REKLAMA

Żaba pod językiem. Medycyna ludowa Żydów aszkenazyjskich

OFF Czarek
Data emisji:
2022-11-15 11:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
22:00 min.
Udostępnij:

POLECAMY KSIĄŻKI

Żaba pod językiem. Medycyna ludowa Żydów aszkenazyjskich
Marek Tuszewicki

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
w Trade za no i czekamy Szanowni Państwo z utęsknieniem na 23listopada wtedy o godzinie czternastej zostaną ogłoszeni laureaci oraz wręczone nagrody imienia Józefa Gierowskiego i Sonego szmer Ruka nagroda, która przyznawana za najlepszą naukową publikację książkową w dziedzinie historii kultury Żydów w Polsce, a wśród książek książka dzisiejszego gościa, którym jest pan dr Marek tu Sielicki historyk i 300 i adiunkt w Instytucie judaistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego Rozwiń » dzień dobry panie doktorze dzień dobry pan i państwo słuchasz i tutaj książka to jest w ogóle ciekawa rzecz, bo książka, która jest konkursie nosi tytuł Froga Andy Tong czuł już od medycyny i stron Europy i jest wydana przez Lead ma najwyżej od dziś w lżejszym oraz Liverpool inwersji pras, ale jeżeli państwo np. nie znają ludzkiego albo nie chcą czytać po angielsku to ta sama książka, ale tym razem wersji polskiej ukazała się nakładem wydawnictwa Austeria pt. żaba pod językiem medycyna ludowa Żydów aszkenazyjskich jest Doda na marginesie niesłychanie interesująca i wskakujemy panie doktorze może do tej medycyny ludowej Żydów aszkenazyjskich ale, żeby zrobić pewnie należałoby się zastanowić zapytać czymże jest medycyna ludowa czy medycyna ludowa Żydów aszkenazyjskich, bo ta medycyna ludowa pewnie niektórym może się kojarzyć z jakim zbiorem zabobonów, a przecież nie niekoniecznie z tym mamy do czynienia tak tak bywa z terminami, które nie określają rzeczy materialnych, ale też pewne idee musimy nadać sens i te sensy wyważa się zmieniają na przestrzeni kilkudziesięciu lat podobnie jest terminem medycyna ludowa, który chyba współcześnie już nie jest tak doceniany jak tył, a 100 lat temu, gdy ukuto go w kontekście szerszych badań nad kulturą ludową czy tzw. folklorem, kiedy obrażano sobie, że ludność wiejska, zwłaszcza zachowała, więc skarb Narodowy kultury i w tym skargi mieszczą się również poglądy na temat sposobów leczenia na temat tego, skąd się choroby biorą na temat unikania różnych przypadłości, które często miały wymiar magiczny, a to ze względu na to, że opierały się częściowo na na taki właśnie w wyobrażeniach ludzi nie lokowanych w szkołach z 13 Uniwersytet niemający zbyt bliskiego kontaktu ze zespół z tą medycyną akademicką tak dzisiaj nam, że to jest nawet termin, który oficjalnie rozpoznawane przez różnego rodzaju organizacje takie jak ONZ czy też Wilbo, czyli światowa organizacja własności intelektualnej czy jako np. TK, czyli radykalną, lecz albo IKE and John Snorri czy też lokalna wiedza tak to wszystko się właśnie tam mieści m.in. właśnie ta tradycyjna medycyna tak rzeczywiście, choć współcześnie antropologia wolą mówić, a raczej o etno medycynie, unikając tego terminu ludowe i powiązań z z ideą ideę ludu jako pewnego narodu, który zresztą jest problematyczny w kontekście żydowskim, ponieważ aktor przebijemy społeczność żydowska nie posiadała zbyt dużej zwykle licznej was chłopskiej, która mogłaby robić zarzut wobec tego dla etnografów żydowskich pod koniec wieku dziewiętnastego tym ludem byli tzw. prości Żydzi zwykli Żydzi dnia codziennego żyjący głównie w miasteczkach i dziś na prowincji prawda ewentualnie wszy, że dużych skupiskach w dzielnicach miast takich jak Kraków czy wasza no dobrze mamy dzisiaj dzisiaj, jeżeli ktoś powie źle się czuje boli gardło albo utraciłem smak to powiemy dobrze do lekarza albo zrób sobie test albo coś podobnego, czyli dzisiaj niektórym oczywiście z nas wydaje się, że choroba może być czy powodom powodem choroby może być bakteria może być wirus lub różne inne rzeczy, ale czym była choroba dla Żydów aszkenazyjskich no tak tylko czasu widzimy, że jedno z pierwszych działań, jakie podejmujemy w obliczu choroby jest poszukiwanie pomocy u przedstawiciela współczesnej bio medycyny, czyli medycyny opartej, a nauki biologiczne i jest to efekt dobrze ponad 150 lat spalania społeczeństwo jak bardzo wiedza medyczna właśnie oparta na doświadczeniu jest istotna jak bardzo zmienia nasze życie tego się po prostu nie da musi po prostu nie da zaprzeczyć, nawet jeżeli współczesne media społecznościowe starają się zrobić dalej jest stanie faktycznie na co szczególnie nie musimy zepchnąć jak jakiś obszar wątpliwości natomiast, że jeszcze w pierwszej połowie dziewiętnastego wieku ta współczesna medycyna w naszej części świata w Europie wschodniej nie zdarzyła się tak silnie zakorzenić byliśmy tutaj pod tym względem to pewnego stopnia zapóźnieni wobec Europy zachodniej w i w związku z tym społeczność żydowska, która zresztą miała tendencję do bardziej konserwatywnego poglądu na świat to za, a co za tym idzie też to późniejszego przyjmowania różnych nowinek tym nowinek w zakresie medycynę utrzymywała pewne poglądy, które były rozpowszechnione zarówno wśród wyznawców judaizmu jak wśród wystawców chrześcijaństwa w Europie środkowo-wschodniej, zwłaszcza na obszarze Rzeczypospolitej obojga narodów jeszcze 200300 lat wcześniej spokojnie możemy cofnąć czas do szesnastego wieku i zobaczyć, że bardzo wiele poglądów bardzo wiele praktyk wyglądało zupełnie ZAKSA, a przy takich rzeczy, które się wyróżniają wydaje się nam przede wszystkim to, że nie było przyciski do współczesnego świata i służby medycyny tak wyraźnego monopolu 1 ośrodka, który mówiłby co jest przyczyną choroby jak należy leczyć co znaczy, że ośrodkiem decyzyjnym pozostała w gruncie rzeczy pacjent ewentualnie jego najbliższa rodzina i kontakt z lekarzem był w gruncie rzeczy oparty na zasadzie poszukiwania rady i płacenia lekarzowi za dobrą radę, a nie oddania się pod opiekę służby służby medycznej czy jak jakiegoś rodzaju zorganizowanego czytelnictwa dobrze do medycyny ludowej Żydów aszkenazyjskich powrócimy po informacjach Radia TOK FM zbieramy się w książce żaba pod językiem medycyna ludowa Żydów aszkenazyjskich przełomu dziewiętnastego dwudziestego wieku ta książka ukazała się nakładem wydawnictwa Austeria, ale oczywiście mogą państwo też sięgnąć po wersję angielską Frog Andy Tong i ta książka czeka albo czy książkę bierze udział w konkursie być może dostanie nagrodę 23listopada zobaczymy o godzinie czternastej 23listopada dowiemy się gościem dzisiejszego programu jest pan dr Marek Sielicki historyk i 300 adiunkt w Instytucie judaistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego i autor książki żaba pod językiem wracamy po informacjach o prawdę w czarne jak żaba pod językiem, czyli medycyna ludowa Żydów aszkenazyjskich przełomu dziewiętnastego dwudziestego wieku autor jest pan dr Marek Sielicki historyk i 300 i radiu w Instytucie judaistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego panie doktorze stąd może wskoczymy pod język wraz z tą żabą, bo to jest bardzo ciekawe bije żaba jako stworzenie takie powiedziałbym wojska, bo z 1 strony właśnie żaba pod językiem, czyli i nie wiem zakażenie albo jakaś inna albo jakieś inne świństwo, które sprawia, że dolna część twarzy tak czy raz mamy nie wiem opuchnięte w jaki sposób wzór, a z drugiej strony żaba, która też jestem zwierzęciem, które u, którego można, z którego usług można skorzystać, jeżeli chcemy pozbyć się różnych substancji, którzy są dla nas niebezpieczne taki pewną większość państwa zainteresuje fakt, że wiele chorób, które posiadają pewne nazwy potoczne rodzaju rzadki róży czy postrzału obecnie znajdziemy również w katalogach współczesnej medycyny w podręcznikach, na których opiera się wiedza dzisiejszych lekarzy musimy jednak wyraźnie zaznaczyć źle wiadomości, które czerpiemy z tekstów etnograficznych materiałów, które się zachowały z wieku dziewiętnastego początku dwudziestego wieku i wcale niekoniecznie muszą te tez z znaki oznaczać dokładnie te same choroby, a więc, kiedy mówimy o Rzepie pod językiem w gruncie rzeczy niekoniecznie może być to czyni też nie jest to faktycznie kort Biel ślinianki jak to zwykle się we współcześnie tłumaczy podobnie jak Róża niekoniecznie będzie Różą, czyli rodzajem zapalenie czy zakażenia na skórze może być innego rodzaju przypadłością i w przypadku rady faktycznie mamy do czynienia z rodzajem dwoistości, czyli czystszych spojrzenia na to zwierzę z 2 różnych kierunków, ale poniekąd tkwi tutaj jedno bardzo wyraźne założenie, że żaba jest zwierzęciem pęcznieją, o czym czyli Ross nabiera wielkości prawda albo albo maleje, kiedy się dostrzega tej jak się zachowuje w re to głównie ropuch ani żaba ale, ale czy taka ludowa mądrość nie za bardzo rozruszała pomiędzy tymi 22 gatunkami i w związku z tym zdarzało się, że choroba, która by uwidoczniła się rodzajem obrzęku dolnej partii ust, czyli tego co się pod językiem znajduję mogła przypominać lata tak Marka dolegliwość mogła przypominać żadne dlatego też była nazywana żabą, ale z drugiej strony znajdujemy dość liczne przypadki wykorzystywania zwierząt, czyli żab do leczenia w sposób, który dałoby nam się zgoła trudny do racjonalnego wytłumaczenia na pierwszy rzut oka, ale tak naprawdę opierał się na pewnych całkiem racjonalnych, a nawet naturalistycznych radę przekonaniach, które po prostu sięgają czasów bardzo odległy i no w przestrzeni wieków kruchy minęły od czasu ich uchwał czuwania już straciliśmy kontakt z tym z tą wiedzą i nie bardzo to widzimy w szaty były szczególnie używane właśnie dla leczenia różnych opuchlizny i w przekonaniu, że działają podobnie do gąbki, którą kiedyś położę prowadzona jest pilotem to nad pęcznieje i wciąga ten wpływ, więc symbolicznie wyobrażano sobie, że żaba jest w stanie siebie również różne choroby wciągnąć, kiedy człowieka bolała głowa przykładano żabę do do głowy tak albo nawet robiono takie układy z żab kiedy, żeby zdechły były było to oczywiście świadectwem, że wciągnęła już te ten humor ten śluz, który miał zalegać w mózgu i dzięki temu dzięki temu człowiek w sprawie, żeby się opierało się na założeniu, że głowa boli z powodu nadmiaru flegmy jednego z 4 humoru, które miały budować konstytucję ciała człowieka to w tym rozważano już prawdę wczasach greckich rzymskich później ta wiedza była przekazywana przez przez kulturę arabską kulturę żydowską z powrotem do Europy i odzyskała TEDE ten status bardzo ważny w epoce renesansu, a u nas na naszym obszarze praktycznie do rozbiorów na off była taką najważniejszą najważniejsze systemy medycynę, do którego się odwoływali wszyscy łącznie z wykładowcami Akademii krakowskiej czy innych Akademii w Rzeczpospolitej, więc tak, więc takie leczenie, bo jak najbardziej chodziło w grę oczywiście mogła być żaba w formie przetworzonej i ona również mogła zauważa pan walory np. sproszkowanej np. użycie proszku do zatrzymania krwawienia po obrzezaniu zdarzało się tak albo maści zrobionej z ze z proszku spraw spalonej Żak, owszem, więc w Afryce by różnego rodzaju rany jak wiemy możemy powstrzymać krwawienie poprzez poprzez wysysanie rodak odsysanie oczyszczanie rany w ten sposób, więc też sobie wyobrażano, że jeżeli żaba jest w stanie odessać humor chciała to będzie w stanie też oczyścić ranę, ale podobnie jak żaby był działały inne zwierzęta np. biały Gołąbek, który uchodzi za symbol pokoju za symbol, ale absolutnego spokoju był zwierzęciem, które przykładano do brzucha osoby chorej na żółtaczkę czyniono to dlatego, ponieważ wyobrażano sobie, że żółtaczka jest spowodowana nadmiarem rzuci w organizmie rzuć wytwarzana miała być w wątrobie, a wiadomo, że w wątrobie ta Łódź powoduje również złość i i wrogość wszelkiego rodzaju tak człowiek Hole ręczne to taki głośnik strasznych zatem, jeżeli przyłożymy gołąbka, który nie zna ani grama rzuci do brzucha osoby, która ma tego też się w nadmiarze potencjalnie wyobrażano sobie, że jesteśmy w stanie wydobyć rzuć to ciała gołąbka i się pozbyć nadmiaru i humoru oczywiście stosowano też całkiem praktyczne środki pozbywania się tych tego nadmiaru humorów od upustu krwi zepsute jak sobie wyobrażano po wymuszanie wymiotów i czasami te najbardziej obrzydliwe środki, których stan jest wtedy w ziołach graficznych w rodzaju odchodów zwierzęcych podawanych przy okazji jakieś choroby miały spowodować przede wszystkim wymioty i ewentualne wymioty i organ jak wówczas Kujawa, a tak, żeby się ciało oczyściło wszelkimi możliwymi możliwymi otworami c z nadmiaru złych płynów, czyli najlepiej było mieć znajomych, którzy mieli tzw. białą wątrobę no zdecydowanie przy czym jak to przecież bywało pewno dobrze było mieć też ludzi, którzy niekoniecznie wyróżniali się jakoś jakiś brakiem rzuci, ale posiadali również innego rodzaju walory w zawsze człowiek, który miał dużo krwi uchodził za człowieka, a no radomskiego Grota i nawet wesołego, ale do 100 oczywiście wyobrażenia, które opierały się na teorii humoralnej możemy powiedzieć, że one pozostały w kulturze naszej części świata jeszcze do początku dwudziestego wieku, ale pisały też innego rodzaju obrażenia zwierzęta, które WI, które przypisywano ludzkiemu ciału wyobrażam sobie np. że w sercu człowieka żyje zobaczy, który potrafi, kiedy jest smutny człowiek tak wtedy tak mnie to serce w i to w kulturze niemieckiej istniało takie przekonanie ona też po części się przy stale Robak nawet ta właśnie mówiono o zalewaniu Robaka oczywiście nie chodzi tutaj o zadawaniu jakiegoś Robaka wsie jamie brzusznej zubożenie chodzi oczywiście dotknie topienie smutków alkoholu uspokajanie tego tego Robaka co jest ciekawe, kiedy mamy tak z tym magiczne, które służą wydaniu robaków chciała człowieka takie teksty po hebrajsku np. Świteź to one często zabierają taki krótki krótką uwagę to nie dotyczy Robaka w sercu, ponieważ taka serca nie można na razie nic tak potwierdzam Szanowni Państwo oczywiście mogli państwo odnieść wrażenie może to staram się objaśnić z naszym ograniczonym czasie, o co chodzi z tą żabą, ale książka ma 500 stron i pan dr Marek tuszy Wicki ba bardzo interesujący sposób też w cała masa źródeł musiałaby zostać musiał zostać przedwcześnie, aby wszystko zrekonstruować to myślenie przekonania, które właściwie dotyczą zarówno tego czym jest zdrowie tak czy jest choroba śmierć, ale też jak one są nazywane np. właśnie różnego rodzaju choroby, bo przecież mamy do czynienia z tabu stabilizacją słów także nie wszystko może albo nie wszystko wypada powiedzieć wprost no oczywiście Anatomia fizjologia patologia tak jak temu przyglądać się w kontekście Żydów aszkenazyjskich no i oczywiście ten ten mały świat, który jest też obecny w dużym świecie, więc te światy przenikające się cała masa innych kwestii takich jak właśnie wspomniana patologiach moralna czy też astrologia religia tradycja obyczaje no w książka fascynująca Szanowni Państwo myślę, że każdy, kto interesuje się w czy medycyną czy też zamieszkana zyski czy ciekawą literaturą znajdzie tutaj coś dla siebie bardzo bardzo dziękuję panie doktorze za dziękuję rozmowę trzymam kciuki, bo myślę, że to będzie nie wiem w Jasienicy powiem, ale dziękuję najważniejsze, żeby zdrowie dopisywało to właśnie to też ciekawe pan też o tym pisze np. Polacy, wznosząc toast mówią na zdrowie Żydzi Różańska mówią Chaim, czyli na życie zażycie tak tak jest to dość w bezpiecznym gruncie rzeczy, ponieważ takiej, a w takim interpretacji potocznej życie jest równoznaczny biegaliśmy ze zdrowiem, jeżeli rzecz modli się o życie tak wówczas ma na myśli też zdrowie podobnie jak, kiedy mogli się o dzieci ta Kucza rzecznik nie chodzi wyłącznie o jego własne dzieci ale, ale też o potomku w kolejnych pokoleniach z Acta tak to bywa czasami takie skróty w religii po prostu występują służą opisaniu szerszego przez tego problemu, ale oczywiście zdrowie tak zrobi jest jedną z najważniejszych Łask, które można prosić pana Boga z wiedzieliśmy i te proszki z tym mnóstwo, kiedy nowy mamy możliwość przeglądania zachowały się troszkę w archiwach spisanych w świetle, czyli papierków, których zapisy za zapisano prostytutce etyka i okazuje się oczywiście, że ogromna ogromna część oprócz dotyczy zdrowia albo zdrowia własnego ma albo zdrowie najbliższych członków rodziny no w 100 zwyczajnie są to są rzeczy istotne łącznie oczywiście kwestią dzieci taki system płatności, która w tamtych czasach mogło po prostu tragedią bardzo dziękuję panu dr Marek Sielicki historyk i 300 adiunkt w Instytucie judaistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego państwa moim gościem rozmawiać proszą też ma pod językiem wydanej przez wydawnictwo Austeria informację o godzinie 1140 już za kilka minut po informacjach program kultura osobista dzisiejszy program przygotował Paweł Ziętara nad jakością naszych połączeń czuwał Szymon waluta Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: OFF CZAREK

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 40% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA