REKLAMA

Jak się wprowadza zamieszanie do świata nauki? "Trzeba wielokrotnie więcej energii do obalania bzdur niż ich tworzenia"

Poranek Radia TOK FM - Weekend
Data emisji:
2022-10-29 08:20
Prowadzący:
Czas trwania:
28:37 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
ósma 22 Karolina Głowacka przy mikrofonie są z nami zdalnie prof. Dariusz Jemielniak kierownik katedry Management Network and Digital Society z Akademii Leona Koźmińskiego zajmujący się również badaniem różnej i jego rodzaju jakości badań naukowych dzień dobry panie profesorze dzień dobry bardzo jak Zawiła Niedźwiecki zakład etyki oraz centrum bioetyki i prawa Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry dzień Nor 2 nowe państwo pozwolą na dłuższy wstęp sprawa, która Rozwiń » zainspirowała nas do tej rozmowy skomplikowana, więc ten, że wstęp jest konieczny w 0405. odcinku serialu eksperymentu autorzy tegoż serialu odwiedzają Olsztyn, w którym przez lata rozwijał się biznes eksperymentalnych podanie komórek macierzystych ciężko chorym pacjentom, za które to pacjenci sami płacili dziesiątki tysięcy złotych prywatna spółka, której fundamentem stały się badania właśnie prof. Maksymowicza z Wojciecha Maksymowicza skupiała nie jego bliskich współpracowników i udział w murach szpitala klinicznego Uniwersytetu Warmińskiego pacjenci dostawali pierwsze podania za darmo np. w szpitalu Uniwersyteckim albo od razu byli odsyłani do tejże prywatnej spółki Instytutu terapii komórkowych chodziło o pacjentów ze stwardnieniem zanikowym bocznym poprawy nie było teraz prof. Maksymowicz u siebie na Facebooku napisał, że każda nowa terapia wymaga przeprowadzenia eksperymentu medycznego apeluje o to, aby w debacie publicznej nie tworzyć wokół eksperymentów medycznych czy badań klinicznych aury podejrzliwe wyjątkowości czy domniemanego przestępstwa plus załączniki, w których różne listy poparcia odniesienia się do prac naukowych przeanalizował odpowiedź prof. Józef Dulak, który napisał, że prof. Maksymowicz użył znanego triku zwolenników terapii komórkowych, przytaczając listę kilkudziesięciu publikacji i doniesień konferencyjnych są wśród nich prace, których jest współautorem należy też zaznaczyć pisze prof. Duda, że liczba publikacji nie jest wystarczającą miarą słuszności twierdzenia o zasadności stosowania komórek mezenchymalnych, toteż chodzi o komórki macierzyste pisze również o tym, że niektóre prace są wątpliwej jakości, że w takiej sytuacji tym co pozwala się orientować w gąszczu wątpliwe publikacje są stanowiska znanych z uznanych instytucji towarzystw naukowych, a te są jednoznaczne i przestrzegają przed stosowaniem 1 rodzaju komórek na tak liczne schorzenia koniec cytatu i teraz to co ja bym chciała z panami przedyskutować to taki ogólny mechanizm tego typu dyskusji, które się toczą w obrębie właśnie nauki 3 przy wykorzystaniu naukowych prac CD naukowych artykułów jeszcze w ramach tego 2 jego wstęp jest konieczne chciałabym, żebyśmy posłuchali fragmentu rozmowy Macieja głogowskiego z Mirosławem Suchoniem SEK Luba klubu polskie Polska 2050 prof. Wojciech Maksymowicz jest posłem tegoż klubu no właśnie przez Macieja głogowskiego tę sprawę był pytany posłuchamy czy pan uważa, że to jest w porządku, że sprzedajemy ludziom nadzieję obiecując, że poddajemy ich eksperymentalnej metodzie jeszcze każą za to płacić to jest oczywiście MEN temat eksperymentów, które zawsze tematem kontrowersyjnym te zarzuty tak naprawdę też dyskusja pomiędzy środowiskiem profesorskim właśnie to jest po prostu dyskusja między środowiskiem profesorskim prof. Dariusz Jemielniak no w no pewnym poziomie oczywiście cała nauka jest dyskusją w środowisku profesorskim środowiskiem środowisko badaczy badaczek natomiast w przypadku tak poważnych ingerencji jak terapie eksperymentalne to powstało już różnego rodzaju procedury na decydowanie, które z nich są wystarczająco obiecujące, żeby właśnie przeprowadzać jakimś ograniczonym zakresie są procedury tego w jaki sposób to powinno przebiegać i to przede wszystkim powinno być zachowane, bo każda prywatna korporacja, która wpadła na jakiś obiecujący pomysł oczywiście będzie miała bardzo duży interes w tym, żeby przeprowadzać tego rodzaju badania w związku z tym wokół tego pomysłu powstały już różnego rodzaju rozwiązania, które właśnie mają na celu zabezpieczenie pacjentów pacjentki przed ryzykiem tego, że mogło się pod też trapi, która zwyczajnie nie będzie skuteczna, bo co gorsza będzie szkodliwa także myślę, że nie jest tutaj sensowna, żebyśmy próbowali jako osoby, które nie są właśnie profesorami placówkami medycynę coś próbowali rozstrzygnąć te niuanse czy ta publikacja jest taka czy nie inna tylko wartość skuteczna o tym czy zachowaliśmy należytą procedurę, ponieważ procedury, które obecnie obowiązują są już całkiem niezłe to znaczy nie mamy, jeżeli wszystko przebiega zgodnie z regułami sztuki to niema dużego znaczenia czy dana publikacja była troszkę lepszym czasopiśmie czy troszkę gorszym nie musimy się tego rodzaju szczegóły ma być formalnie wszystko było legalnie czasy inna kwestia też szyby w jaki sposób funkcjonują komisji bioetycznej jestem ciekawa jak Jakub Zawiła Niedźwiecki to widzieć to właśnie dyskusja między profesorami co znaczy tutaj mamy do czynienia z sytuacją, która jest już bardzo dobrze znana ze świata znaczy porywania tego tej aparatury badań naukowych na potrzeby świadczenia komercyjnych terapii, które nie są zatwierdzone jako badań tak to taki Polonus w stanach Zjednoczonych w Onkologii robił przez jakiś 30 lat zanim, zanim Texas Medical Board wreszcie się za niego zabrało w ostatnim roku i sprawa była znana środowisku zajmującym się takimi są dotacjami od co najmniej kilkudziesięciu lat nic się w sprawie nie działo takich rzeczy mamy też również w Polsce więcej i nawet moglibyśmy tutaj spacerkiem stąd się wybrać takie miejsca, gdzie takie rzeczy robi, ale nie będę podała nazwy, bo trza mieć budżet na na prawników w takiej sytuacji jak się podaje nazwy natomiast natomiast no właśnie ten system on miał chronić i taką, jakie ma zadanie chronić uczestników badań tak nazywamy uczestnikami badań tak, bo albo test czy kto to jest bardzo charakterystyczne dla tego co tutaj obserwujemy są działania jako pacjenta Hania uczestnika badań tak, czyli czyli, kto od razu wzmacniają to co się w literaturze naukowej nazywa złudzeniem terapeutycznym, czyli tym że, a ktoś jest uczestnikiem badań jest przekonany, że to pomoże tak i mówi, że to była ostatnia szansa na pomoc tak, jeżeli to są badania to nie o to chodzi, tak więc muszą się autorzy także tych działań zdecydować czy oni prowadzą badania i chcą stad powiedzieć na pytania naukowe czy też są w klinice sami, którzy próbują jakieś ostatniej szansy leczenia to się do siebie, że z innymi trybami innymi regulacjami z innymi z innymi zabezpieczeniami itd. a wtedy też inne są informacje dla samych uczestników tych procedur tak, którzy będą informowani o tym, że np. to jest coś co kompletnie niesprawdzone i my nie wiemy co się wydarzy, a nie, a nie jest całkowicie bezpieczne także tutaj kwestia tego jakby że ten system nie jest doskonały można go nadużywać niestety często jego uczestnicy ci, którzy powinni dbać o to nie mam świadomości ten system bywa nadużywane np. właśnie można robić nawet kilkadziesiąt lat w kraju, gdzie regulacje były rozwijane jako pierwsza jeśli chodzi jeszcze kwestię tej jakości prac naukowych ja mam takie wrażenie właśnie coś bardzo zgodzę prof. Polakiem, który mówi o tym, że dość łatwo jest w pędzić odbiorców właśnie takie wrażenie niż marszu czy zamieszania w świecie naukowym czy dyskusji w tym momencie, kiedy mamy z jesteśmy np. zalewanie jako dyskutanci różnego rodzaju linkami do prac naukowych to to co, czego powinniśmy do czego powinniśmy sięgać są właśnie stanowiska dużych instytucji tutaj wrócę do prof. Jemielniak czy to nie jest także zdarza się, że właśnie w ramach takiej dyskusji używa się różnego rodzaju prac naukowych nawet plony nie są najlepszej jakości ale, stosując właśnie taki zabieg, że Thicke prac wyśle dużo, żeby przeanalizować jakość, kto tam z ja robił ktoś recenzował też praktycznie robota nie do nie do zrobienia prof. Dariusz miernik to zdecydowanie dlatego właśnie moja pierwsza rada była taka, żeby sprawdzać czy dochowano należytej staranności w procedurach, dlatego że większość z nas nie ma zwyczajnie aparatu poznawczego nie ma przygotowania treningu do tego, żeby się przekopywać przez źródła ponadto proszę pamiętać, że znacznie mniej wysiłku mniejszym kosztem czasu jest wrzucenie kilkudziesięciu źródeł niż przejrzenie sprawdzenie czy w ogóle tam coś na ich temat jest, więc nawet wrzucenie 20 linków do artykułów naukowych, które nie mają związku z tematem udowodnienie tego nie ma związku tematu będzie rozlegał nieproporcjonalnie dużego wysiłku natomiast zdarza się oczywiście tak wiele strategii tutaj takich dyskusyjnych zdarza się wrzucanie tekstów do artykułu, który de facto nie są artykułami naukowymi są publikowane w czasopismach, które nie są naukowe są artykuły do czasopism jak najbardziej naukowych, ale troszeczkę inny temat wreszcie są też artykuły zwyczajnie do badań, które zostały wycofane także bardzo wiele tutaj sposobu podchodzenia do tematu i osoba z małym przygotowaniem niestety może mieć problem z tym, żeby się w tym gąszczu rozeznać, tym bardziej w związku z tym istotne rozumie takiej podstawowej bazowej hierarchii źródeł, czyli właśnie sprawdzanie czy są zachowane procedury sprawdzenia stanowisk różnego rodzaju gremiach medycznych, bo stateczności rozumienie pewnej sielanki pomiędzy czasopismami rozumienie co to jest przegląd systematyczny tego rodzaju rzeczy w dyskusji chociażby o covidzie mieliśmy wiele przykładów tysiące jeśli nie dziesiątki tysięcy właśnie tego typu nadużyć i dla zwykłej postronne osoby jest niezwykle ciężko się w tym rozeznać, żeby było jasne my rozmawiamy teraz o ogólnych ogólnym zjawisku tego rodzaju dyskusji właśnie w naukowych czy czasami zdarza się, że środowiska pytanie pseudonaukowe również korzystają z różnych prac, które naukowe wyglądają, więc to jest raczej dyskusja o ogólnym mechanizmie nie analizujemy teraz bezpośrednio każdego z rynków, które prof. Maksymowicz pokazał to nie tutaj chodzi, kiedy mówi prof. Jemielniak Jakub Zawiła Niedźwiecki studio kiwał głową to znaczy, że tak właśnie jest, że się wykorzystuje czasami różnego rodzaju pracy, które wyglądają tylko naukowa gościł u drobiu ten zalew właśnie ta strategia już ponad swoją nazwę to nas uwagi Kop, a taką właśnie strategia zalewania linkami która, jakby no jest bardzo skuteczna w tym sensie że, żeby rzeczywiście rzetelnie podjąć tę rozmowę to można w zasadzie nie starczyć życia może czasami, że to dosyć łatwo zrobić, żeby tak linkami zalać mówi się czasami we wsi ludzie zajmujący się tym tematem o tym, że taka nie proporcjonalność bzdur tak, że mam teraz wersji ocenzurowanej, gdyż nadaje anten co, a takiej taki wers taka nie proporcjonalność bzdur, która a, która go w ten sposób, że jakby trzeba wielokrotnie więcej energii do obalania bzdur niż do ich tworzenia tak oczywiście to można robić zarówno na gruncie pseudonauki jak na gruncie złej nauki czy nauki wątpliwej to jest ogromny problem z tą całą sytuacją, której mówimy, bo ja nie wiem nadal i pewnie nigdy nie dowiem mimo fantastycznej roboty, którą w, którą zrobicie w radiu się pani nie dowiem czy mamy do czynienia z prawdą nauką czy mamy do czynienia po prostu źle robiono nauką czy może mamy do czynienia po prostu czymś co się nie udało tak tego od strony czysto naukowe wyda stronie etycznej to jakby jest tego pewnie nigdy nie dowiemy, bo trzeba wiedzieć co się w głowach tych, którzy to robią oni w to wierzą naprawdę i czy wykonali pewne rzeczy, które naukowcy powinni wykonać z perspektywy odbiorców naszych, którzy też mogą być zdziwieni z po gubienie w tym wszystkim albo myślę, że dyskusja między 1 profesorem drugim cytuje prof. Maksymowicza potem prof. Darka to by się mogło wydawać te dyskusje między tymi 2 panami dla mnie jednak taką latarnią są faktycznie te stanowiska dużych instytucji czy to jest coś co dla odbiorców pana zdaniem byłoby, gdyby najłatwiejsze w rozumieniu tego typu dyskusji tak myślę, że tutaj są powołane tak np. taki właśnie instytucja komitet biotechnologii pan, który się w tej sprawie wypowiadał kilkakrotnie też warto, bo do dłuższego czasu teatr wątek podnosi, a myślę, że to są odpowiednie instytucje, żeby się tym zajmować trochę jest także w ogóle w całej tej sprawie się przysłuchiwałem tym materiałom z coraz większą grozą co to mamy była taka, że to Super, że to robicie ale dlaczego nie robią tego instytucje publiczne, które powinny to robić tak i i myślę, że tutaj instytucje naukowe również publiczna powinna powinny zajmować stanowiska i to one powinny być tutaj takim punktem odniesienia, jaką ministerstwo powoli powoli opisuje pewne zmiany wprawie będziemy o tym oczywiście informować prof. Dariusz Jemielniak jest z nami zdalnie studia jako Zawiła Niedźwiecki za chwilę wrócimy do rozmowy pora na skrót informacji w też studia jako Zawiła Niedźwiecki zakładu etyki oraz centrum bioetyki prawa Uniwersytetu Warszawskiego dzień dobry oraz nowe zdanie prof. Dariusz Jemielniak z Akademii Leona Koźmińskiego dzień dobry raz jeszcze panie profesorze od razu do pana pytanie, dlaczego tak jest, że w ogóle w nauce pojawiają się prace kiepskiej jakości prace być może nawet nie być może po prostu zawierające fałszywe dane fałszywe wnioski przecież mamy system recenzji przecież mamy całe środowiska środowisko naukowe, które powinno mieć czas na zwraca uwagę na to, że oto tutaj się pojawia złej im jakości pracy czemu się to jakoś przymyka przez to sito to przede wszystkim system ocen jest nastawiony na wykrywanie pewnych błędów, ale nie koniecznie złej woli, jeżeli ktoś dokonuje fałszerstwo no to siłą rzeczy tego rodzaju rzecz nie jest czymś co może w przypadku zwykłego procesu decyzyjnego bardzo łatwo wypłynąć na fałszu przecież stara się jak największym stopniu swojego to co zrobił zafałszować tak, żeby coś nie da wykluczyć to bardzo zresztą częsty przypadek, że tego typu fałszerstwo wynikają dopiero po latach mieliśmy go w ostatnich miesiącach myśmy sporo doniesień dotyczących chociażby badań publikowanych w magazynie Nature dotyczących choroby Alzheimera, które mogą być duży wpływ faktura to jakieś terapie w tej chwili stosuje to doszło do potencjalnie tam ewidentnie zafałszowania danych co wynika z kilku rzeczy ludzie fałszują swoje wyniki badań po pierwsze, dlatego, że chcą być sławni to w świecie naukowym opublikowanie bardzo nowych odkrywczych zaskakujących doniesień, które kwestionują obecny stan wiedzy względnie publikowanie doniesień, które mają charakter przełomowy bardzo obiecujący w medycynie siłą rzeczy powoduje, że mamy później zarówno większy prestiż, jaki większy dostęp do środków grantów cieszymy się po prostu benefitami tego odkrycia, jeżeli to odkrycie zostało zafałszowane mamy program skróty rzecz jasna w przypadku doniesień, które są właśnie przełomowej, które mają taki charakter charakter odkryć kwestionujących stan wiedzy proces decyzyjny zazwyczaj tutaj jest znacznie bardziej rygorystyczne to też nie znaczy idealny, bo my koncentrujemy się na tym, że ilość badań wykryliśmy, które opublikowane zostały nie powinny były być natomiast koncentrujemy się na tym, że mnóstwo badań, które próbowało donieść o czymś co rada nie miał miejsca zostały wychwycone tego rodzaju badań znacznie więcej natomiast każde sito ma problemy tutaj, ponieważ jest duża motywacja dla publikowania właśnie nowych odkryć to jest także niestety motywacja w przypadku osób, które mają nie mają skrupułów jest motywacja do tego, żeby troszeczkę badania zafałszować poprawić kolejny raz czy zostać kolejną statystyka, żeby pokazać, że może tak wyszło no i kończy się na tym, że publikowane są także okazjonalnie badania, które nie powinny były w związku z tym kluczowe jest to, żebyśmy zdawali sprawę jedno badanie w zasadzie niczym nie przesądza nawet publikowane w dobrym czasopiśmie to dopiero późniejszy proces naukowy weryfikacji przeglądów metraż szanowania tego metaanaliza układy dopiero one są przesądzając nie ma sensu przywiązywać do 1 jedynej publikacji, która kwestionuje stan wiedzy, bo to jest tak naprawdę wyzwaniem to wyzwanie bardzo szybko podejmie świat naukowy będzie próbował znaleźć tam dziur sprawdzić wykorzystać te doniesienia zazwyczaj badania, które są zwyczajnie fałszowane tego typu próby czasu nie są w stanie przetrwać metaanalizy, czyli przeglądy UJ naukowcy biorą kilka 101520 kilkadziesiąt pracy danego tematu i szukają trendów, a nie właśnie pojedynczych jakiś takich z bardziej lub nie jest sensacyjnych wyników jak mamy się orientować w tym co jest prawdą, bo wydaje mi się, że część naszych słuchaczy teraz może po prostu rozkładać ręce jest co z tą nauką to opowiadać nam, że mamy ufać Otóż okazuje, że są ludzie, którzy podkręcają różne wyniki to przechodzi właśnie przez to sito Jakub Zawiła Niedźwiecki no niestety nie mamy magicznych rozwiązania komu mamy ufać tutaj jeden z moich takich ulubionych autorów zajmujących się tym problemem taki filozof nie lawin proponuje taką koncepcję historycznego podziału pracy czy musimy sobie znaleźć dobrze u ufundowane czy dobrze umocowana autorytety w tej kwestii niestety para to jest paradoks, ale jako jako laicy danej dziedzinie, że nie jest należy też naukowcami nie jesteśmy specjalistami w danym obszarze konkretne musimy sobie znaleźć, a dobrze ufundowana autorytety takie, które np. właśnie właśnie są w Porto powinni pewnie w polskich warunkach pełnić rolę Ryśka konsultanci krajowi czy konsultanci wojewódzcy taką rolę śpiewam zresztą w materiale jakiś tam pozytywnej roli, próbując powstrzymać się tym sensie, a w, gdy jakieś osoby które, które instytucjonalnie mają odpowiednie przygotowanie tak powiedzieć, jaki jest stan na ten moment mogą być jakieś ciała zbiorowe tak tutaj rola dla komisji bioetycznej w tym przypadku tego, o czym mówimy tutaj byłaby w 2, aby właśnie byłyby instytucjami tak zamiast indywidualnie my w zasadzie jesteśmy skazani na to żeby, żeby szukać takiego tematu, dlatego że próba prześledzenia, a tak może jest po prostu pewnie skazana na porażkę, ale to ja muszę przyznać, że we mnie to budzi opór, bo i w ogóle nie lubię w nauce opieranie się na autorytetach, bo takim konsultantem może być ktoś właśnie nieetyczne albo ktoś kto by skręcił złą stronę znamy takich historii noblistów, którzy później rozmachem opowiadali o tym, że witamina celowo skrętne wyleczy wszystko i tak dawny autorytet ja jednak jestem za tym mi gremia mi jak gdzie tak, że ten autorytet ten ten autorytet może nam wychodzi poseł mówi dyskusja profesorów Senat to także ten autorytet może być grupowy takty w tym sensie, że może być już jakieś ciało zbiorowe, które a, które tutaj opinię rozmaite rzeczy, a w niestety niestety, jakby je tutaj także pewne pola badawcze mogą coś skażone w tym sensie to znaczy, a tak się właśnie chyba stało z obszarem komórek macierzystych, że jestem dużo osób uwierzyły tak nam wtedy jest problem, dlatego że na intencje mogą mieć dobre intencje mogą mieć dobre tak po po tym, materiale jak rozmowa z kilkoma praktykami klinice stanie miałem takiej Ryśka rzeczy, że usłyszał takie rzeczy, że my uwierzyliśmy w to potopu bankowania krwi pan powinno, bo wszyscy mówili, że takie fajne tak już nie unikaliśmy za bardzo mimo, że to też byli tak klinice ci którzy, którzy mają dostęp do wiedzy naukowej wiedzą jak to robi więc, jakby ja oczywiście to nie jest tak, że namawiam do wierzenia priorytetu ślepego, czyli do wybierania sobie dobrych autorytetów autorytety mogą też instytucjonalne można się przyjrzeć czy nasz były jakieś stanowiska takie instytucje właśnie komitety pan, a w dalej w tej sprawie stanowiska mnóstwo tak co to odsyłam do Twittera Michała Janczury naprawdę ta tamtego wszystkiego jest dużo wracam do prof. Dariusz Jemielniak opowiedział pan o tym, że 1 praca w zasadzie, gdyby przełomu nie czyni no ale to jak w takim razie przełomy mają się w nauce pojawiać no przecież chyba może być także oto przychodzi grupa naukowców 1 naukowiec naukowczyni, którzy patrzą inaczej na daną sprawę znajdują jakiś robią badanie, które jest właśnie przełomowe co mamy tego nie brać pod uwagę przy wszystkim oczywiście w ten sposób dokładnie następują przełomy, ale my nie mamy tego brać pod uwagę właśnie do tego, że dostępuje pewien podział pracy obowiązku, jeżeli osoba, która nie ma do tego przygotowania naukowego zacznie się z wypiekami na twarzy rozsypywać najnowszych doniesieniach to szansa, że to ze zrozumieniem przecież to jest naprawdę bliska zeru może być osoba nawet tytułem profesorskim tylko zwyczajnie zajmująca się dokładnie tą dziedziną wiedzy w związku z tym absolutnie uważam, że jeżeli ludzie, którzy są nieprzygotowani zajmują się czytaniem pojedynczych wybranych sobie dowolnie doniesień naukowych tonie nie ma żadnego z tego pożytku co do wybierania sobie autorytetu to troszkę tutaj nie zgodzę wydaje się, że rada, żeby wybierać sobie autorytety niestety prowadzi do tego, że ludzie w naturalny sposób dążą do wykorzystywania mediów, które są im znajomy i później kończymy na tym, że mamy autorytety medyczne, które są influencerami na YouTubie czy na TikToku tak niestety to jest poważny problem zdaje się, że raczej musimy wierzyć systemowi, iż autorytetom i że ta wiara w system musi opierać się na tym, że obszar są pewne wiemy, że są pewne gremia tym, że są uczelnie także oczywiście zadaniem zawsze pytanie czy dana osoba jest prawidłowo umocowana, żeby wyprać jakąś opinię, ale także trzynastym, jakie teraz skutku, jeżeli mamy przedstawiciela firmy obejrzy bankowych to sam przeprowadza eksperymenty mówi wszystko było Super było fajnie proszę się czepiać dyskusja profesorska to w takim przypadku osobiście miałbym pewne wątpliwości szukałbym raczej wypowiedzi na ten temat ze strony czy to kompetentne gremium czy właśnie osób zajmujących się tą wiedzą, które są w stanie ten psiego literatury, które są niezbędne do tego wykonać, bo sam tego zwyczajnie nie zrobię będę w stanie wyłącznie znaleźć pojedyncze przypadki, które będą głośnie utwierdzają w moim własnym przekonaniu jako Zawiła Niedźwiecki no jak tego chciałem się sam trochę skorygować to znaczy jak mówią wybierania autorytetu to jest pewien czy pani skrót myślowy znaczy to zupełnie zgoda tak ten ten wybór polega na tym, że szukamy tego najlepszego możliwego, czyli np. właśnie np. właśnie odpowiedź instytucji, o ile taka jest tak, bo w środku chorób rzadkich, które były też mowy o takich będzie także tych specjalistów jest bardzo mało tak pewnych dziedzinach i tutaj będzie tu będzie pewnie czasami spory problem ze znalezieniem, ale warto zobaczyć co mówią inni eksperci niż ci, którzy nam próbujące coś zaproponować tak to jest to jest pewnie one warte krok wykonany będzie zbyt w takim razie jeszcze tych przełom krótko, kiedy jest uznawane przełom za prawdziwe w nauce co się właśnie musi wydarzyć to 1 rzecz druga sprawa tego, że to się w medycynie zdarza często, że przychodzi zdarza się, że również lekarz to naukowym mówi Jan Mont rozwiązanie dla was drodzy pacjenci mnie się to ja jestem tym, które jest w stanie was wyleczyć, kiedy możemy temu komuś zaufać, kiedy powinny wzbudzać nasze nasze wątpliwości no myślę, że po powinna wzbudzać wątpliwości, jeżeli właśnie on mówi to, że on ma rozwiązanie i to tylko on tak jeżeli, jeżeli ktoś mówi, że tylko on to 4 mi się włączają wszystkie wszystkie dzwonki alarmowe, bo prawie nie ma dzisiaj w medycynie takich takich procedur takich rzeczy, które np. w 1 miejscu na świecie tylko szeroki po prostu za jakieś pojedyncze kwestie, ale to raczej wtedy w całej wtedy jest także w w całej medycynie wszyscy są w stanie powiedzieć, że to się robi tylko w tym miejscu albo kiedy rzecz i o obiecuje zbyt dużo się wydarzy jeśli chodzi o komórki macierzyste trochę coś takiego, że od wyleczy to to tamto, że tutaj tutaj jest bardzo charakterystyczna w tej w tej całej historii w tym serialu bardzo elastyczne na rzecz tego że, a ci specjaliści od tych komórek macierzystych mają leczyć wszystkie choroby w zasadzie i choroby, które nie są ze sobą w ten sposób związało się nie da leczyć które, które są auto, na który się nie da rzeczy, których te choroby tak problemy rozmaite, których się nawet nie da leczyć albo może nawet nie może nawet nie jest wskazane próbować w jak wszystko rozwiązują tak 1 metodą to też jest taki sygnał alarmowy, jeżeli coś jest na wszystko to prawdopodobnie to nie jest to coś co jest nie tak, a szczególnie takich Super zaawansowanych terapiach technologicznie zaawansowane, które jednak będą no właśnie byt celowane jakiś bardzo podstawowe procesy biologiczne, które nie wydaje się, że prawdopodobne tak to jest taka bardzo stara zasada, że roszczenia do takich szczególnie jakiś wyjątkowych kwestii wymagają szczególnie mocnych dowodów tak, jeżeli jeżeli, jeżeli chcemy, że twierdzimy co z tego, że mamy lekarstwo wszystkie choroby to wymaga to musi być szczególnie dobrze dobre na to dowody, że tak jest jeśli pojawi się praca przełomowa to ona powinna zostać zweryfikowane pojawią się kolejne prace, które potwierdzają dopiero się to osadzić w konsensusie naukowca bardzo charakterystyczne, jeżeli taki przełom to wybucha w pewnym sensie wtedy fala publikacji tutaj mamy tu mowa w pro w programie też nie ma czasu na opublikowanie czegoś, jeżeli jeżeli, jeżeli coś rzeczywiście tak przełomowe to to wtedy nie ma jakby czy to wtedy będzie fala tych tych publikacji to z pewnością z pewnością będzie dostrzegalne dla wszystkich zainteresowanych bardzo dziękuję panu za dyskusję jak Zawiła Niedźwiecki zakład etyki oraz centrum bioetyki prawa Uniwersytetu Warszawskiego studia dziękuję bardzo, dziękuję prof. Dariusz Jemielniak kierownik katedry Management in Network and Digital Society Akademia Leona Koźmińskiego dziękuję serdecznie panie profesorze dziękuję ósma 55 za chwilę informacje po informacjach wybory w toku, na które dzisiaj zaprasza Adam Ozga widzę, że będzie poseł koła parlamentarnego Polska 2050 tylko przypomnę, że prof. Wojciech Maksymowicz jest posłem tegoż koła wydawcą poranka był Michał Tomasik realizował Maciej Gorczyński Karolina Głowacka dziękuję dobrej koło weekendu życie Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PORANEK RADIA TOK FM - WEEKEND - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA