REKLAMA

Historia polskich orderów

Świąteczny Poranek Radia TOK FM
Data emisji:
2022-11-11 08:00
Prowadzący:
Czas trwania:
10:20 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
kompletny poranek w radiu TOK FM Maciej Zakrocki dzień dobry zapraszam państwa na świąteczny poranek TOK FM kłaniają się państwu także Bartłomiej Pograniczny wydawca Krzysztof Jasiewicz realizator wszyscy życzymy dobrego pogodnego święta niepodległości mamy też życzenia pogody ducha radości zdrowia dla dzisiejszych solenizantów, czyli Anastazji Bartłomieja Marcina wrota oraz Teodora 11 listopada 300 piętnasty dzień roku wschód słońca mieliśmy szóstej 46 zachód Rozwiń » będzie o piętnastej 52 w co w przeszłości wydarzyło się 11listopada co zwróciło moją uwagę 349 lat temu pod Chocimiem wojska polskie pod dowództwem Hetmana wielkiego koronnego Jana Sobieskiego pokonały armię turecką Husseina paszy w 110 lat temu w Brześciu nad Bugiem urodziła się Nina Andrycz aktorka teatralna filmowa telewizyjna nazywana wielką damą polskiego teatru zmarła 31stycznia 2014 roku 104 lata temu w lesie koło kąpieli podpisano zawieszenie broni pomiędzy aliantami, a Niemcami kończące pierwszą wojnę światową pozwolę sobie państwo odesłać do podcastów z moją wczorajszą audycję z cyklu Maciej Zakrocki przedstawia, gdzie okoliczności zawarcia tego rozejmu zostały dokładnie przedstawione tutaj oczywiście 104 lata temu rada Regencyjna przekazała naczelne dowództwo wojsk polskich Józefowi Piłsudskiemu to głównie z tego powodu w 1937 roku Sejm Rzeczypospolitej ustanowił dzień 11 listopada jako święto państwowe święto niepodległości 98 lat temu w Rydze urodził się Andrzej Łapicki aktor reżyser teatralny wieloletni wykładowca warszawskiej szkoły teatralnej jej rektor wystąpił w wielu filmach, ale przypomnę choćby tylko salto czy jak daleko stąd jak blisko Tadeusza Konwickiego na oczywiście wesele Andrzeja Wajdy Andrzej Łapicki zmarł 21lipca 2012 roku, a 34 lata temu w Warszawie zmarł Jan Himilsbach aktor pisarz jedna z najbardziej charakterystycznych barwnych postaci polskiego filmu literatury znany z niepowtarzalnych kreacji w takich filmach jak rejs czy wniebowzięci, a 25 lat temu Sejm udzielił wotum zaufania rządowi Jerzego Buzka do dzisiaj w ramach uroczystości Narodowego święta niepodległości w Belwederze pan prezydent będzie wręczał odznaczenia no to jest dobra okazja, żeby tych oznaczeniach porozmawiać jest z nami pan dr Sebastian Adamkiewicz historyk publicysta kustosz muzeum tradycji niepodległościowych w Łodzi dzień dobry dzień dobry panie redaktorze dzień dobry państwu nie żyje niepodległa dla oczywisty natomiast pytanie jest takie czy jest jakaś forma właśnie tradycji wręczania wysokich odznaczeń państwowych w dniu 11listopada czy można powiedzieć, że są jakieś specjalne ordery odznaczenia, które się tego dnia akurat wręcza jak to jest my mamy 2 takie najważniejsze odznaczenia to jest to jest Order Orła białego i Order Odrodzenia Polski i tego dnia wręcza się zarówno można ograniczać ordery Orła białego jak i Orderu Odrodzenia Polski ten pierwszy jest Orderem starszym Orderem, którego źródła tkwią jeszcze osiemnastym wieku ustanowiony został w 1700 piątym roku przez Augusta drugiego mocnego, ale chciałbym tutaj podkreślić, że dług do bardzo długo w Polskiej tradycji w ogóle orderów nie było ile one się rozpowszechniły euro bardzo popularne o tyle w Polsce nie Rzeczpospolitej nie, dlatego że Polska Szlachta ulegała jak ognia i odznaczeń orderów dla przewidziano w tym próbę stworzenia takiej grupy arystokracji jakieś grupy wyróżnionej, a jednak Szlachta patrzyła z takiej bardzo bardzo takiej perspektywy egalitarne i na swój tam i starano się żeby, żeby tak się nie działo natomiast Orderu Orła białego udało się w ustawie 2 mocnemu trochę przemycić dzięki temu, że w 1700 piątym był bardzo słabym królami wszyscy sądzili, że nowy jest jakiś Order, ale ten władca tak niebawem przestanie być władcą, więc jakoś pominięto, a później się już tradycji utrwalił, więc on faktycznie jest starszy natomiast młodszy Orderem jest Order Odrodzenia Polski on się wiąże z historią Rzeczypospolitej po odzyskaniu niepodległości, bo jest Orderem ustanowionym już przez parlament niepodległej Rzeczypospolitej do innych jak rozumiemy ze względu na naszą trudną historię po drugiej wojnie światowej ten element tradycji szczególnie jeśli chodzi o Order Orła białego no powiedzmy najogólniej był lekko ta tradycja była zakłócona, bo Rzeczypospolita ludowa chyba nie wręczała Orderu Orła białego czyniły to polskie władze na uchodźstwie jak czyniły polskie władze na uchodźstwie w Polsce nie był wręczany Order Orła białego, ale był wręczany Order Odrodzenia Polski przy czym tata na orderze to była 1944 nazwa pewna tradycja związana z Orderem Odrodzenia Polski i wpisywała się też po dziś idee związane z Rzeczpospolitą ludową stąd też będą przyjęto ten Order oczywiście nadano mu trochę inną symbolikę, ale Order Odrodzenia Polski ten powinien drugiej Rzeczypospolitej nadawany był też przez przez rząd na na uchodźstwie i oczywiście Order Orła białego i też Order Odrodzenia Polski w swojej pierwotnej formie zostały przywrócone po 1989 roku i to co warto podkreślić to, że po 1989 roku mamy bardzo duża osób, które zostały odznaczony pośmiertnie czyli jak by starano się wypełnić lukę, która powstała w latach 4489 bardzo wiele osób do otrzymuje odznaczenie po swojej śmierci to są bohaterowie zarówno drugiej Rzeczypospolitej, gdy wojny światowej jak walki o niepodległość po 1945 roku to oczywiście część osób, które otrzymuje medal są o ten o Order to są odznaczeni to są też osoby, które i wówczas jeszcze żyły na, ale odznaczył się niezwykłą odwagą w czasie drugiej wojny światowej i po jej zakończeniu to faktycznie w trzeciej Rzeczypospolitej zaszłości historyczne zostały regulowany no i przypomnijmy, że zgodnie z art. 138 konstytucji to prezydent nadaje ordery odznaczenia daje, gdybyśmy spojrzeli na te ostatnie 30 lat już nieco więcej chociażby właśnie na tych, którzy Order Orła białego dostali można jednak zauważyć, że jest to jednak pewien element nazwijmy to czy to polityki historycznej, a może właśnie powinniśmy mieć polityki orderowej no tak on by ordery rzadko świadczą może to przesadza, ale ordery na ogół nie świadczą o tym jakie wielkie osiągnięcia ma dana osoba na rzecz ojczyzny, ale bardziej świadczą o czasach, jakim jest ten Order przyznawany pierwotnie ordery miały taką funkcję miały tworzyć taką grupę bardzo związaną z osobą, która te ordery przyznaje, kiedy ODR-y powstawały to była osoba monarchy i w ogóle słowo Order oznacza tyle co zakup 100 była taka grupa skupiona wokół narty taki zakon świecki, który miał być mu wierny przez właśnie to powiązanie ordery i do wiązało się z osłabieniem związku feudalnych, ale to może też szczegóły nie będę nie będę, choć i to było obce tradycji Republikańskiej np. Tadeusz Kościuszko odmówił przyjęcia Orderu Orła białego, dlatego że uważam, że to jest tradycja anarchiczna Republika zaprzysięgli chcę takiego Orderu przyjmować natomiast faktycznie po 19 wieku, kiedy nastąpiły procesy demokratyzacji na te ordery zmieniły swoją funkcję w tej chwili są ordery, które mają wyróżniać osoby, które w sposób szczególny przysłużyły się liczyć oczywiście trzeciej Rzeczypospolitej, jeżeli popatrzymy NATO i komu poszczególni prezydenci przyznają Order to czasami po pewnych drobnych niuansach nasze rozpoznać, jakie ten prezydent miał poglądy polityczne albo komu sprzyja Szkot prezydent Aleksander Kwaśniewski potrafił przyznać Order Orła białego ludziom, którzy związani byli z poprzednim systemem takim taką osobą chociażby Włodzimierz Reczek wielki działacz sportowy bieda z prezesów PZPN-u czy się bardzo zasłużony dla polskiego sportu, ale też związany z establishmentem PRL więc, więc oczywiście tutaj pewne takie elementy drobne elementy widać, chociaż w przypadku Orderu Orła białego trzeba jednak powiedzieć, że zdecydowana większość osób jeśli nie wszyscy, którzy zostali uhonorowani to są faktycznie osoby, które jakieś zasługi na rzecz ojczyzny mają łącznie z tym chyba najbardziej ostatnim kontrowersyjnym odznaczeniem Antoniego Macierewicza, bo jeśli, choć jego zasługi historyczne trudno tutaj mieć wątpliwości bardziej wątpliwości budzi jego obecna aktywność polityczna, zwłaszcza dotycząca katastrofy smoleńskiej nie, więc to jest oczywiście to jest oczywiście znak zapytania, chociaż warto podkreślić, że generalnie, gdyby spojrzeć na kawalerów Orderu Orła białego to niema samych pozytywnych postaci wśród nich np. Szczęsny Potocki czy Franciszek Ksawery Branicki, a więc osoby związane z Konfederacją targowicką, chociaż Order Orła białego dostały kilka dekad przed samymi wydarzeniami związanymi z Konfederacją targowisk co zobaczymy, kto dzisiaj zostanie odznaczony to na pewno będzie również przedmiotem ciekawej i analiz bardzo pięknie dziękuję za wszystkie wyjaśnienia przypomnienia dr Sebastian Adamkiewicz historyk publicysta kustosz muzeum tradycji niepodległościowych w Łodzi był naszym pierwszym gościem dziękuję bardzo, zapraszam na informacje Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: ŚWIĄTECZNY PORANEK RADIA TOK FM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką! Dobrego słuchania w 2023!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA