REKLAMA

Polska Akademia Nauk ostrzega: faktyczny brak planowania przestrzennego na poziomie kraju

Poranek Radia TOK FM - Weekend
Data emisji:
2022-11-19 08:00
Prowadzący:
Czas trwania:
25:03 min.
Udostępnij:

AUTOMATYCZNA TRANSKRYPCJA PODCASTU

Transkrypcja podcastu
w zagospodarowaniu przestrzennym będziemy mówić o polityce przestrzennej państwa i planowaniu przestrzennym na poziomie kraju będziemy rozmawiać dzisiaj w poranku w drugiej godzinie sobotniego poranka Radia TOK FM Karolina Głowacka przy mikrofonie Michał Tomasik jest wydawcą realizuje Maciej Gorczyński w naszym studio panowie profesorowie pan prof. Tomasz Komornicki przewodniczący komitetu przestrzennego zagospodarowania kraju Polskiej Akademii Nauk dzień dobry dzień dobry dzień Rozwiń » dobry pani nowe państwo pan prof. Maciej Nowak radca prawny kierownik katedry nieruchomości wydział ekonomii zachodniopomorski Uniwersytet technologiczny w Szczecinie dzień dobry ani profesorze ważne dokumenty pojawiło się jesienią jest stanowisko prezydium Polskiej Akademii Nauk z września właśnie w sprawie polityki przestrzennej państwa to w zasadzie jest na podstawie raportu komitetu przestrzennego zagospodarowania kraju raport zatytułowany przestrzenne zagospodarowanie kraju perspektywa długookresowa wszystko brzmi bardzo poważnie chciał zapytać na początek tak bardzo może panowie się zdziwią, ale czy naprawdę potrzebne gospodarce planowanie przestrzenne na poziomie kraju bo by się wydawało, że to bardzo taka lokalna rzeczy wyłącznie samorządową dziś tę społeczna, a panowie tutaj opowiadają wójt konieczności planowania na poziomie kraju to nie jest duża skala pan prof. Tomasz Komornicki na pewno ta intuicyjnie się wydaje może dla przeciętnego odbiorcy mniej zrozumiałe, ale tak naprawdę planowanie obejmuje wszystkie poziomy i ma pewien wymiar hierarchiczny również i tak tradycyjnie zawsze funkcjonowało natomiast nie widzimy taki namacalny sposób tych zmian, jeżeli nasza przestrzeń wokół nas degraduje się poprzez chaotyczną zabudowę chaos przestrzenny to jest coś czym się spotykamy na co dzień natomiast jak jest układ sieci osadniczej jak jest układ sieci transportowej to przywykliśmy do tego, żeby traktować to no jako pewny z zestawy ze stanem nasze otoczenie, a przecież też zmienia w ujęciu historycznym i też może nawet w naszym przekonaniu powinno podlegać polityce państwa, nawet jeżeli nie możemy tego zmienić z dnia na dzień konewka możemy chronić pewne elementy takim elementem jest układ, jeżeli policjant ręcznie układ osadniczy Polski Polska wyróżnia na tle wielu krajów europejskich pozytywnie i to daje określone szanse wyrównywania rozwoju równomiernie jesteśmy rozmieszczenia mieszkańcy na terenie kraju przede wszystkim duże ośrodki jest nie nie ma dominacji 1 środka, jeżeli spojrzymy na takich krajach Francja Węgry za inne Węgrzech Budapeszt 2 000 000 mieszkańców następnie miasto, żeby nie skłamał 150 000 mieszkańców w razie miast w Polsce jednak ten układ oparty na no może nie wszystkich, ale prawie wszystkich stolicach województw daje możliwość zarządzania sprawniejszego, ale także wyrównywania, bo nawet, jeżeli mamy migrację mamy też mamy odpływ stawiamy peryferyjnych to nie musi być wpływem Warszawy czy za granicą może być do tych miast, czyli to jest wartościach powinniśmy chronić, a to wymaga aktywnej polityki to się samo nie dzieje, dlatego że tendencje są koncentracji do skupiania i działalności gospodarczej i ludności, więc państwo ma tutaj pewną pracę do wykonania to jest m.in. jeden z celów planowania na tym poziomie pan prof. Maciej Nowak można tutaj również wskazać, że planowanie na poziomie kraju jest bardzo ważne ważna dla tej skali lokalnej dla konkretnego Kowalskiego, bo oczywiście na poziomie lokalnym zapadają decyzje, gdzie można realizować inwestycje, gdzie powinien być zakaz natomiast powody muszą być szersze podejmowania tych decyzji muszą w końcu wynikać ta nie może być tak nie stać często tak się dzieje, że to jest przypadkowa jakaś subiektywna ocena odnosząca się do konkretnego obszaru nie trzeba znać trochę szerszy kontakt, żeby wiedzieć, dlaczego na danym obszarze coś może się dziać albo coś nie może być realizowane i właśnie m.in. planowanie przestrzenne na poziomie krajowym będzie tutaj bardzo przydatne to jest jeszcze element tych w Gdyni inwestycji większych, które myśmy się też przyzwyczaili, że nasza polityka w tym zakresie tak bardzo aktywna, czyli że gdzieś nastąpiła koncentracja ludności następie słup organizacja, której nie lubimy, ale która przebiega mamy dziś jakieś inwestycje gospodarcze na wsiach zatem trzeba zaspokoić ten popyt i np. budować nowe drogi, czyli kolejowe są organizacje są takie rozgrywające się miasta to jest to dramat naprawdę natomiast nad natomiast my możemy też kreować i to za choćby w, zatrzymując się przy temacie słup organizator chce pani mnie wy wskazała słusznie, że to jest nasz wielki problem, ale będzie problemem jest szewskim niekontrolowana urbanizacja to nie o to chodzi, że jest jakaś część społeczeństwa, która chce mieszkać na terenach podmiejskich mielibyśmy im tego nie zezwolić w cudzysłowie natomiast natomiast ważne jest, żeby to odbywało np. wzdłuż infrastruktury transportu szynowego zapewniającego dojazd transportem zbiorowym do tych metropolii, więc plan a, czyli planowanie i te również np. sieci transportowych powinno opierać się na pewnych założeniach wyjściowych sprzyjać rozwojowi regionalnemu w osiąganiu tych po szczególnych celów polityki przestrzennej, a nie tylko odpowiadać na to, że gdzieś na występy w taki popyt, że korek w każdą stronę, więc trzeba coś dać dobry to jest troszeczkę nie ten kierunek myślę, kto jest odpowiedzialny za to, że chociażby no korzystał z tych przykładów warszawskich tutaj mieszkam, ale Wiecha ostatnio właśnie do takiego osiedla domków bliźniaków no to jest przez przejedziemy przez wsie wsie się przyjmą dla banków tutaj po prostu pole i IT do pośrodku niczego właśnie ani do kolejki blisko, a w zasadzie do sklepu tylko dziś będzie wyrastał po drodze pustynia de facto społeczna czy tak powinno być właśnie, a jeśli nie to kto jest za to odpowiedzialny, żeby tak nie nie było pan prof. Maciej Nowak oczywiście to jest problem i to jest też kwestia instytucjonalna, ale nie tylko, bo z 1 strony nie tylko brakuje planowania przestrzennego na poziomie krajowym, ale to planowanie przestrzenne na niższych szczeblach również na szczeblu lokalnym jest bardzo słabe 1 powód to kwestia prawna i też kwestia w reakcji władz publicznych różnych szczebli prawo jest jednym z czynników, które trzeba brać pod uwagę przy ocenie planowania przestrzennego nie można oczywiście dyskusji tylko zdominować do kwestii prawnych niewątpliwie jednak obecne regulacje prawne są bardzo słabe i generują takie słabe rozwiązania, o których wspomniała pani redaktor także po prostu ktoś chce zrealizować inwestycję na odczuwa taką potrzebę wolę i czasami bardzo trudno z perspektywy prawnej kryteriów prawnych go zatrzymać z drugiej strony oczywiście mamy sferę władz publicznych i to na różnych szczeblach to władze szczebla krajowego oczywiście w ciągu kilkunastu ostatnich lat, ale też władze lokalne no nie są szczególnie przeciążone na punkcie ochrony ładu przestrzennego czy kształtowania polityki przez czas też będą mistyczne mówi złożone albo oczywiście często deklarują, że także to jest istotne, ale no no w praktyce okazuje się, że to nie jest jeden z priorytetów ale, toteż szerszy problem napad to można odwołać do czegoś co jest określane, zwłaszcza zachodniej literaturze jako kultura planistyczna, czyli ogólne podejście społeczne do kwestii przestrzennych na nie wydaje się, że ten poziom kultury planistycznej w Polsce, ale nam można tutaj również snuć analogie do państw Europy środkowo-wschodniej jest bardzo sławę także dominuje takie podejście wciąż odreagowania po czasie komunizmu, czyli na wielkie przywiązanie do prawa własności nadawanie tej własności w planowaniu przestrzennym nadmiernej roli to jest problem to też radzie takie skutki, o których wspomnieliśmy i też taka niechęć poświęcenia własnych możliwości zabudowy zagospodarowania terenu, bo to właśnie zaraz miałam stanąć w obronie takich osiedli Skorosze zaatakował teraz samoobronie, dlaczego ktoś miałby komuś ten zabrania ona jest inwestor jest wybudował ktoś chce tam mieszkać no wolna Wola, który jakiś ważenie rozumiem różne wartości społeczne indywidualnych pan prof. Tomasz Komenda górzystych wartości wiele, bo są, włączając wartości środowiskowych, ale również poprzez wartości takie czysto ekonomiczne to również komitecie kilka lat temu opracowaliśmy taki szeroki raport o chaosie przestrzennym był pod kierunkiem prof. Śleszyński jego, gdzie te koszty wyliczone, jeżeli te osiedla powstają w tak dużym oddaleniu to one generują koszty chociażby już jest związane z infrastrukturą na doprowadzenie wodociągu kanalizacji energii jest po prostu droższe w związku z tym nasze jednostki samorządowe samorząd inwestor buduje, a oczekuję zamierza właśnie no, więc właśnie, więc więc, więc to nie jest też także z osiedla w określonych lokalizacjach nie powinny na pewno powstać choćby z uwagi na ochronę środowiska, ale w innych być może mogłyby powstać, ale one jak gdyby nie ponoszą ci inwestorzy nie ponoszą tych kosztów więc, więc od takiej ekonomicznej strony również jest warto spojrzeć na to czy zatem sensie te mieszkania są czy domki są tańsze, ale to jest trochę zafałszowana cena bo kto inny ponosi za nią po pełni kosztów tego kraju poza tym my mamy w tej chwili coś takiego co ja bym zaryzykował taką nazwę, że to mamy drugi rodzaj chyba gorszy rodzaj lub organizacji, dlatego że ta lub organizacja, która się zacierać dziewięćdziesiątych w Polsce to była organizacja ludzi zamożnych relatywnie zamożnych, którzy przenosili się poza miasto, żeby podnieść warunki swojego życia, a w tej chwili przejmie w okolicy Warszawy też niektórych innych miast mamy już w organizację ludzi może nie w ubogich, ale na pewno tych z z klasy średniej i to nie tej wyższej klasy, bo ceny mieszkańcom oraz używania co się stało na rynku nieruchomości, ale tu znowu mamy dostawki planowania przestrzennego, ponieważ na tej samej działce, kiedy powstawał 1 dom czy tam rezydencja możemy powiedzieć to on idzie koszt środowiskowy czy koszt wywołania np. zwiększonymi dojazdami do miasta, czyli nie wiem tak byśmy się podzieli misją no było wiele mniejsza w tej chwili tej samej działce powstaje szeregowy budynek mieszka 8 rodzin, tak więc mamy ten efekt razy 8 i to jest coś co tym bardziej wymaga naszego naszej troski to pan prof. Maciej Nowak się zgłasza gospodzie proszę zanotować w pamięci, bo pora na z skrót informacji Radia TOK FM chwilę wrócimy do tematu o zagospodarowaniu przestrzennym państwa rozmawiamy kraju całego naszego pięknego po Polski pan prof. Tomasz Komornicki z nami przewodniczący komitetu przestrzennego zagospodarowania kraju Polskiej Akademii Nauk dzień dobry teraz dzięki nowym prof. Maciej Nowak z zachodniopomorskiego Uniwersytetu technologicznego w Szczecinie dzień dobry oraz maszyn profesorze pan miał sobie zanotować uwagę, żeby wypowiedzieć się teraz spraw oczywiście mówiliśmy przed przerwą osób organizacji tych problemach pod dużymi miastami, gdzie występuje chaos przestrzenny im po pierwsze, chciałem podkreślić, że te nasze diagnozy nie dotyczą również życia przeciętnego Kowalskiego tak to jest także od zgodnie z jakiegoś nie wiadomo jak ogólnie określonego powodu chcemy coś zakazać tylko, jeżeli taka osoba zamieszka na nas w terenie, gdzie nie ma planowania przestrzennego ATA, skąd to skutki bardzo szybko będą ją obciążały, czyli o zauważy, że ma dłuższe dojazdy do pracy, że nasze konkretne koszty no właśnie w tym raporcie, o którym wspominaliśmy pod kierunkiem prof. Leszczyńskiego jeszcze przed inflacją wliczana w taki przeciętny Kowalski płaci rocznie średnio ponad 2000zł za same koszty brak bałaganu przestrzennego i można dodać, że to się wiąże z brakiem planowania przestrzennego na poziomie lokalnym, bo ten podstawowy instrument planowania przestrzennego, które tam występuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie jest uchwalany w skali kraju plan obowiązują na ponad 30 kilku procentach powierzchni całościowej jednocześnie na tych terenach pod dużymi miastami na bardzo niechętnie uchwala się plany i w związku z tym nie ma takiej całościowej wizji ażeby te problemy dlatego przeciętnego Kowalskiego rozwiązać, żeby jemu też bardzo dobrze się żyło trzeba zwracać uwagę na różne aspekty no właśnie na te kwestie urbanistyczne, ale też inne związane z realizacją inwestycji zostaną energetyczną itd. natomiast obecnie w naszych politykach jest troszkę tak jak to jest od Tuwima, który w ustronnych mieszczan diagnozował, że koń z Stasiek, że drzewa wszystko osobno stanie przynosi dobre efekty czy to właśnie w stanowisku prezydium Polskiej Akademii Nauk, że obecnie jest faktyczny brak planowania przestrzennego na poziomie kraju, dlatego że zniknął pewien ważny dokument ten prof. Tomasz Komornicki no tak wzrost 2 ty czas temu znowelizowaną ustawę o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i ta nowelizacja zasadniczo szła w takim kierunku pożądanym, który również myśmy także postulowali w naszym komitecie, czyli bardziej zintegrowanego planowania, czyli tak, aby planowanie przestrzenne było zintegrowane z planowaniem społeczno-gospodarczym, ponieważ przestrzeń jest tym naturalnym jak gdyby środowiskiem jak co w Legii, ale też integruje też różne polityki sektorowej itd. natomiast, o ile na poziomie wojewódzkim no będziemy mieli zintegrowaną strategię, która mnie już nie nie 2 dokumenty strategia plan tylko Zago sprawnie tylko zintegrowany dokument o tyle na poziomie kraju przebudowano całkowicie i zlikwidowano taki dokument koncepcja przestrzennego Zago sprawnie kraju jest dokument był wypracowany jak powiedział rzędów dobrze wypracowany przez przez kolejny po ramach pewnej takiej ciągłości kolejnych rządów zainicjowanie na prace były jeszcze w roku 2006 przez panią minister Gęsicką później przejęte przez kolejny rząd bardzo płynnie będzie zmiana bardzo tak bardzo te i 2011 ten dokument został został uchwalony i obowiązywał, jakby pan więcej i że w jego pewne elementy znalazły się również odniesienia do niej do tego dokumentu strategii odpowiedzialnego rozwoju tzw. strategii jeszcze wówczas premiera Morawieckiego w 2016 roku natomiast obecnie ten dokument został uchylony i nie ma miejsca nie ma no nie nie powstał nowy dokument czy jesteśmy w próżni i to jest sytuacja w naszym przekonaniu bardzo niekorzystna, ponieważ różne dokumenty sektorowe i dokumenty niższego rzędu, czyli również samorządowe nie mają punktu odniesienia poza tym jest jeszcze 1 ważny element, że takie dokumenty mają większość krajów europejskich również kraje sąsiednie, że jest nowa agenda terytorialna przyjęte na poziomie Unii, a morska nie dysponuje takim dokumentem dokument zniknął i co nikt nic nie wyznaczy urzędnicy jakoś argumentują planowany jest dokument inny pod nazwą koncepcja rozwoju kraju, ale ten dokument jest dopiero w opracowaniu on nie jest dokumentem ściśle przestrzennym także w naszym w naszej opinii nie do końca spełnił teraz oczekiwania, ale nawet, gdyby to niema już od 2 lat dokument przestrzenne na poziomie kraju nie istnieje nie ma punktu odniesienia dla polityki przestrzennej i innych polityk, który na przestrzeni oddziały po prof. Maciej Nowak się wyrywał można dodać, że tam prof. Komornicki wskazał w sąsiednich państwach wszczęciem tego typu dokumenty są tak, czyli te dokumenty są często podstawą do szerokich analiz do przełożenia tego na sprawę niższą regionalną lokalną i to nawet tak, jeżeli zostawimy naszych sąsiadów, bo wspólnie z koleżanką kat z katedry panią dr Małgorzatą blaszkę robiliśmy takie analizy no wszędzie czy to w Czechach czy na Węgrzech czy gdziekolwiek indziej, zwłaszcza w skali Europy środkowo-wschodniej takie całościowe wizje są zawarte na nas w tym momencie niczego takiego nie ma także to jest jeden z elementów, gdzie jako Polska pod względem planowania przestrzennego rozwiązań systemowych na bardzo negatywnie wyróżniamy się w skali międzynarodowej zwrócili panowie uwagę na to, że pozytywnie wyróżniały się jeśli chodzi o policjant ręczną czyli, owszem, dominuje ten ośrodek warszawski, ale nie aż tak jak np. Paryż we Francji czy Budapeszt Węgrzech, a jednocześnie zwracać uwagę, że takie planowanie przestrzenne na poziomie kraju właśnie przeciwdziała nadmiernej polaryzacji przestrzennej, czyli wykluczaniu marginalizacji niektórych terytoriów, czyli cały czas trzeba o to dbać teraz tak z takiego zwykłego doświadczenia przeciętnego Kowalskiego na to dać już dojechać samochodem w zasadzie po kraju nie więcej dzięki tym autostradą drogą szybkiego ruchu przez mojego doświadczenia jest całkiem okej, ale jeśli chodzi o pociągi nocą bywa bardzo różnie do niektórych między niektórymi miastami połączenia są fenomenalne m.in. no proszę wybaczyć do bani i to czasami dużymi ośrodkami, kiedy mówimy o mniejszość tak dalej tak dalej czy tutaj nie mamy też pewnego kłopotu pan prof. Komornicki no oczywiście tutaj, zwłaszcza 2 spraw dotyczyło to pani powiedziała jednej z pewnych założeń polityki transportowej drugi to jest element policjant czynności właśnie zimno daj większym skrócie wyznacznikiem policjant 33 są takie wyznaczniki jest to jak duże są miasta Warszawa nie dominuje spełniamy, gdyby te kryterium w drugi jest rozmieszczenie przestrzenne tak, żeby nie nas nie dochodziło do nadmiernej marginalizacji cały duży obszaru tu również jest dobrze, jeżeli chodzi jak dowiedział się poprawia jak spojrzymy na wskaźniki ekonomiczne czy też inne wskaźniki dostępności przestrzennej stolic województw się poprawiają wyniku inwestycji jest jest jak gdyby nie jest, gdy coraz lepiej jest trzeci wyznacznik z tym jest gorzej mianowicie to jest wyznacznik połączeń czyli, żeby te połączenia, ale nie tylko zmiany w sensie transportu, ale połączenia rozumianym sensie powiązań funkcjonalnych relacji społecznych relacji ekonomicznych, żeby nie było ukierunkowane wyłącznie na stolicę tylko, żeby również były pomiędzy tymi fiesta miastami, że powstawała taka sieć tych ośrodków mówił czasem metropolia sieciowa było określenie, które było w tym nieistniejącym już dokumencie stosowane jak robić i no i dbać o to, żeby np. infrastruktura transportowanie nie była infrastrukturą czy też organizacja transportu kolejowego nie była wyłącznie na ustawione na połączenia czy powiązanie z Warszawą, ale również związała ze sobą ze sobą miasta nie jesteśmy w stanie wykreować powiązań gospodarczych w wpisy w sensie działań działań państwa jesteśmy w stanie wpływać na te warunki, czyli właśnie tak zagospodarować przestrzeń, żeby ona no przynajmniej, żeby ta polityczność nam się nie zmniejszała myśmy określi w tym naszym dokumencie, że to jest wartość tak mamy jakieś wartości, które mamy jakieś wartości ogólne prawda jakąś szeroką aksjologia mamy też wartości związane bezpośrednio ze spaniem przestrzennym Polski bez wątpienia polityczność jest taką wartością także da, jeżeli chodzi o rozwój sieci transportowych to to naturalnie tak jest, że jest lepiej, ale to nie jest tutaj tak całkiem sprawa prosta, ponieważ skala inwestycji była bardzo duża to jest duży sukces, zwłaszcza drogowe kolejowym jest gorzej jak pani powiedziane są pół kroku albo 2 kroki do tyłu drogowymi, ale jeżeli spojrzeliśmy na efekt w sensie zróżnicowań poziomu dostępności w kraju tony wzrosły na czy kiedyś było równo źle wszędzie teraz sąd miejsca, że jest dobrze też są źle z punktu widzenia taki atrakcyjności pozycji konkurencyjnej to co sądzi przegrani im się też poprawiło, ale się poprawiło mniej to tak jak w ogóle w gospodarce były też zwracać uwagę na to, że takie planowanie przestrzenne na poziomie kraju ma odpowiadać na zagrożenia zmiany klimatu, ale nawet pandemia np. ciekawe czy geopolityczne takie jak obrona narodowa tutaj chodzi tak to jest bardzo ważne zagadnienie, bo rzeczywiście planowanie przestrzenne osi dynamicznie uwzględniać to co się dzieje do tego znajdować jakąś odpowiedź jeśli chodzi o pandemię pandemia przyczyniła się do tego, że z zmieniono dyskusje czy kierunki dyskusji na temat rozwoju miast na temat specyfiki rozwoju miast można podać wiele istotnych wątków chociażby konieczność szerszego uwzględnienia wymogów zdrowotnych w polityce przestrzennej np. wspólnie z panem prof. Krzysztofem Simonem miał okazję przygotować taką analizę taką publikację jak kwestia lokalizacji szpitali placówek zdrowotnych z perspektywy właśnie przestrzennej była oceniana weryfikowana w czasie pandemii okazało się, że dochodzi nowy problem Otóż w co tak pandemii na dojazdy do szpitali były zakorkowane na ich to jest pytanie czy nie należałoby również tego wątku w polityce miejskiej szczególnie uwzględnić jeśli chodzi natomiast kwestie związane z klimatem to rzeczywiście w radiu TOK FM bardzo często bardzo się z tego Czesia poruszane jest to zagadnienie, ale mamy również taką szeroką międzynarodową międzynarodową dyskusję jak powinno to się przekładać na planowanie przestrzenne, czyli co w sferze konkretnych instrumentów, ale też koncepcji należy zrobić na pewno promowanie odnawialnych źródeł energii tutaj od strony instytucjonalnej póki co wygląda pod wieloma względami bardzo słabo mu musimy powoli kończy, ale przy okazji to zapytam pani nowy z jakim stanowisku w kwestii wiatraków one mogą być blisko daleko od zabudowań no ja mogę tylko przypomnieć, że szybki robiliśmy takie opracowanie to na dni w komitecie tylko w mojej rodziny i tak po placówce dla województwa marszałka województwa kujawsko-pomorskiego już był jak 10 lat temu myśmy wtedy tam dążyli do wyznaczenia pewnej i limitu odległości napęd on był znacznie mniejszy niż w Afryce zobowiązujemy w 1 Andres nie jest także nie było, ale był ale, ale on był, ale były wyraźnie mniejsze bardzo panu dziękuję absolutnie ostatnie pytanie w listopad to taki czas, gdzie naprawdę widzimy jak brzydko może być w naszym kraju co ja mam zrobić, żeby nie oglądać dziś wielkich plakatów wulkanizacja świat poznał chciał wszystko razem harował za listy PiS w dobre jest to jest raczej to jak jest raczej w gestii władz lokalnych mamy audyt Krajobrazowy no tego typu rozwiązania które, które w tym kierunku zmierzały wszystkim nam wszystkim nam nam jakoś przeszkadza nie wszystkim ktoś zostawia po lotach daje ta trasa ta są ci, którzy tak pojemne tam reklamują swoje usługi zarówno rzekł jest naprawdę raty Osów po strefie serdecznie mam nadzieję, że znajdą państwo inny sposób reklamowania swoich usług bardzo dziękuję prof. Tomasz Komornicki przewodniczący komitetu przestrzennego zagospodarowania kraju Polska Akademia Nauk dziękuję serdecznie dziękuję bardzo, pan prof. Maciej Nowak radca prawny katedra nieruchomości wydział ekonomii zachodniopomorskiego Uniwersytetu technologicznego dziękuję bardzo, dziękuję bas Szczecin pro ósma 37 pora na skrót informacji Zwiń «

PODCASTY AUDYCJI: PORANEK RADIA TOK FM - WEEKEND - KAROLINA GŁOWACKA

Więcej podcastów tej audycji

REKLAMA

POPULARNE

REKLAMA

DOSTĘP PREMIUM

Więcej niż na antenie! Teraz TOK FM Premium 30% taniej: podcastowe produkcje oryginalne, Radio TOK FM bez reklam i podcasty z audycji. Nie zwlekaj i słuchaj wygodniej!

KUP TERAZ

SERWIS INFORMACYJNY

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA