany do roli agent federalny, który bardzo zdecydowany sposób zaczyna działalność działania mające na celu no Ugo odzew nie Ala Capone też chodziło trochę Otóż bądź odsłoni to znaczy, żeby znaleźć informacje, żeby zmusić go Dariusz Górniak już błędu robiono naloty np. na jego lokale starano się dotrzeć do jakich informacji na temat źródeł na temat na temat skali jego dochodu, bo to rzecz polegała na tym, żeby znaleźć dowody jego działalności biznesowej jeśli można tak powiedzieć, że mocno udokumentować dochód z tej działalności przestępczej zresztą za chwilę może będzie okazja pytali, dlaczego to było istotne, czego w ogóle może mówić dochodzi działalności przestępczej jako jako materiale dowodowym dla dla sądu, które będzie za podatki wskazywał i i to jest ta grupa, a pani wspomniała o tym terminie nietykalni to się odnosi z 1 strony może trochę do tego, że oni rzeczywiście nie Stali się ofiarą jakiejś zemsty ze strony tego świata przestępczego, chociaż było kilka prób zamachu na USA Fed tak no ale tak ale, ale ten termin dotyczy też świat w fakturze ani nieprzekupni jako bezpiecznik w Czechach można tak powiedzieć tak co też nie jest częste, a to już wspomnieliśmy w tamtej epoce nam przez Hawe szefowie policji lokalni bywali uwikłani w ogromne historie łapówkarski byli powiązani ze światem przestępczym lata dwudzieste, ale są barwne w stanach Zjednoczonych, ale z drugiej strony to jest też okres, kiedy ten te to państwo amerykańskie w różnych swoich obszarach na pokazywało pewne i chciał być niekompetencji, ale różne deficyty i tak ten ta skala korupcji na w środowisku policji prokuratury często i sądów była tak duże, że część tych przestępców tych przestępców gangsterów mogła się zupełnie bezpiecznie tutaj ta działalność działalność nietykalnych, a daje ona ogromne znaczenie z punktu widzenia zbierania materiału dowodowego natomiast ja bożyszcze wspomnę o 1 rzeczy tam nie tylko nietykalni zajęli się tą działalnością na przeciwko Realowi Capone, bo boję się pewność taka grupa przedsiębiorców Chicago, którzy oczekiwali od władz federalnych działań mających na celu ukrócenie działalności przestępczej państwo miała o tym przecież np. pobierano tam raczy, a od przedsiębiorców różnych ludzi, którzy byli mili jakieś zasoby zajmowali się działalnością biznesową, a ta przestępczość rozrosła to było jak ośmiornica i ona na różne sposoby dotykała legalnego biznesu nam tak taka postać tego świata prawniczego frank Leszcze nazywał Jan wraz z reprezentantami tej tej grupy biznesmenów czy reprezentujący ten świat biznesu chicagowskiego on się zgłosił do do władz federalnych nie tylko, naciskając w kwestiach związanych z ściganie i tutaj można powiedzieć to się wyrażało działalność owych nietykalnych, ale także, oferując wsparcie np. finansowe bo, żeby wniknąć do tego środowiska, żeby znaleźć kogoś, kto będzie chciał zeznawać np. przeciwko, ale Capone trzeba będzie na to pieniędzy trzeba będzie dawać kogoś w obszarze tego świata są też potrzeba pieniędzy znikają te pieniądze były na zasobach władz federalnych tak zatem można powiedzieć, że nie można można by rzec tak dzisiaj czasami trudno ważyć zasługi w tej walce z alem Capone oczywiście Eliot Ness jawi się tutaj jako kluczowa postać i on był można powiedzieć tego działalność była tak spektakularna w zakresie zwalczania Ala Capone jak spektakularny był Alka pomysły i działalności przestępczej, ale jest jeszcze grupa ludzi, o których pisze w opracowaniach dotyczących tego okresu, którzy działali równie skutecznie w zakresie właśnie pozyskiwania także innych źródeł informacji tego franka Lesiak to, o którym teraz wspomniałem sam Capone się trochę obawiał właśnie względu NATO, że był to człowiek, który działa na takiej zasadzie to gabinet nowego prawnika nam zadanie dojrzali z lania chodzę, gdzie trzeba pozyskuje informacje nie obchodzą potencjalne konsekwencje mojego działania doprowadza do tego, żeby Alka pod staną przed sądem rzecz inna, że faktycznie nietykalni doprowadzi w sensie fizycznym nawet do ostatecznie do aresztowania Ala Capone też dać stał taki bardzo spektakularny sposób przecież to ja jeszcze powiem o 1 osobie, której warto nie zapominać sankcje UE są to taki agent, który był zatrudniony w urzędzie zajmującym się ściąganiem podatków i uchodził za Tytana pracę człowieka, który umiał znaleźć właściwe tropy pisano o nim po latach, że nie boi się niczego księgi potrafi przyglądać 18 godzin na dobę 7 dni w tygodniu aż coś w nich znajdzie i to on właśnie przegląda księgi rachunkowe skonfiskowane w różnych miejscach działalności biznesowej jak to pan ujął Ala Capone i 1 właśnie księga rachunkowa, która została zabrana z salonu gier na przedmieściach Chicago, gdzie poprowadził swoje interesy no doprowadziła agentów do takiego drobnego gangstera inne przebywającego na Florydzie, który zgodził się na współpracę, a potem pojawiła się jeszcze 1 osoba dobrowolnie zgłosił się właściciel wyścigowego toru dla psów, który został zmuszony do współpracy przez Capone, czyli pewnego zastraszyli tak albo współpracują jeśli dzielisz się zyskami z tego toru albo w ogóle nie ma pracy no właśnie może nawet, że życie ryzykujesz i on właśnie wskazał innego księgowego gangu, który się ukrywał sąd Luis i właśnie frank Wilson odnalazł tego księgowego dowiedział się też przypadkiem to taka czekała też historia, że ów księgowy boi się robactwa, więc po prostu wsadzili go do celi, w której było pełno pluskiew i Janta po prostu nie wytrzymał nawet dobre tak zaczął sypać, więc to też chyba niezwykle istotny wątek był okazywało się, że te spektakularne zbrodnie uchodziły, ale owi na sucho, a tutaj się okazuje rzeczka rów czarnych, bo ta przy ofertach właśnie to jest historia najbardziej interesujące, dlatego że tak jak to o tym rozmawiamy można było znane właściwie żadnego świadka jego zbrodniczej działalności jego zabójstw natomiast można było dotrzeć to, o czym pani wspomniała przed chwilą do księgi, które dokumentowały dochody i dzięki temu można było postawić przed sądem na tym polegał cały DT polegała cała operacja agentów federalnych wymierzona przeciwko temu gangsterowi krakowskiemu, żeby znaleźć powód, dla którego będzie można go oskarżyć, żeby on poszedł siedzieć na dłuższy okres czasu i tutaj przyczyną stały się nie stały się nie zabójstwa, które popełnił, których dowieźć nie można było, ale podatki co jest najciekawsze w tej historii to fakt, że można by zadać pytanie jak to jest, że oskarża się go niepłacenie podatków działalności przestępcza działalność przestępczej, bo zakazano Hannie stało się tak, że nadal była to całkiem świeża sprawa czy można powiedzieć świeża sprawa umożliwiła postawienie Ala Capone przedsąd, dlatego że taki drobniejsze znacznie przestępca to w ogóle skali działalności nie da się porównać wpadł w sidła wymiaru sprawiedliwości oskarżono go o to, że siedział mi nielegalną działalnością właśnie w zakresie produkcji dostarczania alkoholu sprzedaży alkoholu, a nie odprowadza od tego podatku sądy skazywały raz tak raz tak w końcu pasa przed Sądem Najwyższym, który w roku 1920 siódmy wydał owej sprawie sprawie sali Iwana orzeczenie, w którym to orzeczeniu stwierdził no cóż no jest to działalność od i w przypadku której jeśli są dochody to tych dochodów powinna zostać odprowadzona powinni zostać odprowadzone podatki, jeżeli ktoś nie zapłacił tych podatków no to jest winien niepłacenia, a daj Tychy to jest jak wiem, że to muszę się widać na niezrozumiały zresztą obrońcy sali Iwana stojący po tej drugiej stronie mówi inny jak to byłoby niezgodne z prawem amerykańskim w tym sensie, że przecież nie można się samo oskarżyć przed sądem amerykańskim, a jeżeli ktoś powie że, że czerpał dochody z dziedzin działalności przestępczej w istocie rzeczy podłogowa alkohol to będzie samo oskarżenie Halniak sąd w specyfikę wał trochę ten wątek podatków z całości uznał że, że jest to jednak coś, czego podatki powinno się zapłacić i tak oto Alka one staną przed sądem przy czym pierwotnie porozumiano się co do zarzutów, ale mają być postawione to też nie jest także ten proces go zmroziło znów możemy popatrzeć, gdzie znaleźć sobie teraz zdjęcia z tego procesu ponosi ten rozluźniony pierwotnie, dlatego że on spodziewał się, gdzie zostanie skazany zgodnie z umową za część przestępstw, które mu tam wskazano, a sędzia postanowił zmienić zdanie i oskarżyć Ala Capone także innych stawianych mu zarzutów czas powodowało zresztą, że gangster stracił pewność siebie spanikował dlatego on nie wiedział co policja jeszcze na niego ma i to powodowało, że bał się kolejne oskarżenia wtedy człowiek zaczyna no popełniać błędy próbowano zastraszyć albo przekupić ławników, ale na sąd wymienił ich na tych akurat debatujących w sali obok, a świadkowie, którzy wcześniej współpracowali z agentami na bardziej obawialiśmy się chyba agentów niż Capone, który siedział teraz nie oskarżony w sądzie i złożyli zeznania obciążające był też taki moment tym, którym pan wspomniał, czyli że Capone liczył na jakąś ugodę także zapłacić zaległe podatki może gdzieś tam niewielki czas spędzi w więzieniu mówiło się od 22 latach i pół roku, ale on zaczął się chwalić się tą ugodą w prasie na co opinia publiczna zareagowała nerwowo, ponieważ już mówiliśmy od dużego wizerunek był rekonstruowany sędzia ugodę odrzucił 18października po 8 godzinnej naradzie przysięgi uznali Ala Capone za winnego przestępstw podatkowych za lata 192527, a 24października sędzia prowadzący sprawę wydał chyba najsurowszy w historii Stanów zjednoczonych wyrok w sprawie podatkowej 11 lat więzienia sporo sporo dzisiaj zdaje się tyle by nie dostał na gruncie obecnego prawodawstwa amerykańskiego, ale wtedy dostał na pół biedy, gdyby spędził ten czas komfortowych warunkach początkowo tak było, ale później został przecież przeniesiony do najcięższego bodaj więzień amerykańskiego tamtej epoki czy Atal SA tras, a powiedzmy jeszcze, bo wspomnę taką historię, którą znalazłam, bo oczywiście to konwój z LOT-em nie są na czele zawiózł go na stację kolejową w Chicago tam miano umieścić w pociągu do Atlanty tam właśnie w tej Atlancie zaczął odsiadywać wyrok w tym więzieniu, w którym było dość komfortowo i dowód jest snem Capone powiedział dziennikarzom co następuje nie znam Atlanty, więc będzie przygoda poza tym więzieniu mam zamiar zrzucić parę kilogramów i dołączyć do tamtejszej drużyny bejsbolowej nie, chwaląc się jeśli kiedyś łapałem poczucie humoru dobre samopoczucie nadal go nie opuszczało myślę, że on liczył na to, że ziemne nastąpi jakiś Niewiem złagodzenie tego wyroku nie może liczyć na to, że ucieknie myślę rząd sądził, że także że, że coś wydarzy nic co się wydarzy no jego droga życiowa dotychczas pokazywała, że miał szczęście budowało musi zresztą nie spodziewał się dramatycznych warunków tam nie spodziewał się, że się zdrowie załamie, bo w istocie rzeczy przecież ten wyrok on, który uczy młodsze siedzieć i nie powinien go zdewastować aż tak bardzo tam problem pojawił się w związku z 2 elementami 1 był fakt, że przeniesiono go do Alcatraz, gdzie rygor był bardzo duży pani wspomniała o 1 ważnej cesze Ala Capone chodzi o tę jego taką towarzysko prawda to wybrzmiało w tym cytowany w te licytowane panią redaktor wypowiedzi oto trzeba ludzi w Alcatraz można było rozmawiać z wyjątkiem tam by ściśle określonych pór jego już przestano traktować jak celebrytę, a był tam więźniem poddanym ścisłemu rygorowi odcięty właściwie od jakiegoś życia towarzyskiego jeśli można tak powiedzieć, które o zachowywał od od, szacując te dotychczasowe wyroki albo ten ten wyrok początkowo no a poza tym odezwał się nie leczono syfilis i to spowodowało, że on do sta się tak naprawdę wrakiem człowieka, gdyby można powiedzieć że, a nastąpiła nastąpił taki schyłek jego jako gangstera i jego jako człowieka, który był konsekwencją pewnego splotu okoliczności raz, że on sam rzucił wyzwanie i świat przestępczy Emu i wymiarowi sprawiedliwości przez masakra w dniu Świętego Walentego i 2, że to, o czym rozmawialiśmy stracił sporo z tej swojej z tego swojego wizerunku pozytywnego w oczach opinii publicznej czy wreszcie znaleziono na niego materiały pozwoliły go wsadzić na więzienie na na 11 lat no i wreszcie przyszło załamanie zdrowotne tego nie musiał się przecież spodziewać spowodowało, że on był wychodząc z więzienia cieniem dawnego Ala Capone, bo wyszedł na wolność po 7 latach właśnie ze względów zdrowotnych demencja paraliż kończyn halucynacje już nie myślą logicznie miał trudności z wysławianiem się dostawał za to napadów szału trzecie stadium kiły to stwierdzili lekarze więzieniu został przeniesiony do więzienia w Kalifornii nieco mniej, a ostrym rygorze tam podjęto leczenia ono oczywiście niewiele w tamtym czasie dało no i rodzina umieściła go po wejściu po wypuszczeniu oraz więzienia w szpitalu no tak muszą mieć pielęgniarze nieustannie przysłowie, którym potrafił interweniować, kiedy jego pacjent wpadał w kolejny atak szału czterdziesty siódmy rok udar o tym zapalenie płuc no i tak już Capone nie przeżył ponoć na granitowej płycie jego nagrobku znalazłam taką informację widnieje napis Jezu, mój okaż łaskę jest to fragment modlitwy za dusze, które cierpią w czyśćcu czy rodzina założyła, że jednak trafił do czyśćca nie dopiekła, bo rodzina widziała kogoś innego tak to zawsze jest czymś mówimy o gangsterach czy mówimy zbrodniarza wojennych to oni no będę widzimy bezwzględnymi wobec swoich ofiar jednocześnie bywają troskliwym mi mężami on był mężem 1 żony z rodzicami oś autentycznie troszczył o swoje dzieci i tak patrzyła na niego rodzina dlatego rodzina chciała w nim zobaczyć kogoś, kto ostatecznie doświadczy tego odkupienia no i którego los na tamtym świecie będzie lepszy niż to co sobie wyobrażamy biorąc pod uwagę jego drogę życiową, jakim jest dzisiaj Ala Capone w stanach Zjednoczonych to niezbywalny element amerykańskiej popkultury tam rząd właśnie jest bardziej elementem popkultury w tej chwili niższy niż przedmiotem analiz, jeżeli chodzi o o PS tamtejsza przestępcze okazują się stale książki na jego temat to jest ciekawe, że wydaje się, że kwestie wyświetlanych dotychczas tak już w nauce zresztą jest, że one wracają do historyków czy badaczy w zakresie no wymiar sprawiedliwości kryminalistyki to się pojawiać pewien jakieś publikacje na jego temat natomiast dla szerokiego grona odbiorców pani symbolem trochę lat dwudziestych jest ich z jej fantazji fantazją prohibicją oni z dzieckiem prohibicję prohibicja stworzyła jeśli może tak powiedzieć ja się z tym kojarzy jest symbolem można powiedzieć nawet byśmy spojrzeli na nie wiem na nagłówki prasowe to ten Capone czasami pojawia się na określenie jakiś naszych współczesnych gangsterów, którzy o, których się, którzy się wyróżnieni na tle no bo on był wyróżniającą się postacią na tle tra stał się właśnie taką takim mitem koniec końców o to chodziło stał się mitem wtedy nastąpiła jego dekonstrukcja, o czym rozmawialiśmy o lepszą lat dwudziestych trzydziestych to pozwoliło w jakiej mierze na skuteczną działa działa ukryty jest skuteczne działanie w miarę możliwości aparatu ścigania przeciwko niemu dziś myślę właśnie jest taką postacią, która zasiedla naszą zbiorową wyobraźnię właśnie jako reprezentantek Łódź od lat dwudziestych takiej trochę romantycznej przestępczość może niby wszyscy wiedzą kim był w istocie rzeczy Alka one dopatrzy się na niego nad w pryzmach właśnie taki nieco romantycznej przeszłości świata gangsterskich z lat dwudziestych dr Marcin Petelski Instytut amerykanistyki studiów polonijnych Uniwersytetu Jagiellońskiego moim państwa gościem dziękuję panie rektorze za rozmowę bardzo dziękuję czy wrzesień państwu dziękuję za obecność po tej drugiej stronie i zapraszam zapraszam oczywiście na powrót do przyszłości już za tydzień w każdy poniedziałek tuż po dwudziestej drugiej spokojnej nocy Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA