REKLAMA

To przypadek pomógł złamać szyfry bolszewików. O Janie Kowalewskim - mistrzu dekryptażu

Świąteczny Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2022-11-01 08:00
Prowadzący:
Czas trwania:
12:54 min.
Udostępnij:

O Kowalewskim mówił Jerzy Kisielewski – zastępca przewodniczącego zarządu Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami im. Jerzego Waldorffa.

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
pewny poranek w radiu TOK FM Maciej Zakrocki dzień dobry zapraszam wraz z Bartłomiej Pograniczny wydawca i Krzysztofem Piesiewiczem realizatorem na świąteczny poranek TOK FM w UB wtorek 300 piąty dzień roku wschód słońca był o szóstej 28 zachód będzie szesnastej 9 imieniny obchodzą Seweryn i Victory wszystkim solenizantom dużo zdrowia i pomyślności jak ważne wydarzenia z przeszłości z 1listopada warto moim zdaniem zwrócić uwagę od 496 lat temu w Krakowie urodziła się Rozwiń » Katarzyna Jagiellonka córka króla Polski Zygmunta pierwszego starego bony twórcy żona Jana trzeciego bazy królowa Szwecji matka Zygmunta trzeciego wazy króla Polski i 317 lat temu król August drugi mocny ustanowił Order Orła białego 129 lat temu w Krakowie Maria Matejko najwybitniejszy przedstawiciel polskiego malarstwa historycznego w dziewiętnastym wieku autor tak znanych obrazów jak bitwa pod Grunwaldem kazanie skargi hołd pruski czy Sobieski pod Wiedniem w 104 lata temu w Lubinie rozpoczął zjazd organizacji skautowych w czasie, którego utworzono związek harcerstwa polskiego 47 lat temu społeczny komitet opieki nad starymi Powązkami po raz pierwszy prowadził publiczną zbiórkę pieniędzy na terenie cmentarza wrócimy do tej Stali w dalszej części audycji 24 lata temu w Strasburgu rozpoczął działalność nowy zreformowany europejski Trybunał praw człowieka oczywiście 1listopada to dzień wszystkich świętych tego dnia wspominamy wszystkich, którzy odeszli ludzie wierzący podkreślają, że z tego świata dzisiejszą audycję także zaczniemy od wspomnienia człowieka, który może dla wielu słuchaczy nie jest postacią pierwszoplanową w naszych dziejach, ale z pewnością był osobą wybitną, kto wie czy to nie jemu zawdzięczamy znacznie więcej niż moglibyśmy sądzić to Jan Kowalewski mistrz dekret stażu opowie o nim pan prof. Grzegorz Nowik Instytut studiów politycznych Polskiej Akademii Nauk zastępca dyrektora do spraw naukowych muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku dzień dobry panie profesorze dzień dobry panu dzień dobry państwu jak to się stało, że absolwent wydziału chemii Uniwersytetu również Belgii został wybitnym łamaczy wojskowych szyfrów opowiada o tym zwykle taką anegdotę, ale powiedzmy, dlaczego dzisiaj o tym rozmawiamy bo tydzień temu mieliśmy 130 rocznicę jego urodzin i zarówno oddział IPN-u w Łodzi przygotował książkę, jaki muzeum Józefa Piłsudskiego wspólnie z Instytutem Józefa Piłsudskiego i Akademia sztuki wojennej i ośrodkiem szkoleniowym, aby zorganizowały konferencję poświęconą tam właśnie opowiadałem jak to jak to się stało, że właśnie ten absolwent absolwent ziemi w Belgii Liege części francuskojęzycznej, więc muszę studia znać język francuski urodził się wychował w Łodzi, więc znał język jeszcze rosyjski i język niemiecki, bo przecież uczęszczał jeszcze do szkół pod zaborem rosyjskim, a więc znając te 3 języki został przypadkowo w sierpniu 1919 roku jako oficer wojska polskiego zatrudniony przez kolegę, którego tego dnia akurat odbywało się wesele siostry i i zastąpił na tym, że mocnym nocnym dyżurze i kiedy już przetłumaczył i posortować wszystkie telegramy radiowe, które przejęły polskie radiostacje, które krążyły w eterze i francuskiego rosyjskiego niemieckiego przetłumaczył na na język Polski to robił to co zwykle robią i wartownicy najrozmaitszych agencji ochrony w czasie nocnych dyżurów, czyli zaczął rozwiązywać krzyżówki, a także używki to były rosyjskie kredyty gramy przypomnijmy, że wcześniej w 2 jelly legat tak to ten, który w ramach jako pierwszy 1 tak, czyli delegat Rosjanie co tydzień zmieniali zmieniali klucze szyfrowe one były takie dosyć mało skomplikowany niektóre przynajmniej z nich Kowalewski w czasie pierwszej wojny światowej jako inżynier chemii został przydzielony przydzielony również służby czasowo w radiu stacji, więc wam te procedury, aczkolwiek oczywiście nie znam tego tego szef i kombinują także w nocy, a przecież odbywało się, że wesele Panny stron ciarki to tak sobie przypomniał to słowo weselej i słowie wesela mamy 3 sylaby i każda druga litera sylaba to jest UE i szukał takiego słowa, które można by przyłożyć no, a do tego szyfrogramu i tym słowem była dywizja, które w każdym języku może chyba poza węgierskim brzmi identycznie w całym świecie prawda dywizja dywizja i to są po rosyjsku także 3 sylaby jak weselnej przy czym mnie droga literka tylko droga literka i w nim wybrzmiewa, a że też szyfry były takie takie nazywano Kraczkowej to znaczy jeszcze stara koncepcja Liwiusza i wdzięk grecka kombinacja coś rodzaju kratki tabliczki mnożenia wpisywało się poszczególne oczka litery natomiast i iloczyn tych, że cyfr każdy z nas przecież uczył się kiedyś na pamięć tabliczki mnożenia każdy iloczyn był oznaczeniem tej tej cyfry np. na skrzyżowaniu 10 tak rzeczywiście była w tym 3 wsie delegat była literka i każde każda literka i w tym programie była oznaczona jako dziesiątka prawna, czyli 1 i 0 i jako że każdy przyzwoity elegancki oficer ma zawsze przy sobie grzebień, więc wyjął grzebień wyłamał z regularną częstotliwością zęby i przesuwał po tych Siarka prawda maszynopisów Ottona nasienie został przepisany ten szyfrogram przesuwał tak długo aż znalazł aż znalazł 33 oczkach po usuniętych zębach literki i można powiedzieć, że wpłat na ten pomysł dzięki temu, że w dzieciństwie czytał taką broszurkę Edgara Allana po złoty Żuki tam jest mowa o znalezieniu szyfrogramu pirackiego znaczy programu i potem odnalezieniu skarbu piratów, więc możemy powiedzieć, że dzięki weselu Panny sopocianki grzebieniową lekturą dzieciństwa i został została stworzona podstawa dla dla narodzin polskiej krypto analizy kryptografii, która potem się skończyła złamaniem szyfru Enigmy to ci, którzy łamali szyfry dwudziestym roku, czyli potem tych, którzy złamali złamali Enigmę ach, panie profesorze oczywiście w tak krótkiej rozmowie tak fantastycznego bogatego życiorysu całego nie przedstawimy na pewno można znaleźć o Janie Kowalewskim bardzo wiele ciekawych materiałów ale gdyby przenieść na taką nawet internety trza może pojazd ale gdyby tak przy przenieść to jego zabawy, kiedy to zastępował na nocnym dyżurze por. Bronisława rocka i tam robił te te wyłania grzebień itd. gdyby to przenieść na taką właśnie praktykę, dlaczego ten przypadek w sumie był tak nieprawdopodobnie ważne dla naszych losów tak proszę państwa dlatego, że to stworzyło niesamowitą możliwość, kiedy zameldował o tym następnego dnia w sztabie generalnym dostał polecenie zorganizowania sekcji szyfrów obcym obcych w biurze cyfrowym i ściągnął kilku młodych ludzi wśród nich byli m.in. instruktorzy harcerstwa harcerzy ludzi spędzających mózgach jakich nazywał to znaczy takich bardzo niepokorny mających najrozmaitsze najrozmaitsze pomysły zupełnie nieprzystające do takiej formalnej pragmatyki wojskowej, a więc swędzące mózgi apotem profesorowie i 2 wydziału matematyki Uniwersytetu lwowskiego i Warszawskiego prof. Mazurkiewicz Leśniewski Sierpiński do tego grona dołączyli stworzyli taki konglomerat ludzi, którzy potrafili i nie w ciągu 1 nocy czy czasami nawet 23 dni 4 dni, ale w ciągu kilku godzin nawet godzinę łamać kolejne bardziej skomplikowane rosyjskiej strefy tychże krą złamano do końca wojny z bolszewicką Rosją od sierpnia dziewiętnastego roku do października ponad 100 kluczy cyfrowych, więc to widać, że były one różnorodne i zmieniane dosyć często częściej niż nawet co tydzień i to dało nam możliwość odczytania kilku tysięcy szyfrogramów jakich do tej pory znali naliczyłem ponad 2 pół 1000 depesz odczytany, a średnio w sierpniu dwudziestego roku, więc kulminacyjnym okresie wojny odczytywano ich około 400 miesięcznie, więc proszę, że trzeba wyobrazić, jaka jest intensywność i to wszystko możemy powiedzieć dawało wodzowi naczelnemu stanowi generalnemu ustawą poszczególnych frontów armii polskiej dowództwo polskim niebywałą wiedzę o sile ugrupowaniu i zamiarach przeciwnika i pomagało rozgrywać wojny można powiedzieć, że to do pewnego stopnia zrównoważyły tę ogromną przewagę liczebną bolszewickiej Rosji przecież tak ta przewaga była kilkakrotna i to dawało szansę do racjonalnych decyzji racjonalnych posunięć no nie było to operacje wojenne prowadzone w ciemno możemy porównać do dzisiejszej sytuacji na Ukrainie te, kiedy zegar satelitarny prawda no pozwala pozwala identyfikować identyfikować miejsca cenę ugrupowanie itd. itd. dokładnie jak jak 100 lat temu tylko wtedy zawdzięczaliśmy to m.in. odkryciom Jana Kowalewskiego do jak pamiętam postawił pan kiedyś tezę, że właśnie nie było żadnego cudu nad Wisłą tylko była m.in. fantastyczna robota takich ludzi jak Jan Kowalewski jak bardzo dziękuję panie profesorze SZ tylko wywiad, który zemną przeprowadzony został zatytułowany nie było cudu nad Wisłą wtedy się zaczęło prawda, że odwołałem cud NATO Raków ówczesny biskup polowy odpowiadał, że cud polegał na tym, że mieliśmy tak zdolnych mądrych mądrych ludzi, ponieważ no i dzisiaj wszystkich świętych pan Bóg działa poprzez ludzi poprzez świętych którzy, którzy potrafią takie rzeczy robić prawda nie zrobić tego bezpośrednio zamiast prawda tylko tylko co się dzieje poprzez poprzez taki właśnie zdolnych mądrych ludzi i konkluzji Apart, jaka zresztą z tej konferencji robiliśmy w ubiegłym tygodniu u nas muzeum Piłsudskiego była taka, że tę wojnę do wygrania tej wojny przyczyniła się Polska nauka, a więc profesorowie Politechniki Lwowskiej warszawskiej, którzy organizowali nasłuch radiowy wybitni specjaliści od Radia techniki m.in. wspominana prof. Groszkowskiego, który potem był twórcą polskiej telewizji pierwsze programy nadawał telewizyjne jeszcze eksperymentalne przed wojną potem był prezesem premiera wesela naprawdę już więcej dzisiaj opowiemy, ale przecież niedługo strony jedenasty lista szara będziemy mieli okazje pewnie się ponownie spotkać dzisiaj naprawdę przepięknie pewnym kraju pan prof. Grzegorz Nowik był naszym pierwszym gościem świątecznego poranka dziękuję pięknie zapraszam na informację Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIĄTECZNY PORANEK RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA