REKLAMA

Toruńskie skarby przyrody: ptasia wyspa, dżungla w centrum i Dolina Marzeń

Oblicza Torunia
Data emisji:
2022-11-07 09:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
23:49 min.
Udostępnij:

Toruńskim fenomenem jest Kępa Bazarowa. Zielona wyspa sąsiadujaca przez rzekę ze Starym Miastem. To wyspa o historycznym znaczeniu zmieniająca swoją nazwę i położenie względem brzegów. Dziś z jednej strony opływa ją Wisła pełną szerokością, z drugiej wąziutka Wisełka. - Jest tu swoisty mikroklimat, dłuższy okres wegetacyjny. To też ptasia wyspa, bywają tu orły bieliki - opowiada w cyklu "Oblicza Torunia" Szczepan Burak, przewodnik po Toruniu i były wieloletni dyrektor Wydziału Środowiska i Zieleni Urzędu Miasta Torunia. Całą Kępę nie sposób zwiedzić, tak zwarta jest zielona gęstwina po jej wschodniej stronie. Rozwiń »

Szczepan Burak opowiada również o mniej znanych skarbach przyrodniczych Torunia i okolic, takich jak np. Dolina Marzeń z kalifornijskim krewniakiem sekwoi: cypryśnikiem błotnym.

Partnerem podcastu jest miasto Toruń. Zwiń «

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
główną bohaterką będzie taka wyspa nie wyspa szczegóły wyjaśni już za chwilę nazywam się Karolina Głowacka moim gościem jest pan Szczepan Burak były wieloletni kierownik wydziału środowiska i zieleni w Urzędzie Miasta Torunia również autor monografii dotyczącej przyrody okolic tego pięknego miasta dzień dobry witam w naszym cyklu dzień dobry witam panią w Kępa Bazarowa taka wyspa prawie Półwysep stąd wy panie wyspa tak mi się narzuciły pan powiedzą bezwzględnie Rozwiń » wyspa wyniki badań naukowych wskazują, że to naturalna wyspa nie odcięta żadnym sztucznym kanałem o z 1 strony i opływają Wisła, a drugi z drugiej strony mała Wisełka 30 metrowej szerokości czek sama Kempa Bazarowa spora wyspa, bo 70ha jest tak rozciągnięta ma 2km ponad długości natomiast szerokości niespełna 500 oczywiście na wschodzi na Zachodzie ona się zderza, ale niewątpliwie jest to wyspa od wielu wielu wielu wielu wieków ona zmieniała swoją powierzchnię kiedyś przed regulacją Wisły podkręcić nas tego wieku była znacznie większa ona miała różne nazwy i wyspa toruńska Ostrów Mostowy wieś ska wyspa itd. ale Kępa Bazarowa, bo z 1 strony jest właśnie tak otoczona taką dużą szeroką Wisłą z drugiej ten ciek wodny właśnie naturalne pan podkreśla mała mała Wisła tak też Wisełka, ponieważ jest dużo dużo węższy wreszcie powiedzieć właśnie czy ona się jakoś przesunęła kiedyś była bardziej na środku Wisły zdecydowanie ona zmieniła swoje miejscy swoje położenie kiedyś przed regulacją Wisły, która była pod koniec dziewiętnastego wieku zarówno sama ta Wisła zasadnicza była szersza, bo dzisiaj ma około 350 czy 75m i kiedyś miała więcej kilkaset metrów natomiast mała Wisełka również miała większy wymiar i zaczęła od Kępy Bazarowej w kontekście przyrodniczym trochę trudno od tego jak go obszaru nie zacząć on jest rezerwatem jest częścią europejskiego programu natura 2000 Doliny dolnej Wisły co ciekawego przyrodniczo jest na tym terenie w no wewnątrz miasta przecież może bym powiedział co ciekawego z czego wynika nazwa Kępa Bazarowa, bo już trzynastym wieku Kempa funkcjonowała to było miejsce bazarów jarmarków miejsce handlu z chwilą, kiedy powstał most najdłuższy wówczas na Wiśle, bo 1500 w tym roku most drewniany ona była przyczółkiem nadal pełniła funkcje handlowe, więc stąd ta nazwa Bazarowa pisał o tym nawet Jan Długosz z piętnastym wieku o Kępę Bazarowej, bo tam również było wielkie wydarzenie historyczne podpisanie pierwszego pokoju toruńskiego to tyle może od historii, chociaż ona jest dużo dłuższa i też bardzo ciekawa Kępa Bazarowa w takiej postaci jak dzisiaj wygląda to ona dopiero ten wymiar przyjęła pod koniec dziewiętnastego wieku do dziewiętnastego wieku ona była zaludniona co prawda zalewana często, ale zam. tam my Żydzi rzemieślnicy, którzy i zostali albo z miasta wyproszeni albo nie chcieli należeć do żadnych cech tzw. partacze, a z chwilą do tego, kiedy most drewniany no już znikną z mapy topograficznej Torunia, a zarosła zarosła spontanicznie roślinnością charakterystyczną dla Doliny Wisły Kempa za bazarów w 2 jest części rezerwatem przyrody, gdzie panuje roślinność księgowa las łęgowy kiedyś charakterystyczny dla Kotliny toruńskiej dla Doliny dolnej Wisły taki weekend takich lasów łęgowych naturalistycznych już jest niewiele one dobrze się rozwijały, kiedy była i te Kępy te wyspy zalewany zalewany powodziami i ten rezerwat jest cenny on ma 32 proc czy 2ha powierzchni są różne odmiany Łęgu, bo łęk Wierzbową to polowy łęk wiązowa jeśli nowy to jest dżungla swoista dżungla czy w środku miasta z potężnymi Topolami wierzbami, które osiągają wymiary nawet ponad 500cm obwodzie dużo tych drzew takich drzew jest kilkaset dużo drzew powalonych obu umierających i cały jest, kiedy ten cały ten las jest taka, więc wina i gęste poszycie gęsty porost pełno bluszczu i dużo zwierzyny i część Kępy Bazarowej ta schody ta ta zachodnia nie jest rezerwatem tak po połowie powiedziałbym tam chcą funkcjonuje użytkowanie rekreacyjne miejsce spacerowe miejsce, gdzie przybija Łódź Katarzynka, gdzie jest pomost widokowy na panoramy panoramy Torunia natomiast cała Kępa Bazarowa to jest swoista ptasia wyspa, gdzie notuje się około 100 gatunków ptaków z tych z tego wiele gniazdują tych wiele chroniony tak samo roślin z, bo technicy stwierdzili około 450 gatunków roślin z tego jest wiele gatunków chronionych rzadkich wiele gatunków flory fauny znajduje się na czerwonej liście zwierząt ginących no poza tym takim pozorował przyrodniczą jest krajobrazowo jest jest bardzo cenna no i Kępa Bazarowa to również swoisty mikroklimat, ponieważ tam jest wyższa wilgotność jest dłuższy okres wegetacyjny i w tej chwili, gdzie liście opadają tym państwie dzielona no i ich jest miejscem toru miejscem, gdzie torunianie lubią lubią przebywać, gdzie turyści również przybywają podziwiać panoramy, a czy można również spacerować po tym, terenie, który jest rezerwatem powiedział pan, że 1 część zachodniej z bardziej rekreacyjna mamy ten słynny punkt widokowy na Stare Miasto, a druga właśnie to tak, gdzie jest taka gęsta Fina czy w tej gęstwinie również można spacerować czy też przedzierać się nie nie w rezerwat Kępa Bazarowa posiada swój plan ochrony, który zezwolił i to zostało wykonane na poprowadzenie ścieżki przyrodniczo dydaktycznej po obrzeżach z takim z wyglądem dawno do wnętrza natomiast wnętrze rezerwatu jest niedostępny nawet nie ma jakiegoś formalnego zakazu, ale tam nie ma szans nawet wejść, ponieważ to jest teren tak gęsty tak za gęsto zadrzewiony, że my jest jest niedostępna pan jako urzędnik się tam nie przebiją nie wiedzą tych terenów, ale tak w chodziły oglądałem, bo jego topografię topografię znaczą jest zróżnicowany teren również sama rzeźba tam sąd obniżenia głębokie, gdzie często woda woda występuje no, a okresie powodzi to teren jest niedostępny w Sopocie za lat spadło jeszcze w tej ptasiej wyspie był troszkę porozmawiała, jakie ptaki to można spotkać, bo ja przeczytam, że nawet Orły bieliki się zadomowiły jakiś czas temu i Orły bieliki w Dolinie Wisły również na Kępie Bazarowej bywają nie powiem czy gniazdują, bo gniazda Orłów są pod ochroną mi się nie powinno mówić działań są z różnych wiadomo jakich względów ale, ale ptactwo z takich z gatunku ów bardzo i ładnych sympatyczny to są to są zimorodka np. występują jest Dzięcioł średni to jest taki tak, który do swojego bytowania potrzebuje właśnie obumierających kruchy drzew on jest im tylko tylko właśnie tak takich terenach on przybywa to jest oczywiście pod ochroną jest go nogą jest no rok część są również i ptaki drapieżne, bo często taka Jastrzębia kanie, więc jest to doprawdy teren cenny w Toruniu właśnie na Kępie Bazarowej ornitolodzy stwierdzili, że jest właśnie największe zagęszczenie ptaków najwięcej gniazd najwięcej wyprowadzanych z młodych no jest to swojego rodzaju raj dla oka, a głównym i czy nie było także pewni deweloperzy nie zarządzali na Kępę Bazarową przecież tamten widok na starówkę jest kuszące, że to musi być niezwykle właśnie kuszące, żeby coś tam zbudować nie nie puka do pana właśnie, że dajcie spokój z tą ochroną przyrody zbudujemy tam sobie osiedle ja myślę, że no osiedle nikt się nie odważył budować, bo to jednak teren zalewowy przepisy prawa nie pozwalają krytycy niemożliwe względów prawnych, ale i ze względu na to, że jest to kryzys część Ken Kępy Bazarowej rezerwat przyrody cała Kępa Bazarowa jest w obszarze leży położona jest położona w obszarze natura 2000, więc przepisy prawne by nie zezwoliły natomiast na na Kępie Bazarowej jest osadnictwo jest bardzo ładna restauracja z fotelikiem, gdzie bardzo tajny program programy prowadzi m.in. coś na wzór śniadań na trawie jest również siedziba 1 ze stacji telewizji no jest słynna Platforma widokowa właśnie bezpośrednio na nie Stare Miasto ten widok prezentująca wiem, że to nie kwestia przyrody, ale tamte okolice powinnam tam coś więcej jako mieszkaniec Torunia o ruinach zamku Dybów ładnie to mieć zamek Dybowski jest jest ruiną, ale i on funkcjonuje jest żywy twór występują tam różne różne eventy różne różne zdarzenia historyczne koło koło zamku Dybów jest od niedawna funkcjonuje plaża też powiedzieć, że w okresie międzywojennym Kępa Bazarowa to o takich kąpielisk było kilka wiślanych kąpielisk nabyło swoiste, bo to były połączone barki i po 2 barki 1 barka była przy zbieraniu damską druga męską, a między nimi był basen zatopiony w wodzie z siatką na dnie i z tego torunianie korzystać takie przybyły i zespoły kąpieli kąpielisko owe natomiast dzisiaj zamek Dybów żyje przede wszystkim tym, że funkcjonuje bardzo ładnie zagospodarowana plaża ona już oczywiście jest poza rezerwatem przyrody ona jest w części zachodniej jest skrajny, a więc po bazaru owa oprócz funkcji przyrodniczych i pełni również funkcję wykradł z firmy krajobrazów i mikro i mikroklimat tam też jest właśnie przy plaży bio jest most Piłsudskiego państwo, słuchając naszego cyklu oblicza Torunia mogą już ten most kojarzyć, bo to jest ten most, który został tutaj cudzysłów ukradzione w upale nie SA tak właśnie tak jest podzielono się też z Koninem tytułów, które ten historyczny wzrost od materiału, więc część trafiła do Konina to są właśnie terenem jest znakomita część na Toruń na zwiedzanie kilka rzeczy się względnie w 1 miejscu mówi pan o tym, że to jest wyjątkowe miejsce i przyrodniczo społecznie czy Kępa Bazarowa jesteś wyjątkowym miejscem romantycznie tam się umawia na randki ta aktami plenery plenery fotograficzne dla nowożeńców odbywają się natomiast jest również taka ciekawostka historyczna, bo Kępa Bazarowa jest również zwana małpim gajem i to jest ciekawy zapisane to jest w archiwach, że w Toruniu w średniowieczu były głos sporo pań, które trudniły się nierządem i te panie były nazywane nierzetelnymi niewiasta ami wyrokiem rady i Rady Miasta i kat w szesnastym wieku 13 takich nierzetelnych niewiast przez most drewniany wypędził wyprowadził z miasta na Kępę ku uciesze pospólstwa gawiedzi w ten te panie miały Jan PiS i z poruszył i pospólstwo nazywało taki nierzetelny nieraz tam niewiasty małpami i stąd on wtedy to miejsce, gdzie on zostać wyprowadzone z taką nazwę zyskało małpi Gaj do dzisiaj ona funkcjonuje takie małpie gaje również miasta mają słyszałem również takie określenie we Wrocławiu ex wygląda sprawa uregulowania Wisły w Toruniu, kiedy Diaz mojej warszawskiej perspektywy patrzy na te zdjęcia to właśnie widzę z 1 strony Terry tak to wygląda jak regulacje od strony starego miasta od strony Kępy wygląda, kiedy nieuregulowana była wcale jak to wygląda tak, że tak powiem technicznie no mówi się dzisiaj, że Wisła jest dzika Wisła jest dzika, ale dziś najwięcej od Ciechocinka w górę natomiast od dokładnie od miejscowości Silno aż do ujścia ona została uregulowana pod koniec dziewiętnastego wieku w Toruniu m.in. został wykonano szereg ostróg opasek ona została zawężona koryto zostało ureguluje dług uregulował ne oczywiście od strony Torunia od strony starówki starówka leży 10m ponad poziom Lis, czyli na wysokim załogi na wysokim załamie natomiast Kępa Bazarowa jest leży w poziomie teraz zalewowej na terenie zalewowym w związku z tym brzegi są różne starówka jest wysoko położone Krzyżacy lokowali miasto bezpiecznie po na ponad poziomem wód powodziowych natomiast kępą Bazarową sukcesywnie zalewana była wodami powodziowymi i dzisiaj ten rzecz jest dziki nieuregulowany jest naturalny czy naturalistyczny chyba dobrze prawda, bo już tak naprawdę nauczyliśmy się, że taka regulacja pełna to nie jest dobry pomysł no z gry to są błędy które, które po to jest społeczeństwo popełnia wiemy o tych betonu za wszystkich o ujęciu skanalizowanie rzek to dla przyrody nie jest dobre dla funkcjonowania i również dla klimatu nie jest korzystne tego typu działania, więc i Toruń jest miastem szczęśliwym ja uważam, że no nie znany jako Kopernik piernik krzywa wieża zabytki UNESCO, ale również i przyrodniczo jego walory są nieprzeciętne, bo to nie tylko Kępa Bazarowa to nie tylko natura nie 2000, których jest tutaj w Toruniu sporo tych obszarów tą nitką Dolina Wisły Dolina Drwęcy w forty w Toruniu, gdzie siedlisko nietoperzy jeszcze inne nie będę wszystkim wyższym wyszczególniono, ale to są obszary chronionego krajobrazu pomniki przyrody rezerwat w w centrum miasta Kępy Bazarowej drugi rezerwat niezwykły i rzeka Drwęca, który jest najdłuższym rezerwatem ich feministyczny dla ochrony ryb łososiowatych między m.in. i to są również te wartości to roli w latach międzywojennych był zwany miastem zieleni ogrodu taki jest dzisiaj jest dużo parków i Toruń ma bardzo dużo lasów otoczony lasami w związku jest zróżnicowany teren są poziomy terasy zalewowe te wyższe piaszczyste z wydmami, więc w związku z tym trudno jest zróżnicowana, a różnic zróżnicowana przyroda jest bardziej odporna na Ant ROPO Research człowieka niż niższy taka Mono tematycznie jeszcze domyślam, że pan ma w zanadrzu pewne swoje tajne miejscówki najpiękniejsze i nie proszę, żeby pan się z nami teraz nimi podzielił, bo to właśnie są bardzo cenne rzeczy, niemniej bardzo jestem ciekawa co pan polecić osobom, które odwiedzają Toruń po raz pierwszy czy drugi, bo wiadomo Stare Miasto wiadomo tempo bazarowe koniecznie a gdzie jeszcze bardzo zaciekawiła ta kwestia siedlisk nietoperzy np. ale i to morze może tam pan zaproponował, a może jeszcze, gdzie indziej, gdzie się wybrać ja zawsze, bo ja również przewodnikiem jestem po Toruniu i swoim turystom proponuje spacer po Plantach toruńskich Toruń tak jak Kraków ma swoje Planty i szeroki pas zieleni i ładnie urządzonych w otaczających starówkę, a takim miejscem najbardziej urokliwym leżącym o rzut beretem od starówki, bo na placu Rapackiego to jest Dolina marzeń taką broń oficjalnie nazwę nosi jest jak z marzeń tak bym powiedział jest tam oprócz czy ładnie urządzonego skweru z bardzo pomnikowych drzewami różnych gatunków w niezwykłym drzewem cyprysiki błotnym drzewem, które za kilkaset lat najpewniej będzie najstarszym drzewem w Toruniu są drzewa długowieczne ją tak długa sekwoje charakterystyczne są dla zatoki kalifornijskiej tak jak w taki prysznic Krośnie rośnie w Kotuniu i przy wylocie Strugi toruńskiej jakoś tutaj u nas utrzymuje nie pogoda jest dla niego okej no jest przy przy zbiorniku wodnym i ich nie ma się bardzo dobrze jest to drzewo nie niezwykły nitka, dlatego że długowieczne drzewo iglaste, ale ono jest bardzo kolorowe zmienia kolory igieł od wiosny aż do i do jesieni przez całą gamy kolorów Mach charakterystyczne taki system oddechowy pożyje terenach bagiennych w zatoce kalifornijskiej, więc ma takie plany ma to spory takie takie takie bardziej le, które wzrastają z ziemi żeby, żeby mógł oddychać, jeżeli jest przykryty przykryte wodami poza tym Struga toruńska uchodzi jedno jedno ujść w tym miejscu i Struga toruńska jest ciekawym ciekawym i ciekawą rzeczką, bo ma tyle lat ile tor po powstała w trzynastym wieku Krzyżacy przekopali doprowadzili przez 8km wody dla celów i funkcjonowania miasta i dla celów obronnych do wypełnienia fosy i Struga toruńska ona płynie przez Toruń czy w dół w wielu miejscach w wielu miejscach pod ziemią Can-Am, ale są miejsca odkryte m.in. przy ruinach zamku krzyżackiego jest 1 lud, a drugi wylot jest w tej w tej roli w Dolinie marzeń od Doliny marzeń jest tylko żabi skok do ogrodu Zoobotanicznego jest najstarszy ogród Zoobotaniczny w Polsce powstał w 1700 i się 1700 sześćdziesiątym siódmym roku jest najmniejszym ogrodem zoologicznym w Polsce na niespełna 4ha, ale wg zasady mały piękny i tam jest bardzo dużo gatunków zwierząt bardzo tylko malutki małe, bo nie jest mało powierzchni bardzo szeroka kolekcja roślin przeróżnych m.in. złożył BAM mi np. które chcą też żywa niezwykle odporne też długowieczne charakterystyczne charakterystyczne dla Chin dla Japonii, a w Toruniu piękna kolekcja jest w ogrodzie Zoobotanicznym w Toruniu i przyroda przeplata się z historią i zabytkami na każdym kroku mówiłem, że Toruń był jest nazywany miastem o ogrodów no taki charakter busa posiada również dzisiaj te o te ogrody takie rezydencją należne są jest kilka m.in. blisko starówki jest ogród, gdzie przy siedzibie wojewodów pomorskich pięknie odrestaurował odrestaurowany do do pewnie dostępny w Toruniu też znowu idą w kierunku bydgoskiego Przedmieścia jest jest najstarszy albo jeden z najstarszych parków w Polsce założonych da celów komunalnych dla mieszkańców nie rezydencją realny tylko taki park ogromny PAK i o charakterze Krajobrazowym przechodzący płynnie w Błonia nadwiślańskie ulubione miejsce Torunia ja tak mówię o tych przyrodniczych i takich miejscówka ach, bo, bo no one są mi najbliższe sercu, a poza tym mówię one są lub bardzo bardzo wartościowe pod względem przewodnictwa też tak myślę, że można w zasadzie mówić w nieskończoność o tym jak ważne dla tkanki miasta dla społeczności miejskiej są takie miejsca zielone tak charakterystyczne i piękne i duże jak Kępa Bazarowa, której zaczęliśmy czy też kolejne mniejsze skarby skarpetki, o których pan opowiada no to jest coś, kiedy mieszkańcy mają na wyciągnięcie ręki czy na żabi skok jak pan pięknie powiedział na te naprawdę bezcenne dla miasta i tak sobie myślę, że po dla banków powiedział, że to również szczęśliwym miastem pod tym względem właśnie, bo też niestety w wielu miastach mamy do czynienia z tą betonoza nieszczęsną, o czym no też poprawić Toruniu właśnie w drugą stronę by wszystkie tereny zieleni najcenniejsze historyczne, bo chce też powierzy te tereny, o których mówię tych terenach zielonych są wpisane do rejestru zabytków również przeprowadzono rewitalizacja powiedziałbym wzorcową rewitalizację, gdzie nie był to nowa no, a wręcz przeciwnie to co było jeszcze utwardzone to odcieniu rozszczelnione no za są poszczególne poszczególne parki i nie tylko zapraszamy do Torunia do zwiedzania zielonych terenów opowiadał Szczepan Burak były wieloletni kierownik wydziału środowiska i zieleni w Urzędzie Miasta Torunia obecnie też przewodnik po Toruniu autor monografii dotyczącej przyrody okolic Torunia dziękuję panu serdecznie miał się powoli pakuje już do Torunia pod pana powieściach dziękuję było bardzo miło pogadać o przyrodzie tor Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OBLICZA TORUNIA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Więcej niż na antenie! Teraz TOK FM Premium 30% taniej: podcastowe produkcje oryginalne, Radio TOK FM bez reklam i podcasty z audycji. Nie zwlekaj i słuchaj wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA