REKLAMA

Świat poza geopolityką, czyli inne szkoły stosunków międzynarodowych

Wieczorem
Data emisji:
2022-11-16 22:00
Audycja:
Prowadzący:
Czas trwania:
51:43 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
dobry wieczór jak co środę bardzo serdecznie zaraz zapraszam państwa na program wieczorem nazywam się Agnieszka Lichnerowicz i wiecie państwo jak to bywa, gdy jakiś temat w mediach jest szeroko omawiany jakoś jest istotny dla nas dotyka nas to stajemy się szybko ekspertami wszyscy od niego to ekspertami od katastrof lotniczych to ekspertami od skoków narciarskich to ekspertami od islamu mają w ostatnich miesiącach co zrozumiałe wielu z nas stało się staje się ekspertami od spraw Rozwiń » międzynarodowych od stosunków między narodowych może trochę niepotrzebnie nawet nadmiernie ironicznie o tym mówię, dlatego że być może lepiej spojrzeć na to, że szklanka jest pełna jest zainteresowanie i po prostu nieco więcej państwu opowiedzieć o tych szkołach teoria stosunków międzynarodowych, dlatego że ciekawa sytuacja jest taka, że jedna z tych szkół i wydaje mi się postawię tezę zaraz ją ekspert weryfikuje w ośrodkach analitycznych czy na salonach politycznych być może najrzadziej stosowana, jeżeli w ogóle jeszcze dzisiaj jest to 1 szkoła to geopolityka ona zyskuje niebywale na popularności, a jak państwo już pewnie może słyszeliście albo jeszcze pewnie dziś usłyszycie ma ona swoje mówiąc eufemistycznie wady czy spore ograniczenia w, tyle że jest bardzo popularna i jeden z powodów wydaje mi się, które możemy wskazać chyba, z którym się co, do którego się z gościem zgodzimy to wynika ta popularność tego, że alternatywne szkoły te, które są szczególnie popularne w ostatnich dekadach po prostu są z obywatelom słuchaczom czytelnikom dużo mniej znana stąd dzisiejszy pomysł na audycję, więc będziemy rozmawiać o różnych szkołach tak to sobie pozwolę nazwać polityki zagranicznej rzeczy stosunków międzynarodowych, a państwa gościem będzie dr hab. Łukasz Fyderek dzień dobry panie profesorze dzień dobry w prof. Federer jest związane z Instytutu bliskiego dalekiego Wschodu na Uniwersytecie Jagiellońskim i też w tym kontekście powiedziałem, że jest by co nie dorobiliśmy dobrego polskiego określenia takim public Intellectual list, czyli ekspertem intelektualistą, który zabiera głos w debacie publicznej właśnie w debacie również dotyczącej geo polityki rozmawialiśmy trochę już w program światopogląd, więc możecie państwo wykopać systemu pod kasowego te rozmowy albo sięgnąć po teksty do miesięcznika znak już nie najświeższego tylko to jest numer październikowa, więc najświeższy, gdzie znajdziecie państwo tekst Łukasza w berka właśnie Avatara geopolityki Ależ ona znowu nas zdominowała zdominowała rozmowy, która ze szkół jest panu panie profesorze najbliższa no myślę, że szczególnie warto rozmawiać i pochylać się nad zarówno liberalizm jak konstruktywizm mają one mają bardzo wiele do zajęć za oferowania w wyjaśnianiu sytuacji międzynarodowej myślę, że w obie te szkoły są właśnie reprezentowane tak jak pani redaktor wspomniała takim publicznym powszechnym oglądzie, a nie albo, jeżeli nie są Air nie do reprezentowana czasami są my nie charakteryzował ne w jakiś sposób uproszczony bądź stereotypowy natomiast w praktyce mają bardzo wiele do wniesienia do opisu opisu świata stosunków międzynarodowych co więcej szczególnie, jeżeli chodzi o liberalny liberalną szkoła dotyka państwa to jeszcze raz to są 2 szkoły to znaczy jest to liberalny konstytucjonalizm liberalizm neoliberalizm i tzw Noela realizm albo realizm strukturalne są te tak mogłabym powiedzieć te 2 główne szkoły dwudziestego wieku tak można powiedzieć 3 prawda możemy rozszerzyć rzeczywiście, żeby uporządkować i Rze, że mamy 3 główne szkoły myślenia o kilka nowych realizm mim jego późniejsze właśnie rozmawiać ze strukturalnym realizm realizm neoklasyczny, ale w dla uproszczenia mamy realizm liberalizm konstrukcje te to są 3 główne paradygmaty myślenia stosunkach międzynarodowych i tutaj może, dlaczego są, dlaczego jest kilka ponieważ, jeżeli mielibyśmy spojrzeć na naukę zazwyczaj w naukach chociażby przyrodniczych mamy w danym momencie czasu 1 dominujący paradygmat, ale stosunki międzynarodowe są nauką bądź fragmentem politologii to tutaj też trwają spory, w których no i mamy do czynienia z żywym organizmie badamy jednocześnie opisujemy rzeczywistość, której sami funkcjonujemy jako, podważając swoje założenia nie jest też by, podważając swoje swoje odkrycie to jest oczywiście wszystkich nauk społecznych dlatego współ występuje kilka paradygmatów kilka głównych paradygmatów, a nie 1 dominujący jak to ma miejsce w przypadku chociażby nauki zazwyczaj na wzięcie, choć liter i to się i to ulega zmianie w odniesieniu chociażby do do do fizyki na bardzo wysokim poziomie teoretycznym, a zatem i gdy spoglądamy współcześnie na stosunki międzynarodowe tak rzeczywiście mamy realizm, który jest dość dobrze reprezentowanych w debacie publicznej w danym Billa geopolityki chyba nie tak można wiec zostać przenikają mamy cierpiące czerpiący z realizmu 4 różnych bardziej szczegółowych szkół w ramach realizmu nurt geopolityki, który niektóre przebija się szczególnie mocno w debacie publicznej co o zwykłe nieco krytykować, wskazując na słabe strony tego ujęcia i zagrożenia, jakie ono ono niesie i to jest to jest w miarę dobrze widocznym natomiast liberalizm konstruktywizm są mniej widoczne, a mają duży wpływ na to jak funkcjonuje świat tutaj jedno zastrzeżenie, że jedną z cech charakterystycznych i dość mocno oglądając tych utrudniających rozmowę o członkami narodowych jest to, że często nazwa szkoły analitycznej szkoły na teoretycznie w ramach rynku międzynarodowych jest też używana jest wykorzystywane na określenie polityki w inspirowanej założeniami tej szkoły tak czy nim możemy mówić też, że nie tylko mamy badaczy, którzy są realistami, ale mamy też polityków, którzy starają się realizować politykę zagraniczną zgodnie z założeniami realistycznymi i bądź liberalnymi bądź konstruktywistów w tym prawne i ich to powoduje też, jakby do tego niezbyt czytelnego na słuchacza czytelnika niezajmującego się zawodowo tą dyscypliną wiedzy to daje dodatkowy dodatkowy poziom trudności panierowany pomieszanie ta sama nazwa opisuje zarówno politykę czy też czyli, czyli sposób zmieniania świata oparty na kilku założeniach, o których zapewne zaraz powiemy jak i sposób poznawania świata nie przez przez naukowców to jest to jest to jest dodatkowe utrudnienie ja przyznam szczerze pani w Zarze być może pan to zdenerwuje mi się wydarzy się nie da oddzielić to znaczy, że w tym sensie pewnie pan jako badacz potrafi oddzielić, ale w debacie publicznej wydaje się też tak powszechnie nadużywamy instrumentalizacji dane właśnie moja taka robocza też nowe dzisiejszej audycji jest taka, że każda z tych szkół jest pozornie tylko analityczną, a tak w rzeczywistości jest ideologiczną, ponieważ ona jak kształtuje nasze wyobrażenie o świecie, bo wzrost dam przykład zacznie może od realizmu MON jest taki chyba naj naj naj najprostszy w pewnym sensie przynajmniej w swoich założeniach ja sobie tłumaczy także on jest związane z tym w ogóle teoriami obrażeniami takimi chłopców z kim o świecie, czyli generalnie mamy świat pełen takich państw, które są jednorodne my w ogóle nie wnikamy w nich wnętrza, jaki mają stroje coś tam coś tam tylko są po prostu państwa, które naturalnie ze sobą rywalizują są w jakimś naturalnym stanie wojny ze sobą, bo nie ma nic żadnego Boga żadnego policjanta, który by regulował między nimi jakieś relacje między taka anarchia tych państw tras, które z nich będzie no właśnie silniejsze większe itd. to zdominuje to drugie my teraz, jeżeli tak rozumiemy w ten świat, a być może część w pewnym uproszczeniu tak właśnie pojmuje to z drugiej strony to jest polityczna postawa pewna to znaczy będziemy regulować świat wedle tego założenia, czyli będziemy no tak to wydaje się, że to jest jedno wynika z drugiego ściśle o oczywiście, że tak no tu jest my zaraz odniosę do do samej rady sumowania autorskiego nad tak Alone jest on jest trafne w natomiast no i pod zatrzymajmy się na tym w tym momencie, kiedy właśnie mamy teorię coś co wierzymy publikujemy badania o spór z kreujemy też na podstawie pewnych założeń w sposób bardzo konsekwentnie prowadzimy rozumowanie, które wzajemnie sprzeczne, bo mamy prawda w nauce 2 kryteria prawdziwości nauka jest zainteresowana tym, żeby odkrywać prawdę i polityka jest zainteresowana utrzymaniem władzy i to jest ważne, żebyśmy o tym pamiętali, gdy zaczynamy mówić o polityce zagranicznej więc, gdy badaczy społecznik i podejmują próbę opisu rzeczywistości są zainteresowani znalezieniem teorii, która odpowie na pytanie, dlaczego ludzie zachowują tak jak inny sposób, dlaczego państwa zachowują się tak jak nie sposób jest bardzo blisko jest ten moment przejścia, kiedy ta teoria staje się polityką taki, gdy na podstawie tych ustaleń czynione są trafne, jeżeli pozwalają trafnie przewidywać rzeczywistość, bo to, kto staje się gotowym narzędziem do zmiany tej rzeczywistości i to jest historia bardzo wielu teorii chociażby także marksizmu, które przecież na swój swego początku był teorią opisującą rzeczywistość, ale bardzo szybko stał się dotarł o areszt są bardziej stosunkach międzynarodowych od razu powiedzmy oczywiście też i być może na czym bardzo bardzo szeroki nurt już inspirowanych niekiedy 0203. pokoleniu rozmaitych teoretyków nurtów bardzo ciekawy związek z globalizacją, ale podtrzymujących te podstawowe założenia marksistowski, czyli założenia materialistyczne nasz w opisie rzeczywistości są teorię obalić bardzo ciekawe być może będzie jako granicę przestrzeni, żeby jeszcze o nich powiedzieć natomiast na inny przykład, który jest bardzo dobrze widocznym bliższych nam czasu to tzw. realizm kulturowy Samuela Huntingtona, czyli teoria zderzenia cywilizacji esej dziennik 1993 książka Huntingtona zderzenie cywilizacji zresztą jak na całą twórczość tego znakomitego politologa w sumie z jego słabszych książek, ale trafiła w swój czas ist i za to zasada zadziała mechanizm samospełniającej się przepowiedni tak czyli, czyli bardzo wiele osób zaczęło postrzegać zarówno publicystów, a następnie polityków rzeczywistość po zamachach z 11września jak właśnie przykład zderzenia cywilizacji Rogne coś chciałam tego nawet to jest charakterystyczne można powiedzieć dla szkoły różnych szkół realistycznych, że one są na taką szachownicę tak to jest taka jakaś gra strategiczna różnych podmiotów, które się kiwają albo siłą pokonują takie zagrożenie cywilizacji tak metafora gry jest ważna to myślę rzeczy posługujemy się ma też metaforą mi rzecz w tym, żeby czynić to w sposób konsekwentny tak no akurat antyk to uczynił dał obraz na całej całego świata, który po zakończeniu rywalizacji 2 blokował staje się obszarem rywalizacji różnych cywilizacji dzisiaj wiemy, że zatory jest inne nów z dużym stopniu klasyfikowana, ale jeszcze 20 lat temu oczywiście nie przeżywała swój swój rozkwit im bardzo szybko stała się ideologią ideologią obozu także konserwatywnego w stanach Zjednoczonych, który posługiwał się do uzasadnienia swojej polityki wobec krajów takich jak Afganistan Irak, chociaż zatem te nie w drużynie przyrodników my nie badamy chrabąszczy wiewiórek drzew, które nie wiedzą o tym, o czym piszemy tak dziś nasza publikacja na temat zwyczajów chrabąszczy nie wpłynie na zwyczaje Graboś nasze publikacje na temat zwyczajów czy też mechanizm działania polityki bardzo szybko przekłada się mechanizm tej polityki zmieniających tego musimy być świadomi wszy, gdy mówimy o tej barierze pomiędzy teorią, a polityką bardzo właśnie barierze ba bardzo przenikliwe barierze bardzo bardzo bardzo bardzo słabo wyczuwalny mariaż to nie zabiegam o to jak ktoś bada czy, jeżeli zatrzymujemy się na badacza, czyli właśnie na analizie, która nie jest polityką no to co co przesądza o tym, że dany badacz sięga po szkoły realizmu albo szkołę konstruktywistów tną albo liberalny czy założenia badać też jednak ujawnia tutaj jak swój na jakąś swoją wrażliwość tak to ujmiemy tak jakieś preferencje, ale w dużym stopniu współcześnie mamy konsensus do tego, że pewne szkoły w zależności jak postawimy sobie pytanie badawcze wtedy będziemy sięgać do do określonego paradygmatu to jest coś co w tym w dość tania np. tak to znaczy współcześnie istnieje konsensus do tego, że realizm szkoły na realistyczny dobrze sprawie bez do stosunkowo dobrze nie można wykorzystywać koło w dobrze sprawdzają się, gdy potrzebujemy opisu złożonego układu, czyli właśnie realizm strukturalnych jest najmocniejszy współcześnie, realizując największe nawet najlepsze wskaźniki produktywności w najlepiej sprawdzający się, a zatem, gdy potrzebujemy opisać jak działa system światowy no to grali struktura jednym z 2 zasadniczo obok globalizmu, którym wspomnieliśmy podejść które, które które, które stosujemy najczęściej na nr 201 ze Stanami na no tak można też by tak też też tak, aczkolwiek jest to w akurat mamy pan dwustronne i można do tego podejść też przemocy nikt na, przechodząc przez innych paradygmatów więc, więc to jest mocna strona, ale zaraz, gdy właśnie, gdy rozważamy już w tym momencie bilateralną rywalizację to bardzo szybko okaże się, że to założenie upraszczające realizmu re założenie o tym, że kraje są właśnie zaglądamy do środka kraju ulicą, zderzając się kule bilardowe, że kraje mają swoje dość stałe interesy, które ze sobą wchodzą w konflikt, żeby znajdują się jak w rywalizacji tak nie są jak w rywalizacji znajduje się w jakiejś równowadze sił to założenie, które bardzo dobrze przydaje się do uproszczonego czy też do opisu rzeczywistości na poziomie kilku nastu kilkudziesięciu głównych aktorów ono przestaje wystarczać i w praktyce no przecież żaden znowu, gdy siedzimy od teorii praktyki polityki zagranicznej żaden rząd nie opiera się na takim realistycznym czy w rozumieniu tego jak zachowają się inny tylko każdy stara się przykład swoich ośrodków analitycznych swojej dyplomacji jest także swoich służb wywiadowczych zrozumieć co się dzieje w środku Chin co się dzieje w aparacie decyzyjnym co się dzieje aparatczycy nie stanowi część każdego 1 innego państwa, a więc wychodzi z założeń realizmu i wkracza na założenia wkracza w obszar założeń, które charakteryzują liberalną liberalne podejście do stosunków międzynarodowych, czyli podejście, którego założeniem jest przepraszam, że my, ale jeszcze na chwilę chciał się na realizmie zatrzymać to znaczy jednak pan częściowo z mojej perspektywy tak zdiagnozował w bardzo państwu polecam ten tekst ten numer znaków, które jest tekst prof. Wyderka zanalizował pan źródła popularności tej szkoły geopolitycznej w pewnym sensie realistycznej teraz bardzo upraszczam skorzystam z licencji publicystycznej, czyli do mówi pan takich gawęd nazwał pan Gawęda ami geopolitycznymi polskich influencerów właśnie geopolityki dlatego właśnie te te gry, czyli takie właśnie rozumienie też Air stosunków międzynarodowych jako no takiej gry strategicznej gdzieś tam przesuwa Pionki są jakieś bramy to trafia do wyobraźni, zwłaszcza właśnie tych, którzy grali w gry strategiczne zwraca pan uwagę też odwołuje się do teorii Jacka Dukaja tego po piśmiennictwa właśnie ona się dobrze teoria no grała z tą kulturą bardziej obrazkową też dobrze się odwołuje do naszych emocji, czyli do tego, że wojna się po prostu bardzo dobrze klika no ale powiedz, że poza tymi polskimi influencerami czy go z politykami, których Jacek Bartosiak jest taki najbardziej rozpoznawalnym jest taki amerykański badacz ja bardzo staram zawsze, żeby nie zapamiętywać jego nazwiska, bo uważam, że to nie jest dobry badacz, ale proszę mnie poprawić może jak jest zbyt arogancka, ale sobie zapisałam, żeby teraz go przywołać, czyli John mer Szajner, który jest chyba najsłynniejszy w tej chwili teoretykiem specjalista od stosunków międzynarodowych, którego drukuje fory FR, a jest to właśnie przedstawiciel to taki bardzo bym powiedziała zagorzały tej szkoły realizmu strukturalnego, więc szczegółowo ją w słowo nam podpowiedzieć zrozumieć, dlaczego właśnie ta szkoła w takim debacie publicznej nasze no co do czego ma jeszcze trafia, że właśnie nazwisko mer mera jest takie znane tak myślimy to jest ciekawy przypadek badacza, który nie jest też bardzo sprawny publicystycznie, który ostatnio no ma pewien taką można powiedzieć słabość do mocarstw ogólności autorytarnych jest gotów uzasadniać wychodząc z przesłanek realistycznych rosyjską wojnę np. rosyjską wojnę np. tak przy czym jednocześnie inny przecież wielu tezą z zawartym w swoich wcześniejszych pracach to jest wątek, który się może przejawiać w tej aktualnej rozmowie nad czy też w komentarzach związanych z naszej merem ja nie powiedziałbym, że jest aż tak bardzo, że on jest szczególnie wpływowym wydaje się, że w kręgach akademickich szczególnie często cytowany w Łęcznej na najbardziej cytowanym realistą struktura mieszkań AdWords które, jednakże nie jest tak sprawnym publicystą natomiast to jest człowiek, który wniósł takie wydaje najwięcej współcześnie realizmu też w nadanie realizmowi takich cech teorii, która ma na bazie czy też teorię paradygmatu na bazie, którego można można można budować teorie modele wyjaśniające, więc poziom wyżej więc, więc kradło, ale w debacie publicznej tak mi się wygrywać zrówna go nawet 2 różne tutaj mamy 2 różne 2 różne debaty debata akademicka, gdzie liczyć się jakość teorii to nawet w takim sensie, odwołując się do kar kary Karla Poppera prawda są lepsze teorii gorsze to historie, które mają większą wartość wyjaśniającą czy większą wartość informacyjną i mniejszą wartość informacyjną są teorie bardziej eleganckie nieeleganckie są tory bardziej spójne bądź mniej spójne i to się to są aspekty, które liczą w gdy rozmawiają naukowcy zajmują się daną dziedziną wiedzy nie tylko w tym stosunkami z każdą dziedziną więc, ale mamy też wymiar publicystyczny, który szczególnie widoczna stosunki zabrać polityka międzynarodowa są szeroko dyskutowane i tu liczą się inne cechy takie jak zdolność metaforycznego obrazowania wszy lekkie pióro 3 zdolność do odbywania aktualnych problemów i wyczuwania publiczności potrzeb i i odnoszenia się do nich z marszami Ber ne jest jakby przykładem zjawiska, które które, które jest najbardziej widocznym przykładem zjawiska takich realistów politologów starej daty zresztą bardzo często, którzy odwołać do takiej wrażliwości bliskiej Republikańskiej prawej części Republikańskiej republikańskie publicznej w stanach Zjednoczonych między medialnej w pewnym sensie czy pisanej z perspektywy jednak bardzo dużego imperium bardzo dużego imperium oczywiście, ale mające też pewne pewne tendencje do izolacjonizmu i w myślę tutaj tkwi net tkwi fenomen tego tego jego głosu ostatniego który, jednakże jak powiada no w nie o tyle osobliwe, że Rze że, że jest dość jawnej z tej jawnej sprzeczności z wieloma tezami zawartymi jego wcześniejszych cenionych cenionych praca przypomnę państwu prof. Łukasz Fyderek jest państwa gościem i rozmawiamy o szkołach stosunków międzynarodowych wydaje się to rzecz teoretyczna, ale okazuje się, że ze mnie, że ze słuchaczy, że Polacy chcą dużo więcej wiedzieć i popularna jest tak jak mówiliśmy głównie szkoła realistyczna czy geopolityczna tymczasem w dwudziestym wieku jest jej nie my to określić, ale jakieś takie Nemezis niemalże to znaczy odwrotność, która szła niejako trochę z nią w parze druga bardzo popularna szkoła, która najczęściej nazywana jest liberalnym instytucja analiz DM wywodzi się bardziej z tych myślicieli właśnie liberalny żyłek warto krótko opisał i co tam jest najistotniejsze, żeby zrozumieć, kiedy kiedyś ją stosuje do analizy, czego dziś we współczesnym świecie nie tylko na Uniwersytecie, ale też jak słuchaczom może być pod boks no więc, żeby podkreślić różnicę no realiści zazwyczaj uważają, że nam różnie różnej różna jest wizja historii, że wojna jest jakby czymś stałym w historii ludzkości, że właściwie powraca jak bumerang wojna pokój natomiast liberałowie jest za granicę na liście, ale no dla upraw nie będzie mówi też liberałowie rynkach międzynarodowych czy też szkoła pluralistyczne, bo niekiedy też tak można określać też nieco nawiasem mówiąc mylące, bo podobnie jak realizm drukarni narodowych niekoniecznie wiele musi mieć wspólnego z realizmem takim poznawczym nie w filozofii podobnie liberalizm szukamy nowych niekoniecznie musi być wiele wspólnego z realizmem polityk z liberalizmem politycznym, ale to tak nawiasem mówiąc zatem te liberałowie tego jest zgodne mi się wydaje pani przysiąc na słowa, ale też istotne panie profesorze, bo wydaje się, że to surrealizm ono też jest bronią tak, jeżeli byśmy też można było zastosować taki układ na realizm idealizm not realizm tak brzmi poważnie to bardzo poważna nauka ona właśnie tak zajmuje się rzeczywistością, jaką ona jest, a idealizm to jest taka taka utopijna przyjemna dla Ano taka nadal to jest to jest o czym pani wina z czystym marketingiem prawda to ten tweet to jest te Invest o osobliwe, tyle że mamy nazwy szkół, które wyewoluowały w debacie jak w dyskursie akademickim, ale w momencie, kiedy rzeczywiście stały się i przedmiotem zainteresowania szerszego no mają swoją wartość marketingową i na tej giełdzie realizm ja w tym w pełni zgadzam, że lepiej niż liberalizm dla większości słuchaczy większość państw tak przy czym to jest nieco mylące, bo w mojej ocenie podejścia liberalny w zakresie kominowych i stosowane jest też wiele reżimów autorytarnych wyszły chociażby, jeżeli weźmiemy pod uwagę to w jaki sposób Rosja czy Chiny Arabia Saudyjska próbują ingerować w wybory w krajach demokratycznych to co jest przejawem w praktyce wdrażanego Libera liberalnego rozumienia rynków międzynarodowych, czyli takiego, które zwraca uwagę koncentruje swoją uwagę na prawdę wewnętrznych procesach politycznych i politykę zagraniczną traktuje jako pewien szczególny przypadek polityki wewnętrznym z jedną z podstawowych założeń liberalizm usługach międzynarodowych natomiast no no to jest paradoks prawda bo gdy widzimy jak rozumiem, że żona, że mamy jakieś swoje idee albo cele od ideału naszą jest demokracja powinna być dla każdego albo powinna być jakąś taką normą obowiązującą jako państwo angażujemy się we wspieranie demokracji tak albo odwrotnie nie ma tam dobrze nam się żyje w środowisku KOR-u skorumpowanym, więc generalnie promujemy każdego, kto tam korumpuje tak, choć my czy albo jesteśmy chrześcijańscy albo islamscy tak i jak zajmują się promowaniem jakiejś idei takiego że, gdy tutaj jest jeszcze to istotne że, gdy wchodzimy w świat idei to przenosimy się do tej trzeciej jeszcze szkoły, która kładzie nacisk właśnie znajdę, czyli szkoły konstruktem myśli, bo brak będzie więcej, więc znacznie większą uwagę przykładał im do instytucji, ale także do sfery materialnej podobnie jak realizm te, czyli w liberalizm będziemy raczej starali się oczywiście zwrócić uwagę na autorytaryzm demokrację i liberalizm jest brany z członkami narodowych dał i jakby z niego wywodzi się jednak naj naj potężniejszych teorii stosunków międzynarodowych 4 potem mniejsza hipoteza do tej pory nie nie zweryfikowana, czyli teoria demokratycznego pokoju której, która zawiera się, w które dotąd hipotezy może zawrzeć w 1 prostym zdaniu mówiącym o tym, że demokracja wspólnie walczą, ale to zdanie niż jest ogromny ładunek ciastek absolutnie antygen polityczne czy zrealizuje pełne niedostrzegane w debacie być inaczej nie dostrzegane przez realizm jest w zrozumiałe, bo realizm ignoruje sferę wewnętrzną państw natomiast jeżeliby debata czy też gawędy geopolityczne były takimi konsekwentnie realistycznymi debatami to ja bym się nawet za bardzo temu nie dziwił natomiast, jeżeli odnosimy się jeszcze do tego, o czym napisałem tekst do znaku, czyli do tej takiej warstwy publicystycznej nota Gawęda geopolityczna to popularne geopolityka jest bardzo eklektyczna czerpie z różnych źródeł bardzo wiele czerpie też spoza szkół z analiz rynku jest Narodowy czerpie po raz nauk o bezpieczeństwie i tu jest w tym sensie eklektyczna dlatego dziwi mnie bardzo, że jeżeli istnieje jakieś jakaś prawidłowość w doborze tematów wątków to nie to pośle, bardzo wielu wątków, które pojawiającą wrzucamy tam w sposób dość dowolny nie ma absolutnie wątku ustrojowego tak nie pojawia się istnieje istnieje wątek właśnie teorii demokratycznego pokoju istnieje wątek instytucji w międzynarodowych instytucji ponadnarodowych, a że debatujących i prowadzący te gawędy obecny bardzo często też stosują też odnoszą się do bieżącej sytuacji bezpieczeństwa międzynarodowej Polski uważam, że jest to ogromne ubożenie w naszej debaty, a zarazem no popychanie pewien taki sposób, który jest nie jest ani nie przyczynia się do precyzyjnego opisu tej rzeczywistości międzynarodowej ani, aby za najbardziej niewłaściwego opisu nie jesteśmy w stanie generować czy też tworzyć celnych recept na prowadzenie tej polityki także to tak jak no i trochę także, jeżeli nie dostrzegamy tej teorii demokratycznego pokoju, czyli nie dostrzegamy tego, że państwa demokratyczne Rezy są współpracują oni prowadzą wojen tylko mamy jak wychodzimy z założenia, że państwa są naturalnej rywalizacji ze sobą pewne gotowość do wojny to też działamy wedle takiego modelu prawdę o tych wad zależy proszę tak, jeżeli oczywiście to jest znowu też koszty logistyczne nawiasem, więc założenie, jeżeli coś, o czym dużo mówimy zaczynamy w to uwierzyć potem działamy wedle tej wedle tego co staje zostaje się przez przez nas internalizacja, ale pani redaktor powiedział, żeby coś nieco więcej, więc w 2 kroki więcej niż mówi realnie teoria demokratycznego pokoju, bo to, że państwa ze sobą nie prowadzą wojen nie znaczy ze sobą współpracują takich miast i i tu jest rada Unii sobie wyobraziłam jako takie taką najbardziej powiedział przykładową realizację tego o Unia nie chodziła jak Unia jest Unia jest jest pewną realizacją i tutaj można przytoczyć konstruktywistów Alexandra Kenta, który wyobraża sobie, że mamy 3 rodzaje anarchii międzynarodowe rodzaje stosunków międzynarodowych i 1 jest opcja iński drugi jest lokal niski, a trzeci to jest kanclerski, odwołując się do 3 filozofów Ney Unii Europejskiej, aby ten kanclerz jest porządek, w którym państwa one ze sobą jednak rywalizują natomiast no to jest rywalizacja w i konkurent też może raczej konkurencja nawet niż rywalizacja w takim porządku lokal jest kim państwo zwoływali ją punków opisaliśmy państwa, bo walczą i w, żeby to tryb realizować może nieco i uczynić tą tą naszą rozmowę jakąś lżejszą przerwać jakąś lżejszą metaforą wyobraźmy sobie, gdy coś, czego też na bardzo brakuje nie rozróżnianie pomiędzy wojną konfliktem rywalizacją te konkurowanie to jest Drodzy Państwo tak, jakbyśmy nie rozróżnianie pomiędzy człowiekiem, który jest mordercą, bo człowiek, który chce nas zabić człowieka, który na spółkach czuję, który chce nas oszukać przy kartach czy w to są bardzo różne zagrożenia prawda i gdy próbujemy postrzegać każdy rodzaj interakcji groźnym świecie czy nieprzyjaznym świecie czy tylko może konkurencyjnym świecie, który nas otacza przez pryzmat właśnie zabójstwa tego co najbardziej, ale do, jakby dociera też najbardziej aktywuje nasze atawistyczne instynkty najbardziej pobudza naszą wyobraźnię i ciekawość co jest istotne w przypadku algorytmów i kliknięć i no to mamy bardzo zafałszowany obraz rzeczywistości to jest jeden z moich zarzutów wobec nadmiernego opierania się na realistycznym realistycznych założeniach przy nie do rozegrania panie profesorze czy powiem tak złośliwie co trzecia książka ma pod podtytuł czy Rosja zaatakuje czy będzie trzecia wojna światowa coś tam coś tam wojna tak to nie i to jest w i coś nad czym sądzę, że powinniśmy pracować to znaczy mam myśli przede wszystkim dziennikarzy i naukowców, którzy będą starali się i w róż no pokazywać, że wojna i zagrożenia są realne należy o nich dyskutować, ale to jest tylko wycinek rzeczywistości międzynarodowej co więcej, choć może brzmieć dziwnie w momencie, kiedy wojna toczy się za zagranicą Polski, ale wojen na świecie między państwo klasycznych konfliktów jest coraz mniej tak też jest stosunkowo dużo wojen wewnętrznych wojen domowych, które wręcz następnie mogą być umiędzynarodowienie, ale no trend ostatnich dekadach był malejący i w nie o tym też na rezygnację z liberalnego konstytucjonalizmu następną płytę w jakimś sensie w tym można tak tak to ująć, że świat, w którym funkcjonujemy jest zdominowany przez normy liberalny, bo tak faktycznie się stało to jest ten kluczowy moment, kiedy normy liberalny weszły do historii w, kiedy stały się polityką przestały być tylko ideą wymyśloną zasadniczą po raz pierwszy prezent Manuela Kanta, a weszły w praktykę polityczną jest ten moment, kiedy utrudni on włączył stany Zjednoczone do pierwszej wojny światowe i on i tak nie musiał ludzka ma prawo do suwerenności tak powiedział ma formułę 14 punktów, ale czasami umyka nam jak bardzo znaczy to było bardzo istotne dla Polski, ale bardzo się orientować to przebudowało stary świat polityki międzynarodowej, dlaczego musiał, dlaczego musiał, dlaczego nakreślił 14 punktów, ponieważ musiał uzasadnić w jaki sposób to, że wysyła Amerykanów do wojny, w której nie jest zainteresowanych podbojem nie jest zainteresowany zdobyciem terytorium, ponieważ jak w kulturze politycznej amerykańskiego, bo coś zupełnie niezrozumiałego my o tym, że Ameryka uzna nie potrzebowała dodatkowych terytoriów wszystkie inne państwa do tej pory wchodziły do wojen także do pierwszej wojny światowej w przekonaniu, że w tej wojnie uzyskamy coś i to coś było rozumiane przez pana przez pryzmat mapy tak przez pryzmat geopolityki, że uzyskamy ten kawałek sąsiedniego kraju trudne u drugiej są wprowadzane Zjednoczone do do wojny prowadzić idealistyczne nią politykę, ale jednocześnie przebudowuje wprowadza zupełnie nową normę w stosunki międzynarodowe normy której, którą jest poszanowanie granic suwerennych państw zasada samostanowienia narodów, a więc zasady, które następnie w sposób niedoskonały będą wprowadzone przez ligę narodów, a potem w sposób równie niedoskonały, ale znacznie bardziej konsekwentny będą realizowane po drugiej wojnie światowej przez nie o organizację systemu ONZ na i utworzone na bazie prawo międzynarodowe i po jest mam to sprawa mi się w no właśnie to jest w zasadzie zaczyna się rodzić prawo międzynarodowe instytucje międzynarodowe, które wchodzą w miejsce czy próbują powstrzymać tę właśnie w wojny, które ze sobą wyłącznie toczono, bo to był jedyny wyznacznik, kto kogo pokona tak i no i jak u oczywiście ten jest wyłączne przyczyny można wskazywać wiele innych chociażby przemiany gospodarcze odejście od gospodarki granej do przejść do gospodarki przemysłowej, a następnie epoki po przemysłowej przecież to nie tylko dzięki tym ideę w oderwaniu od świata materialnego tak wyewoluowały z członkiem narodowej natomiast nie ulega wątpliwości, że dzisiaj no wojen po pierwsze nie wypada toczyć mówiąc tak z perspektywy normatywnej takich słabych norm tego co wypada bądź nie wypada po drugie to nie opłaca też tak samo nie opłacało się tam Stanom Zjednoczonym wchodzić do wojny w Europie przy założeniu, że kawałek Polski będzie Ameryką prawda, bo to byłoby tak byłaby taka logika, która która, która cechowała państwa no dotychczasowe Starem stare mocarstwa europejskie, które chciały poszerzyć swoje terytorium jakiś kawałek tam, gdzie terytorium było wyznacznikiem potęgi współcześnie mamy inne wyznaczniki potęgi, a liberalizm szczególną uwagę zwraca uwagę na potęgę gospodarczą ana na to, jakie są źródła i odnosząc przechodząc z lat początku dwudziestego wieku do początku 2001. wieku współcześnie potrzebujemy mówi też o w wydarzeniach i procesach, które toczą się właśnie w tej w tym obszarze obszarze gospodarki w obszarze podstaw potęgi państwa związanych chociażby z półprzewodnika ami z przemysłem wysokich technologii z sztuczną inteligencją z dużymi zbiorami danych to przede wszystkim przez te wszystkie aspekty potęgi państwa bazujący na technologii gospodarce są przedmiotem zainteresowania przede wszystkim teoretyków bazujących na paradygmacie liberalnym jak już dorzuciła wydaje się to istotna, ale proszę poprawić, że szkoła ta liberalnego instytucjonalizacji dostrzega, że wpływ na stosunki międzynarodowe na sytuację międzynarodową mają również inni aktorzy niż państwa tak w tej w tej realistycznej szkole czy go politycznej to w zasadzie pionkami są tylko państwa tu jednak też choćby korporacje międzynarodowe albo jednak jakieś grupy społeczne czy społeczeństwa grupy społeczne te są podmiotami tak oczywiście, choć w ostatnich latach, ale te realizują klasyczny zmodyfikował swoje założenia coraz bardziej dostrzega też artefaktów niepaństwowych natomiast no to jest bliższe dna tej szkoły liberalnej, ponieważ szkoła liberalna zakłada, że to nie państwo jest podmiotem tylko ludzie bądź grupy ludzi do decydentów, które podejmują decyzję o wojnie Sojuszu o rywalizacji o inwestycjach, a nie, a nie abstrakcyjne takie agregat zagregowany byty, które są postrzegane jako taki taka te, czyli państwo nie państwa a, a ludzie rządy partie grupy ludzi bądź wręcz charyzmatyczni liderzy którzy, którzy te decyzje podejmują także także tak no oczywiście ci liderzy czy też te grupy działają jednym z 2 kontekstów albo w kontekście instytucjonalnym autorytarnym albo w kontekście instytucjonalnym demokratycznych i to jaki jest ten kontekst przesądza też jest jest jest ważnym czynnikiem pozwalającym nam identyfikować w czy też przewidywać w jaki sposób potoczy się polityka danego państwa znowu, gdy staramy się im wrócić do problemu, który pani redaktor wspomniała stany Zjednoczone czy Chinek to jasne jest, że nie będziemy mówić o tym samym poziomie rywalizacji stancję stanowi znaczne z Chinami w momencie, kiedy będziemy mieć Demokratów i Republikanów tak będzie, kiedy mamy bajdy na i będziemy mieć w praktyce nieco inną politykę na co do zasady w jakimś ogólnym zaś zakresie będzie podążała racja stanu tzw. tak zgodnie z racji stanu, ale i to jest zbyt mało dla praktyki polityków tak jest zbyt mało dla dziennikarzy, którzy chcą się dowiedzieć czy analityków jak rzeczywiście będzie prowadzona polityka sięgamy zatem w pana i polityki zagranicznej w głąb patrzymy w co się dzieje w partii Republikańskiej wizję partii okresie natomiast kolejny w kontekście autorytarnym mamy bardziej utrudniony dostęp do tych danych z uwagi na brak swobody wypowiedzi w takich państwach, ale mamy akurat tak instytucjonalni zwanym systemie jak Chiny również sporo sporo możliwości badania oceniania w wpływów poszczególnych grup w ramach komunistycznej partii w na politykę prognozowania jak bardzo szczególne poszczególne grupy frakcje będą jak i jakie jakie wątki będą dla nich istotne w polityce zagranicznej czy bardziej mi, jaka jest pewnym, jakie są wpływy chociażby skrzydła militarnego nawiasem wzrosły po ostatnim zjeździe partii i to to wszystko stanowi podstawy analizy, które zajmują się ośrodki analityczne, które zajmują też badacze, która stanowi też podstawę dla większości decydentów polityce zagranicznej, a także decydentów oceniających ryzyka w gospodarce o tym przecież też nie wspomnieliśmy to jest bardzo istotny też kawałek chleba dla ludzi zajmujących się analizą międzynarodową to dostarczanie analiz także dla dla gospodarki dla sektora finansowego czy gospodarczego technologicznego, którzy nie zadowolą się tylko metaforą tego, że to są 2 mocarstwa, do których której, które są na ścieżce między nimi rada i pomiędzy nimi jest brama czy czy czy czy będą walczyć o o rym land np. tylko nocą dowiedzieć się chcą potrzebują informacji na temat tego jak i jakie będą posunięciach danego rządu w najbliższym czasie naj tutaj, ponieważ ich drażni bardziej otwarty na politykę wewnętrzną wchodzi przychodzimy z pomocą politolog po politologia porównawcza tak nie dziedzina wiedzy, która też jeszcze stosunkowo no raczkuje na morze nie raczkuje, ale jest już we wczesnym etapie rozwoju w Polsce stosunkowo wczesnym, czyli Comperia tych polityk która, jednakże ma z tyle na nieco zbił Micah ma sporo badań nad większą liczbę przypadków zatem może formułować modele predykcyjne zwiększą zwiększą pewnością niż stosunki międzynarodowe, ponieważ dysponujemy większą liczbą krajów bądź partii, które może analizować na jej chociażby, gdy nie zatrzyma pana panie profesorze, chociaż 1 wątek zamknęli, jeżeli pan przyjmie zaproszenie, bo poruszyliśmy o czy omówiliśmy zaledwie 2 z tych 3 głównych szkół, a przecież tak w ogóle tych szkół jest znacznie więcej czy pod szkół, więc jeżeli pan przyjmie zaproszenie to od razu zapowiadam słuchaczom, że ten, że będzie druga część tej audycji, ale po chciała by podsumować właśnie te 2 szkoły, czyli mamy szkołę realistyczną szczególnie realizm strukturalnym to jest dwudziestym wieku nad najpopularniejsza szkoła i ten tą drugą gałąź idealistyczna, czyli realną dodaj ten liberalizm instytucjonalny to jest w dwudziestym wieku coś najpopularniejszego i mojego rozumienia też z tego co pan mówi wynika, że ośrodki analityczne różnego rodzaju jednak bardziej się wspierają obecnie w dwudziestym wieku na tym liberalizm instytucjonalnym on jest po prostu też no i daje większe możliwości dostrzega większą część świata ale kiedy był sobie styczeń 2022 roku wszyscy się zastanawiali co się stanie jak ja, jaką decyzję podejmie Rosja jak, jakiej dokona agresji czy dokona agresji tak dalej tak dalej to, jakiej szkoły czy czy czy ta specjalista analityk to kto szkoły skorzysta, żeby zrozumieć co się stanie my w przypadku tego kryzysu miniemy 22 grupy ludzi zajmuję zajmujących stanowisko w i IOB i których których uwagi były najbardziej słyszalne i zapewne najbardziej brane pod uwagę 1 grupa, która jeszcze nie wspominaliśmy też pomiędzy prawdziwym tylko i pobocznie to są ludzie zajmujący się analizą ściśle militarną, w których łatwiej wkomponować, w których pracę łatwiej wkomponować szkołę realistyczny tak to są to są to są badacze też docenta owcy to są to są ludzie, którzy którzy, które są analitykami militarnym tym bardzo często cywilnymi którzy, którzy mierzą potęgi doświadczą ile jest żołnierzy na granicy ukraińskiej raz tak no to pewnie nie jest takie proste, ale chwilę, ale tak to jest to jest test to jest to to są nauki o bezpieczeństwo nauki analizie militarny druga grupa to Air politolodzy, którzy zajmują się Rosją, która zajmie się ustrojem Rosji i tą grupę czy też pracy płynące z tej dostarczanej przez analizy dostarczone przez tych badaczy z kolei łatwiej jest wiele wkomponować w paradygmat liberalny my stosunków między zatem gdy no, toteż nawiasem więc, gdy patrzymy na to kto jest zapraszany do mediów w takim w takiej w takiej sytuacji to przecież by media również doskonale czują i wiedzą że, gdy coś dzieje się w Rosji NATO potrzebujemy nie tylko człowieka, który spojrzy na mapę powie Rosja to wielkie mocarstwo ma swoje interesy prawda oczywiście czuję tak jak marszałek, który to opłakuje ładną przecież jakiś atrakcyjnej formie też znajdzie swoje miejsce w mediach myśli ale, żeby zdobyć wartościową wiedzę będziemy będziecie państwo będą media szukali ludzi, którzy spędzają dużo czasu znają język znają od przez długie lata obserwują dany kraj dany system polityczny będą starali się zrozumieć co dzieje się za tymi zamkniętymi murami czy co dzieje się w głowach tych tych decydentów, a więc, a więc badaczy danego wycinka rzeczywistości i w tym samym im pizzy będzie ty się zainteresowanie decydentów mediów będzie zainteresowaniem no i w jakim sensie informowany przez paradygmat liberalny, ale z drugiej strony w przypadku konfliktu otwartego dużą wagę będziemy przywiązywać do twardych wyznaczników siły tak do rakiet czołgów i tą ten rodzaj wiedzy łatwiej integrować z patrzeniem patrzenie przez pryzmat realistyczny, który koncentruje się właśnie na tych aspektach twardej siły stosunkach międzynarodowych ignorując, ignorując kwestie ustrojowe, a rozumem tak, zapowiadając zakładam, że przyjmie pan zaproszenie arogancko to można by dorzucić trzecią szkołę konstruktywistów z nią czy na ile Ukraińcy w zdołają nas przekonać zainspirować potencjalnych sojuszników idea pokoju demokracji tak no na oku nie tylko do pokoju demokracji będziemy konstruktywną zastanowili się jak to się stało, że Ukraińcy tak dobrze walczą z czego to wynika tak im i odpowiedzą pierwsza pierwsze przybliżenie tej odpowiedzi będzie to wynika ich tożsamości tak to wynika ich tożsamości, bo działania międzynarodowe w rozumieniu konstruktywizmu działania państwa działania społeczeństwo konsul oczywiście nie zwracają szczególną uwagę na państwa raczej społeczeństwa grupy są pochodną tożsamości tożsamości to dna na do PE metafora, która w szkole konstrukt medyczny jest stosowana, czyli te, jeżeli mamy dna to nie znaczy, że coś konkretnego uczyni Miedź czy natomiast ono nasze dna k daje nam pewną przestrzeń wiadomo, że będziemy tacy ani inni nie widzimy po zapewne ranek, więc tożsamość na szyi w tym przypadku tożsamość ukraińska ukształtowana można by mówić wedle wzorców chociażby Zatko za ojczyznę wolności centra pewnej samoorganizacji to ideał wolno raz tak to jest idea zapewniała odpowiadamy w Polsce tak być może pewne nawet anarchii, ale też zdolności samoorganizacji oddolnej to jest coś co pozwala nam zrozumieć, dlaczego Ukraińcy tak dobrze organizują się tak tak tak spontanicznie są tak dobrze improwizacji też czy tak tak tak sprawnie odpierają opór organizują tutaj bez wobec Rosji musimy 3 kropki postawić naprawdę mam nadzieję, że przyjmie zaproszenie ma co najmniej część drugą jest tyle czeka 2, czyli rozkład pracy na peryferiach powiedziałbym w centrum CKS ostatnio wydaje się feministyczna teoria czy polityka zagraniczna, więc jest, o czym rozmawiać oczywiście konstruktywizm, który dopiero co, o którym zaczęliśmy bardzo dziękuję panie profesorze profesor ukazuje realia z Instytutu bliskiego dalekiego Wschodu na Uniwersytecie Jagiellońskim był państwa gościem do kolejnej edycji po prostu też możecie państwo sięgnąć po znak tamten tekst o geopolityce bardzo dziś państwu za ten wieczór dziękuję program wydawała Małgorzata Połczyńska realizował Jacek Kozłowski Małgorzata Jacek zostają za chwilę tutaj państwa zwykle usłyszycie Macieja Zakrockiego Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: WIECZOREM

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Aż 60% taniej! Największa obniżka cen TOK FM Premium. Teraz podcastowe produkcje oryginalne, podcasty z audycji TOK FM oraz Radio TOK FM bez reklam z 60% zniżką!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA